Gabrielis Naudaei Bibliographia politica, & Casparis Scioppii Pædia politices, ut & eiusdem argumenti alia, noua editio, reliqvis omnibus emendatior curâ Hermanni Conringii

331쪽

ipse Sciopphis paulo post addit, ei πι Deia sit iustus abuse non potest, quin Principem sui amantem N reverentem reda mei m adverso inimicρs tueatur. Pag. I .l. I .natura Logicae 2 . Quae hic

interierit Scioppius de natura Logices, parum sani habent quandoquidem nugis Petri Rami omnia pene funt infecta.Quod in commune sumit anotasse. Na in qua libet animadvertere & operosum nimis fuerit,& ab instituto alienum Et vero omne hoc debuisset etiam , a Scioppio omitti: cum ad rem nihil omnino faciat,sitque alienum cum genere tum loco; ut ipsi s verbis illamur. Observandum vero cumprimis est cre

didisse Scioppium,ste uno subiecto non

nisi unam methodum agere oportere :turpi sanς errore, cum vel tyronibus sit notum , unum subiectum multis scientiis commune esse pro diversa ratione considerandii. Est autem hic error Scioppio friunda tradix complurium err0rem per omnem Lunc I

332쪽

in enumerandis Sermon s pariter &Rationis Vitiis multum impegitScioppius. Primo enim non omnis Novatio aut Peregrinitas semper est in vitio. Deinde praeter illa quinq' & alia sunt dictionis vitia , etsi nos, omnis alicujus tamen : perinde ut virtus dictionis alia est atq; alia pro sermonis diversitate quam varia flagitat tractandi ratio, oratoria scilicet, Poetica,Philosophica,quarum sim gulae itidem variae . sunt.' . Simitiliter obscurum , Ambiguum, & Α-lienum non sunt vitia propria Rationis , sed sermoni communia. Adhoc ubi demonstrandum est etiam Prob bile in vitio est: &ubi persuadendum ipsa Demonstratio subtilior meretur

reprehensionem- - .

. Pag.IIa 2 Exegeticum meι Αρε- dicticum 9 Atqui omnis legitima explicatio conficitur probatione: n Dmnis probatio est sed sola illa, quae scientiam parere est idonea Pag Ia. 3I. Rhetorica propria Hetiam sapiunt Ramisticas Audomari Thaia

. t .. .

333쪽

Thalaei ineptias. Quasi vero non potissimum munus sit Rhetoris, invenire argumenta commoda ad persuadendum & movendos asseetias, totamque orationem probe disponere. Pag 13. l.3, C in tres sunt sipecies Nemo sanus ita docuit hactenus. Et qui intelligas, Enunciationem vel Axioma esse dispositionem argumenti inventii Qui Axioma &Enunciatio sint duae species, cum omne Axioma sit itidem enunciatio 3 Verum Scipppius Ramistice Iudit vocabulis: nec huius locii in ta ia pro merito animad

finitur Nescio an quis vel gentilium

Philosophorum in copia rerum eiHS-lmodi beatitud hem vitae civilis collo- caverit , si excipias Epicuri aliqvot al- seclas. Stoici sane illam quidem αυταρκειαν, sive rerum illarum sufficient, am,ne quidem in parte felicitatis collocaverunt. Aristoteles partem esse credidit,sed minimam: potissimum vero fellis

334쪽

3ost felicitatis iis' absolvi virtutis exercitio. Idque non in Moralibus duntaxat docuit , verum etiam in opere Politico ;cuius liber septimus primis trihus capitibus eo de argumento prae clare disserit. Hic error Scioppii multorum aliorum mater est perquam fae cunda: indigna homine saltim Chri-

Pag et I. a, Malaria sibina Ηomines civilem societatem sive desiderantes sive colentes, proprie si loqua ris,obiectum sunt Politicae; & Respublica cuius e civitatis est Finis Polit cae internus. Sed hoc nunc Scioppio

.condonemus.

Pag I a.aI. Isti vitriosas reipubufor μου Hoe rectὸ docetur a Scioppio. Latius tamen longe hoc ipsum a nobis est demonstratum, cumin Propoliticis cap. 6. tum lLibro de Civili prudentia cap Dicta etiam nonnulla huc pertinentia a nobis suntPraefatione ad Ma chiavelli Principem nostrae editionis . alibique.

335쪽

Introductionis in Politica Aristotelis

cap. a. Hodieque si perant huius argumenti liber septimus, pars octavi. Pag. I 8 II. Reisqvuum est ut Da omni illa quam nunc βggreditur Sciop pius doctrina minus sese recte gerit. Pag l8.l et 8. re ad Ethicam vel Minatam p.rtinere) Vituperari Tyrannis potest & debet modo non uno: &Morali

ter scilicet &Politic e Moralite leo modTyrannis humanae naturae adversetur. sive Tyrannum ipsum videas sire eos qui illius libidini sunt obnoxii. Politice, eo quod hic te publicae status primo non tendat in usum integrae Civitatis, sed is Ilus dominantis Tyranni, ac proin dς neutiquam possit annumerari bonaru rumpublicarum.ordini, imo ab illo Iongiis me omnium recedat: secundo quod nec ipsi Tyranno conciliet quidquam verae civilis felicitatis, quicquid autem pariat brevissimi id fit temporis L Prius vituperium non est Politicum':Posterius vero unice ad Politicam pertinet doctrinam i ut sine culpa inb

336쪽

assii matum Iegas, sive ab Aristotela fio ab T oma. Nusqua illi stidom vel inu

runt: Dra Mem ceterasqς, vitiosas formas esse artis Politicae objectum magis pro praum quamRegnum abris re 3 s laudabius form- : sed plane contrarium. utpote qui illos flatus vitiosos indignos xeipublicae nomine iudicaverint. - .Pag. II. I-qxod vitiosas 9 Si de regiminis loqvari, , vera sunt quae hic Scioppius docet: at si di reliqua civitatis attendas,longe est alia ratio.Cer te qui simpliciteroptima velit instiluere civitatem illi longe est pluribusGp praeceptis: idq; q uoniam singula quaeq; accurate ibi sint componenda, quo cLvitas omni ex parte selix evadat. Loca autem illa Aristotelisipariter & Thomares e solo statu regiminis Ioquuntur:ultra formam raei filsivem multa sunt ad felicitatem civitatisaaecessaria-

Pag. 13. I. I. exemplo etiam suo Aria ἀstoteles At vero Aristolem integros sex libros instituendar optimaeReipublicae

impendisse, saltim simila vero fecimus

337쪽

mae omnium editioni , quae anno Μ DC xxIII ex typographia AndreaePhasii prodiit,tituli verbis adjectum esse: Ad

Ludovicum Ludovibum S R. E. Cardinalem s Camerarium. Idem adducit nonnulla ex Scioppiana ad Cardinalem illum Epistola. Verum Romana illa editio hactenus non incidit in

primere Mediolanensem anni sequentis , quae & Ludovisti nomen libri titulo, & praefatoriam epistolam libro spsi detraxit, nescio quo sonsilio aut qua de caussa. Non fuerit tamen abs re etiam hic addere, quae ex Epistola ista

Scioppii Jesulta ille recitat. - inqvit

Scionius egit , cum in de dicatione ad Cardinalem Ludovisium seribere ausu est: Sesummo Pontifici Gregorio XV. ea- 'truo ipse , cum Mediolani superior. ,- annis fungeratur legatione, non semel in familiari sermone demonstravisse , Ma - ehiavelli scilicet ad persarios , magnamώine Ecclesiae Romanae invidiam facereonatos esse, roodpestifera,-- ipsi n- / μει

338쪽

suris regneu resin ψτι, publicis cylti a Politicorum quorundam praecepta sconscio atque annuente Pont Ee , Rome primum, edita , a se a pluribus deinde Pontificibus tolerata , ingentes in orbem Christianum cri lamitates invexerint: Et sus episto mem factat , fane Ams paediam ex Q ου Aopoteru S D. Thomae praeceptis sexemplo eos deformatam, s illiorum peritiae potissimum , oppositam, qui per lat IV scriptorum Politices Apostolicam sedem

sauciare,s autoritatem Ecclesie Roma-I Ea diluere aeonantur. Haec Wangne

rechrus ex Scioppiana epistola.' Recte 'vero advertit id e fle, patere hinc,opdsci oppius quam mali me studuerit,Μa chia velli Rolitica scripta a duaeis Eccle viae Romanae censuris liberata revocare in liberas silentium incinus. De Marc

chia vello enim eiusque censoribu g re Scroppnam aperi impiariarm est. Cae-' terum non satis prudenter censbres: ibios cositInisse exrsi i m at i oni R oman or uPontificum , qu i Machia velli illa inuioamplissimis privilegiis &laudibus munita cura vera ut prodire in lucem,

339쪽

aut qui postmodum satis' diu illa tole- irarant, ipsemet etiam ego Scioppio asesenserim. Non etiam censoribus credo ingentes calamitates in Christiana or-

bem Machiavelli illis scriptis invectam esse. βt verb de utroque hoc qtiis a ime iam tum multa sunt differtata in Praefatione ad Machiavelli Princi- pem. Non tamen dixerim, eo fuisse , animo ipsos illos Romanos censores,ex isqvorum consilio Machievellica Romae proscripta sunt , ut Romanae seclesia insidiamfac re ali sint. Qui enim suspicer adeo sinistre de viris , magnae e- - ruditionis pariter & virtutis nomine laudatis' Aliis quoque Machiavelli reprehensoribus, inter quos eminet Innocentius Gentilletus,qui Romanis' cris non fuere addisti , illam quidem criminationem per iniuriam impingi, patet utique manifesto ex eorum scriptis ; in quibus profecto haud invenias iistam Romanae Ecclesiae invidiam factam, Machiavello vero ipfi vitio datam pernitiosam doctrinam, perinde ut in

340쪽

eensura reliquorum. Non item ferendum iudicio, quod hic non obscure innuit Scioppius . quasi scilicet censores isti perperam iudicaveri, pestifera es regnis rebus' publicis exitiosa esse Machia- velli praecepta. Ea sane fuisse in sententia Scioppium,recte demonstrat Je

stata cum ex ejus quibusdam pro Ma- .chiavelli innocentia sermonibus, tum ex cat co operum eius affecturum

typis edito : in quo duo libri promittuntur hoc titulo. Censura in omnia Nicolai Machi avelli opera Politica NINorica. C in censium Um est, ut nemo nisi salens s sponte siua improbuου ibro m Machiavellicorum ticti e ad nequitiam et Pseudopoliticorum impostm με abduci possit. Idem: Maehiavellica, hoc est sologra duplex. Quarum priore clesia decreta de Machiaselli libris de- feoduntur. Posteriore innocentia ejusdem Machiavelli,adversus Calsinistra praecipue Italici nominis hostes , propugnatum

Produnt haec utique favorem Scioppii in Machimellum. M vero quoniam