장음표시 사용
281쪽
LIBER V . lenim ortu inest temeritas,et mollitie uadam,ut nee res uidere optimas,nec agere possint:uirtκtis enim,beataei; scito qMe duo maxime expetenda sunt,serius luamen appare multo etiam serius,ut plane,qualia sint, intelligantur praeclare enim Plato, beatum, cui etiam in senectute contigeri ursapientia,ueras ; opiniones asseqηi possit. quare,suoniam de primis natura commodis satis dissu est,nunc de maioribus, conssequentiabus uideamus. Natura intur corpus quidem homis nil sic errenuit, πformauit, ut alia in primo orturer fiseret,alia progrediente aetate fuere neque sanem. tum adiumentis externis, et laventitiis uteretur. animum autem reliquis rebus ita perfecit, ut corpus: sensibus enim ornauit ad respercipiendas idoneis, ut nihil, aut non miatum adiumento ullo ad suam con
formationem indigeret:quod autem in homine praestatissimum,atque optima est,id deseruiti et si dedit talimentem,quae omnem Rirtutem iam accipere posset ingenuit fine doctrina notitias paruas rera maxima, νu,et quasi in lituit docere,et induxit in ea, quae inseran tanquam elementa uirtuti sed uirtutem ipsam inchoauit nihil amplius: itaque nostrum est quod nosyrsi dico,artis est ad ea principi quae accepimus, cono sequetia exqκirere, quoad sit id, qό uolumus,effectu:
quod quide pi ris sit baudpaulo, maris ipsum prou
pter se expetendum,quam aut sensus,aAt corporis ea, quae diximus: qκlbus tantum praestat mentis excellens perfectis,ut uix comari possit quid intersit:itaque osmnis bonos,omnis admiratio mne studium ad uirtuutem,et ad eas actiones,quae uirtuti punt consentantae
282쪽
quae, simi notitiae,q-q; significentην reru Medulius aes cuivi e Mis,N' natura sit, mox v imus.boeaute Ioco tutum expiliemus hae honesta q- dico,praeraqua quod nosmet ipsius diligamμs, praeterea suapte naturam se esse expetenda. indicat pκeri in quibus,su in syeculis,natura cernitur. εκanta studia decertaurium punt' qnanta ipsa certamina ut illi efferuntuν Letitis si uitarint,ut pudet uictos fui se accusari nos lur, uim evisit laudari quos illi labores non perferurunt,ut aequalium principes set quae memoria est in his bene merentium quae referendae gratiae cupiditas ars ea in optima q aque indole maxime apparent.in qua bae bonesta,quae intelli mus, i natura tanquam
adumbrantκr: sed haec in pueris expressa: in iis vero aetatibκs,quae iam confirmatae sunt, q- est tam diisi,
milis homini,qui non moueatur er offensione iuvitudinis,'comprobatione bonestatis ἰ q is est,qui non oderit libidinosam roteruam ado centum quis iatra in illa aetate pudorem , constantiam, etiam si sua nihil intersit,no tumen diligat quis Pullum Numitois rem,Fregellannm proditorem,qμanquam Reip. nosti profuit, no odit qnis Rerbis construatorem codrum, quis Erichtheis ias non maxime laudat'cui Tubin nomen odio non est quis Aristidem mortuu non dilidi m obliuiscimur, qMntopere in audiendo, legendo
moueamur, enm pie, cum amice, cum magno animo
283쪽
qui clamores uulgi, atq; imperitorem recitantur in theatri cum illa dicuntur
Immo enimuero ego sum inquam, restes. cum autem etiam exitus ab utros duκν coturbato,' erranis Regi: ambos ergo uni uiuere precamur. quoties boe agitur,quadoue, nisi admirationibus mas ximis nemo est intur,qui no hae lectionem animi probet,atq; laudet. qua non modo utilitas nulla qMe. rituri sed contra Militate etiacostruatur fides. talibus
exemplis non fictae solia fabulae,uem etiam historis refertae sint,o quidem maxime nostrae. s enim ad μω Idaea concipienda optimum uirum delet mus: nos tutores misimus Resus.nostri Imperatores pro salute patriae sua capita uouerunt: n hi consules Regem inimicissimu moenibus iam appropinqκantem monuerint,ὰ ueneno ut eaneret: nostra in Rep. π, quae' per uim oblatum stuprum uoluntaria morte luetiret, inuenta est ; er qui interficeret filiam , ne tuo
proelκr : qnae quidem omnia, er innκmerabilia praeterea, quis est, qui non intelligat,steos, qui frecerunt, dignitatis stlendore ductos, immemoresfuisse κtilitatum suarum,noss, cum ea laudemus, nina
alia re, nisi honestate duci l QEibus rebus breuiter expositis nec enim sum copiam, qWam potui, qvis dubitatio in re nulla erat, persecutus sid bis reb sconcluditur profeEtho uirtutes omnes, honest illud,suod ex his uirtutibus exoritur, in his haeret, esse per sie expetendum . in omni autem honesto , de
284쪽
Dε. F I N I B v squo liquimur,nihil est tam illustre,nec quod Imus patea quam coniunctioiinter homines hominu:e quaedam societas,π comunicatio utilitatum, π ipsa charitas generis bκmani,qκα nata a primo sam, q a procreatoribus nati diliguntur, o tota domM eoingiο,π stirpe coni Mit ν, serpit sensimforas cognaαtionibus primum,tum affinitatibus, deinde amiciti su post uicinatibus cum cinibus,'iis, qui ρ blice socii, atq; amici sunt,deinde totius complexu gentis bum nae. quae animi lectio 'si euis e tribuen atq; bae qua dico oclitate coniumonis humanae munifice, πιeque tuens,iu litia dicitari cui adiunctae sunt pietas, bovitas,liberalitas,benignita comitas,q- μntgeneris eiusdem, atq haec ita iustis propria μηri,ut sunt virtutum reliquosi cἴmunia.nam cum se hominis nat ra generata sit, in habeat qMddam innarum s ortiale,atque populare , quod Graeci πολιτειον vocant: qgidquid aget quaeque uirtus M a comunitate, πρ am exposui,charitate, que secietate ἡμmana non
alborrebit cisse s i litia,ut i a se fundet usu in
emeras uirtutes,sic illas expetet eruari enim iustitia
nisi a forte uiro, nisi i sapiente non potest. qualis est igitur omius haec,quam dico ''iratio, cosen usι πιν tutum,tale est illud ipsum bonestum: quando quidem
honestum aut ipsa uirtus est,aut res gcsta virtκte.qκει bus in rebus uita consentiens, virtutibus a restondes, recta, honest π constans,o' naturae cogruens existimari potest. Atque haec cotuκnmo,cofusios nimmtu, tame a philosophis ratione quada distinguitur.
num cn ita cornuta conexae, sunLut omnes omniam participes
285쪽
LIBER V. I Iparthipessint, nec alia ab alia possit separari: tamen propri m suum cMinis, m nus fortitudo in laboribus,periculius cernatur,teperantia intratermitatendis uoluptatibus,prudentia in dele in donora, πmalorum,institia in suo euis; tribuendo quando fiutut inest in omni uirtute cura 3κaeda quasiforat stem Etans, licus appetens, aras; complectens, existit iducut amici,κtfratres,ut propinqκi, ut affnes, ut ciκes, ut omnes deniq, , quando unam societate hominum esse uolum s , propter se expetendi sint . ates, eorum ubil est eius generis,ut sit in fine, atq; extremo bonorum.stast , ut duo genera pupter se expetendorum reperiantκr unum, quod est in iis, in quibus compleαrκr illud extremum quae sunt aκt animi, aut corpoα vis. haec autem,quae sunt extrinsecus,idest quae neq; in animo sunt,neq; in corpore,ut amici,Mrparetes,ut u
se si omnia illa,qκae sunt extra,qu 3 am expeteda, sammo bono cotineretur.quo modo igitur,inqκies,uevum esse poterit, omnia referri ad pummu bonum amicitia propinquitates, si reliqua externasummo bono no continentur bac uidelicet ratione: ea, quae externa sunt,iis ritemur of iis,qκae oriatur a suo cniusq; genere uirinii rnam amici cultus,e parenu
tis,et qui offrio 'ngitur in eo ipso prodest,et ita fun
gi cio,in re te factis est:quae sunt orta uirtutibus. quae qμide sapientes sequuntur utentes tanqua duce natura.no perfecti antem homines,o tame ingenyst
286쪽
iexcelletibus praediti,excitantur steroriae: quae balet formam bonestatis,s similitudinem et si ipsam honestatem undique perfectam, π absolutam,rem unam praeclarissimam omrunm,maximeq; laudandam,penitus uiderent,quonam gaudio compleretur, cum ratopere eius adumbrata opinione latentur 8 quem enim deditum uoluptatibus,cupiditatum incedus in mautum in iis potiendis,quae acerrime concupivisse tantauritia perfundi arbitramur , qusnta aursuperiorem Africanum Annibale uicto,aut posteriorem carthasne eversa'κem Tiberina dissensio festo isso dierant.
gaudio affeci quanto L .Paulum,cum Regem Persen eaptum adduceret,eodem flumine inuectum'Age nne Luci noster extrue animo altitudinem, excessetiamsuirtutum iam no dubitabis,quin earum copotes homines,magno animo, erecto p uiuetes siempresimi beati qκi omnes motus fortume,mutationes rerum,o teporum leue π imbecilles fore intellitant, i in uististis certame uenerinicilla. n. quae punt d nobis bona corporis numerat complent ea quidem beatissimam u&rased ita,ut sine illis possit beata vita existere: ita.n. parme,'exiguae sunt istae accessiones bonorum, ut quemadmodum stella in radio solis,sic istae in uirtutustiendore ne cernantur quidem. atque haec ut uere di itur parua esse ad beate uiuendum momenta ista corporis commodorum ,sic nimis uiolentum est, nulla
esse dicere: κi erum sic distulat, obliti mihi uidetur, Mae ipsi egerint principia naturae. tribuendum igiture' bis aliquid, dummodo quantum tribuendu sit nuredigas est tamen philosophi non tam gloriosa,quam
287쪽
Mera q-enus, nec pro nihilo putare ea, qMe secuta naturam illi ipsigloriosi esse fatebatur,o videre tantam uim uirtuti tantam ,ut ita dkam, auctorita utem bonestatis, ut reliqwa no illa εκue nulla, sed ita parua Di,ut nμssa esse uideantur. bre est non omnia sternentis praeter uirtutem,π uirtute ipsam suis laudibus amplificantis Oratio. deniq; haec est undis; completa, perfecta explicatio pummi boni. bine taeteri particulas arripere conati, suam quisis; uideri uolust afferre sententiam.sepe ab Aristotele, ρ π Theophra: sto mirabiliter est laudata per sie ipsa reru scietia. boeuno captus Herissκs, scientiam summa bonum esse defendi nec rem ullam aliam per sie expetenda . multa sunt dicta ab antiquis de contεnendis, dae demesendis
rebus humanis.hoc unum Aristo tenuit praeter uitis,
atq; uirtutes, negaκit rem ese ullam aut fugienda, aut expetenda.positu est a nostris in ijs rebus, quae ρα
cundum naturam essent,non desere. boe Hieronymus
eum Diodorus, cum alter uoluptatem adamavisset,Ater uacuitatem doloris, neuter bonestate carere postlii quae est ὰ nostris laudata maxime. quinetiam ipsi uoluptarii diuerticula quaerant, uirtutes habeant in ore totos dies, Moluptatems primo dκntaxat exapeti dicant, deinde consuetudinem quasi alteram naturam effci,qua impulsi multa faciunt nullam Paerentes uoluptatem . Stoici restant. bi quidem non Mnam aliquam, aut alteram δ nobis, sid totam ad se nostram philosivbiam transtulerunt, atque, ut ressisAt fures earκm rerum , qμas ceperant, signa
288쪽
eomutant,sic illi, in sententiis nostiri, pro sub utere
tur,nomina, anquam rerum notas,mutauerunt. Da
relinquitur sola bac d 'plina digna studiosis ingenuarum artium, digna eruditis, digna claris uiris, digna principibus,digna Regibus. Quae cum dixisset, pansums institisset,s id est, insuli satis ne uobis ultiον
pro meo iure in uestris auribus comentatust Et ego,
iis uero,iriia,Pise,ut sepe HA, sic hodie ita illa nosse uisus equi,si tui copia nobis semper feret,non multum Graeci, supplicanda ρκtare. εκod quidem eo probavi md 63κia memini Staseam Neapolitanum, Eforem illum tuum,nobilem sane Peripateticum,alia quanto ista sicus dicere solita,assentiente iis,qui minium infortuna secunda,ant adκersa,multum in boonb,aut malis corporis ponerent. Est ut dicis ηεκit: sed haec as Antioch nostro familiari, dicuntur muti eo melius, fortius, Naa Stasia dicebantur. quana qua ego non quaero quid tibi ὸ me probatumsit, sed huic Ciceroni nostro, 3κe discipulum cupio οῦ te diluticere. Tum Lucius, mihi uero ista ualde probata sunt:3 d item fratri ρμto: Tum mihi Piso , quid ergo,inquit' das ne adolescenti ueniamtin eum discere ea maκis,quae cum praeclare didicerit,nihil sciat Ego uero,inquam, permitto sed nonne meministi mihi licere probare ista,quae sunt a te dictasquis/.potest ea, qua probabilia uideantur ei, non probare fAn uero, inqηit, 3κφqμam potest probare, qMd perceptκm,3κod comprehensum, quod cog=utum non
habeti Non est ista,inquam, Pist magna dissensio :nihil est enim Had, quaοbre nihil percipi mihi pose
289쪽
se uideatur,nisi percipiendi uis ita definitur a Stotiris, u negent ginquI osse percipi,nisi tale ueris,quale falsum esse non postr.itas haec cum illis est dissentipo,cu Peripateticis nulla sinesed hae omittamus: habent enim obenelaum, si ii Uam distulationem illud mihi a te nimium festinanto ictum videtur ieres Omnes esse semper beato nescio qM modo praeteruolauit oratio. quod visi ita esticitκν ; εμ
Theophrastus defortuna,de dolor de cruciatu corposns didit eu quibus contiano beata uita nullo modo posse putaui uereor ne uera sintina illud uehemeων repugna eundem egτ beatu esse, multis malis oppressum.baec quo modo conueniunt,non sine intelligo. Vtrum igitur tibi non placet,lnquit,uirtutis Dia iam
esse,ut ad beate uiuendum se ipsa colenta sit an, si id proba ita feri posse negas, ut ii, qui uti intis compostesset , etiam malis quibusdam assedit, beatisint luo uero uolo in uirtute iam esse quaminimam: sed, quanta si alias: nunc tantum, possit ne esse tanta, iquid κά extra uirtutem habeatur in bonis. Atqui, in Rit,si Stoicis concedis,ut uirtus solas adsit, uitam effriat beatam cocedis etiam Peripateticis: qκα enim mala illi non audent appellare,dstera autem, eris; commoda,εν reiicienda,er aliena naturae esse conceαdunt ,ea nos mala dicimus, sed exigua, et porro mi,
nima. quare si potest esse beatus is,qui est in alteris ei ciendisq; rebus , potest is quoq; esse, qui est in par i
malis. Si ego,Piso,inquasi est qμφq am, qui ac te in causis uidere solea quae res agat nis es profecto ι . quare artende quaeso: m adhuc, meo fortasse μια
290쪽
ce,tanquam ex oraclito,editur,uirtus ad beate uiuenti
num.non qnaero iam,verum ne sit:illud dico,ea, quae dicat, praeclare inter se cohaerere. dixerit boe quidem vicurus siemper beatum esse saphntem:quod quidem sol et ebullire no nunquam. 3κem 3κide, cum summis doloribus cosciatur,ait dictum quam μακe est, qκa nihil curo.non pugnem eum homine, cur tantκm haα beat in natura boni illud urgeam, non intelligere euquid sibi dicendum sit, cum dolorem summum mesuesse dixerit.eadem nune mea aduersum te oratio est. dicis eade Omnia π bona, er mala, εμα qκidem diu cκnt quinuquam philosopbμm pictum, ut dicitur,viderunt; litudinem,uiressat ram formam, integritatem unguiculorum omniAm; deformitatem, moribum, debilitatem, mesa: iam illa externa , parce t quidemsed haec cκm corporis bona sint, eorum confαrientia certe in bonis numerabis,amicos,liberos,propinquos, di itias, bonores,opes . contra haec attende me
nihil dicerest ista mala sunt,in quae potest incidere μηpiens apientem esse,non esse ad beate uiuenda sitis. immo uero,inquit,ad beatissime κliunda parnm est,ad beate vero satis. Animadκerti, inquam,te isto