장음표시 사용
131쪽
si in Suburra Olympiadis, & Agrippae Thermas , si juxta praefatam Ecclesiam S. Laurentii in Pane, ,, 6c Perna, ubi Sanctus ille assatus fuissu dicitur, se dc pro sua confirmanda sententia Prudentit Poeta si Christiani locum adducit hymn. II.
Prudenitas Non contentus humum celsae intra moenia Romae
Tingere justorum eadibus assiduit , Ianicula cum jam madidu,fra,rostra,Suburram. Cerneret elutae sanguinis affluere. Pomponius Laetus initium Suburrae esse vult, ,, ubi Titi Amphitheatrum , illiusque spatium us- ,, que ad Exquilias producit. is Andreas Fulvius vix a praecitatis discedit, dum se ait: sta inchoabat a regione Tabernotae juxta ,, Colosseum, ubi Suburrae caput, de principium is Labicana versus Auroram tendentiS. Suburra ,, Vero per radices Exquiliarum longo ambitu pro-- ducebatur usque ad aedem S. Luciae in Orphea , si sive in capite Saburra J. ,, Aloysius Contarenus Suburre plateam collocatis inter Quirinalis, Sc Uiminalis montium extre- ,, mam partem, ubi Probae puteus; qui puteus ut ,, refert Fulvius) erat sub proximo Templo S. Agari thae in valle Quirinali, de juxta Sanctam Mariam se in Campo, ubi a fronte incisae litterae juxta Hospim tale Epirotarum , quod nunc est Ecclesia SS. Ser-- gii, & Bacchi, quare platea ista ni fallor ) nuncis est ante aedem Beatae Mariae Uirginis ad Montes, is in ea parte, ubi nunc sens cernitur.
132쪽
Raphael volaterranus, caeterique recentiores ais Trajani Foro usque ad S. Martinum in Montibus , is N Agatham protendunt. is Pyrrhus vero Ligorius, qui Italico idiomateis scripsit, sic latine redditus, ait: s buburra nonis erat in Exquiliis, sed in Suburrana regione , in is qua signanter erat Coeliolus, & Carinae, & ut ,, ipse perpendere potuerat, facile existimabat, Suri burram in illa ruisse valle , quae est inter Coelium ,, montem, de PalatinumJ. Hoc suum judicium de- si duxisse videtur Pyrrhus ex Lupanariis, quae Qu. - Rufus, M P. Victor recensent Haec Cia inius Verum Ligorii , & assectae ipsius Panvinii sententiam refellit ex Mart ello, dum hic allegat epigramma Martialis, qui a suis aedibus, quae propὸ Pilam Tiburtinam sitae erant ad Circum Fl rae in Quirinali, ubi nunc platea Barberina ad Ex-
quilias per Suburranum clivum ascendi dicebat: Scex Sext. Pompeio , qui Suburram inter Montes commemorat , 5c rejiciens a Ligorio desumptum argumentum ex Lupanariis in regione secunda Coelimontana adnotatis , ostendit illud nullius roboris esse, ex
eo quod alibi etiam Lupanaria existebant, nempe in Stagno Agrippae, ut ex Tacito , in Agonali Circo ,
ut ex Actis Sanctae Agnetis , SI alibi . . ine'Π' Nec habendam fidem, subdit relatus Martinet- Acta S-lus , Auctoribus Romanarum Regionum a Pativinio Itylis et oditis; nam Victor ab Aldo impressus ponit Lupanaria v- βή in regione secunda Coeli montana , nullo alio adjecto,
133쪽
Panviniana vero editio addit: In Suburra ; & cum idem Victor, juxta plures aliorum editiones, Subum ram in tertia regione reponat, Panvinius in Suburrae. captu commutavit. Immo Sext. Rusus ab ipso Pan- vino vulgatus in regione quinta Exquilina ponit Ui- cum Succusanum, a quo Suburra nomen traxit; quapropter Martinellus ipse sic distinguendum censet. Si agatur de antiqua Urbe, in cujus Pomerio Palatinus , & Capitolivus colles includebantur, dicendum est, Suburram fuisse viam sub antiqua Urbe extra Pomerium in ea valle, ubi nunc est Amphitheatrum Titi: Si vero loquamur die aucta Urbe, Suburrae limites videntur extensi usque ad Forum Piscarium, & finem vici Thusci, ubi Janus Quadri-sermis, & imum Argiletum nunc, Pons quatuor capitum dc illa via, quae ducit ad Sanctam Mariam IEgyptiacam , dicta Porta Leone; immo productam etiam suisse Stiburram ad Forum Nervae, inde per planitiem inter Viminalem, Quirinalem, &Exquilinum colles ad S. Luciam in Silice . FHaec, & plura. alia hujus generis ex Martinello profert Ciampinius;
deinde prolixius inquit ipsum Nardinum loquentem nunc audiamus, qui acerrime tuetur Suburram extitisse inter Ecclesiam SS. PETRI, Sc MARCELLINI ,.
N Amphitheatrum Titi, Colosseum appellatum ἱ ait enim se legissein Ruso Suburra, in Lupariae ; ac in Victore Lupariae in Suburra . Et ex hoc deducit validissimum argumentum dubitationis experS, nempe, in regione secunda, ubi sunt Lupariae, ibidem extitisse
134쪽
Suburram; ac juxta Varronis scripta major pars Subων me Tritas fuit Coelius mons, & viceversa in Coelii Regione, juxta praefatorum Rufi, & Victoris dicta, Suburrae via fuit, quae si recens fuisse asseratur, pernecesse indagandus est modus non solum Subum ranam Tribum a Sancto Ioanne in Laterano, & Sancto Gregorio ad Sanctam Luciam in Silice, verum etiam Coelimontanam Regionem ad Ecclesiam Sanctae Mariae in Montibus, ac ultra extendendi, quod impossibile esse per se patet; ipse enim jam ostendit, quod Tribus Palatina, & Exquilina adeo conjunctieerant, ut earum collium radices inter se connecterentur quare Subtir me Tribui e Coelio ad recentem Suburram se extendendi omnem aditum prohibebant . Deinde ex quatuordecim Regionibus Tenia
sidis, & Serapidis dicta, & Quarta Templi Pacis adinvicem conjunctae , eam ab Amphitheatro remotam aperte declarant. Secunda insuper Regio E Coelio ad planitiem descendens illam Isidis, & Serapidis finitimam habebat,quae in Exquiliarum parte a S.Matthaeo in Merulana, usque ad Sanctum Petrum in Vinculis, includendo Amphitheatrum, se extendebat; quare a isto Coelimontana sejuncta erat. Haec etiam Qua tae Regioni Templi Pacis, ut dictum est , vicina fuit; quae progrediens per Palatium, & Amphitheatri fines lambens, Metam sudantem eidem Ampli, eheatro proximam, ac Titi Arcum amplectebatur. Per quam igitur viam, per quem aditum, per quem pontem. Nardinus exclamat Coelimontana ad rei P centem
135쪽
centem transire Suburram potuit . i. Huic sententiae Alexander Donatus erudite; ac peracute accurrit, tuendo contrariam, ac duabus praecipuὰ de causis movetur. Prima ex Divo Gr
gorio Magno desumpta est, qui Ecclesiam S. Agathae in Suburra locatam nominat, quae nimirum Ecclesia sita est in illa Quirinalis parte, quae Viminalem res picit. Secundam elicit ex Martiale, qui de Plinii nepotis domo sic cecinit: IEie Orpbea protinus iidebis
Altum vincere tramitem Suburrae . ,
Udi Oertice rubricum tbeatri, Mirantesque feraι, Avemque Regis , Raptum quae Pbrna pertulit Tonanti. Ex quibus elicit Donatus, antiquatri Suburram a clivo S. Luciae in Silice, ad Pantanos nunc vulgo dictos, ad Amphitheatrum Titi, ad Caesaris forum, ad S. Agatham in Quirinali, & per consequens ad magnam Uiminalis partem se extendisse . At hanc dilatationem, nimiam vastitatem sapere pluribus ostendit Nardinus , dicens , quod Urbanae Tribus quatuor fuere, Exquilina,quae secundum Varronem Exquilias capiebat, Collina Quirinalem , ac Viminalem, Palatina Palatinum collem ,- burrana Coelium montem; de possibile erit, subjundigit quod Suburra Exquilinae partem occuparet, ubi nunc S. Lucia in lice, magnam Collinae portionem, ac in se etiam Viminalis, & Quirinalis partem c piens, monti Coelio a se disiunctissimo, atque '
136쪽
remotissimo Suburrana Tribus nomen imponereti Praeterea Coelimontanae Regionis ista, vicus semper extitit, ob idque minor una ex quatuordecim, quas divisit Augustus. Sed eo modo sola Subtiyra totam integram Quartam Regionem coepisset,magnam pamtem Quintae, videlicet Exquilinae, partem Sextae, quae est Alta Semita, partem Teniae, quae est Isdis, MSerapidis, ac solummodo Coelimontana, in qua Uictor, & Rufiis eam ponunt, longὸ distaret. Perquiratur demum altera antiqua Regio tantae amplitudinis , sed tertia minor ea non invenietur.
Rationi ideo a Donato petitae ab Ecclesia S. Agathae in Suburra respondit Nardinus, Diaconiam S. Agathae in Quirinali diversissimam extitisse a Monasterio Sanctae Agathar in Suburra; & censet Ecclesiam quandam, quae ab ipso Pontifice in hono
rem S. Severini consecranda erat, supervenientibus aliorum Sanctorum venerabilioribus Reliquiis, vel ex alia causa in S. Agathae honorem dedicatam fuisse ;quam Ecclesiam sitam extitisse dicit juxta Domum Merulanam, idest prope Ecclesiam Sancti Matthaei in Merulana appellatam, quae ideo jure denominari
potuit super Suburram, quia nempe Suburra ad eum locum se protendebat. Orpheum vero a Martiali descriptum in recenti Suburra, ob solam nominis congruentiam S. Luciae in Orphea, Sanctique Laurentii in Fonte, valde infirmam conjecturam esse asserit; nam praeter S. Luciae in Orphea, legitur etiam in Orthea, nec a Donato
137쪽
negari animadvertit nomen Moenianum , sive Pe gulam ad instar Septizonii non procul distantis, ac etiam fuisse in Orphea, idque intelligendum esse de aliqua Orphei statu. , quod abs re minime est ;talem enim statuam suisse perhibetur in Thermis Trajani, aut Titi, quae huc protendebantur; & i
numeris tandem Romae confluentibus fontibus, in ne omnino pronunciat, ab illo S. Laurentii in Fonte argumenta depromere voluisse. Demum concludit Nardinus , quod omnis planities inter Coelium , & Exquilia& a SS. MARCEL IN & PETRO usque ad Amphitheatrum Subiarra denominata fuerit , ac in Regione Secunda Coelimontana extiterit , licet animadvertendum ducat, fines suos
prope Amphitheatrum in Isidis , & Serapidis regione habuisse ἀHis relatis, sed longiori dictamine, subdit illicocta. . uia. ClampiniuS Audistis igitur, quas unusquisque exs z8. st a. - ,, praecitatis Auctoribus rationes asserat pro sua de
,, Suburrae situ tuenda sententia i Superest modo, is ut pro ipsis conciliandis si fieri potest meas asseis ram conjecturas , quae licet auctoritatibus careant , is sertasse apud indagandae vetitatis studiosos locum ω invenient J. Conjecturae vero Cia inii sunt , quod cum a Varrone Suburra appellata sic fuerit , quia sub muro terreo; cum multa alia Urbis loca su muro terreo fuerint, hinc conjiciendum dicit, non tantum unam, sed plures Suburras fuisse; quo pacto nimirum & Suburram prope Exquilias. 6c secundum Martia
138쪽
Martiuellum in Quirinali ad Pilam Τiburtinam
Suburram aliam, & Suburram Nardini ab Amphitheatro ad Ecclesiam M. MARCELLINI , dc PETRI , ScSuburram Panuinii ad Arcum Constantini, M ad Theatrum Marcelli Susurram ponit, Sc collocat 1 qua ratione totam Urbem Subuνram facit, immo orbem implet Suburris. Traditis demum tot Scriptorum sententiis, addenda merito est de illa viri eruditissimi Ludovici Monfaucon, qui in suo Diario Italico haec scribit: ,, s Hinc videlicet a loco inter Si. Petri ad Uincula , Eiis Ze Colosseum, ubi reliquiae murorum sunt, quae se Brtassis ad Porticum Claudiam, sive ad Palatium dic. I, si ',, Claudii pertinebant) itur in vallem, quae Suburra se olim dicebatur, sitam inter Exquilinum, & CC
se lium montes, ita ut etiam clivos comple steretur se De Suburrae situ, latitudineque controversiam is moverunt Donatus, & Nardinus. Donatus quiis dem ait, Suburram , quae a Ruse, Victore, aliisse que Auctoribus in Regione Secunda , sive Coelim montana constituitur, complexam fuisse Colos. D seum, partem clivi Exquilini versus S. Luciam in se Sisice , Forum Caesaris, Foro Nervae vicinum , Mis partem clivi Viminalis, nec non Quirinalis uri ,, ad S. Agatham in Suburra , atque ita Subtimam ,, longὶ ultra limites ab antiquis haud ohiscure iubis gnatos extendit, hoc maxime sultus indicio, quod se stilicet Sancta Agatha in Suburra memoretur a se Divo Gregorio lib.3. epist. I o. Quo plane confici
139쪽
es videtur, Suburram illam, quae in Coelimontanais Regione memoratur, pertigisse usque ad Aga-- tham in Suburra, quae in clivo Quirinali sita est. se omissis aliis, quae ad tuendas partes prosert ille, is utpote perplexis, & quae in utramvis partem qua-- drare possunt, aliud ex notitia Imperii mutuaturis Donatus, ubi post Forum transitorium Suburra
,, consequenter inter Quartae Regionis partes enuis meratur. Indicatur autem Suburra,quae ad clivum
se Quirinalis pertingit, in quo clivo S. Agatha in
,, Suburra, de Forum Transitorium proxime sitata ,, sunt. ,, Nardinus contra pugnat, inter clivum Exqui-- liarum, & Coelii montis circumscriptam Suburis ram, totamque Vallem ab Ecclesia SS. PETRI , dc
D MARCELLINI Occupasse, atque repugnare omnino
,, Suburram, quae ante divisam ab Augusto Urbem is inquatuordecim Regiones, ex quatuor Romanisse antiquis Regionibus Suburrana, Exquilina , Colis lina, Palatina, una erat, ad caeteras Regiones,, Exquilinam , de Collinam item pertinuisse: haecis enim non divisio fuisset, sed confusio. Ad haecis constanter Victor, & Rufus Suburram in Secundari Regione Coelimontana enumerant, & nusquam se alias. Quod dicitur autem, S. Gregorium memo ,, rare S. Agatham in Suburra, quae Suburra proi
is de ad clivum Quirinalis pertigerit, & Suburrames, in notitia Imperii reponi inter Quartae Regionis is partes λ confutat Nardinus, quod notitia Imperii
140쪽
non multum auctoritate valeat, utpote a Constantinopolitano facta; Sanctam porro Agatham a Divo Gregorio memoratam non eam esse, quae hodie in clivo Quirinalis habetur ; sed aliam, quae in antiqui Suburra erat, quaeque populata pςr Barbaros Regione Coelimontana, & diruta Ecclesia , ad Quirinalem deinde translata, nomen pristinum retinuerit; & populi similiter mutatis sedibus a Suburra illa antiqua in eam Urbis partem , quae hodie Suburra dicitur, nomen Suburrae isti item indiderint. Illa Donatus, haec Nardinus; sed uterque partim bene, partim male edisserunt; nam quod ait Nardinus , antiquam Suburram in Secunda selum Urbis Regione fuisse, nec pertigisse ad alias , Vbetoris, atque Rufi testimoniis firmatur, qui in Coelimontana selum, sive Secunda Regione Suburram locant, nec memorant in aliis. Quod autem pugnat, S. Agatham in Suburra hodiern, non eandem esse, quae a Divo Gregorio mem ratur , gratis omnino dicitur, cum maxime isthaec Ecclesia antiquissima sit, & notitia Imperii, quae quinto circiter saeculo conscripta seit, Suburram proximὸ Forum Transitorium, cui vicinissima est isthaec Ecclesia, sitam serat; nullo quippe fundamento istius notitiae testimonium respuit ἔ cujus Auctor quinto iaculo tametsi Constantinopolita nus , cum Suburram versus clivum Quirinalis I cat , ubi hodieque Suburra visitur, non id temer