장음표시 사용
771쪽
etiam in praesentia Cardinalis, prout praeserri faciebant praesente Cardinale Radivito, Cardinale Bernardo Macieiovio, Cardinate Ioanne Alberto principe Episcopis Cracovien: ec mea memeria Mathias Lubinius Archiepiscopo
Gnesnen: cum Cruce Ioannem Calimirum tunc Cardinalem , qui postmoduRex. visitavit. Etiam in praesentia Regis Cruη antefertur Archiepihopo, usque ad intimam Regis cameram , ac in Senatu, dc Comitijs Generalibus et Nee prohibetur Gallico interdictofors en nostrae praesentia, quod memorat P trus de Marea Archiepiscopus Partiren: cap. Sy. n. Q in quo Obtinet consuetuis do oc praescriptio, an de Privilegium Nicolat V. papae. infra in verbis Vigore sua Legationis solus ubi, ante se Crucem deferri facere potest. V LObservo in Privilagio Fundationis Abbatiae Andreovien: apud Damativisium in Mitis Archim seopomm Gnesenem. pag. yy. Ioannem II. seu Ianicum Fundatorem, pro Gnesnensi Mesriepiscoporum Polonorum nominari in ver- his. Ego Ioannes Polonorum Archiepiscopus. Quod Cantuariensis Episcopi dignitati di reverentiae olim tributum, ut Angliae Archiepiscopus in Conuitio sub Urbano IL-apua Bamnium ad Annum I δ. in verbis Anselmus Angliae Archiepiscopus Et ad nnum p . n. iob pater di Magister Anselmus Anglorum Archielnscopus. Alexander Papa in epistola ad Casimirum Ducem poloniae s cujus originale in Ecclesia Cracoviensi asservatum, saepe se vidisse di attrecias loannes Longinus a Baronio citatus, scribit Archiepis
VllI. Archiepiscopus Gnesnenr est Ordinarius di parochus Regis di Reginae per totam suam Provinciam exemplo Cantuariensis, pro quo decisum esse, etiam in Comitijs Regni Angliae, contra Episcopum loci Sarisberiensem: Reges, Reginasq; esse speciales domettieos di Parochianos Archiepiscopi Cantuariensis, refert Gerua . Momub. in Chr-. Actorοῦ Pontis Cantuar. fol. ι69r. De juribus nominandi, dc consecrandi Reges, funera Regum celebrandi. electos Episcopos, antiquitus confirmandi di coniἡcrandi, deque alijs tam Ee-elesiasticis, quam politicis insignibus, praerog tivis, di praeeminentijs, quae ultra Metropolitanam, ex Laegationis oc Primatus ac Primi principatus dignita late resultant, infra dicemias, di manifesta iura deducemus.
ARTICULUS I. ARςbi piscopus Gnemensis, quamvis pro sola Vetropolitaσ
nae dignitatis eminentia, semper a Poloniae Regibus, Principibus, Senatuque dc Equestri ordine primo loco haberetur, eum tamen praelationis apicem, Henricus Archiepia
scopus Gnesnensis , Theodorici Ducis Bemensis ex Eudoxia Polona filius, dictus Κietlicet, novo decore cumulavit, cum Anno uΙs'. sub tempus Concilij Lateranensis, ab Innocentio III. munus Legationis
perpetua in Regno Polonia, sibi S Archiepiseopis Gnsnensibus, imp
travit. Verba Cromeri Lib. Z QIII. Lapso deinde ducentorum annorum grandi aevi spatio, Ni
colaus Tryba, Archiepiscopus messiensis, Dignitatem Primatiarari,
772쪽
De Legatisne Natat ni & sueresseribus Archiepiscopis a Concilio Constantiens. Anno
34I6. singulari Privilegio petiit in perpetuum confirmari. Mathias a Viechovia, Canonicus Cracoviensis in Chronita Pol. c. SI. Lib.
4. Qi. 2o . his verbis. Eodem Anno Nicolaus Arehiepiseopus Gne-1nensis a consilio cinctantiensi Primatem 1e Polona Helesia decim rari per 1'eciale privilegium obtinuit, ab eoah tempore, ipye S sui successores, Arcti scopum, et Primatem Ecclesia Gnesnenses, se
III. Quo autem fine id secerit, dedueit Cromerus Lib. Is. sol. 42ς. Quoniam Elisabetha quae fuit pilecta, Vladisiai Jagiellonis Consors
ab Archiepiscopo Leopolim. Ioanne RZeuovior renuente, & tunc absente A rchiepiscopo Gnesnensi coronata erat, Veritus Nicolaus Archiepiscopus Gnelnensis, qui tunc in Concilio Constantiensi propter splendorem gratiosus erat, ita ut Summus pontificatus ad eum si Diugosse credimus deferretur, ne sibi posterisque suis Arehiepiscopis, ea praerogativa eoronandi Reges, & Reginas praeriperetur, obtinuit apud Concilium, ut Archiepiscopus Gnesnensis deinceps Poloniae Primas haberetur. Idem confirmat Stanislaus Carncovius, Episcopus Cu-javiensis de Primam Senatorio Regni Poloniae Anno Is93. Posnania impresso, pag. IA. Verum scire operae pretium est, esse jam inde ferme ab initio Christianae Religionis Dignitatem Ecclesiasticain supestiorem Archiepiscopali, & Metropolitana, inferiorem autem patriarchiali, qua qui praediti sunt, primates e Latinis vocantur. Eam igitur runc a Trqba impetratam esse, credibile est, quo eximiam haberet in Polonia, & Lilvania dignitatem, & in ipsiam etiam Leopoliensem A chiepiscopum, & suffraganeos ejus Episcopos potestatem, & Iurisdicti
IV. Cumulavit splendorem Archiepiscoporum Ioannes a Lasco, Archiepiscopus Gnesnensis, Regis Sigismundi primi ad Leonem X. &Concilium Lateranense orator, qui utramque praeeminentiam Legationis Natat,& primatialis dignitatis, uno, eodemque privilegio speeis ali comprehensam, a memorato Pontifice Max. in Concilio secundo Lateraneni. Anno IRs. V. Idus Iulii consecutus est Cujus privilegii Osriginalis, & in Constitutionibus Provinetalibus inserti Lib. I. Constititit. de Oficio Ordinarii. pag. sa. tenor est talis.
LEO Epycum sermus servorum DK, ad perpetuam rei memo
riam. Pro euellenti praeminentia Sedia 'OHOliea, in qua post B. Petrum Apostolorum Principem, quamvis imparib s meritis, pari tamen authoritate eonstituti sumin, in agro irriguo militantis S clesia nova, Legationes plantare S instituere, Pontifice dignum arbitramor per novus plantationes, praesertim in heis Christi Melium, inindelibiss vicinis ae in parte schismata sustinentibus, non solum populorudevotio, eterMm etiam hae ima noma nominis Et sere Domini noliri
JUM risii planiatis, sui malumf eradieatio, ut augeatur, commodiis f
773쪽
buteeZat, o nix rinn salus subsequatur, ae misinia URe gnat illustrentur. Idque nos eo libentius agisniis in locis praedictis, in quibus tam ex varijs inter mortales 'o pionibus, tamen inprimis m-ισθω ichimatum ratione netessitatis, plemms suisse congi citur, sad hoc Catholicorum Regum vota tendere no cuntur, ut assistentia s. authoritate Legati novi, es alma mater Ecelesia propagationis planta-4ionis noue genu humanum propositum felicitatis aeterna praemium,fe, ius maleat adipi ci. Attendentes igitur, quod in toto Regno Polonia, una Metropositana Gnesinensis videlicet principalis Selem exsit, cui omnes aliae Ecclesia dicti Regni Metropolitico jure, ae etiam Leopolen.
in terris Ru sita ad Regnum ipsum pertinentibus, Primatiali jure sunt subjecta: Et quoa si Venerabilis Frater noster Joannes de Las , mo' lernus Spro tempore exissens Archiepiseopus Gnsnensis, sua Archie piscopali Provincia S Heloys, sibi Metropolitico ae pradicto Primassiali jure subjectis, non solism Metropolities ac Primatiali, sied etiam Legationis jure praeset, S ratione dignitatis ejusdem Primatialis, hu- jι smodi Legationis ostium haberet: ex hoe profectὰ salubriori S dii, gentiori exercitio Metropolis eae Primatialis γ jurisdictionis, S tam νnoditati Ecclesiarum, qua sibi Metropolitico S Primiaiali jure subjiciuntur, aς illis nune spro tempore prodentium praelatorum, nec non cleri s populi, civitatum N Dioecesium earundem, quae in eorum ops portunitatibus ad eundem Archiepiscopum N Legatum ratione eorum tua vigore Legatiovis huj smodi exercere poterit facilius S commodius recurrere possent, Sejmdem Ecclesia Gnesinensis S Praefati Regui,
ef s Reges ue ineolae, Apostolica Sedi demoti G fideles semper esse
consueurrunt, demotioni ae wenuΗati plurimum consuleretur: Consis derantesq) in Regno Anglia, olim S in Germania. Arehiepi copos alis quot, LRatos natos, per praedecessores nostros erectos fuisse: Eorundem praedecestorum me tigiis inhaerentes, S ad magnam instantiam, quam
super hoc fecit. eharissimus in f seo Filius notier SIG ISMUNDUS, dicti Regui Polonia Rex Austris, debitum babendo respectum, ad DR laudem S honorem ae fidei Catholisa exaltationem
praedictum Dannem de Las.' modernum, ad Nos, S Sacrum Lateranensie Concilium, pro dicto Rege Oratorem deninatum, S pro tempore existentem Archiepisseopum Gnonensem Legatum Natum, cum omnibus honoribus S oneribus eonfiuetis, ita quod de ratero sua Arabiovi copali S praedicta Levolien. Provinciis, S Ecclesiis sibi Metropolitico S Primatiali jure siubjectis, non δίkm Metropolitico S Prio=natiali, scd etiam Legationis jure praesit. Et ratione dignitatis suae Priamatialis, s Legationis ineium in ipsis Promincijs babeat, authoritate
Apostolis , S ex Oreta sitientia nostia facimus, S constituimus, Set
iam drdinamim ; sibi nihilominus concedentes, ut omnibus S singulis, privilegiis, libertatib s, praeminentiis, exemptionibus, immunitatibus, honori,s Saratiis uti, tagaudere: ae quod omnia Ssingula Iacere,
774쪽
De Legatisne Nat tes exercere ac mandare, ordinare, S exequi qua ad Legatos natos, Nhu,semodi Legationis ossicium habontes, quomodolibet pertinent, Squaalij Legati nati, praestertim mero Legatus Cantuariensis qui in Proviu-ebs de jure, privilegio, Er eo uetudine, mandare, facere Us exequi posint, liberi S liciti maleat: Mandantes per prassentes universis es singulis Sufraganeis, Leopoliensis terrarum Rupia Archiepiscopo es
albs in dictis Protanesis exi lentibus, quatenus eidem Artinepiscopo sLegato nato, pro tempore ex lanti, in his qua sibi ratione Uicij Legastionis, i cui praefertur, competunt, pareant S intendant: Non obstam
tibim n titutionibus er ordinationibus Apostolicis, ae literis S Pri.
etilegiis quibusvis conesis, illarum tenores, ae si de merbo ad verbum exprimerentur praesentibus pro expressis habentes, quibus quoad praemisisa, Jecialiter Sexpresbi derogamus, caseriss contrariis quibuscuns. Nulli ergo hominum liceat hane paginam nostra errationis, constitutio nis, ordinationis, concessionis, mandati Er derogationis infringere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc attensare praesumpserit, indignationem Omnipotentis Dfi, ae beatorum Petri s Pauli Apo. flolarum ejus, se noverit incurserum. Datum Roma apud I Petruis Anno Isis. V. Idus Julij. Pontificatus nostri, Anno tertio. V. Quae Archiepiscoporum praerogativa, Legationis Νatae, probata, recepta, declarata, & publicata ess,ejusmodi placito Synodi Proin vincialis pag. 8I.
ARCHEpISCOPUS FUNGATUR OFFICIO LEGATIONIS. PLacuit etiam Synodo, ut Rdmus D. Archiepiseeopus Gnefinensis Leogatus natus ac Primas, utatur ostieis Legationis in Provincia, st-
eundum Busiam ad hoe Celsitudini Juae eoncessam S in praefata
Θnodo publicatam. Causas tamen extra Diueeses partium rearu non committat: nisi quando Actor probaret perhorrescentiam, aut sibi im minere mortis periculum, tunc in proximiori Dioecesi partis rea, committere possit. Liberum tamen erit Dominationi sua trahere ad j parates reas de quacum, Dioecesi Premineia suae, quando moluerit aliquam causam audire per se. Et quia hae Legatio data es ad instar Legationis Rndmi D. Episcopi Cantuariensis in Anglia, esus facultas adhue ignoratur: placuit Synori, ut hae surisecundum illam utatur, postquade illius facultatibuου eertior essetetur. Plaeuit etiam ut hae Legatio infacultatibus amplioribus, ultra jus eommune augeatur per Summum Pontifcem, quatenus id impetrari possit,saltem ut percursores Clericorum qualicunsi pereuhyone etiam post deelarationem authoritate ipsi sLegationis absolvi possint, Episcopis exeeptis.
VI. Pro exercitio Legationis Natat, facit Constirutio Synodi Provincialis ex Novis lib. tit de Causis appellationum & Apostolicis pag. 2II. In eausis Legationis nata, stretentur omnes taxa praedicta,
quas in causes Apostoliris S Appellationum, servari decrevimus: host
775쪽
exeepto, ut pro commi bionibuου citationibus, eum infertisne querela, i i serina conquestiis: ves sua vobis: ditiores Disant mediam maream, '. pauperes quindecim grossos. Et pag. 9I. Pronaisis etiam Reveren-dill imus Uti. Acciuepiscopus Gnesnevi jurisdictione Legationis natae, in commissionibus & citationibus decernendis , uti, prout communia iura disponunt.
Vll. Idem Ioannes de Lasco, Archiepiscopus, Privilegia Legationis
Natae, Sedi Metropolitanae Strigoniensi pariterque suae Gnesnensi c. petentia, Bullae speciali Leonis X. sitnul inserta c Roma per Bungari- aiat & Strigoniam redux ) coram Thoma Cardinale, Legato de LM tere, Archiepiscopo Strigoniensi in originali produxit, Decretumque
interponi suo, & Gnesnen: Ecclesiae nomine pollulavit, quod obtinuit. Extat instrumentuin authenticum pergameneulum Archivo Gnese
O S Thomas miseratione Dioiud tituli Martini in montibus Sacrosanctae R. E. Presbyter Cardinalis Ardoniensis, ae Patriarcha Constantinopolitamis, ad Hungaria, Bohemia, Polonia, Datia, Deciae, ae Norveetae Regna, nee non Prussam, Rupiam, Limoniam, Lilvaniam, Valachiam, Silesiam, Luseciam, δύο viam, Trans maniam, o clamoniam, Croatiam, Dabnaciain s Moscovia, omnes y G singulab Regnorum, es Provis iarum praedictarum Get, lates, In ulas, Verras , atque Aea illis subjecta, S alia eis adjacentia
Apostolica Sedis Legatus de latere, memoriae eommendamuo, tenore
praesentiam significantes, quibuου expedit unietersis. Ouod Rndmim in Chri to Pater'Dominu , D. Joannes, DEi s as olica Adiura otia Archiepistopud Gne nensis, Natus Legatus, Primm Regni Pol
niae infrasicriptas Literas Apostoli as Sancitissimi, in Christo Patris, SDomini Noseri, Domini Leonis divina providentia Papa I ejus vera Bulla plumbea, eum eordulis feriseis, rubri eroce 4 eoloris, more Roomana curia impenden. Busiatas, sianas, es integras, ac omni prorsus mitio, si picione carentes, exhibuit, Sproduxit, quas transumi reexemplari, ac in publicam, Ut authenticam formam redigi mandari, nostiami Authoritatem, S meretu=n interponi, per nos instanter suo, Er Gnesnensi Ecclesiae, ae nomine Legationis sua perpetua postulavit. suarum quidem literarum Apostolicarum tenor de verbo ad merbum sequitur,s ect talis. LEO Episcopus Servus Servorum DEi. Ad perpetuam rei maemoriam. Decet Romanum Pontificem, in Apostoliea diognitatis culmine, Divina dis ositione constitutum ad ea suae e sideratioonis aciem Iibeuter conUertere, pre qua 'ae provisionis minisseriodura, Actis es utilitas Aeetesiarum quarumlibet, praesertim Metropolitan-rum insignium Et quibus Sanctae Romana Selesia Cardinales in paritem solicitudinis assumpti praesunt, conserventur, auctores altissimoDIDib semper preMiant incrementis, Es ea qua a P decessoribus si iapropterea concessa, In ta, S ordinata fuerunt, eorum inhaerendo ves
776쪽
' De Legatione Natypq Ρ, libenter eum ab eo petitur approbare, confirmare, N mare
ae innovata Apostolicά authoritate eommunire, ut eῖ firmiAs perdurent, quo saepius fuerint Apostolica authoritate circu=nfusta, aliaq) deo Iuper concedere, Hatuere, s ordinare, prout in Domino cons icit Iaslubriter expedire Dudum siquirim a felicis recordationis Bonifacio Papa IIX. Nicolao Papa V. S Pio Papa II. Praedecestoritim nostris manisunt Litera tenoris bubsequentis. Bonifacius Episcopus Servus Servorum DEi. Ad perpetuam rei memoriam. d ea, qua Ecclesia arum, es Monasteriorum, Se. Sed hic, alteraque statim ejusdein
Papae, ibidem quae incipit. Et si quibuslibet personis Ecclesiasticis Sc:
eo loci omissis, quod utriusque Bullae Instrumentum detritis madefactioonis injuria Literis corruptum, multis locis illegibile sit quod autem legitur, pro jurisdictione Archiepiscopi Strigoniensis in Monasteria,&Nonachos, & Ecclesias exercenda militat: Bullae binae subsequentes Nicolai Papae salvae, integrae, ac plenMegibiles inseruntur tenori S talis.
NICOLAUS Episcopus Servus Servorum DEi. Ad futuram rei memoriam. Sacro anctae R. ' quam inperferutabilis altitudo Consilij, Ecclesiis praetulit uuieteriis, ae totiuis Orbis praecipuum obtinere voluit Magistratum, Regimini licet immeriti praesidentes, curis perurgeo mur asinuis, S continua n editatione pullan. Ar xt juxta crecita nobis dispensationis ocium, Scelesiarum omnimn, Hoetropolis pra- Ieraim honore fungentium, decus, ta venuctas accrepant, eademB Sc
clesia, nostri buffragatione MiniHerij motitis jugiter proficiant increo
mentis, ac p rogativa, ac honorta debiti continuis gratulentur evenotibu4. Nuper siquidem elari bimus Filim noster, Ladisi aus HuMaria Rex Illustris nobis exposuit, quod Olim postquam Ecclesia Strigoniensis per B. Stephanum, Hungaria Primum Regem fundata, S meluti ocmnium aliarum ipsius Regni Scelesiarum prima, S Magistra, in As tropolim authoritate Aporiolica erecta, o decorata, ac tam ipsius B ati Regis, quam aliorum post ipsum in eodem Regno 1uccessorum in stantiam, per diversos Romanos Pontifces, Praedecessores no Iros, praalijs i dem Regni Ecclesiis Primatia, illivsse Praesul pro temporc e xistens, Legationis Natae ostio, is honore insigniti extiterint, Antist,tes ejusdem Ecclesia pro tempore existentes Uicio, honore,Wjarisdistisne, es Legatione praedicta a tempore eujus initium memoria homis num non exii tit, in utro1 foro, etiam indistincte, eontinuo usi fuerint, prout etiam modernus archiepiscopus in illorum pacifica pol ssione, vuq si existens.=ititur de praebenti; quare praefatus Rex nobis humiliter supplicavit, jurisdictionem Primatia, S Legationis hujusmodi eum honoribus, oneribus, Spraerogativis debitis, Seonsuetis, eidem Ecclesia quomodosibet competentibus, S quibus Archiepiscopi praedicti de jβre, vel eonsuetudine hactenus usdunt, Smodernus ad praesiens utitur, istprafertur approbare eonfirmare. λο γ dilectus filio noster Diοεn3lius tituli o briaci tu Ihermis Presbyter Carrinalis, Sex ipse di-
1bensatione Sedis Apostoliea ipsius Aelesia Archiepscopus, suis succcse
777쪽
Ο. A. G. stres pro tempore existentes, insingulis praefati Regnhnee non partium eidem subjectarum, S inposterum forsitan subjiciendarum, tum C thedralibus, s Metropolitaniis, quam alijs etiam exemptis Helestis omnimoda potestate, jurisdictione, es Legatione hujusmodi, tam in D.
ro conscientia, quam contentiose uti S gaudere, jur sdictionFquoque stigatione praedictas exercere, libere, ta licite possint, o valeant de M. mo eoncedere de berinitate Apoctolica dignaremur. Nos igitur eorundem Praedecessorum minorum messios inhaerendo, huj smodi suppli,eationibus inelinati, jurisdictionem Primatia .Legationis p ictas rum Authoritate P solita, ιenore praesentium approbamus, S tomfrmamus, ae praebentis fripti patrocinio communisu . Et nihilominus pro potiori cautela, praefato Dionysio, suis fissuccessoribus, ejusdem Stri. goniensis Ecclesia Arabiepistopis, qui errent pro tempore, tune in singustis eiusdem Regni, Spartium ejusmodi de jure vel consuetudine eidem hubjectarum, G subjiciendarum, Asci politanis N Cathedralibus, ae aliis licet exemptis Ecclesiis eirca earsndem personas, ac eisdem quomo. dolibet subjectas sy subjiciendas, tam Ecclesiacticas etiam exemptao,
quim nundanas omnimoda potestate Primatiae, e Legationis earundem tam in foro eo cientiae, quam eontentioso, cum honoribus, oneriis bus, praerogativis Misis, is consertis, perpetuis futuris temporibus
sit, is gaudoe, furisdictionems er Legationem praedictas liberihelii exerrerepossint, ue valeat authorizate Apostolicaprafata harustrie eoncedimus, pariter is indulgemus. Non ob iantibus constitutionibus, ' ordinutionibus Aponiolicis caterias tantrariis quibuscumf. Nulli
ergo omnino hominum liseia hanc paginam noctra approbationis, comsrmation f, eommunicationis e eoncessionis infringere, vel ei austu eontrario eontraire. Si quis autem hoc attentare praebum erit, indignatisonem Omnipotentis DEi, ae BB. Petri Et Pauli Apostolorum ejus sienoverit ineurturum. Datum Roma apud S. Petrum Anno Dearna
ιionis Dominicae Millesimo, quadringentesimo, quinquagesimo primo, Nono Calend. Aprilis Pontiferius nos,i Anno sexto. NICOLAUS Episcopus Servus Servorum DEI. Ad futuram rei
memoriam. Excellens Apostolicae sedis providentia Ecclesiarum digni tatem, & merita considerans personarum, illas non indigne uberioris dono gratiae, & honoris praerogativa attollit, quas dignitatis praeemi. nentia, & vetusta consuetudo carieris essicit anteponi. Sane Charissim9 filius noster Ladislaus Hungariae Rex Illum is, nobis nuper exposuit, quod licet Archiepiscopus Strigonien. pro tempore existens, Primatiae,& Legationis Natae oscio, & honore fungatur; Nosque jurisdictione Primatiae, & Legationis praedictarum Autoritate Apostolica approban dam & confirmandam diledio filio nostro Dionysio Tituli S. Cyriaci in Thermis Sanet e Romanae Ecclesiae Presbytero Cardinali, qui ex dispensiatione sedis Apostolicae etiam ipsius Ecclesiae Strigoniensis Aschiepiscopus extitit, suisque luccemribus, qui in singulis Regni Hungariae,& partium illide jure, vel consuetudine subjectarum,&subjicien
778쪽
darunt Cathedralibus, vel Metropolitanis, ac alijs licet exemptis Eccle, silus circa earumque personas, ac eisdem quomodolibet subjectas, &su
jiciendas, tam Ecclesii asticas etiam exemptas, quam mundanas Omnimoda potestate primatiar, & Legationis earundem, tam in foro conscientiae, quam contentioso, cum honoribus, oneribus, & praerogativis ciebitis, & consuetis perpetuis futuris temporibus uti, & gaudere ;iurisdictionem lue & Legationem praedictas libere, & licite exc rcere valerent, eadem Authoritate concesserimus, prout in noliris super inde confectis literis plenius continetur. Quia tamen st nonnullis curiosis revocatur in dubium, an praefatus Archiepiscopus Primas & Legatus natus, extra suas civitatem, & Dioecessim Crucem ante la deserri facere,& de causis quae ad ipsum,& Sedem Stragoniensem, praesertim per si-plicem querelam deferuntur, cognoscere, illasq; coram eo, &apud ditiam sedem verti facere possit. Nos ad hujusmodi ambiguitatis dubi sum submovendum, modernum ac pro tempore existentem Archiepisscopum Strigoniensem, sicut post Regem praefatum primus existit, ita etiam in omnibus paria mentis, & alijs actibus egregijs, poli ipsena Regem, primum locum, & primam vocem obtinere debere quodque infrq limites suae Legationis, caeteris Praesulibus si quos adesse contingat, ea in re cessantibus, solus ubiq; ante se Crucem deferri facere, ac de causis, quae intra limites Legationis hujusmodi, etiam per simpliceni querelam coram eo,& ad dictam sedem moveri, & verti contigerar, cognoscere, & cognosci sapere, causasque hujusmodi commito tere, & alia omnia & singula, quae authoritatem, ossicium, & honorem Primatiae & Legationis, de jure & consuetudine, aut aliis quo modolibet concernunt, facere & exequi, ac ab universiis, & singulispersonis tam Ecclesialticis, etiam Religiosis licet exemptis, quam muno danis, infra dictos limites pro tempore exilientes, quod decreVerit, per censuram Ecclesiasticam authoritate Apostolica, in hac parte tibi specialiter attributa, firmiter observari facere posse, libere & licite tenor praestentium declaramus. Non obstantibus quibuscunque Privilegijs, xemptionibus, indultis, quibusvis personis, cujuscunque status, gradus, ct conditionis fuerint, seu eorum loco per nos, aut sedem Apostolicam concessis, quibus quo ad hoe specialiter derogari volumus,&expresse: derogamus, caeterisq; contrarijs quibuscunque. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostrae declarationis, voluntatis, & derogationis infringere, aut ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc Attentare praesumpserit, indignationem omnipotentis DEI,& BeatoruPetri, dc Pauli Apostolorum ejus se noverit incursurum. Datum Romae
apud S perrum, Anno Incarnationis Dominicae millesimo quadrino genrelimo, quinquagesimo secundo. X. Kal. Maji Pontificatus nostri ann' sexto. Nos itaq; Thomas Cardinalis & Legatus anted:ctus hujusmodi literas Apostolicas ad manus nostras recepimus, illasque Vidi
mus, tenuimus, legimus, & diligenter in eximus. Et quia ipsas literas
779쪽
a-G. Apostolicas sanas, integras, ac omni prorsus vitio, & suspicione caren, tes invenimus, idcirco ad praefati Reverendissimi Domini Ioannis, AN chiepiscopi mesnensis, &α initantiam, & requisitionem illas per Nobilem magisti u Benedictum de Also1 hi, Apostolica authotitare N tarium publicum infrascriptum transumi, & exemplificari, ac in publicum transumpti formam redigi mandavimus, & injunximus autho.
ritate nostra decernentes praesenti nostro transiumpto publico de caetero, ut in omni instantia & judici js, & extra ubique locorum firmitrestetur, illique detur, & adhibeatur plenaria, & indubitata fides, non iscus, ac ipsis originalibus literis Apostolicis praeinsertis,&cum praesen ii transumpto confectis, plena, & integra fides adhibita datur, & ad hibetur, dareturque seu adhiberetur, si ipsaemet originales Apostolicaeliterat ostensae forent. Ac ideo omnibus,& singulis praedictis tanquam rite & legitime emanatis robur firmitatis perpetuae interponen: & interposuimus, prout interponimus praes cum per tenorem. Ae in fide S testimonium praemissorum praesentes literas nostras, sive praetens p blicum transumptum per notarium infrascriprum subscribi&publica. xi mandavimus, sigilloque nostro fecimus communiri. Datum & actu in Arce nolita Strigoniensi, Anno Domini millesimo quingentesimo, quintodecimo. Indietione nona, die vigesima septima mensis Octobris Pontificatus autem praefati Sanctissimi Domini Nostci Domini Leonis. Papae Anno ejus secundo. Et ibidem. PIUS E seopus, Servus Servorum DEI. Bulla hae e prolixior, ob derasamec madore depravatam multis locis seripturam hio non inseritur, verborum tamen ejus quantum legere est contextus, primatiae. α Legationis Natae, praerogativas, amplitii me confirmat, praerogativisci Privilegia Dyonisio Cardinali eidemque Archiepiscopo Strigoniensi, ae
pro tempore existentibus Archiepiscopis Strigoniensibus concessa,ec quascunque laudabiles eonsuetudines, ec autoritates, ac jurisdictiones, literas α indulta, ae nominatim jurisdictionem in Praelatos ec Monasteria, auctoritate Apostolica ex certa scientia ratificat, confirmat, ec approbat. ae prissentis scripti patroeinio communit, ac perpetuam roboris firmitatem obtinere decernit, ec illa cle novo ex simili scientia concedit, deis Cernendo ex nune omnes ec singulos processus, contra consuetudines. Privilegia, eoncessiones, indulta, ec literas hujusmodi habitas oc promulgatas, aut habendas ec promulgandas ae literas Apostolicas, per Nos, sorsan, vel praedecessores nostros sub quacumque verborum forma in contrarium concessas, etiamsi de illis eorumque totis tenoribus de verbo alverbum habenda est et praesentibus mentio specialis, irritas α inanes, nciistiusque roboris vel momenti:
Extant Bonitae ij. Nicolai, Pij, singulae Bullae in Synodalibus Constitutionibus Hungariae impressae. pag. 139. dc sequentibus. Et ibid. tit. Privilegia Arehiepiseopatus append. q. pag. ιδ . allegatur Bulla originalis Nicolai V. his verbis. Quod Archiepiseopus Strigoniensis, tamquam Legatus Natus, in toto Regno Ungariae M partibus illi annexis, visitare di resor mare possit in spiritualibus de temporalibus, Monasteria, dc loca E eleliastita stiam exempta, la capitibus, ec membris.
780쪽
Ibidem pag. i48. In Saero Romano imperio Electores Eeelesiasuel,
i quacumque Doma oriundi sint, Sereniis mos Eleitores saeuulares, tot P i tentissimoruna Imperatorum sanguine progenitos, absque ulla dignitatist imminutione, praecedere solent. Et in uiuina Polonia Arohiepileopus Cnementis Principes ac Palatinos sine competentia antecedit. Et quod ' nairere, inter Sacramentarios Angliae c quos nostri Calvinistas vocand i Cantuariensis Archiepiseopus, Duces ae Prinui pes omnes in Senatu Resio ae Paria mentii, conielsu ec tuli ragio antecedit. Audi Saraviam Calvinii stam Anglum, suis verbis loquentem, Libro de diversis Ministrorum gra-l dibus, cap. 24. Archiepiscopo Cantuarienti, Proiaria, ante omnes Princi 1 pes, et magnos Logis ostiolarios est attributa; α Primus par Regni dicitur.' Vlli. Praeter Legationis Natae superius descriptas Bullas, idem loannes de Casco, Archiepiseopus Gnesiaensis impetravit a Leone X. in Concilio Lateranensi insignia quaedam privilegia pro Regno Poloniae Consti-l tutionibus Synodalibus inserta, ut te: de non recipiendis ad Ecclena Cathedrales plebeijs, ultra quatuor Doctores in jure vel Theolosia paS. iso. De Electore Archidiaconorum pag. 48. De decimis ex agris Novalibus pag. io . De duabus Missis pro exigentia tenuiorum Eceleliarum celebrandis, alijsque eximios indultis pag. ii T. IX. QMae Bullae omnes una oum Statutis antiquis & recentioribus, in Cone iiijs provincialibus Poloniae admissae , α approbatae, ae decreto Synodκli per Mathiam DrZevietum, Archiepiscopum in Anno icta . Drommulgatae fuerunt. Constitui. Lib. q. pag. 296 cap. quod incipit; Decrevit
hae Sacra Synodus, cre . in verbis Suscepit hae Synodus natura omnia Provincialia, eum Bullis Ap octobeis insertis, in dipersisque Synodis, per Reverendiffimum in Christo Patrem Dn Pannem de Laseo, Arehiepiseopum Gnesnenstem Primatem tegatums Natum, tempore prae entia sua felicis confecta, approbata, Synodalique authoritate, cae decreto, cum salutis hujus Provincia vetustioribu conformata, digesta, in unums volumen redacta, ac noviter impressa, per memoratum D. inchiepiscopum in praesenti Synodo publicata. eadem Synodus pro approbatis, cF publieatis habere υoluit, decernens eisdem robur perpetua fir
X. Observandum est, in vigore dc observantia fuisse, Martini V. papae' Bullam, qua declaravit, oc innovavit pro illo tempore facultatem Nieoia Archiepiscopo Gnementi, statuta Provinatae corrigendi ,moderandi, decla randi, reformandi, immutandi di supplendi, nec non etiam nova ii expediret edendi, statuendi, di ordinandi, cum conlilio re assensu Suffragaiieorum, de praelatorum, quae exequi tam idem Archiepiscopus, quam sin
guli Episcopi, Suffragaiiei, eorumque successeres libere exequi possint, ecdebeant. PAS. 399.
X l. Eadem statuta cum Bullis, per speciales delegatos Synodi Cena
bicianae primae, et usque mandato oc authoritate recognita de in ordinematino i62I. redacta, Archiepiscopus Gnemensis Joannes NeZyh cum Episeopis, in altera Synodo Provinciali anno i6a8 approbavit, di edenda d crevit, it t. de stat: provinetalibus, oc tit. de constitutionibus antiquis iis
Apostolica Romanorum Pontificum authoritas, qui statuta provincialia eum Bullis insertis approbantes, Privilegio et exercitio saepe dictae Leg tionis Natae nullatenus derogarunt. Quod Ptivilegium etiam Curia Romana in praxi observat, uti novissime in una Decimarum Chelinensi 4. CI Maiiij