장음표시 사용
801쪽
copi, consecrari possunt Episcopis; Sed mclis. eQsitne eum omnibuι,eum qui dignus et elegerit, cF cuncti pariter sacraverint Pontificem. Poteli idipsum ex Apostolicis Constitutionib9 colligi lib.8.e. . in quib9 Episcop9 a Ciero di. Populo
electus dicitur, conam toto populo proponi debere ab Episcopo, qui reliquorum Prindeps est , id est , Archi-Episcopus cae Metropolitanus ibide m nominatur', ut nempe restondeat Populuε, α signo quodam oc acclamatione iterum conse
tiat, eundemq; dignum praedicet, ibiq; Prineipis Episcoporum, seu Archi episcopi partes deseribuntur, Divini muneris, in ordinatione munus imis plorare, aliaq; id genus exequi. II. Concilium Nicenum primum, declarat Confirmationem Episcoporum in unaqua, Proriacia a Metropolitano fieri, oc idem clarius c. 4. Si quis absque Metropolitani sententia fissus iit Episcopus, eum Magna Synodus definit
non esse Episcopum. Similiter decreverunt Laodicenum e. ra. Anthiochenum c. i9. Sardicense c. 6. Carchaginense li. c. Ia. Chalcedonense c. asece. a. Arelatense Il. C. 5. Aurelianense cap. I. eco.
Cone ilium Regiense Armentarij in Ebredunensem Episcopum ordinationem irritam declaravit, quod abss trium Epistoporum praesentia, absque
comproυincialium siteris sine Metropolitani auctoritate celebrata esset. Innocentius I. epist: a. c. l. iasna frientiam Metropolitani, Episcuum nuLlus audeat ordinare. Leo l. Privilegia Metropolitanorum servanda putavit. Ideoq; epistola ad Anastasium Tessalonicensem. inquit, Patrum Canones stiritu DEi conditos totius mundi reverentia, consecratos . Metropolitanos singularum Provinciarum Episcopor, quibus ex delegatione nosrorum , Fraternitatis tua rura pratenditur, J- tradita pia antiquitus dignitatis , intemeratam Babere decernimus, ita ut a Regusis praestitutis, nulla, aut negligen-δia aut praesumptione insedant. Hilarius Leonis in Pontificatu Suoeesar epr a. c. t. expressius id confirmat. Hoc, inquit, primum juxta eorundem Patrum Regulas, volumus custodiri, ut nullus praeter notitiam,atque consensum Fratris Aeiani Metropolitani, aliquatenus consecretur Antistes , quia hoe α vetus ordo tenuit, ec ereeontorum decem α octo Patrum Uefinivit authoritas, cui qui quis obviam tetenderit manus, eorum se cons*rtio fatetur indignum,quo rum praeceptaonibus resultat. Deniq; eodem seculo Gelasius, apud Gratianum invehitur, qui Metropolitanorum vel Provincialium jura inordinationibus turbarent, E lesiarumq; privilegia violarent. Ejusdem moris e juris Metropol tani acerrimi assertores re vindiees. Joannes III. epistola unica. Gregorius Magnus, multis epistolia, α alij pontifices pro Metropolitanorum jure ordinandi Episcopos senserunt, re scripserunt. III. A tempore Bonifauii VIII. quo invectae sunt in Eeclesiam Sacerdotiorum reservationes, tum Clementis IV, α sequentium pontificum is qui cum Avenione sederent. Galliae Episcoporum, ad Romanam Curiam Plurimos eVocarunt, rus ordinandi Metropolitis passim auferri coepit, adedi ut tempore Concilij Basiliensis nullum fuisse videretur, quippe quod eo firrhattones Episcoporum a Romanis pontificibus probarit, α ad ipsum, ob contoversiam de Eugenij IU. summo Pontifieatu plocensis Episcopi cora--
firmatio, authore Crantio in Metropolim quae antiquitus au Gnemenu Sedem spectabat, delata sit. - IV. Ea causa, querimoniam di murmur Ecclesiarum olim suisse pro-: sitetur coram Pontifice Eugenio Bernardus de Consider. lib. 3. ep. 4. tiarax indisne ferrent ordinem antiquitus statutum turbari, truncari, inquit '
802쪽
Ie reelamirant M dmembrarin vel nuta vel pauca admodum sunt,qua plagantistam aut non doleant, aut non timeant. Garis quam Z subtrabuntur Abbatest piseopu, Episcopi inchiepiscopis, Archiepiscopi Patriarchis si e Primatibus: Ulido ec subdit bona ne species haec 'nimirum si excusari queat, vel opus. U. Equidem non dubitatur, quin juxta definitionem Synodi Tride tinae Sessi a3. c. 8. Episcopi qui aut boritate Romani Pontificis assumuntur,sint .eri re legitimi Episcopi. Norunt omnes a Sede Petri Episcopatus originem
ad nos dimanasse, scimus Metropolitanorum authoritatem ab ipsa Pontificia prom nare, antiquos tamen Canones, quorum Sacrosandra est authoiaritas Archiepiscoporum neglactu aboleri, pleriq; indolent. Confirmationem Episcoporum, ab ipso summo Pontifice , qui eunt nulli subditus sit, potest audentius nominationes indignorum reprobare, sapientiores ae princentiores statuere, necessariam hocce tempore cogitant, sed nihil obesse putant, si eum, in quem ipse inquesierit, ad Metropolitanum di. Provin- ωiae Episeopos remittat, renovato etiam examine dc repetita inquisitione consecrandum, Ante cetarum suorum se ilicet exemplo, qui non contenti propria inquisitione ad Metropolitanum Episcopum consecrandum iterum re)iciebκnt, quem etiam de ijs, quae ad ipsbs delata suerant, nonnunquam monebant, unde re Hormissi a Papa epta6 recte monuit: Facilius Ordinatiaonis vitia evitari, Vua Metropolitanis jura serventur. Neq; putant decrescere qui equam holioris summae Sedi, li Metropolitanis ab ipsa constitutis au-erescat: Quini inb si quid honoris ipsis impenditur, id totum in Auctores Metromitti eae dignitatis summos pontifices reeidere, illos Suam Majestatε
extollere, qui sibi subditam magni fecerint, multum interesse, ut antiquitati debita, firmetur reverentia, qua Novatorum in ejus quotidie prael dicium, aliquid molientium temeritas retundatur, Sedis Apostoli eae summis praesulibus utilissimum praeeeta res suos imitari, qui nihil antiquius duxerunt, quam nota ex prisca consuetudine Ecesesiarum jura , intemerata servare, Statuta Patrum assere: e. concessa a Praedecesseribus Privilegia tueri. Copiose haea ec erudite Franei laus Hallier Doctor Parisiensia libr. de Saeris Elect: oc ordinat. cap. q. tit. quibus jus sis ordinandi Episcopos. Ego manum de tabula.
riem tu Author talis N Jurisdictionis Gnesuem sis productam.
Ρ Etrus Secundus Archiepiscopus ob neeem Verneria Epueopi Ploeensis.
Joannes III. ob captum puscossium Episcopum Craeo viensem. Fuleo ob C aptam Scholasticum Ploeensem submersum. Idem ob Thomae Episcopo Vratillaviensi Bogustao Praeposito oc aliis manus injectas. Jacobus II. ob Bona ec Oppida Episcopo Uratissaviensi adempta ec dia repta Regnantibus toti provinciae sacris interdixit. Jaronaus in Ecelesia Cathedrali Craeoviensi in Coronatione Ludovlei Capixulum Crauoviense ec Uicarios, qir bd oblationes sibi celebranti debitas usurparent, oc raperent, excommunicavit. Quod decretum Archiepiscopale, per Delegatum Summi Pontificis Gregorij Apostolica Auth
ritate confirmatum fuit Anno 1375.
803쪽
Idem Jaroslam Metropolitani deprimatiali jure cEpiseopo Craeovienti .
in statui. Reg. tit. deo imae, fatente stricteliam Cracoviensem visitavit. Idem Semovitum Dueem Masoviorum Ecclesiastico interdicto pereulit, pro eo, quod Petralius Christini Palatini Ploeensis Filius bona ejus Eeclesiastica in Masovia vel certe connivente Seniovito latrocinio in- fellasset. Joannes de Lamo vigore Legationis di exemplo iacultatum Archi piscopi Cantuariensis, sesthim immaeulatae Conceptionis instituiti Epis. mpum Vilnensem visitavit, multosq; in eous Dioecesi errores deprehensos correxit, causas sori contentiosi in territoriis Provinetae Suae ordinavit, Sulfraganeos Episcopos in Ecclesia Metropolitana, consecrari voluit.
Joannes Neetyk Biblia Poloniea Cedani ab Haereti eis impressa, de Ula- distao lv. pompose dedicata E Regno poloniae proscripsit, edicto disnissimo, quod ad publicam ec posterilazis notitiam, hie insereretur.
Joannes WςZ- DEi, dc Apostolicae Sed is
Gratia Archissipiscopus Gnesnensis, Legatus Natus, Regni Poσloniae Primas, ili Primus Princeps.
Oero Pupulos Diaeresis, er Pramine a nostra Regni Polonia,
agili D. L. Salutem in Domi sempiternam . SAlvator dc DEUS noster CHRlSTUS JESUS sundans Zceonstituens Ee
clesiam suam, cum qua uRue ad eonsummationem saeculi se futurum promisit: praeter Sacramenta novae regis di gubernationem Spiritus Sanincti, per Principem Apostolorum Petrum pro cujus fide. ut non deficeret, ravit di illius successeres, sacram quoque scripturam novi bc veteris Testamenti, tanquam doctrinae ccelestis sontem dc coeleste depositum, custodienda servandumque in ea reliquit. Cujus quidem coelestis depositi, tanta semper in Eeelesia Catholica fuit Majestas, di reverentia, ut illius custodia , non nisi ad Episcopos tanquam ad Apostolorum Sueeessores, oc Ecelesiae pastores perqtinuerit, neminique praeter Ecclesiae authoritatem Iicuerit sacram Scriptura interpretari, vel ex uno sermone in alium transferre, si enim in veteri Test mento, Orias Rex lepra a DEO percussus fuit, quod thuris adolendi ministerium sibi usurpasset; eidemq; Azarias Sacerdos, una cum 8o viris fortissimis, in faciem restitit, dixitq;: Non est tui offici j OZia, ut adoleas incensum. sea Sacerdotum, hoe est filiorum Aaron qui consecrati sunt ad hujusmodi ministerium. Musto magis in novo Testamento, in quo Salvator Apostolis suis de eorum sumessoribus Evangelium praedicare, bc docere omnes gentes mandavit, illisq; solis nosse mysteria Regni DEl, eaeteris vero in parabolis,concessat. Scripturae sacrae custodia oc interpretatio, ad Ecclesiam, ejusque pastores det Episeopos, ex ipsa Christi institutione, Apostolorumque doctrina di tradit o ne, pertinere digno citur, ut merito Paulus Apostolus, Doctor gentium, Thimotheum Episcopum, di in ipso, omnium gentium futuros Episcopos,monuerit, ut depositum, saeram nimirum scripturam custodirent, devitantes, pr fanas vocum novitates, di oppositiones, falli nominis scientiae. Cumque leae depositi sit, ut idem numero reddatur, ut si aurum accepisti, aurum reddas. ne plumbum, ne aeramenta supponas, providendum est Episcopis, ut sacrum e depositum, scripturae sacrae, di legis Divinae, argentum 6c aurum, igri. examinatum, imo super aurum di lapidem pretiosum multo pretiosius, illibatum
804쪽
tum eustodiant, servent, di praestent, exemploq; S. Baslij Episcopi, qui Praefecto Valentis Imp. Arriani sibi suadenti, ut imperatori in nonnullis cederet , respondit, ipsi quoque pari libertate ec animo iis, qui scripturae interpretania potestateni sibi arrogant, respondeant: qui divinis sunt enutriti eloquijs, co- rumpi de Divinis dogmatibus nec ullam syllabam patiuntur, sed pro i s si i-Ia oportet omnes mortis species amplectuntur. Intellexit nimirum dudum humani generis hostis, nulla re facilius depravationem Scripturae sacrae Haereissumque incrementa se consequi polie. quam si libertatem induceret, cuivis ex suo sensu Sacram Scripturam vel interpretandi, vel in aliam linguam sermonemve transferendi, ac prspterea a secunda fere aetate Euclesiae, anno nimiis Tum centesimo vigesimo quinto post Aloensionem Christi in caelum, Aquila Virum excelso ingenio, ae propterea elato animo, excitaverat, qui Bibliorum ex Hebraeo in Graeeam linguam, translationem, quam septuaginta interpretum vocant, annis ferme trecentis ante natum Salvatorem fastam animadvertens eam Christum verum Messiam Patribus promissum confirmare, in dubium voearet, cujus perversum exemplum cum postea consequentibus temporibus plures secuti fuissent, passimque omnes licere sibi existimarent, ex proprio sensu SerIpturam saeram ex una lingva in aliam transferre, eoque jam ventum esset, ut in re tam saera di certa, nulla pene essed certitudo; gravissima saerorum Canonum de Oeeumenicoru Conciliorum, ac postremo S. Concilij Tridentini, cui etiam Regni nostri oratores interfuerunt, authoritata provisum fuit, veterem de vulgarem, ae a tot saeculis in Ecclesia receptam ocvpprobatam Bibliorum ex Hebraea di Graeca in Latinam lingvam translationem, praeeaeteris pro saera di Canonica habendam di recipiendam, eamquain rem, contra Typographos qui sine licentia superiorum Ecclesiasticorum Seripturae sacrae libros imprimere aut venales habere auderent, poena anathematis di pecuniae, dudum in Concilio Lateranen. statuta renovata fuit. Quae cum ita se habeant, miramur, di graviter dolemus. Biblia saera sine licentia di approbatione Magistratus nostri Melesiastici in linguam Polonicam versa Gedani nuper anno anno i633, in officina Andreae Hunonidi, impressa, palam circumferri, in quarum verisone di libri aliquot sacrae scripturae ex incustria sunt omissi, illi praesertim, ex quibus adversa orthodoxae fidei doctrina convellitur, atque ipsa translatio Polonici ldiomatis cum vulgata latina collata multis in locis depravata cernitur, ut ex collatione Hebraicae, Graecae, di latinae lectionis piorum di doctorum virorum, quibus id negotij de deramus facta, deprehensum fuit, ut iterum mirari satis di dolere non possimus, Superattendentes, ut se nominant, Evangelicorum in majori Polonia, eo superbiae dc audaciae progretas, ut veteris di vulgatae latinae Biblioru translationis, sibi censuram assumere ausi fuerint, vel certe plus sapere, melius lingvam Hebraeam di Graecam scire, vetustiores di meliores Bibliorum Hebraeos oc Graecos codices habere, quam sanin Patres, qui tot saeculis praecesserunt, quam luminaria Ecclesiae, Hieronymus, Augustinus, Gregorius vel alij dictas lingvas seire vel certiores codices Bibliorum, habere potuerunt, supraque ipsam Ecclesiam, cujus tanta fuit apud Sanctum Augustinum fides, ut Evangelio non crederet, nisi eum Ecclesiae commoveret authoritas, sapere, in telligere praesumant. Qui sane quod in subsidium sui erroris vel arrogantiae sumunt, se non novam sed veterem ut asserunt, Brestensem Bibliorum editionem, di translationem iterum edidisse dc recudisse, scire dc meminisse debetarent, Brestensia illa Biblia, di a laudatissimis illius temporis Deuetaribus nostris Archiepiscopis, Regni Poloniae de Magni Due. Lilvaniae, damnata dc re-Probata fuisse, di Serenissimo magnae memoriae Regi Si GlSMUNDO AUGUSTO cui inscio dedicabamur, vel potius obtrudebantur, ita dii licuisse.
805쪽
ut etiam diplomate suo anno millesimo quingentesimo sexagesimo quinto S. Octobr. Vilne dato summo affectu prosessius fuerit se ad defenclendam contra Haereses Religionem Catholicam, Religiosum ordinem patrum Societatis JESU, in Regnum Poloniae recepisse. Quorum postea opera curaque contrali ea Brestentia Biblia, edita fuere authoritate illustrissimi, laudatissimae memoriae Stanislai Larn ko,ski Decesseris nostri Biblia ex vulgata latina translatione in Polonicam lingvam translata piae memoriae Jacobi Nuj ex ejusdem Societatis Theologi vocata. Neque est quod superattendentis Evangelicorum, vel quisquis ille sit, authoritatem aliquam biblijs Gedanensibus adultam existimet, quod dedi eata sint sacrae R. M. Domino nostro Clementissimo, cum sua Mias primum quidem illustrissimo Domino Episcopo Viinensi cum is pro sua pastorali solicitudine & vigilantia de eorundem Bibliorum dedieatione suae Mii lignifieasset, deinde vero mihi quoque palam di delertis, verbis rescripserit diserteq; pro Catholici Principis offleio professus fuerit, eam Bibliorum e dieationem se inscio contigisse: ae propterea nihil inde authoritatis ijsdem Bi-hlijs accedere posse, scire se dc profiteri censuram di editionem Bibliorum scialius Ecclesiae Romanae dc Ecclesiastici Magistratus esse potestatis, se in Ecclesia Catholica natum, in eadem quoque di vivere dc mori velle. Quocirca Ia datissimis majorum de Decessbrum nostrorum Episcoporum Regni di Magni Dueatus Lilvaniae vestigijs insistendo, qui olim Regnante Serentissimo Sisi Lmundo Augusto, magnae memoriae Rege, Brestensium Bibliorum editionem dc
translationem damnarunt di anathematizarunt. Nos quoque m auaro, ea de
re habito eum illustris: DD. dc fratribus observandi T. Arehiepiscopo Leopoliensi di Episcopis Regni de Magni Dueatus Lilvaniae, ae multorum virorum doctorum de piorum consilio, de eorum quoque assensu pro debito pastoralis officij nostri providentes, ne ea quae sacris Canonibus di fidei Catholicae adversantur, silentio approbare, vel ad ea connivere occasionemque errandi ovibus nostris praebere videamur, authoritate nostra Metropolitana dc Primatiali, ae a saero Concilio Tridentino nobis concessa, in DEI nomine, omnibuec singulis Christi fidelibus utriusque sexus, de cujusvis conditionis Regni P loniae dc Magni Ducatus Lilvaniae ineolis, di in virtute S. obedientiae, ae subegeommuni uationis paena ipso faino ineurrenda, Sedique Apostolieae, in Catalogo librorum prohibitorum Ic Rulla Caenae Domini reservata, districtae prohibemus, ne librum hune Bibliorum Gedani in officina Andreae Hunefeldi, vel alibi lingva nostra impressum, vel alibi recusium, legere, retinere, vendere, seu cuipiam donare audeant, sed sit quis ea habuerit, Paroelio, parochus vero Episcopo suo, quam primum reddere teneatur. Bibliopolis verb Je Typographis omnibus sub eadem anathematis poena, arbitrio illustriis morum tapiscoporum, quos, ut praesentes literas nostras per Parochias publicari sine mora eurent, fraterne rogamus, deeernendis, mandamus, ne praedicta Biblia vendere sive de novo imprimere quovis modo praesumant, sciantque Bibliopolae dc Typographi, se quoad impressionem, venditionem, dc invectionem librorum, Illustrissimorum Dominorum Loci ordinariorum iurisdictioni antiis qui tus esse subjectos, secundum rescriptum Serenissimi olim Sigismundi Augusti Regis, Constitutionibus Provinutalibus lib. s. insertum, caeterum hoo praedicto Edicto nostro, prohibitorio, Bibliorum Gedanensium, non intendimus, pacem inter Di ila dentes, de Religione turb re, cum aliud sit, dissidia Religionis, paeis publicae, bc tolerandorum scandalorum causa tolerare, θαpermittere: aliud vero dissidentes, ne in nostram potestatem Ecelesiasticana se irigerant prohibere; in cuius rei fidem, praesentes manu nostra subscriptas.
Sigillo quoque nostro, contignari jussimus. Dat. Lovieij die XXVIII. Mensis
806쪽
VENERABILI FRAΤRI, IOANNI ARCHIEPISCOPO GNESN:
V Enerabilis Frater, salutem& benedictionem Apostolicam. Quod
Fraternitas Tua, Biblia Ocra, in Polonicam linguam, ab Haereticis conversia, & Anno M. DC. XXXIII. in Andreae Huneseidi officina Gedani impressa, edicto vetuit, rem praestitit, sedulo & comitanti animarum Pastore, dignissmam, & nostrae, ac bonorum opinioni, quae jam pridem apud omnes percrebuit, egregie satisfecit. Gaudem9, eam ob rem, pluribus nominibus, inter quae illud postremu non est, quod caeteri Episcopi, quibus assidua cum Catholicae fidei hostibus
est concertatio, tam praeclaro Fraternitatis Tuae exemplo excitati, atq; erecti, quae muneris sui erunt fidentius, ac fortius, adversus illos obire, non pertimescent. Ita Divina Clementia Tuos atque eorum conatus, ad felicem exitum perducat, & hoc promeritum, uberi suorum donorum collatione, remuneretur. Fraternitati Tuae, peramanter bonedicimus. Datum Romae apud S. Mariam Majorem, sub annulo Pisscatoris die a9. Julij Μ DCXXXIV. Anno Pontificatus nostri XI.
FranescM Herrera . Idem Joannes NeZyh, sancta Crucio Cardinale, Mathias Lubinskl, Philonardo Nuncijs Apostolicis, e Regno diseedentibus, Legationis Natae
munus, α urisdictionem, exercuere. II. Hae occasione, de Internuncio annotamus, quem in anno M. DC.
LXXVI. Nuncius Apostolicus Marescottus, qui nune Cardinalis Varia
via excedens, nunqua audita, neq; usitata, in hoc Regno praxi, iubstitu ere attentavit. privatas ejus rei, tam offensiones Marescotti, quam tole ranti e praeti novij Archiepiscopi, illo temporis causas, invidiose referre mitto, sed Rex Michae t Internuncium obtrusum agnoscere recusavit, ae cessum petenti, negavit, Advouatis ne coram eo causas tractarent, Per
Mareschalcum Curiae, Joannem Clementem Branicium . severe inhibuit. Episcopi Vars aviae tunc praesentes, primario motore dc Seriptore epistolae, Episcopo Cracoviensi, ad summum Pontificem, publico Collegi j nomine scripsimus, di internuntio reelamavimus. Primas ipse Nicolaus PraZmowski recollemor, ec Episeopos contra Internundium idem sentientes , ani madvertens, facti sui poenitentia ductus, literas a Collegio Episcopali, ecomitiis Generalibus Regni, ad Suam Sanctitatem datas, subseripsit. III. Receptum more est, ut Nuncia Apostolici Regnum Poloniae imgressi, antequam facultates suas explicent, oc jurisdictionem in causis Ecclesiasticis exercere incipiant, prae primis Breve pontifieiuna, Legationis suae, Regiae Majestati, ec seorsum specialia Brevia Regni Mini stris, ec senatoribus, Edulesiastieis de Seeularibus, ad latus Regium restacentibiis praesentent, atq; sic dedenter obtineant facultatem, R Rege, aperiendi Tribunalis Nuneiaturae. Quae eonsuetudo jam amitte retur, si jurisdictio sueeessiva, nec interpolata , Nuneio ad Internum cium
807쪽
cium, ab interruncio ad Nuncium , via ud p r man M traderetur di eo tintiaretur, ii ne licentia α cum derogatione Regiae dignitatis. lndeuora etia iri, ac magni praejudici j Episcopis de praeladis poloniae visunt, a Laidispersonis, quales Sarde sultius oc Graptus, praetenti liatur nune ij ErRnt, eo rhi in l. sub nomine absente Nuncio Apostolido, Episcopali eliaraetere venerando Judieari: Laicos, vicarios Episcoporum non posie creari, nec eis
ea ut is Spirituales committi debere. Piaseo: in praxi lib. de judiciis cap.
lv. Neq; praevalent allegata exempla Inter nuncios alibi decedentihus Nun viis, itatione sua libere relinqui. Diversi enim Aularum gentiumq; mores sunt. diversa motiva Principum, cic statuum, ut haec α illa per mi tant, alia prohibeant, Nunciaturae aliter se habent in Hispania, aliter in Gallia, in Germania, in aula Caesarea, Polonia, Sabaudia, Venetiis, Florentiae , divertis praerogativis majoribus seu minoribus prout usus fert,
Ferebatur insuper vox,posse internuneium in Polonia introduel, sus-fecturum loco Nunuij, sumpzibus Camerae Apostolicae diminutis. Post ereptum e vivis PraZmovium, et mox Gartori seium Archiepis- Copos, cum Nuncius Bonvisius e Regno migrans, inter uncium stabiliret: doannesili. feliciter regnans, exemplo Midhaesis, Autlaoritatem Regiam, per supremum Regni Thei aurarium Andream Morstinum opposuit. Andreas OI orussit Archiepiscopus, ad universum provinciae suae Clerum edictum publicavit: tenoris talis:
ANDREAS OLSZΟωSKI, DEI & APOST: SEDIS GRATIA ARCHI EPISCOPUS GNESNENSIS, LEGATUS NATUS REGNI POLONIT,& M. D. L. PRIMAS, PMΜuSQUE PRINCEPS.I Niverso olero seculari & Regulari, per & intra Regnum Polos
niae, dc M. Duc. Litu. Fratribus charist. & observandi sis. nobis in Christo dilectis, salutem in Domino. Innotuisse haud dubie existimamus, fraternitatibus vestris, quod etiam nos per praetentes innotescere facimus, Illustr. & Reveren. Dos minum Francistum Bonvisium, Archi Episcopum Tessalonicensem, Nuncium hactenus cum facultatibus de latere Apostolicum acceptis S. D. N. Clementis X Papae mandatis, Viennam se conferre, atque jam varia via die secunda mensis currentis profectum Regni poloniae fines hisce diebus excessurum, vel excessisse. Quo casu absentiae memorati Nunci j Apostolici cum ad nos Archi Episcopum Gnesinensem Legatum natum, vigore jurium nostrorum, & antiqui ac continuipae,ficique usus jurisdicendi auiliorit s & jurisdictionis in hac Provincia Apostolicae exercitium sipeta t, conveniens diximus fraternita tibus veliris intimare, nos ea quae muneris nostri sunt, & quae praeclarae memoriae Antecessores nostri Archi-Episcopi Gnesnenses, authoritate & jure Legationis Natar, exercuriunt, pariter exercere Vel- Ie ac debere, praemissis itaque ad Illustrissimos & Reverendissimos DPiscopos Confratres nostros, atque ad Sedium vacantium Administratores, seo vis lueris nostris, Fraternitates praesenti edicto nostro horotandas
808쪽
tandas duximus, prout hortamur, ut in omnibus iudicialibus causis, controversijs, & actiombus suis, quocunque modo vertentibus etiam in Nunciatura, inchoatis, & pendentibus ad Nos dc Tribunal nostrum recursum liabeant, quibus justitiam administrare in loco residentiae nostrae, parati & obligati erimus. Non obstante exemplo, quod in sequerim trahi minime potest, tolerantiae, unius duntaxat Archi-Episcopi Gnesinensis, piae memoriae Nicolai PraEmoaeskl, ex certis ejus privatis motivis, quandoquidem inaudito ad id tempus in Polonia Internuncij nomini & tentamento, non solum voce reclamavimus, sed etiam publici epistoli ad S. D. Ν. Clementem X. a Collegio Episcoporum in Comiti js Varsaviensibus Congregatorum lcripta, quae ab ipsomet praememorato Nicolao Archi Episcopo cum aliis subscripta fuit, de non inferendo praejudicio, humillime supplicavi'mus. Pluribus rationes, contra novitatem Internuncij, ex quibus, per
dignitatem S. R. Μtis, per statum Regni, ordinisque nostri Episcopa lis, ac Ecclesiastici, per antiquissimam Archi Episcopi Gne ensis, Leogati Nati, praerogativam, practicari in Polonia non poteli, inscripto
Romam misimus, & multis communicavimus. In quorum fidem, ac robur, praesentes manu nostra subscriptas, sigillo Nostro communiri& publicari mandavimus. Datum Skierni evicijs.
V. Pro Coronide, nuperam ad me Responsoriam, pro stantissimi&h manissimi viri Domini Gilberti Cantuariensis , Archiepiscopi, publico do
Quam primum de privilegiis antiquis Ecclesiae Cantuariensis, prae sertim Legationis Natae, ab Illustrissima de Reverendissima Dominatione Vestra qua, situm fuerat idoneis quibusdam in mandatis statim dedimus,
ut Archiva ec vetustiora sedis nostrae monumenta consulerent, verum cum ejusmodi sere omnia, non tantum injuria temporum, sed etiam malitia nequiorum hominum, aut consumpta , aut distracta, non amplius com Pareant, difficilior ec eb tardior erat inquisitio , responsione autem no
stra utcunq; tandem parata. Illustrii simae & Rndissimae Dominationis V, Literarum lator, spem nostram longius fefellit, ille namque diutius spe ct tus, hucusq; non rediit, adeo ut de alio quaerendo necessiirib nobis pro spiciendum soret, itaq; in mora eum haee nierint, ne existimet illusti: αRdma D. U. nos aut amicitiae α benevolentiae officio interim defuisse, aut defuturos lare, rogamus de obtestamur, liret enim ignoti, ut Illustrissimae ec Reverendissimae Dominationis Vestrae verbis utamur ) tant ue te rarum de maris spatio divisi agamus, in Religionis insuper negotio non Prorsus consentientes quod unich dolendum, euique calamitati ut DE-us suo tempore, finem aliquando det, ipsum quotidih veneramur eadem tamen conjuncti, vivimus humanitate, affectuq; luti speramus erga nos invicem eo sumus, qui inter Christianos omnes, Praesules praesertim, esse debet fraternus. Accipiat ergo si plaeet liliistrissima de Reverendissima Dominatio Vestra, hanc quae sequitur notitiam, Sedis nostrae Cantuariensis, ejusque Privilesiorum. Ec-
809쪽
Beelelia Britanniea. quanquam ab Apostolis ipsa, aut fiatem viris MPostolicis , sub primis Evangelia initiis fundata, per plura exinde secula .
Dulli peregrinae iurisdictioni subdita, certissimo praeluriptionis jure , neo non nodi Meaenae ec Ephae linae decretis Am N pn libi vendieet, unde ejusdem primates , pari Nieltate, Dioeeesi suae praeerant , qua alij quicunque, sive Orientis sive Oceldentis , ratriarcliae fruebantur; tamen ii quidem de Privilegiis a Romana Ecclesia Sedi Cantuarienti conuessis uniebinquiratur , α inciatim , quibus auspiciis. Archiepiscopus Cantuariensis Legatus Natus audiati dicendu videtur; ius illud. . Gregorij ll. temporibu
repetitum, epiliola verb Formosi Papae i quae pallim extat agnitum eiis
vi confirmatum, is enim ad Angliae Episeopos ieribens liaee habet: QMi inter nos principatum tenere debeat, quaeve sedes Episeopalis. caeteris prae Polizat, habeatque primatum, ab antiquis temporibus notus mum est, naut ex scriptis B. Gregorij ejusque Successerum , tenemus, in Doroberniae civitave, Metropolim, sedemq; primam, Episcopalem conitat esse Regni Anglorunt, cui Ven: Frater nolter Plei naundus nune praeesse dignoscitur. Cujus licinorem dignitatis, nos nullo pacto imminui permittimus, sed ei vi es Apost illeas, per omnia gerere mandamus, α sicut Gregorius Papa , primo vestrae Gentis Episcopo Augustino, omnes Anglorum Episcopos,usso subjeeros constituit, sic nos praenominato Fratri Doroberniae, sive Canintab iae Aruhiepis opo, ejusq; Suece libribus legitimis, eandem dignitatem confirmamus, mani intes di Authoritate DEi, et B. Petri Apostoloru principis pr ecipientes, ut ejus Canonicia dispositionibus, omnes obediant: ELMullus eorum, quae ei fuitq; lueeessoribus, Apostolica authoritate condes- . scint, violator existat. Si autem quivis hominum, contra haeu aliquan eo niti, ae imminuere ista tentaverit, sciat se procul dubi qmulctandum fore, gravi anathemate, di a corpore S. Euplesiae, quam inquietare molitur, per petub, nisi resipuerit, separandum. Hi ne factum, ut cum postea Legati, in Angliam Roma mitterentur, Henricus I. Angliae Rex, una cum Epitcopis socpposuerit, provocans ut verbis Baronij utar, in anno iii I. ad antiqua Pr vilegia, quod Cantuarienses Archi-Episcopi, iungerentur Legatione Sedis Apostolicae, ex privilegio S. Gregorij papae, et concessor ob idque dieeret, in 'Angliam alium non esse mittendum Legatum, sed latis esse debere, vice pontifieis Romani, esse ibi semper Legatum, ipsum Cantuariensem Arelli- Episcopum. Mario eum successit, deinceps agitabantur, prout Reges Angliae, Pontifices Romani. de Archi Episcopi Cantuarienses, animis, opibus, ingenios di gratia aut valerent, aut destituerentur .donec tandem ab Henr. 8. jurisdicti- one omni in Anglia Romanus Pontifex exueretur. Jura verb ec privilegia, quibus Sedes Cantuariensis, perpetuis temporibus, hucusque gavisa est, di etiamnum gaudet, ta se habent. Totius Angliae primas, de Metropolitanus audit: primus R ni, par proceribus quibuscunque, nisi ex prole Regia. sup rior: titulo clementiae insignitus. Regem in Coronatione inaugurat, Episic porum sibi subditorum Elemones confirmat, de eorundem consecrationi pra est, illorum in regimine Episcopali errata, di negligentias corrigit, ijsque im
firmis, madjutores assignat, provinciales Synodos convocat, convocatas moderatur, ultimum an iis fert suifragium: appellationes admittit, ab inserio ribus judicibus, etiam omissis medio, per totam provinciam, etiam potestatε visitatoriam exercet: vacante suavis sede Episcopali, custodiam habet Ecclesiastieae jurisdimonis ad eam spectantis. Ex praerogativa habet, ut approbet di insinuet testamenta, conoedat ab intestato, succedentibus, administrationes honorum. cujuslibet, habentis morus tempore, in diversis Provinciae suae Dicec--
810쪽
Diceeelibus, vel jurisdimonibus bona notabilia: literas tintorias eo edit, petquas ei, qui appellaverit, absque molestia, interea ei exhibenda, appellati nem suam persequi liceat. Dispensat cum Valetudinari)s, puerperis, ienio conis sectis, aut aegrotis, ut carnibus, in jejunij solennibus vescantur. cum nuptuis ris, ut matrimonium celebrent, temporibus di locis, ex jure communi interisdictis. In causis beneficialibus, praestat, ut irregularitas absque uolo malo conistracta, di simoniacus quandoque ambitus, aboleantur: ut beneficium vacans fiduciario titulo quem commendam vocant ad tempus vel durante vita, concedatur. Beneficiatus ad aliquod tempus ob idoneam aliquam causam residere non teneatur. Laieus literis operam navan , praebendam, Presbyter, duo benefleta eurata possit retinere: Denique penes eum est, in omnibus cauis sis, verbo D Et non repugnantibus, di in quibus a Curia a Romana dispensatio obtineri solet, Canonum gratiam facere dc in ijsdem dispensare. Quae j radi privilegia non modo, in se prorsus notoria praxi continua, immemor bili consuetudine, Canonum sacrorum deeretis, di usu fori vigent, sed eorsi pleraque, legibus Regni municipalibus, sancita dc confirmata existunt, ita ut de ijs lis nulla, aut controversia m operi possit. Haec sunt quae de jure oc privilegijs Ecelesiae Cantuariensis sub titulo Legationis Natae quatenus de ijs apud nos aliqua supersunt vestigia ad Ill sitissimam di Reverendissimam Dominationem Vestram transi nitti curavim p. Paxit DEUS ut in Ecclesiae . de Regerendissimae dc Illustrissimae Dominatio. nis vestrae commodum cedant, di honorem. Interea valeat clementia vestra, vosque sospitet Divina benignitas, ominnique felicitate coronet, uni mitus apprecamur. Datum ex palatio nostro Arachi-Episcopali, de Croidon ii. Augusti. Anno IO76.
De Archiepiseopi Gneshensis Primatu .
PRIΜATUS Nomen, magnae ec antiquae dignationis, ab ipse Fi
lio D Ei splendidissiis insignitum; qui eaput eorporu Ecclesiae , se Primatum tenens. Ad Coloc i. In omni totalo σ in omni gente Prim tum habuit. Ecclesiast: e. M. II. In Romana vetere Monarchia primates erant, primari, Magistratus, in Provincijs. Primates legis seculi, prima judiciaria potestac, ad quos qui per reliquas civitates eommorabantur, quando eis nerein erant, qui ad auia Imperatoris, vel Regum confugere non poterant; vel qui in permissu nεn erat, eon fugiebant pro oppressionibu/, yel injustitiis suis, ipsors appellabant, quoties verat: fui in lege eorum praeceptum erat. tex: in c. provinciae n. i. dist: c. 99. III. In Christiano orbe, et Regnis Catholicis , ab invecta itatim vera Religione Priniates instituebantur. Ita B. Petrus di e)us succetares, in mnibus provinciis, seu Regnis, in quibus Christi fides promulgata ec ad cepixta fuit, Patriarchas, seu Primates posuerunt; qui Episcopis de Archi episcopis praeessent. eap. tDbes die. Io. Ubi sie Lucius papa. urbes, inquit, loca, in quibus Primates praesidere debent, non a modernis sed multis ante a mentum Christi temporibus statuta sunt; quorum Primates, Gentiles etiam pro majoribus negotys appellabant. In ipsis vero Urbibas pias adventum Grini, postoli s eorum fuere res, Patriarctas eae Primates posuerunt, ad quor Episi