장음표시 사용
821쪽
O. O. Stanislao Carneomo, Dei Gratia Episcopo Cujaviensi; qui in maiore
Polonia , lecundum Dominum Archiepiscopum proximum locum obtinet, coronentur. Ne vero qui sipiam reperiatur; qui verbis Pris legij Regis Casimiri inlaaerendo , quacunque ratione hoc ipsum negotium, atque actionem in dubium revocare vestrue idcirco Nos habito resipeetu Legum & Statutorum, de Coronatione factorum, diligenterque consideratis ipsius Privilegii verbis, animaduertentes quam absurda inde sequerentur: si quis illud ita intelligendum esse existimaverita, ut ad solum Dominum Archiepiscopum, Omnem cooronandi facultatem ita adstrictam esse vellet; ut nullo casu, alium quenquam id facere posse assirmaret: hoc ipsum Privilegium authostitate Constitutionis Conventus praesentis, ita interpretamur, declaramus, ac decernimus, eamque assus esse mentem omnino judic mus: quod Icilicet Reverendissimo Domino Archiepiscopo volente &valente, nemo alius praeter eum Regem coronare debet, aut potest. Quodsi vero ad id vocatus, hoc ipsium facere aut noluerit , aut non potuerit, vel citam evivis sublatus fuerit: is cui hoc ipsum proxime competit, ex majori Polonia, eadem potestate aut authoritate, id perficere potest, & debet. Quodsii quis praeter hanc interpretationem,&M- clararionem Nostram, istud privilegium aliter intelligere aut intero pretari voluerit, praesentique Constitutioni atque Decreto Nostro adsversari ausus fuerit: is pro hoste, & turbatore Reipub. habeatur, juxta Constitutionem Conventus Andreoviensis. Datum CracOviati c. 2,.
Sed deeretum illud, postia suppressum . in numerum legum non per venit Reginol. Heidestentus rerum poloniear. lib. a. sol. 9 3. Crediderim, ne vel minimum de auctoritate Archiepiscopi in futurum delibaretur. Neque silentio transmitti debet, Bulla Sixti V. de non Coronandis Regibus haereticis .
Sixtus Episcopus Servus Servorum DEI, ista perpetuam rei memoriam .
Ρ Astoralis Nostra stolicitudo; quam pro tuenda ubiquegentiumri
lacorum propagandach Catholica religionesuscipere tenemur, pa-ιernaque charitas ; quam erga inclytum Polonia Regnum, in mise
qMam ipsum Regnum, proretim tero Aliri Praelati hoc maxime tempore prooeruum. iure optimo Nos inducunt , ut ijs qua pro conservatione 6 dem Catholica fidei, S pro publica ejusdem Runi quiete, tranquillitate, pia ae prudenter a praelatis Praefatis statuta fuerunt, Apostolicae eonfrinationis robur eisdem Praesul M'supplicautibus besnigne impartiamur. Nuper siquidem Mut expositum Nobis fuit, imonoia Provinciali Petri:ota si, is more celebrata, Henerabiles
822쪽
thed alium dicti Regni Ecclesarum ,simul congregati, uecontententes in unum, ut more vigilum Patiorum, Gregem Dominicum siua eura ereditum ab imminentib- luporum periculis incolumem, quans tum in e s eis praestruarent: Amulf unioni Spaci Drum Pralato. rum ac Procerum S populorum 66dem Regni conseulerent, inter aliasisb Nostro S Sedis Apostolica beneplacito , statuerunt, ora narunt, Siscreterunt. Ruῖd tam in praesens, quὰm in futurum, ne=no unquam agnoscatur, nec recipiatur in Regem Poloniae, ni verittere Catholieus: Geuis sanctam Catholicam sorthodoxa seram quam Sutietis Romana Apostolica Ecclesia tenet, docet, praedicat, palum is publice profiteatur, issequatur in unitate ejusdem Sancta Romanae Ecclesiae permaneat. 2Mdque pro tempore existens Archi episcopus Gne1nensis, cui jus renuntiandi seu publicandi Regem, ex Primilegio competere dignoscitur, neminem renuntiet, aut publicet,
qui fuerit dubia fidei, is non sit manifeste Catholico. Ad tollendumero dissidij S intestini belli periculum, nullus Ephcoporum, es Praelatorum, contra jus Archiepi copi praedicti post renuntiationem ab eo factam, filicet de perbona catholica, E servitis Regni statutis Neon etudinibus, in Electione Regis audeat nominare, renunciare aut coronare alium in Regem, alioquin a regimine S admini iration Cathedrali, seu Metropolitana Ecclesia, cui praeest in perpetuum eo
θ' sul ensius, ars omnibuι beneficijs Scelesiasticis, qua quomodolibet
obtinet pri*atus existat, S nihilominuo huj modi nominatio, renunciatio aut eoronatio invalida es nulla eenseatur, ae nullius sit roboris mel momenti. Ne quis nominatus a Rege Polonia pro tempore exi-
Llente, in Episivum vel Archiepiscopum, ad Ecclesiam aliquam C
thedralem mel Metropolitanam, ex iis ad quas pro tempore vaean
ies jM nominandi ipsi Regi ex trivilegio Apostolico competit, afumat sibi honorem, nee locum; neve in regimine , administratione Ecclesse huju odi, illi se bonorum quoquo modo se immisceat; nifriis; a Seis Apostoliea eidem Ecclesia depersona sua sic nominata promideri, sim in Docvum, mel Archiepiscopum. Proulem S Pario e proici obtinuerit literis Apostolicta dejuper expeditis,fecm fecerit,
ad illam S ad aliam quamcunq) inhabilis omnino censeatur. eunch sive ex Senatoribus, lime ex Nobilibus, in promoetendo Rege Κ, retico opem, consilium, auxilium, vel favorem pra literit, melcon. Jen erit, aut ei jam promoto adhaeserit, praeter alia, renturas Melissalticas S poenas, in quas eos incurrere Sacris Canonibus Ur Consi tutionibuου Apostolicis constitutum est; iam ipse quam posteri ejus desiccndentes, ad omnes honores, dignitates S beneficia Sellastica obtinσnda, perpetuo inhabiles es incapaces sint, is esse, eenserantur. NulBM Di coporum seu inferior Praelatus audeat haereticum homin
823쪽
lia promovere, vel promoveri facere , aut intercessione, opibus, aut alia quacuns ratione ad ea as quenda juvares id attentare praefur sierit, poenam privationis omnium squorumcunqγ benesei rum Ecclesia ficorum, vel ossiciorun quae obtinet, nec non jussensio
nis; ut praefertur, a regimine es administratione sua Ecclesia ipsoD-ZIo incurrat, G ad alia obtinenda incapax prorsita existat. Ωuicunqbex us qui pro Catholicis se gerunt, tepi is nimirum S Ialyis fratri, liks, Apostolica stris Auctoritatem, Jurildictionem Ecclesiasticam,
ei jura decimarum, publice mel primatim, directi et et indirecte in Conventibuου, aut alijs in locis impugnaverit, tam ipsie, quam ejus
eis in perpetuum arceantur, S ad illa semper inhabiles existant. Ω Ρο- tres ex necessaria, communi Spublica caula, ac de licentia seu persmissone Sancta Sedi, Apoctolitae eon eremsu est, eonsensu publico ex
bonis Ecclesia subsidium, seu donativum aliquoὰ Regi, vel Reipubliea, illud per deputatos suos Epycopi exigant: ne si diti Us bona Hel
siarum a Seeularibus Mactoribus expilentur prophanentur, ac
marus ingurijs is damnis prout plerumque factum est Uicianιur. Episcor aliter fecerint, poenis in Concilio Generali Lateranensinueti lime eelebrato S-Busia Cana Domini legi solita, alijsι
SanctionibM Violicis contra eos, qui etiam Jonte o ferunt im sectis, eo ipso subjaceant. Demum quod propter omnes subitas dicti Regni necessitates Simprovis6s eventus, Thesaurus, sive avarium publicum commune omnium Regni praedicti Ecelesiarum, in aliqua Scclesiae arce seu Ca Iro proetide S accurate initituatur, S eum omni diligentia ty custodia MDrmetur. omnia statuta S decreta quo firmius er accuratius per eluis utu- via tem oribus observentur,ijdem Praelati, er dilectum silium min-rentium de Seue Prustum Lastensem is Internuntium ab 'sa Θ nodo Prooineiali ad nos missum, Nobis humiliter suppocari jecerunt, ut illis Apostolisa comprobationis robur adjeere, aliasque in praemisella Opportune providere de benignitate ApoHolica dignaremur. Nos igitur eorundem Praelatorum ac ipsius obnodi pietatem, sanctumque laudabile propositum, plurimum in Domino commendantes, vumst, supplicantibus hac in parte annuenses , Statuta , Ordinationes , S decreta praedicta , prout superitis descripta fuerunt, excerota MDra fetentia , deque Apostolica potectatis plenitudine, tenors praesentium perpetuo confirmamus , approbamus, eaque promtis scripti patrocinio eommunimss,miliis perpetua es inviolabilis fr-mitatis robur adiicimus , ae per eos quos illa concernunt, er concernent
Ψn futurum perpetuo firmiterue inviolate obsermari praecipivius, mandamus, omnesque S singulos furis Er facti, aesolennitatumes substantialium; si qui in eis intermenerint defectus supplemi s Decernentes irritum inane: sistons, Inper bis a quoquam, quaa -
824쪽
vis auctoritate se enter Oel ignoranter contigerit attentari . Non o
flantibuου praedictarum Selesiarum Et quosvis alijs eontrariis SM-ιutis es consuetudini , etiam juramento , confirmatione ApoHol, ea, vel quavis firmitate alia roboratis N immemorabili tempore pacisce olervat s nee non privilegi' indultis, Stiteris Apostolicis quomodolibet comessis ,approlatis, ta innovatis. stribus omnibu4' insgulis, etiamsiae istis eorums totis tenoribus, periatis, specifica , exoprestamindividua mentio labenda foret, tenores hujuymori psentibua pro expresis habentes, ades ectum praesentium duntaxat Ipecsaliteret expresse deruamuis, istase omnia singula, quatenuo pr fentibus literis in aliquo adversentur, penitus tollimim S abrogamus, ac nolumus deinceps cuiquam Julfra ari, caeteri γ contrarijs quibustumque. Aut sieisdem Praelatis, vel eorum abcui, seu alijs pejonis, communiter vel dimisim ab Apostolica sit Sede indultum; quod interdici, suo di, vel excommunicari non popint, per literad Apostoliem non facientes plenam S expressam, ac de merbo ad ὀerbum de indulto hu-j modi mentionem P. Volumua autem quod praesentium literarum transiumptis etiam impressis Notarij publici manu Iulcriptis, S si gilla ter1οna in dignitate Ecclesiastica constituta obsignatis, eadem bis fides adhibeatur, quae ipsis Originalibus adhiberetur extitis etelo tensis. Nulli ergo omnino hominum liceat, hanc paginam ΛΟΗ
eonfirmationis, approbationis , communitionis , alectionis, pra ocepti, mandati, Juppletionis, decreti, derogationis, Jublationis , ab inrogationis S voluntatis infringere, mel et aufu temerario contraire. quis autem hoc attentare p= umpserit, indignationem omnipotentis Dia, ac beatorum Petris Pauli Apostolorum ejud se no*eris incursurum. Datum Romae apud Sanctum Petrum Isino Dearna tinnis Dominisa Millesimo, siquingentesimo , Octogesimo Nono. mnio iam Februarij Pontifeatus Nostri Anno Ruinto. E. Car ainalis mat: loeus t plumbi in filo variegatosericeo pendem Andre. H de Alexijs M. Infisius Barbianus.
Sed validissime novella lex Interregnorum , Michaesis, di Joannis III.
Acatholicos Reges oc Reginas a throno excludit. Proinde , cum de pace inter dissidentes conservanda, ex praesicripta duramenti formula, Joannes III. fiexis ad altare genibus verba proferret, ego Archiepiscopus Coronator, contra hunc articulum tolerantiae haereticorum, subinde verbo, clara voco protellatus sum.
Eadem auctoritas competit soli Archiepiscopo Gnesnensi, Electos ab ordinibus oc Vniversa Nobilitate Poloniae Reges, in Campo Electorali. Pemmatiali Ec Primi prineipis jure nominandi: quo munere licet, in nupera talectione Regiae Majestatis, Joannis III. extincto paucos ante dies Casmiis ro CZartoryini Archiepiscopo Gnesnensi persunctus sit Andreas Tree-bie,i Epii copiis Craeoviensis, sine tamen praejudicio primatis, nempe Vacante Sede Gnes nensi . dc Vicaria pro Archiepiseopo opera, prout Dipi ma Electionis testatur quod hic inserere e dignitate censeo.
825쪽
In Nomine Sanctissima es Indisiium Trinitiatis Patris S Filij, S Spiritus Sancti.
Signifieamus praesentibus literis Nolyris , quorum interest univeristi, ec singulis. Viduata iterum Respublica Nostra, per immaturum bitum Serentissimi olim Mich aclis Poloniae Regis. qui vix unico nee dum integro imperi j lustro exacto, die de alma mentis Novembris, Anno proxime elapso Leopoli, eaducam istam immortali corona per mutavit, in tam luctuosi funeris, ec novae cladis acerrimo sensu, ani mo tamen erecta, suique inter praecipitia memor, ire in remedia non destitit; ut creseere per ipsa Lechiam damna compertum haberet Urbis. Auspicari inprimis placuit, scrutandae α ultimis interregni casiabus eripiendae Patriae consilia , ab exorato Divino Numine, cuIus unico velut digiti motui, Regna de gente in gentem transferri, Reges esbio ad solium provehi , solenne ec in proclivi est. Coeptum dehine i gens Negotium Patriis Legibus, re Ma)orum Institutis, poli peractam omnium Regni Ordinum Varsaviae Mense Februario Convocationem, communt eorundem ordinum consensu, die Elemoni ao. Aprilis, Anno praesen. I674. decreta ad famam celeberrimi Actus quasi dato e lassico ec erecto virtutis trophaeo Externorum Prinei pum vota ec cupidines in eampo Libertatis Polonae insigni meritorum de officiorum erga Rempub. certamine, sua quisque decora, in publidium commoda, α dona ferentes, ultro prodiere. Vertim proximi interregni effuso am-hi tu , dc Partium studios, animorumq; vi md ij, Respub: tertior, neu
futuri sorors, firma an dubia promitterentur, secum meditari, an ve tera oc reeens parta Sarmatiae decora in exterorum possessionem trudere, an Gloriam Militarem, oc orbi vix auditum ex Turcis trium phum, fusumq; bellis sanguinem in ptirpuram otiosi alioujus Priniaci pis transsundere, e praesenti statu videretur. Scilicet aliquis Caritatem Patriae statim accipiat non suae de inimicae adeo Genti. famaeq; suae sola polonia iit, ut Exteris magis, quam suis faueat, utque reperta in Regno hoe virtute, novae potentiae hospitem superbire patiatur. Vertit exinde cogitationem in Cives, ec impositam arcani specie contumeliaem. non posse Reges poloniae nisi extra poloniam natos creari, quod priori Electione coeptavit, tandem iterum abolevit. Neque inter Cives diu quaesivit, quem Civibus praeponeret; non enim incerta dis spensa haec Electio, non cunctationi locus, cum in hae licet aequalitate Nobilitatis Nostrae. supra aequales Herois virtus praee mineret, ergo ora omnium de studia libenter ac divinitus ita ne versa, in silpremum Regni Mareschalcum Generalissimum Exercitus Dueem IOANNEM SOBIES L l. admiranda Viri virtus, Mareschalui suprema in Aula potestas: Mum armorum distatura , senatoria amplitudo; cum Civili modestia, Natalium di Fortunarum exuberans splendor. cum obvia comitate, incomparabilis prudentia, invicta sortitudo, in Deum pietas, in concives amor, in dictis facti'. constaritia, in ipsos etiam hostes fides ecclementia, ae quicquid de Heroe summum dici potest , aureas veluti compedes omnium animis & lingvis adeo imposuere; ut eundem nullo ambitu , non praecipitato consilio ., sed matura et tertium in diem protracta, expensaq; deliberatione Senatus populusq; polonus de Magni D. Lit. concordibus votis ec suffragijs, Regem suum dicerent,
826쪽
eligerentq;. Sane militavit in SERENISSIMI ELECTI decus, in libera imae Elenionis fidem, ac aevi ternam Electoris populi laudem, non uisna die, neque seriore vespera, aut in umbra nostis, nee uno fortuita impetu, transaetum ingens taculorum negotium ' fas enim minime erat, Heroem saeculi, momento temporis, di velut aleae jactu in Regem evadere, cum nec una noste generari Herculem, vetere sulto antiquitas prodiderit: atque Electionem in aperto sub Iove libero, media luce sinceritis enitesuere decuerit. Quin ec ipse Serenis limus Elestus Nominationem in tertium diem protelari modeste tulisse, imo ambivisse visus, ne subita facilitas suspecta audieto detraheret, ec certiore ars mento Orbis in fidem impelleretur, procul ambitu ec corruptae liberinetatis invidia Electum qui taliter eligeretur. An ἐκ destinato Superum consilio triduum integrum a Sabbato ad diem Lunae haec trutina dura vit, quali coepta Sabbato Choci mentis Victoria, tertia demum die poli captam Arcem Choei mensem Victoriam claudens, Regalis hujusce a. uoreae augurium fecisset, oc auspicato omine trinus Eleestionis dies IO ANNIS TERTII Regis Nomini alicitisset. Munivit ad Coronam aditu. firmavit q. huic Serenissimo Electo Sustragiorum favorem inclyta hel lorum gloria, dum primus Polonorum monstravit, posse stataria pugna pernicitatem Seythidam omnibus retroacti mundi Monaretiis gravem eohibςri, posse formidandas Turcarum phalanges uno ictu frangi, di deleri. Ut vetera Militiae rudimenta quae ductu ec auspicijs alienis in Suecos , Moselios, Borustas, Transylvanos, Cosaccos sortiter & gloriose gessit, sit leantur; ut receptῶ ex Cosaccis sexaginta circiter Civitates minus in ore famae versentur: tamen haec crebra & Prospera praelia maximis poli hominum memoriam victorijs praeludium fuere. Inundaverant ante sexennium praedatori, turmis Podoliae oras Scythicae My riades, omnia ferro dc flamma late sternebantur; cum parva tune m nus ec lacerae Legiones impetui hostili non sufficerent, noster tamen cedere nescius novo bellandi consilio se Podnajeci, angusta Arce, ectu. multuaria munitione inclusit, quo saevitiam in viscera Regni festinantem excluderet. Ita elusus oc fractus Barbarus Paeis Leges accepit, quasi ad id tantum irruisset, ut Seretiissimo Electo Victoriae materiam, gloriaeque segetem afferret. Posteriore quadriennio, singulos Imper ij belli ci Annos inelytae ex Cosaeuis di Tartaris simul iunma SOBlESCIAN EVictoriae insignivere, recepta ex hoste Cosacco, quam late inter Hy panim ec Tyram protenditur Urbibus α bellatore Populo Validissima Bare lavientis Provincia . ac supra fidem plane sunt, quae annis adhino duobus Serenissimus Electus post Oeeupatam Κame nec iam , Leopoli obsidione cincta interritus, vix trium millium Exercit sis Poloni et auda- ciaec sortitudine ad miraculum planh peregit, cum quinq; dierum ocnoctium continuo cursu, absq; ullo cibo, herbis duntaxat silvestribus.
vitam trahendo Tartaros adortus,Natulum,Niemieroviam,Komar num.
Latusiam, obseura quondam Oppidorum Vocabula ingentibus Barbarorum cladibus illustravit, tres Crimenses Solianos e Regnatrice Giereia Donio oecidit,oc robur illud Scytharu adeo protrivit,ut posterioribus hisee
Annis reeipere animos ec vires recolligere nequiverint. Sed Victorias omnes praeteriti Autuni vicit felicitas: cu famosae olim ad Chocimum unitio. nes quadraginta Tilrcarsimillib9oeeupatae,&firmatae, in quibus ante tres
di quinquagintaAnnos totius ImperijOttomanici ex Asia, di Europa coactas G a virea
827쪽
vires poloni sustinuerant . di retuderant, nune unieae post DEum Impe- .ratoriae virtuti, di prudentiae SOBIESCIANAE, paucas intra horas sue-
cubuere . Quippe ille vigilias obire, stationes ordinare , tormentorum bel licorum apparatum praesens inspicere, Militem fame coelique injurijs di pertinaci in tertium diem statione fatigatum , manu, voce , vultu accendere , ille quod maxime stupendum , pedes ante pedestres Legiones ad vallum penetrare, de eniti, de devotum pro Deo dc Patria Caput in aleam fati mittere , palmarium duxit, moxque atrocinimam, intra munimenta castrorum stragem edidit: cum desperatio Turcarum acueret virtutem, di ipse somtissimi di providi Ducis omnia munia impleret, quo tempore tres Batne o cisi, quartus vix effugio, Tyrae vortices superavit. Caesa internecione Ianigarorum octo, Spachiorum selectissimorum , praeter militare vulgus, v
ginti millia, Castra cum omni apparatu di tormentis bellicis , dc Assirijs ae Phrygijs luxuriantis Asiae operibus capta ac direpta, famosa Chocimensis Arx, Pons per Tyram , ac utrinque firmissima instar Arcium propugnaeula audia tamentum victoriae fuere. Quidni ergo tam inclyta di heroica virtus dignissimo diadematis praemio coronetur praeivit Nobis exemplo tota olim Christianitas, quae ad recuperationem Jerosolimorum Duce Godefredo Bullioneo , excita, Regnum illud eidem sponte detulit; eo qubd primus mo nia urbis conscenderit . Non inferior gloria Serenissimus Electus Noster primus quoque binum hostile vallum superavit. Ornat inauditam a multis retro saeculis victoriam ipsius temporis momentum , quo Serenissimus Rex Michael pridie vita excesserat, veluti commonstrans, se tantae virtuti uutro cedere , ut suis jam auspicijs ille Victor, a galea ad coronam ; a capulo ad sceptrum ; a cespite castrensa , ad Regale solium, tanto glori
silas transiret. Revocavit Respub. gratam sibi, ac nullo temporis vitio obliterandam memoriam , inclyti Parentis Illustrissimi de Excellentissimi olim Jacobi Sobienci Castellani Cracoviensis, viri cum cura scribendi, qui laurea svadae in togans Reipubi e consilijs, in arena Martis invicta dextera, fortunam Remq; pubi. toties auxerat, di gentilitio planἡ scuto suo protexerat. Neq; sine Numine evenisse credamus , ud quo loco tribus ab hine di quinquaginta annis Magnus Parens, Reipubl: Polonae Legatus , pacem de pacta cum Osmano Turcarum Imperatore sanxerat, Maximus Filius, coelo ipso perfidiam hostibus exprobante , abruptae pacis scelus, vindice ferro ulcisceretur . Caeteri Avi 6c proavi ac innumera Clarissimorum Senatorum de officialium nomina lucem velut Serenisse Electo praetulere, aemula matemnae stirpis magnitudine di gloria, praesertim Stanislai ZOIkievij Supremi Cancellarii Regni de Exercituum Imperatoris, cujus sarcophago proximis campis, in quibus ille rabie Turcica Anno I 6 a o. occubuerat , tam insigni ho stium strage Victor Nepos parentavit . Congeminavit avitam gloriam or natissimi Avunculi Stanistat Danilovicij, Palatinidae Rumae immortalis virtus di fatalis pro Patria Anno I 635. occasus; quem egregius di juvenilis ardor hellicae laureae avidum, de pacis, cui tunc secura polonia altum indormiebat, haud tolerantem, Tauricanos in campos privatis opibus viribusq; ultro propulerat , ut vetere illa Martis Poloni eruditrice arena per vestigia sua SOBIESCIANIS Meritis iter signaret, atq; Nobilissimo Sanguine, ipsius Can-
timiri Tartarorum Hani dextera in ultionem occisi filij mactatus , purpurae jam praesenti fulgorem commodaret . Neque excidit populo polono Illustrissimus olim Marcus Sobieini, Serenissimi EIecti Nostri Germanus natu major, qui profligato a Barbaris ad Batoum Exercitu polono, etsi evadenis di non deesset occasio , maluit tamen magnae cladi fortissimorum Virum immori, di victima pro patria occumbere ι quam indecoro receptu vitam
828쪽
mereari: an sorte ita disponentibus Divinis judicijs , quibus res di personas interire, causas di eventus eosdem recurrere ordo est; ut repetito Huniadum fato major summae indolis frater, miseranda caede submotus, minori superstiti ad Thronum Regium expeditiorem viam relinqueret. Quod igitur Orihodoxae Reipublicae Nostrae ae universae Christianitati felix , tau stum, fortunatum m sit, tam eximijs cotibus , meritis , dc splendoribus cu
Regni Maressehalcum Generalissimum Execituum Ducem, Maevensem, Barentem , Strynensem . JaVOro vjen, Laius aen , Gubernatorem, liberis , concordibusq; votis, vocibus , di sustias ijs , nemine contraveniente , omnibus consentientibus 5c applaudentibus , pro jure .liberae Electionis, vocatorum non comparentium , absentia non obii ante , nullo privato respectu ducti; sed Dei duntaxat gloriam, priscae religionis Catholicae incrementum , Rei
publicae salutem, ae Gentis Nominisq; Poloni dignitatem prae oculis habenistes, in Regem poloniae, Magnum Ducem Lilvaniae, Rustiae , Prulliae, Ma-etoviae , Samogitiae, LyoViae, Volchiniae, podiachiae , Podoliae, Livoniae .
Smolensetae, Severiae, CZerniechoviaeq; eligendum, creandum, nominanduduximus, prout elegimus, creavimus , renuntiavimus, nominavimus, me
praedicto Epi epo Craeovien. vacante pro tune Archiepiscopali Sede, Munus di Praerogativam primatialem exercente , di de consensu omnium Ordinum , per trinam interrogationem , a nemine impugnatam ; ab omnibus di singulis approbatam , Electionem concludente. Bona fide promittentes ; quod eidem Serenissimo di Potentissimo Principi Domino JOANNIIlI. Regi nostro, eandem fidem , subjectionem , obedientiam de obsequia debita , secundum jura di libertates nostras, semper exhibebimus, quam Di vis Suae Majestatis praesecetaribus exhibuimus. Tum etiam quod eundem Serenissimum in Comitissa proximis Craco viae , eo fine celebrandis, tanquam verum Regem dc Dominum Nostrum , Regio diademate, quo Reges poloniae coronari solent, insignienius , dc de more, quem Catholica Romana Eecletia in ungendis, di inaugurandis Regibus, antehae servavit, ungemus , di inaugurabimur : Ita tamen si primum omnium jura , immunitates Eelesiasticas di seeulares, per Divos Antecesseres nobis concessas di donatas, di quae Nos ipsi praeteritorum ec praesentis interregni tempore, pro jure libertatis nostrae, Statuque Reipublieae melius conservando sancimus, manu tenebit, di observabit. Si praeterea idem Serenissimus Electus, conditionibus a Nobis eum Legatis Suae Majestatis conclusis ante exhibitionem praesentis decreti Electionis, se satisfacturum juramento obstringet, di literis suis authenticis omni meliori modo eavebit. Quod quidem Decretum Electionis nostrae auxilio Divino exequi cupientes, de communi concordia
nostra ad tradendum illud in manus Serenissimi Regis Electi, mittimus euIllustrissimo Domino Episcopo Cracoviensi nonnullos Senatores di Omeiales, di Illustrem ac Magnificum Benedictum Sapielia M. D. L. curiae Thesaurarium , Equestris Ordinis Mareschalcum. Committentes illis id ipsu decretum intimandi , juramentum super praemissis ab ipso, oc subscriptionem recipiendi; tum demum in manus ejusdem Elem ipsum Decretum dandi, dc tradedi, ac caetera quae hoc ipsum negotium requirit, agendi oc perficiendi. In cujus rei fidem praesentium Dominorum Senatorum, de ex Equestri Ordine ad sigillandum Deputatorum, sigilla sunt appinis . Datum per ma
nus Illustri Titii di Reverendissimi in Christo patris Domini Ardreae Olsowski, Episcopi Culmensis di pomesanien Pr Caneellarij Regni in Conventu Elemonis Novi Regis Generali Ordinario Regni, de M. D. Lita ad Vars viam Die aa. Mensis Math, Anno Domini i674.
829쪽
XIX. Post peractamCoronationem Regiam, jus quoddam primae Sratiae a Regia Majestate; pro Domo Archiepiseopi concedendae,usus indu
Carneovius Sigismundi III. Coronator, palatinatum Derpatensam, et Capitaneatum Odola noviensem. e L Uladillat IV. Capitaneatum Syradiensem, di Variensem. Lubinski. Ioannis Casi miri, Castellanatum Syradiensem, di. Capitaneatum P Eedecensem. Pratino,nci Midhaesis, palatinatum Plo censem.Secretariatum Mais gnum
Ollaowski loannisi II. palatinatum Ravensem&Capidaneatum Ut lunentem gratiosa praumia a Regibus accepere. XX. Funeta item Regum in Ecclesia Cathedrali Craeoviensi, oc bivis celebrare, indubitati juris est, α praescripti ulus ArchiepiscopiGnestiensis tanquam ordinari j, live, ut ajunt, propri; parochi Regis α Reginae; quemadmodum interminis deuisum fuisse testatur Gervas. Chron: Actor: CantuarieK. fol. 169 . Ne proli E antiqua repetamus, Nostra memoria funus Regis Sigii mundi lil. α Reginae Consitantiae Austriaeae , duxit puregitque Ioannes NeZyk Archiepiseopus; Vladisiai & Ceelliae Re natae Mathias Lubie sissit; Ludovicae Mariae. Nicolaus PraZmowski; Ioannis Casi miri de Michaelis Regum Andreas Ol ori 1 i. XX l. Iurisdistio primatialis Metropolitana, di Legationis natae Gnesnensis, latiisitne extenditur; per totum Regnum Majoris re Minoris, Poloniae, di per Magnum Ducatum Lithoniae, Rulliae, Prussiae, Maso viae, Samnitiae, Livoniae, Vratisi avi ensem in Silesia, Lubissensem in
Marchia Brandeburgica, oras de Duecesses, atque omnes alias Regno anne Xas, re incorporatas, ae etiam a corpore Regni quomodolibet avulsas
Provincias; quam Episcopi omnes Suffraganei, atque ipse Archiepiscopus Leopoliensis agnoscit. Ab Episeopis inquit Cromerus de Repub: cae Magi iratu Psonoram lib. unico sh, in corpore Historia Polonae 3 eorumq; vices gerentibus, provocatio est ad Archiepiscopos. Et ad Gnesne nissem quidem, ab ipso etiam Leopoliensi Archiepiscopo, idque eo nomine; quod ille est Legatus perpetuus, sive ut vulo loquuntur, Natus Sed is Apostolicae. Pertinent autoni ad ejus Provinciam, hi Episcopi: Craeo utensis, Vladinavi ensis, Polaniensis, ecploeensis, in Polonia, Uratissa-viensis in Silesia Bbe micae ditionis, Lubussensis in Marchia Brande burgi ea , Utinensis in Lith vania, Med nicensis, in Samogitia ecc. Et infr-fol: ii 3. Hic illud modb notandum est, quod licet Archiepiscopus Leo 'poliensis, suam habeat provinciam a Gnesnensi distin Stam; tamen de ipse, re ut vocant Suffraganei ejus Episcopi. Gne ensis Archiepiscopi authoritatem agnoscunt; cum in provocationibus ec judiciis, tum in Synodis ad quas ab illo eVoeantur. Exinde alicubi nuncupatur Vice tenens papae per Sarmatiam, testimonio Alexandri Guagnini Ueronensis, qui in deseriptione Sarmatiae de Rege Poloniae, α Senatu sol: 36. in Corpore Hist. poloniae. Archiepiscopi inquit duo sunt in universe Regis Polonia imperis. Gnesenensis Regni Prinras, es Legatus Natus, Romani Pontificis in Sarmatia Vicemtenens laee. XXII. O nune loei demonstrandum venit, Vratissaviensem, Ecclesiam di Dioecesim, ejusqtie Episcopum, ec Vniversum Clerum ac Pop Ium, ad provinciam Gne ensem, ad Metropolitanum ae Prima tiale jus. Iurisdictionem Archiepiscopi Gnesnensis, Omnino pertinere. Doeu
830쪽
mento sunt ex Archivo Capituli Gnelneniis.
CAlistus Episcopus Servus Servorum DEI, Dilecto Filio Nicolao
Spic Zymiri, claniori Ecclesiae Cracovie . Decretorum Uoctori , Apostoli eae sedis Nuntio, fructuum, reddituum oc proVUntiaum, Camerae Apostolicae in Regno Poloniae, ac Provincia Gnelnensi, ejuIq; Civitatibus cc Dioecesibus Collestori , Salutem oc Apostoli ea in benefictionem. Ustic ij Nostri Cura exigit: ut sic literas, quae a Nobis emanarunt ad rationis tramitem reducamus: ut nulli exinde falcem, in mel-sem alienam ponendi. vel alia malignandi oecasio tribuatur. Uuduin
siquidem per alias Nostras literas, sub Dat: Dee imo Lal: Augusti, Pontis datus Nostri Anno Tertio. Dilectum filium Henricum nor ait: postulatum, Ecclesiae Litomisten. Acolitum Nostrum, in ProvincIR Pragensi e)usque Civitatibus ει dioecesibus, neo non in dioecesiUratistavienti, denarij Stincti Petri ac frustuum, redituum, α proventuum Canierae postolicae debitorum, Collectorem de generalem Receptorem, usque ud Nostrum de Apostolicae Sed is beneplacit uni Dei mus, conitituimus , ecdeputavimus: revocando omnes alios de singulos hujusmodi Collesto. res, α Receptores, in praefatis Provinciae Civitatibus, ex Dioecesibus, ac dioecesi Vratistaviensi, per Nos aut quacunque alia aut horitate deputatos, ac eis concessas Commissiones, praefatoque Henrico, per se, vel alium nonnulla tune expressa faciendi, plenam ec liberam facultatem concedendo, prout in eisdem literis; quarum tenorem ae si illae de Verbo ad verbum insererentur, praesentibus haberi volumus pro expresib s plenius continetur. Cum autem, sicut ex literis Charissimi in Christo Filia Nostri, Casi miri Poloniae Regis illustris, per eum Nobis super hoe
destinatis, ae etiam ex plurium fide dignorum relationibus fuimus certiores essent; quod eadem Dioecesis V ratissavieri, non intra dictam Pro- vineiam pragensem; sed intra Metropolim Ecclesiae Gnesne n. quae in Regno Poloniae consistit comprehendatur , Ducatusque Ecclesiae dictae Uratissaviensis, dice eesis quondam fuerit pars disti Regni Poloniae, in quo tu generalis Collector existis. Et propterea, si idem Henricus Om-cium Collectoris , seu Receptoris huiusmodi, in dicta Dioecesi Uratissa-viensi, exercere habeat, dissenssiones oc scandala quhm plurima subsequi proh dolor formidentur. Nos igitur ad quos pertinet super his adhibere vigilantiae Nostrae Curas, motu proprio, non ad ipsius Regis, vel alterius super hoc Nobis oblatae petitionis instantiam; sed aequitatis ec honestatis debito suadente, ec ex mera Nostra liberalitate, deputationem, Constitutionem, facultatem, oc literas Nostras hujusmodi, ocin eis contenta ac inde secuta, quaecunque, quo ad praefatam dioecesim Vrati savi ensem, ec quamcunque ejus partem, authoritate Aposto lica tenore praesentium ex certa scientia revocamus, cassamus, irritamus, ec omnino juribus evacuamus, nulliusque roboris vel momenti fuisse ec esse decernimus, ec declaramus, praefatoque Henrieo, ne enon Sue
collectoribus, de aliis per eum forsan deputatis vel deputandis distrimus inhibemns: ne sub Excommunicationis ae privationis OTe ij praedicti, nec non Beneficiorum Ecclesiasticorum, quae obtinent, quaecumque, quotcunque de qualiacunque fuerint, oc perpetuae inhabilitationis,
ud illa vel alia quaeeunque similia vel dissimilia Beneficia Ecclesiastica obtinenda