P. Rami, ... Liber de Caesaris militia, ..

211쪽

. . P. RAMI LIBERribus extructa , Pharus item nomine , qua nai tae moniti tutius in portum introeunt: Est in eadem insula & vicus oppidi magnitudine: alter portus appellatur Eunosius , ambo intus coeunt: insula vero ipsa a superioribus regionibus in longitudinem passuum nongentorum in mare iactis molibus angusto itinere Myonte cum oppido coniungitur: Lacus etiam po

tum habet & quidem marino portu longe di-.tiorem : Atque urbis longitudo, triginta ferὸ φ stadiorum est , latitudo octo, viis distincta quibus currus agi possit, sed duabus omnium lotissimis, bifariam sese advectos angulos secantibus: Regiae a variis regibus extructae,fere qua tam oppidi partem obtinebant & theatrum his coniunctum, quod arcis tenebat locum: huc

Caesar habitandi caussa, initio est indu tus, fascesque, quia Consul erat , sibi praeferri iubet,

unde tanquam regia maiestas imminueretur, tumultu exorto, complures eius milites sunt

interfecti. Caesar igitur alias legiones accersit e Asia : habet apud se δί reges Ptolerisaeum &Cleopatram in sua potestate, depositis armis iubet apud se de regno, iure disceptari : Misac per Photinum regis procuratorem Achillas ct culum viginti millibus latronum es perditorum cuiusque generis hominum armatur contra Caesarem & protinus bis copiis sidens, paucitatem Caesaris despiciens, Alexandriani in-

212쪽

DE C. IV L. CAE S. MILITIA. io

gressus, primo impetu domum Caesaris irrumpere conatus est. Hic Caesar viribus & loco inferior est: sed celeritate virtutis diligentiaque subito perfecit, ne loco trifcrior esset: portum Occupat, naues incendit, atque hostibus in pugna occupatis militibusque expositis . Pharum turrem apprehendit atque ibi praesidium posuit: quibus est rebus effectum,uti tuto seu mentum auxiliaque nauibus ad eum supportari pos-

seni: Reliquis oppidi partibus sic est pugia

tum , ut aequo praelio dilaederetur & neutri petilerentur : Id essiciebant angustilae loci, pau-.cisque utrinque interfectis, Caesar loca maxume necessaria complexus, noctu praemunit. Has munitiones insequentibus auxit diebus, ut pro muro obiectas haberet, neu dimicare inuitus cogeretur. Adhuc Caesar non totam Alexandriam , sed eius partem longe quidem minorem sed tutiorem & portum & Pharum de

turrem at non vicum obtinet, urbs reliqua exH tribus quartis, est in hostium potestate. Interim Arsinoe filia minor Ptolemaei regis, ad Achillam ex regia se traiςcit: Et Photinus procurator regni cognitis eius insidiis , iussit Caesaris necatur . Hinc oppugnationis & propugnationis apparatus exprimuntur, Bello Al xandrino conflato, Caesar. Rhodo atque ex Syria Ciliciaque omnem classem accersit. Ex G ta sagittarios, equites a rege Nabateorum Mati

213쪽

p. RAMI LIBER

coeuocat, tormenta undique conqtiui & seu mentum mitti auxiliaque adduci iubet, int rimque munitiones quotidie operibus augentur , atque omnes oppidi partes quae minus framae eae viderentur , testudinibus ac musculi, optantur: Ex aedificiis autem per foramina , in proxima aedificia arietes immittuntur , quantumque aut ruinis delicitur, aut per vim recupitur loci in tantum munitiones proseruntur: Nam ab incendio fere tuta est Alexandria,quod sine contignatione ac materia fiunt aedificia, .&struetiaris atque fornicibus continentur, tectaque sunt rudere aut pauimentis. Caesar m

xime studebat ut quam, angustissimam partem Dpppidi palus a meridie interiecta effciebar,

hanc operibus vineisque agendis, a reliquara te urbis excluderet, illud spectans primum, ut cum in duas rartes esset urbs diuisa ,. acies φno consilio atque imperio administraretur: d inde , ut laborantibus succurri atque ex ait ra oppidi parte auxilium ferri postet: Imprimis vero ut aqua p buloque abundaret quarum alterius rei copiam exiguam, alterius nutilam omnino facultatem habebat: quod viruitis. que palus largὸ praebere poterat. Neque verbAlexandrinis in gerendis negotiis , cunctatio ulla aut mora inferebatur: Nam in omnes partes per quas, sines AEgypti regnumque pertinet, legatos conquisitoresque delectus ha

bendi

214쪽

DE C. IV L. CAES. MILITIA. ios

bendi caussa miserant, magnumque numerum in oppidum , telorum ac tormentorum conuexerant de innumerabilem multitudinem adduxerant, nec minus in Urbe, maximae armorum erant institutae ossicmae: Seruos praeterea puberes armauerant, quibus domini locupletiores victum quotidianum stipendiumque prς-bebant Hac multitudine disposita, muniti nes semotarum partium tuebantur. Veteranas cohortes vacuas in celeberrimis urbis locis habebant , ut quacunque regione pugnaretur, integris viribus ad auxilium ferendum opponi possent. Omnibus viis atque angiportis triplicem vallum obduxerant: Erat autem quadrato cxtructus saxo, nec minus X L pedes alti tudinis habebat: quaeque partes urbis inferiores crant , has altissimis turribus denorum tabulatorum munierant : Praeterea alias ambulatorias totidem tabulatorum confixerant subiectisque cas rotis, funibus iumentasque obiectis, directis plateis in quancunque crat visum partem mouebant. Vrbs fertilissima &copiosissima , omnium rerum apparatus suggerebat. Ipsi homines ingeniosissimi atque acutissin i, quae a Caesarianis fieri viderant, ea solertia efficiebant,ut Caesariani illorum opera imirari viderentur: & sua sponte multa reperiebant, v-noque tempore & Carsirianas munitiones in

festabant , & suas defendebant. Atqu*hoc

215쪽

P. RAMI LIBER

principes, in conciliis. concionibusque agitabant , populum Romanum paulatim in consuetudinem eius regni occupandi venire: paucis annis ant), Gabinium cum exercitu fuisse in AEgypto: Pompeium se ex fuga eodem recepissse : Caesarem venisse cum copiis : neque morte Pompeij quicquam profectum , quominus Caesar apud se commoraretur: quem si

non expulissent, futuram ex regno prouinciam, idque agendum mature. Namque eum interclusum tempestatibus propter anni tempus recipere transmarina auxilia non posse. In

terim dissensione orta inter Achillam, qui v terano exercitui praeerat, & Arsinoem regis Ptolemaei minorem filiam , ut sirpra demonstratum est, cum uterque utrique insidiaretur.& summam imperi, ipse obtinere vellet, pra occupat Arsinoe per Ganymedem Eunuchum nutntium suum,atquς Achillam interficit. Hoc occiso , ipsa sine ullo socio & custode omne

imperium obtinebat: exercitus Ganymedi traditur . Hic nouus dux contra Caesarem comparatur, magnamque Caesarianis aquae dulcis inopia desiperationem machinatur, quae res V-xellodunenses in Gallia perdidit: Sed Caesaris

ingeniti his malis remedium reperit. Ganymedes igitur suscepto belli principatu largitionem in militey auget, reliqua pari diligentia admi-nrstrat. Alexandria est sere tota suffossa , specusque

216쪽

D E C. IV L. CAE S. MILITIA. ioc

ciisque habet ad Nilum pertinentes, quibus aqua in priuatas domos in dircitur: quae paulatim spatio temporis liquescit ac subsidit: hac v-ti domini aedificiorum , atque corum familiae consueuerunt. Nam quae flumine Nilo fertur,

adeo est limosa ac turbida, ut multos variosque morbos essiciat: sed ea plebes ac multitudo contenta est necessario, quod fons urbe tota nullus est: hoc tamen sumen in ea parte v bis erat quae ab Alexandrinis tenebatur. Atque

ideo Caesar ut dixi) vix quartam urbis partem

obtinebat. Quo facto,est admonitus Ganymedes posse Caesarianos aqua intercludi: qui diastributi munitionum tuendarum caussa vicarim,ex priuatis Adificiis specubus Jc puteis, extracta aqua utebantur . Hoc probato consilio magnum ac dissicile opus aggreditur: interceptis cnim specubus atque omnibus urbis partibus exclusis, quae ab ipso tenebantur , . aquae magnam vim ex mari rotis ac machinationibus exprimere contendit: hanc locis superioribus fundere in partem Caesaris non intermittebat. Quam ob caussam , salsior paulo praeter consiletudinem aqua trahebatur ex proximis aedificiis magnamquc hominibus admirationem praebebat, quam ob rem id accidissct, nec satis sibi ipsi credebant, cum se inferiores eius. dem generis a saporis aqua dicerent uti atque ante consuessent , vulgoque inter se confere

217쪽

P. RAMI LIBER

bant, & degustando, quantum inter se differ

rent aquae cognoscebant. Parvo vero temporis spatio haec propior bibi omnino non pol rat: illa inferior, corruptior iam salsiorque reperiebatur : Quo facto , dubitatione sublata tantus incessit timor , ut ad extremum casum periculi, omnes deducti viderenpur, atque alij morari Caesarem dicerent, quin naues conscendere iuberet: alij multo grauius extimescerent casum , quod neque celari Alexandrinis pos sent in apparanda fuga, cum hi tam paruo spatio distarent ab ipsis: neque illis imminentibus atque insequentibus , selus in naucs receptus daretur: erat autem magna multitudo oppida, norum in parte Caesaris , quam domiciliis idisorum non mouerat quod ea se fidelem palam Caesarianis esse simulabat & desciuisse a suis videbatur , ut Caesari defendendi essent Alexandrini, quod neque fallaces essent, neque temerari j, multaque oratio frustra absumeretur. Cum vero uno tempore & natio eorum & n tura cognoscatur, aptissimum esse hoc genus ad pro itionem dubitare nemo potcst . Caesar suorum timorem consolatione & ratione minuebat. Nec iam ut imperator de praelio, sed ut philosophus de vi ac potestate naturae concio natur : Nam puteis fossis , aquam dulcem reperiri posse assirmabat: omnia enim littora naturaliter aquae dulcis venas habere: quod

218쪽

di alia esset littoris AEgyptij natura atque omnium reliquorum: tamen quoniam mare libere tenerent, neque hostes classem haberent,

prohiberi sese non posse quominus quotidie

nauibus aquam peterent vel a sinistra parte a Paraetonio, vel a dextra, ab insula : quae diue sae nauigationes nunquam uno tempore aduersis ventis praecluderentur : Fugae vero nullum

esse consilium non sollim iis qui primam dignitatem haberent, sed ne iis quidem qui nihil praeterquam de vita cogitarent. Magno ne gotio impetus hostium aduersos ex munitionibus sustineri: quibus relictis nec loco nec n. mero pares esse posse . magnam autem moram& dissicultatem ascensum in naues habere,pra sertim ex scaphis summam esse contra in Al xandrinis velocitatem locorum & aedificiorum notitia: hos praecipue in victoria insolentes praecursuros & loca excelsiora atque 'aedificia occupaturos: Ita fuga nauibusque Caesari nos prohibituros . proinde eius consilij obliuiscerentur atque omni ratione esse vincendum cogitarent. Hac oratione apud suos habita, a que omnium mentibus excitatis, dat Centurionibus negotium, ut reliquis operibus in te missis,ad fodiendos puteos animum conferant, neue quam partem nocturni temporis intermi tant : Quo suscepto negotio atque omnium nimis ad laborem incitatis, magna, Vna nocte

o iij

219쪽

P. RAMI LIBER

vis aquae dulcis inuenta est: Ita operosis Ale xadrinorum machinationibus maximisque conatibus, non longi temporis labore occursum cst. Sequitur deinceps Mauale praelium Caesari secundum . Eo biduo legio tricesima septima ex dedititiis Pompeianis militibus cum frumento, armi , relis, tormentis imposita in naues a Domitio Caluino ad litora Africae paulo supra Alexandriam delata esst: Hae naves Euroqui multos dies continenter flabar, portum capere prohibebantur: sed loca sunt egregia omni illa. regione ad tenendas anchoras. Hi cum diu retinerentur atque aquae inopia premerentur, nauisio actuario Caesarem faciunt certiorem . Caelarvi per se con silium caperet quid faciendum videretur , navim conscendit seque omnem classem sequi iussit: Nullis Caesarianis

militibus impossis. quod clim longius paulo

discederet, munitiones nudare nolebat: Cumque ad eum locum accessisset qui appellatur

Chersonesus, aquandique .caussa remiges In terrana exposuisset,nonnulli ex eo numero cum

longius a nauibus praedatum processissent, ab equitibus hostium sunt excepti. Ex his cognouerunt Caelarem ipsum in classe venisse, nec ullos milites in nauibus habere, qua re comperta magnam sibi facultatem fortunam obtulis . se bene gerendae rei crediderunt. Itaque naues omnes quas paratas habuerant ad nauigandum, pro

220쪽

propia natoribus instruxerunt Caesarique redeunt cum classe occurrerunt, qui duabus de caussis eo die dimicare nolebat qubd & nullos milites in nauibus habebat , de post horam decimam diei res agebatur : Nox autem ollatura videbatur maiorem fiduciam illis qui locorum notitia confidebant . sibi etiam hortandi suos auxilium defuturum, quod nulla satis

idonea esset hortatio, quae neque virtutem posset notare, neque inertiam. Quibus de caussis, naues quas potuit , Caesar ad terram detraxit, quem in locum illos successuros non existimabat. Erat una nauis Rhodia in dextro Caesaris cornu, longe a reliquis collocata. Hanc conspicati hostes, non tenuerunt sese, mUnoque impetu quatuor ad eam constratae naves δίcomplures apertae contenderunt, cui coactus est Caesar ferre subsidium, ne turpem in conspectu- hostium contumeliam acciperet: Quamquam si quid grauius. illi accidisset, merito casurum iudicabat: Praelium commissum est magna contentione Rhodiorum: qui cum in omnibus dimicationibus & scientia & virtute praestitissent, tum maxime illo tempore totum Onus sustinere non recusabant, ne quod suorum culpa detrimentum acceptum videretur . Ita praelium secundissimum cst factum: Capta est una hostium quadriremis, depressa est altera, deinde omnes epibatis nudatae magna praeter

o iiij