Lvereti De rervm natvra, libri sex;

171쪽

DE RERUM NATURA IV inque dies gliscit furor atque aerumna grauescit, si non Prima noui conturbes uolnera plagis 1070 uolgivagaque uagus Venere ante recentia cures aut alio possis animi traducere motus. Nec Veneris fructu earet is qui uitat amorem, sed potius quae sunt sine poena eommoda sumit; nam certe purast sanis magis inde uoluptas 1076 quam miseris. etenim potiundi tempore in ipso fluctuat incertis erroribus ardor amantum nec constat quid primum oculis manibusque fruantur.

quod petiere, premunt arte faciuntque dolorem corporis et dentes inlidunt saepe labellis, 1080 osculaque adfligunt, quia non est pura uoluptas

et stimuli subsunt qui instigant laedere id ipsum

quodcumque est, rabies unde illae germina surgunt. sed leuiter poenas frangit Venus inter amorem blandaque re frenat morsu admixta uoluptas. 1085 namque in eo spes est, unde est ardoris origo, restingui quoque posse ab eodem e pore flammam.)-quod fieri contra totum natura repugnat; unaque re haec est, cuius quam plurima habemus, tam magis ardescit dira cuppedine pectus. 1090 nam cibus atque umor membris adsumitur intus; quae quoniam certas possunt obsidere partis, hoc facile expletur laticum frugumque cupido.)ex homini uero faeie pulchroque colore nil datur in corpus praeter simulaera fruendum 1095 tenuia quae uento spes raptat saepe misella. t bibere in omnis sitiens quom quaerit et umor non datur, ardorem qui membris stinguere possit, sed laticum simulacra petit frustraque laborat

172쪽

T LUCRETI CARI

in medioque sitit torrenti flumine potans, 1100 sic in amore Venus simulacri ludit amantis

nec satiare queunt speetando corpora eoram

nee manibus quioquam teneris abradere membris pomunt errantes incerti corpore toto. enique cum membris conlatis flore fruuntur 1105 aetatis, iam eum praesagit gaudia orpus atque in eost Venus ut muliebria conserat arua, adfigunt avide orpus iunguntque saliuasoris et inspirant pressantes dentibus ora, equiquam, quoniam nihil inde abradero possunt 1110 ne penetrare et abire in corpus corpore toto; nam facere interdum uelle et certare uidentur:

usque adeo cupide in Veneris compagibus haerent, membra uoluptatis dum ui labefacta liquescunt). tandem ubi se erupit neruis conleeta cupido, 111d parua fit ardoris uiolenti pauS ParumPer. inde redit rabies eadem et furor ille revisit, eum sibi quod cupiant ipsi contingere quaerunt, ne reperire malum id possunt quae machina uincat; usque adeo incerti tabescunt uolnere caeco. 1120 Adde quod absumunt uiris pereuntque labore, adde quod alterius sub nutu degitur aetas. labitur interea res et Babylonica fiunt, languent ossicia atque aegrotat fama uaeillans. unguenta et pulchra in pedibus Sicyonia rident, 112d scilicet et grandes uiridi eum luee maragdiauro includuntur teriturque thalassina uestis

adsidue et Veneris sudorem exercita potat. et bene parta patrum fiunt anademata, mitrne,

173쪽

DE RERUM NATURA Vinterdum in pallam atque Alidensia Ciaque uertunt. 130 eximia ueste et uictu conuiuia, ludi,

pocula crebra, unguenta eoronae Serta Parantur,

inequiquam, quoniam medio de fonte leporum surgit amari aliquit quod in ipsis floribus angat, aut cum conscius ipse animus se forte remordet 1136 desidiose agere aetatem lustrisque perire, aut quod in ambiguo uerbum iaculata reliquit quod cupido adfixum eordi uiueseit ut ignis, aut nimium iactare oculos aliumve tueri quod putat in uoltuque uidet uestigia risus. 1140

Atque in amore mala hae proprio summeque secundo inueniuntur in aduerso uero atque inopi sunt, prendere quae possis oculorum lumine Perto,

innumerabilia ut melius uigilare sit ante, qua docui ratione, cauereque ne inliciaris. 1145 nam uitare, plagas in amoris ne iaciamur, non ita dissicile est quam aptum retibus ipsis exire et ualidos Veneris perrumoere nod . et tamen implicitus quoque possis inque peditus effugere infestum, nisi tute tibi obuius obstos 1160 et praetermittas animi uitia omnia primum aut quae e pori sunt eius, quam praepeti ae utS. nam faeiunt homines plerumque cupidine caeci et tribuunt ea quae non sunt hi commoda uere. multimodis igitur pravas turpisque videmus 155 esse in deliciis summoque in honore uigere. atque alios alii inrident Veneremque suadent ut placent, quoniam foedo adflietentur amore, nee sua respieiunt miseri mala maxima RaeDe. nigra melichrus est inmunda et fetida ae mos 1160

174쪽

T LUCRETI CARI caesia Palladium neruosa et lignea dorcas; paruola pumili chariton mia tota merum sal; magna atque inmanis eataplexi plenaque honoris.

balba loqui non quit, trauligi muta pudens est; at flagrans diosa loquacula Lampadium fit. 1166

ischnon eromenion tum fit, eum uiuere non quit prae maole rhadine ueros iam mortua tussi.

at tumida et mammosa Ceres est ipsa ab Iaccho; simula Silena a Saturast labeosa philema. cetera de genere hoc longum est si dicere conor. 1170-sed tamen est iam quantovis oris honore, eui Veneris membris uis omnibus exoriatur: nempe aliae quoque sunt nempe hae Sine uiximus ante; nempe eadem facit, et scimus facere, omnia turpi,

et miseram taetri se susti odoribus ipsa 1176 quam famulae longe fugitant furtimque cachinnant.

t lacrimans exclusus amator limina saepe floribus et sertis operitis iisque superbos unguit amaracin et foribus miser oscula figit; quem si iam ad missum, uenientem offenderit aura '180 una modo, causa abeundi quaerat honest , et meditata diu cadat alte sumpta querella,

stultitiaque ibi se damnet, tribuisse quod illi

plus uideat quam mortali coneedere par est. ne Venere nostras hoc fallit quo magis ipsae 18b omnia summo opere hos uitae postacaenia celant quos retinere uolunt adstrietoaque SH in amore, equiquam, quoniam tu animo tamen omnia possis protrahere in lucem atque omnis inquirere risuSet, si bello animost et non odiosa, uicissim 1190 praetermittere et humanis incedere rebus.

175쪽

DE RERUM NATURA IVNec mulier semper ficto suspirat amore quae conplexa uiri corpus cum corpore iungitet tenet adsuctis umectans oscula labris. nam facit ex animo saepe et ommunia quaerens 119βgaudia sollicitat apatium decurrere amoris.)-nec ratione alia uolucres armenta feraeque et pecudes et quae maribus subsidere possent, si non ipsa quod illarum subat ardet abundans natura et Venerem salientum laeta retractat. 1200 nonne uide etiam quo mutua Saepe uoluptaSuinxit, ut in uinetis ommunibus excrucientur lin triuiis cum saepe eanes, discedere aventiS, divorsi cupide summis ex uiribu tendunt 1210 quom interea ualidis Veneri compagibus haerent. 120 quod facerent numquam nisi mutua gaudia nossent quae taeere in fraudem possent uinet que tenere. -quare etiam atque etiam, ut dico, est communi uoluptas. Et eommimendo quom semine forte uirili femina uim uicit subita ui eorripuitque, ' 120stum Similes matrum materno semine fiunt 1211 ut patribus patrio. Eed quos utriusque figurae

esse uides, iuxtim miseentes uulta parentum, e pore de patrio et matern Sanguine creSeunt, Semina eum Veneris stimulis exeita per artus 216 obuia conflixit Onapirans mutuus ardor, et neque utrum Superauit eorum nee SuPeratumSt. it quoque ut interdum simile existere avorum possint et referant proauorum Saepe figuras

176쪽

T LUCRETI CARIPTOPterea quia multa modis primordia multis 1220 mixta suo celant in corpore Saepe parentiS, quae patribus patres tradunt a stirpe profecta; inde Venus uaria producit sorte figuras

maiorumque refert voltus OeeSque eomasque;

quandoquidem nihilo magis haec de semine eerto '226

fiunt quam faeie et e pora membraque nobis. et muliebre oritur patri de semine saeelum maternoque mare existunt orpore creti;

semper enim partus duplici de semine constat, atque utri similes magis id quodeumque creatur, 1230 eius habet plus parte aequa quod cernere P Sis, siue uirum suboles iues muliebris origo. Nec diuina satum genitalem numina cuiquam absterrent, pater a gnatis ne dulcibus umquam appelletur et ut sterili Venere exigat aevom 1236 quod plerumque putant et multo sanguine maesti conspergunt aras adolentque altaria donis, ut grauidas reddant uxores semine largo ; equiquam divom numen sortiAque fatigant. Rm Sterile nimium erasso sunt semine partim 1260 et liquid praeter iustum tenuique uicimim. tenue loeis quia non potis est adfigere adhaesum, liquitur extemplo et reuocatum edit ab ortu.crasaius hinc porro quoniam concretius aequo mittitur, aut non tam prolixo provolat ictu 1246 aut penetrare loco aeque nequit aut penetratum aegre admiseetur muliebri semine Semen. nam multum harmoniae Veneris differre uidentur,

177쪽

DE RERUM NATURA Vatque alia alii complent magis ex aliisque succipiunt aliae pondus magis inque grauescunt. 12βο-et multae steriles Hymenaeis ante fuerunt pluribus et nactae post sunt tamen unde puellos suscipere et partu possent ditescere dulci. et quibus ante domi fecundae saepe nequissentinoris Parere, inuentari illis quoque compar 266

natura, ut possent gnatis munire senectam. Sque adeo magni refert, ut Hemina OAsint

Aeminibu commisceri genitaliter apta, crassaque conueniant liquidis et liquid cramis. tque in eo refert quo uictu uita colatur 1260 namque aliis rebus conerescunt semina membris atque aliis extenuantur tabentque uicissim. et quibus ipsa modi tractetur blanda voluptas, id quoque permagni refert nam more ferarum quadruPedumque magis ritu plerumque putantur 1266 concipere uxores, quia sic loca sumere possunt, pectoribus positis, sublatis semina lumbis. e molle opu sunt motus uxoribus hilum. nam mulier prohibet se concipere atque rePugnat, elunibus ipsa uiri Venerem si laota retractat 1270 atque exossat ciet Omni pectore fluctus; eicit enim sulcum recta regione viaque uomeris atque locis auertit Aeminis ictum).

idque sua ausa eonauerunt scorta moueri,

ne OmPlerentur crebro grauidaeque iacerent, 1276 et simul ipsa uiris Venu ut concinnior esset; oniugibu quod nil nostris opus esse uidetur. Ne diuinitus interdum Venerisque sagittis deteriore fit ut forma muliereula ametur.

178쪽

T LUCRETI CARInam facit ipsa suis interdum femina saetis 1280 morigerisque modis et munde e pore culto, ut facile insuescat, te secum degere uitam. -quod Superest, consuetudo concinnat amorem; nam leuiter quamuis quod crebro tunditur ictu, uincitur in longo spatio tamen atque labascit. 1286-nonne uides etiam guttas in saxa cadentis umoria longo in spatio. pertundere saxat 163IDjsj1j subqGOOste

179쪽

LIBER QUINTVS Quis potis est dignum possent pectore armen condere, Pr rerum maiestate hisque repertii quisue ualet uerbis tantum qui fingere laudes pro meritis eius possit qui talia nobis Pectore Parta suo quaesitaque praemia liquit '

nemo, ut opinor, erit mortali corpore cretus. nam si, ut ipsa petit maleatas cognita rerum,

dicendum est, deus ille fuit, deus, inclytememmi,

qui princeps uitae rationem inuenit eam quae nune appellatur sapientia, quique per artem 'fluctibus e tantis uitam tantisque tenebria in tam tranquillo et tam clara luee locauit. QPLUS HOMINIBVS PROFUISSE QUI SAPIENTIAM INVENERIT QUAM CERERE LIBERUM HERCULEM -Confer enim diuina aliorum antiqua rePerta.

namque Cerea fertur fruges Liberque liquoris uitigeni laticem mortalibus instituisse; 16

cum tamen his posset Ain rebus uita manere, ut fama est aliqua etiam nunc uiuere gentis. -at bene non poterat sine puro pectore uiui; quo magis hic merito nobis deus esse uidetur, e quo nunc etiam per magnas didit gentis 20 dulcia permulcent animo solaeta uitae. Ierculis antistare autem si facta putabis,

180쪽

T LUCRETI CARI longiua a uera multo ratione gerere. quid Nemeaeus enim nobis nunc magnus hiatus

ille leonis obesset et horrens Arcadius susI 8 denique quid Cretae taurus Lernaeaque pestis hydra uenenatis posset uallata olubrisiquidue tripectora tergemini ui Geryonai et Diomedis equi, pirantes naribus ignem, asThraeis Bistoniasque plagas atque Ismara propter, λtant opere Meerent nobis i Stymphala colente. 30

aureaque Hesperidum seruans fulgentia mala, asper, acerba tuens, immani orpore serpens arboris amplexus stirpem quid denique obesset propter Atlanteum litus pelagique severa, si quo neque noster adit quisquam nee barbarus audet lcetera de genere hoc quae sunt portenta Perempta, set non uieta forent, quid tandem uiua nocerent lesl, ut opinor ita ad satiatem terra ferarum nune etiam scatit et trepido terrore repleta est 'per nemora ac montes magnos siluasque profundas; quae loca uitandi plerumque est nostra potestas. t nisi purgatumst pectus, quae proelia nobis

atque perieula sunt ingratis insinuandalquantae tum scindunt hominem euppedinis aeres εο sollieitum curae quantique perinde timores iquidue superbia spurcitia ae petulantici quantas ossiciunt elades quid luxus desidiaeque l aec igitur qui cuncta subegerit ex animoque eXpulerit dietis, non armis, nonne decebit 50 hunc hominem numero divom dignarier sae cum bene praesertim multa ac diuinitus ipsis immortalibu de diuis dare dicta suerit

44 vulo tumst nsinuandum