Lvereti De rervm natvra, libri sex;

161쪽

DE RERUM NATURA IV uenerit, extemplo mens cogitet eius id ipsum. 780

anne uoluntatem nostram simulacra tuentur et simul ac uolumus nobis occurrit imago, si mare, si terram cordist, si denique caelum lconuentus hominum pompam conuiuia Pugnas, Omnia sub uerbone ereat natura paratque 78β-cum praesertim aliis eadem in regione locoque longe dissimilis animus res cogite omnis. uid porro, in numerum procedere cum simulacra cernimus in somnis et mollia membra mouere

mollia mobiliter eum alternis brachia mittunt 790 et repetunt oculi geatum pede conuenientia scilicet arte madent simulacra et docta uagantur, nocturn facere ut possint in tempore ludos. an magis illud erit uerum ' quia tempore in uno, quod sentimus, id est, cum uox emittitur una, sotempora multa latent, rati quae comperit esse, propterea fit ut quouis in tempore quaeque praesto sint simulacra locis in quisque parata: tantas mobilitas et rerum opia tanta. ubi prima perit alioque est altera nata 800

inde statu, prior hic gestum mutasse uidetur. et quia tenuia sunt, nisi quae contendit, acute cernere non potis est animus proinde omnia quae sunt praeterea pereunt, nisi si ad quae se ipse parauit. iPS Parat sese porro speratque futurum 806 ut uideat quod consequitur rem quamque fit ergo.

Onne uide oculos etiam, eum tenuia quae sunt

praeterea pereunt nisi quae ex se ipse parauitJ

162쪽

T LUCRETI CARI nec Sine eo fieri posse ut cernamus acute ' 810 et tamen in rebus quoque apertis nosceret Sis, si non aduertas animum, proinde esse quasi omni tempore semotum fuerit longeque remotum. ur igitur mirumst, anima si cetera perdit

Praeterquam quibus est in rebus deditus ipse i 816 deinde adopinamur de signia maxima paruis ac nos in fraudem induimus frustraminis ipsi. Fit quoque ut interdum non suppeditetur imago eiusdem generis, sed femina quae fuit ante, in manibus uir uti faetus uideatur adesse, ad aut alia ex alia facies aetasque Sequatur. quod ne miremur sopor atque obliuia curant. 826 Illud in his robus uitium vehementer auesaia 22

effugere, errorem uitareque praemetuenter, lumina ne facias oculorum clara creata,

Pr pieere ut possimus, et ut proferre queacmus . ad Proceros passus, ide fastigia posse aurarum ac feminum pedibus fundata plicari, brachia tum porro ualidis ex apta lacertis esse manusque datas utraque ex parte ministras, 30

ut facere ad uitam possemus quae foret usus. cetera de genere hoc inter quaestumque retantur, Omnia peruersa praep tera sunt ratione,

nil ideo quoniam natum est in corpore ut utis Semus, sed quod natumst id procreat usum. 836 PRIUS OCULOS LINGUAM AURES ESSE NATA QUAM EORUM SUM-nec fuit ante uidere oeulorum lumina nata

163쪽

DE RERUM NATURA Vnec dicti orare prius quam lingua creatast, sed potius longe linguae praecessit Origo

sermonem multoque creatae sunt prius aures quam Unus est auditus, et omnia denique membra Mante fuere, ut opinor, eorum quam foret usus. haud igitur potuere utendi crescere causa. t contra conferre manu certamina pugnae et lacerare artus foedareque membra cruore

ante fuit multo quam lucida tela uolarent, εο et uolnus uitare prius natura eoegit quam daret obieetum parmai laeua per artem. scilicet et fessum corpus mandare quieti multo antiquiua est quam lecti mollia strata, et sedare sitim prius est quam pocula natum. 860-haec igitur possunt utendi omita causaeredier, e usu quae Sunt uitaque reperta. lla quidem seorsum sunt omnia quae priua ipsa nata dedere suae post notitiam utilitatis. quo genere in primis sensus et membra videmus. 865-quare etiam atque etiam procul est ut credere possis utilitatis ob ossicium potuisse rectri. ll Illud item non est mirandum, eorpori ipsa quod natura cibum quaerit euiusque animantis. quippe etenim fluere atque recedere orpora rebus 860 multa modis multis docui, sed plurima debent ex animalibu quae quia sunt exercita motu, multa per Os exhalantur, cum languida anhelant, 86 multaque per Sudorem ex alto pressa feruntur. 863-his igitur rebus rarescit eorpus et omnis 866

164쪽

T. PCRET CARI subruitur natura dolor quam consequitur rem. propterea capitur ibus ut suffulciat artus et recreet uires interdatus atque patentemper membra ac uena ut amorem opturet edendi. mor item discedit in omnia quae loca cumque 70poscunt umorem glomerataque multa uaporis e Pora, quae Stomacho praebent incendia nostro, dissupat adueniens liquor a restinguit ut ignem, urere ne possit calor amplius aridus artus.

ic igitur tibi anhela sitis de eorpore nostr 875 abluitur, at expletur ieiuna cupido liDE MOTU MEMBRORUM HOC EST DE AMBULANDO Nune qui fiat uti passus proferre queamuS, cum uolumus, uarieque datum Sit membra mouere, et quae res tantum hoc oneri protruderem trieorporis insuerit, dicam tu percipe dicta. 880 Dic animo nostr primum simulacra meandi accedere atque animum pulsare, ut diximu ante.

inde uoluntas fit neque enim facere ineipit ullam rem quisquam, quam mens prouidit quid uelit ante. id quod prouidet illius rei constat imago. 885-ergo animus eum sem ita comminet ut uelit ire inque gredi, ferit extemplo quae in corpore toto per membra atque artus animai dissita ui eΗt. et facilest factu, quoniam coniuncta tenetur.)inde ea proporro corpus ferit, atque ita tota 890 paulatim mole protruditur atque mouetur. Praeterea tum rarescit quoque corpus et aer

scilicet ut debet qui semper mobilis extat)per patefacta uenit penetratque foramina largus

165쪽

DE RERUM NATURA Uet dispargitur ad partis ita quasque minutas socorporis. hic igitur rebus fit utrimque duabus,

corpus ut ac naui uelis uentoque feratur. eo tamen illud in his rebus mirabile constat, tantula quod tantum corpus corpuscula Possunt contorquere et onus totum conuertere nostrum. 900 quippe etenim uentus suptili corpore tenuis trudit agens magnam magno molimine nauem et manus una regit quantovis impete euntem atque gubernaclum contorquet quolibet unum, multaque, per trocleas et tympana, pondere magno οβ commouet atque leui sustollit machina nisu. DE SOMNO QUEMADMODUM FIAT Nunc quibus ille modis somnua per membra quietem inriget atque animi cura e pectore Solunt, suavidicia potius quam multis uersibus edam; paruus ut est cygni melior canor, ille gruum quam 10 clamor in aetheriis dispersus nubibus austri. tu mihi da tenuis auris animumque Sameem, ne fieri negite quae dicam posse retroque uera repulsanti discedas pectore dicta, tutimet in culpa cum sis neque cernere pomis. 16 Principio somnus fit ubi est distracta per artus uis animae partimque foras eiecta recessit et partim contrusa magis concessit in altum; dissoluuntur enim tum demum membra fluuntque. nam dubium non est, animai quin opera sit sensus hic in nobis, quem cum sopor inpedit esse, tum nobis animam perturbatam esse putandumst

896 fori sie897 eorporis ut aes fori seillae ut nauis

166쪽

T LUCRET CARI eiectamque foras, non omnem, namque iaceret aeterno corpus perfusum frigore leti. uippe ubi nulla latens animai pars remaneret 26 in membris, cinere ut multa latet obrutus ignis, unde reconflari sensu per membra repente posset, ut ex igni caeco consurgere flamma Sed quibus haec rebus nouita confiat et unde perturbari anima et corpus langueseere possit, 30 expediam tu fac ne uentia uerim profundam. rincipio externa corpua de parte necessum est, aerii quoniam uicinum tangitur auris, tundier atque eius crebro pulsarier ictu, Brutereaque fere res omnes aut corio sunt 35 aut etiam conchis aut callo aut cortice tectae. interiorem etiam partem spirantibus aer uerberat hic idem, eum ducitur atque reflatur. uare utrimque secus eum corpu uapulet et cum perueniant plagae per parua foramina nobis Α0 corporis ad prima partis elementaque Prima, fit quasi paulatim nobi per membra ruina. conturbantur enim positurae principiorum

corporis atque animi. fit uti pars inde animai

eiciatur et introrsum pars abdita cedat, εο pars etiam distraeta per artus non queat esse coniuncta inter se neque motu mutua fungi; inter enim saepit coetus natura uiasque)ergo sensus abit mutatis motibus alte. et quoniam non est quasi quod suffulciat artus 960 debile fit corpus languescuntque omnia membra, bracchia palpebraeque cadunt poplitesque ubanti

saepe tamen submittuntur uirisque resoluunt. I 151J

167쪽

DE RERUM NATURA V einde cibum aequitur somnus, quia, quae facit aer, haec eadem cibus in uenas dum diditur omnis, οβ emeit et multo sopor ille grauissimus exstat quem satur aut lassus capias, quia plurima tum se corpora conturbant magno contusa labore. fit ratione eadem coniectu parte animai altior, atque foras eiectus largior eius, 9600 diuisior inter se ac distractior intus. DE SOMNIIS Et quo quisque fere studio deuinctus adhaeret

aut quibus in rebus multum sumus ante moratiatque in ea ratione fuit contenta magis mens, in Somnia eadem plerumque videmur obire. 65-causidici causas agere et componere legeS, induperatores pugnare ac proelia obire, nautae contractum cum uentia degere duellum, nos agere hoe autem et naturam quaerere rerum Semper et inuentam patriis exponere hartis. 70eetera sic studia atque arte plerumque uidentur in somnis animos hominum frustrata tenere. -et quieumque dies multos ex ordine ludis adsiduas dederunt operas, plerumque videmus, cum iam destiterunt ea senΗibus uaurpare, 97d relicua tamen esse uias in mente patentis, qua possint eadem rerum simulacra uenire.

per multos itaque illa dies eadem obuersantur ante oculos, etiam uigilantes ut uideantur cernere saltantis et mollia membra mouentis 80 et citharae liquidum carmen chordasque loquentia

auribus accipere et consessum cernere eundem scenaique simul uarios splendere dee es.

168쪽

T LUCRETI CARI sque adeo magni refert studium atque uoluntas, et quibus in rebus consuerint esse operati 986 non homines solum sed uero animalia cuncta. quippe uidebis equo fortis, cum membra iacebunt, in omnis audare tamen spirareque SemPer et quasi de palma summa contendere uiris

aut quasi carceribus patefactis saepe quiete M'venantumque anes in molli saepe quiete Miactant crura tamen ubito uocisque reponte sὶ mittunt et crebro reducunt naribus aurRS, ut uestigia si teneant inuenta ferarum, expergefactique secuntur inania saepe eeruorum Simulacra, fugae quasi dedita cernant, βdonec discussi redeant erroribus ad se. at consueta domi catulorum blanda propago discutere et corpus de terra eorripere instant 8 iactant crura tamen subito uocesque repente 1000 mittunt et crebro redueunt naribu aurRS, ut uestigia si teneant inuenta ferarum expergefactique Meuntur inania inepe Jproinde quasi ignota facies atque ora tuantur. et quo quaeque magi sunt aapera seminiorum 1005

tam magis in omnis eadem saeuire neeeSSumSt.

ut uariae fugiunt uoluere pinnisque repente sollicitant divom nocturno tempore lucOS, accipitres somno in leni si proelia pugnas edere Sunt perseetante visaeque uolantes. 1010 porro hominum mentes, magnis quae motibus edunt magna, itidem saepe in omnis faciuntque geruntque,

169쪽

DE RERUM NATURA Ureges XPugnant, caseiuntur, Proelia miscent.

tollunt clamorem quasi si iugulentur ibidem. multi depugnant gemitusque doloribus edunt 1015

et quasi pantherae morsu saeuiue leonis mandantur magnis clamoribus omnia complent. multi de magnis per omnum rebu' loquontur indicioque sui faeti persaepe fuere. multi mortem obeunt multi, de montibus altis 1020 ut qui praecipitent ad terram corpore toto, exterrentur et ex somno quasi mentibu capti uix ad se redeunt permoti corporis aestu. flumen item sitiens aut fontem propter amoenum adsidet et tesum prope faucibus occupat amnem. 1026 puri saepe lacum propter si a doliamuria somno deuincti credunt se extollere uestem, totius umorem saecatum corpori fundunt, cum Babylonica magnifico splendore rigantur. DE REBUS VENERΠStum quibus aetatis freta primitus insinuatur 1030 semen, ubi ipsa die membris matura ereavit, conueniunt simulacra foris e corpore quoque nuntia praeclari uoltu pulchrique coloris, qui ciet inritans loca turgida semine multo, ut quasi transacti saepe omnibu' rebu' profundant 1035 fluminis ingentis fluctu uestemque cruentent.

Sollicitatur id in nobis, quod diximus ante,

Semen adulta aetas cum primum roborat artus.

namque alia aliud res commouet atque lacessit;

170쪽

T LUCRETI CARIechomine humanum semen ciet una hominis uis. 10 0 quod simul atque suis eiectum aedibus exit, Per membra atque artus decedit eorpore toto in loca conueniena neruorum certa cietque eontinuo partis genitalis corporis ipsas. inritata tument loca semino fitque uoluntas 1046 eicere id quo se oontendit dira lubido, incitat inritans loca turgida semine multoJ idque petit corpus, mens unde est Sauci amore. NRmque omnes plerumque eadunt in uolnus et illam emicat in partem sanguis unde icimur letu, 1060 et si comminus est, hostem ruber ceuPat umor. sic igitur Veneris qui telis accipit ictus, siue puer membris muliebribus hunc iaculatur seu mulier tot laetans e Orporeismorem, unde teritur, eo tendit gestitque ooire 1055 et iacere umorem in eorpus de eorpore ductum; namque uoluptatem praesagit muta cupido. Hae Venus est nobia hine autemst nomen amoriS, hine illaec primum Veneris dulcedinis in cor stillauit gutta et successit frigida cura. 1060 nam si abest quod aues, praesto simulaera tamen sunt illius et nomen dulce obuersatur ad auris.)-sed fugitare decet simulacra et pabula amoris

absterrere sibi atque alio convortere mentem et iacere umorem conlectum in Orpora quaeque 1066 nec retinere, Semel conuersum uniu amore, et seruare sibi curam certumque dolorem. Heus enim uiuescit et inueter ei alendo