장음표시 사용
151쪽
DE RERUM NATURA Ucur ea quae fuerint iuxtim quadrata, procul sint uisa utunda, tamen praestat rationis egentem reddere mendose causas utriusque figurae, quam manibus manifesta suis emittere quoquam et uiolare fidem primam et conuellere tota 606fundamenta quibus nixatur uita salusque. non modo enim rati ruat omnis uita quoque ipsa concidat extemplo, nisi credere sensibus ausis praecipitisque loco uitare et cetera quae sint in genere hoc fugienda, sequi contraria quae sint. 10 illa tibi est igitur uerborum copia eminomnis quae contra sensus instructa paratast.
DE FALSO SENSU denique ut in fabrica, si pravast regula Primn, normaque si fallax rectis regionibus exit,
et libella aliqua si ex parti claudieat hilum, 15
omnia mendose fieri atque obstipa neeesinat praua cubantia prona supina atque absona tecta, iam ruere ut quaedam uideantur uelle, ruantque
prodita iudiciis fallacibus omnia primis, sic igitur ratio tibi rerum praua necessest 520
falsaque sit, falsis quaecumque ab sensibus ortast.)Nunc alii sensus quo pacto quisque Suam rem sentiat, haudquaquam rati Aeruposa relicta est. DE AUDITIS Principi auditur sonus et uox omnis in auris insinuata Suo pepulere ubi corpore sensum. 526
152쪽
T LUCRETI CARI CORPOREAM ESSE VOCEMC P eam quoque enim uocem eo tare fatendumst et sonitum, quoniam possunt inpellere Sensus. raeterea radit uox fauces saepe facitque asperiora foras gradiens arteria elamor. qui99 Per angustum turba maiore coorta 530 ire foras ubi coeperunt primordia vocum, scilicet expletis quoque ianua raditur oris. aud igitur dubiumst quin uoces uerbaque constente poreis e principiis, ut laedere possint.
Nec te fallit item quid e poris auferat et quid σ35
detrahat ex hominum nerui ac uiribus ipsis Perpetuus sermo nigra noctis ad umbram
aurorae perduetus ab exoriente nitore, praesertim si eum Summ t elamore profusus. ergo eorporeRm uocem instare neeessest, o 'multa loquens quoniam amittit de corpore Partem. asperitas autem oeia fit ab asperitate 551 principiorum et item levor leuore reatur. nee simili penetrant auris primordia forma, 42 cum tuba depreas grauiter sub murmure mugit et reboat raucum retrocita barbara bombum,
et ualidi cycni eant oris ex Holieonis 45 eum liquidam tollunt lugubri uoce querellam.
Hasce igitur penitus uoces eum corpore nostro exprimimus rectoque foras emittimus ore,
mobilis articula uerborum daedala lingua formaturaque labrorum pro parte figurat. 50 ubi non longum spatiumst unde illa profecta 563
153쪽
DE RERUM NATURA IUPerueniat uox, quaeque necessest uerba quoque ipsa
plane exaudiri discernique articulatim βύβseruat enim formaturam seruatque figuram. at si interpositum spatium sit longius aequo, aera per multum confundi uerba necessest et conturbari uocem, dum transvolat auras. rgo fit, sonitum ut pomis sentire neque illam 560 internoscere, uerborum sententia quae sit: usque adeo confusa uenit uox inque pedita. raeterea uerbum saepe unum perciet aurisOmnibus in populo, mimum praeconis ab ore. in multas igitur uoces uox una repente εο
diffugit, in priuas quoniam se diuidit auris,
signans formam uerbis clarumque Onorem.
at quae pars vocum non auris incidit ipsas, praeterlata perit frustra dissua per auras. pars solidis adlisa locis reiecta sonorem 670reddit et interdum frustratur imagine uerbi. DE VOCIS IMAGINIBVS-quae bene cum uidem rationem reddere possis
tute tibi atque aliis, quo pacto per loca sola
saxa paris forma uerborum ex ordine reddant, palantis comites cum montis inter opaeos 575 quaerimus et magna dispersos uoce ciemuS.
sex etiam aut septem loca uidi reddere uocis, unam eum iaceres ita colles collibus ipsi uerba repulsantes iterabant diei referri. haec loca capripedes satyro nymphasque tenere 680 finitimi fingunt et faunos esse locuntur quorum noctivago strepitu ludeque iocanti adfirmant uolgo taciturna silentia rumpi
154쪽
T LUCRET CARI chordarumque sonos fieri dulcisque querellas,
tibia quas fundit digitis pulsata canentum, me genus agricolum late sentiaeere, quom Pan pinea semiferi capitis uelamina quassans unc saepe labro alamos percurrit hiantis, fistula siluestrem ne cesset fundere muSRm. cetera de genere hoc monstra ac portenta loquontur 690
ne loca deserta ab diuis quoque forte putentur aes tenere. ideo iactant miracula diotis
aut aliqua ratione alia ducuntur, ut omne humanum genus est avidum nimis auricularum.)QV VISUS NON RANET VOCEM TRANARE Quod Superest, non est mirandum qua ratione, so per loca quae nequeunt oculi re cernere aperim, haec loca per u es ueniant aurisque lacessant; conloquium ut elausis foribus quoque saepe videmus. imirum quia uox per flexa foramina rerum incolumis transire potest, simulacra renutant; 600 perscinduntur enim, nisi recta foramina tranant, qualia sunt vitrei, species qua travolat omnis). praeterea partis in unctas diuiditur vox, ex aliis aliae quoniam gignuntur, ubi una dissuluit semel in multas exorta, quasi ignis 60β saepe solet scintilla sum se spargere in ignis. rgo replentur loca uocibus abdita retro, Omnia quae cireum fuerunt sonituque cientur. at simulacra viis derectis omnia tendunt ut Sunt missa semel; quapropter cernere nem 610Saepe supra potis est, at uoces MeiPere extra.
155쪽
DE RERUM NATURA V t tamen ipsa quoque haec, dum transit clausa domorum , uox optunditur atque auris confusa penetrat et sonitum potius quam uerba audire videmur. DE SAPORE Νune, qui sentimus sucum, lingua atque palatum 61βplusculum habent in se rationis plus operae Qque .
rincipi sucum sentimus in ore, cibum cum mandendo exprimimus, ceu plenam spongiam aquai siqui forte manu premere ac siccare e Pit.
inde quod exprimimus per caulas omne palati addiditur et rarae per flexa foramina linguae. hoc ubi leuia sunt manantia corpora Suci, suauiter attingunt et suaviter omnia tractantumida linguai circum sudantia templa.-at Ontra pungunt sensum laeerantque coorta, 685 quant quaeque magis sunt asperitate repleta. deinde uoluptas est e sue fine palati; cum uero deorsum per fauces praecipitauit, nulla uoluptas est, dum diditur omnis in artus. ne refert quicquam quo uictu corpus alatur, 30 dummodo quod capias concoctum didere pomis artubus et stomachi umidulum Seruare tenorem. QUARE ALIA ALIIS CONTRARIA SINTNune aliis alius qui sit cibus ut uideamus expediam, quareve, aliis quod triste et amarumst, hoc tamen esse aliis possit perdule uideri. 635
tantaque in his rebus distantia disserit quest, ut quod ali cibus est aliis fuat aere uenenum;
156쪽
T LUCRETI CARI est itaque ut serpens, hominis quae tacta saliuis disperit ac aes mandendo conficit ipsa. praeterea nobis ueratrum est acre uenenum, εο at capris adipes et coturnicibus auget.) id quibus ut fiat rebus cognoscere possis, principi meminisse decet quae diximus ante, semina multimodis in rebus mixta teneri. porro Omne quaecumque cibum capiunt animantes, Ad ut sunt dissimile extrinsecus et generatim
extima membrorum circumcaesura coercet,
proinde et seminibus constant variantque figura. emina cum porro distent, differre necessest interualla viasque foramina quae perhibemus, sin omnibus in membri et in ore ipsoque palato. esse minora igitur quaedam maioraque debent, esse triquetra aliis, aliis quadrata necesseSt, multa rutunda, modi multis multangula quaedam. namque figurarum rati ut motusque reposeunt, βύβproinde foraminibus debent differre figurae, et uariare uiae proinde a textura coercet.)hoc ubi quod suave est aliis aliis fit amarum, illi, ut suave est, leuissima corpora debent contractabiliter caulas intrare palati, 660
at contra quibus est eadem res intus acerba, aspera nimirum penetrant amataque fauceS.-nune facile est ex his rebus com cere quaeque.
quippe ubi eui febris bili superante coorta est aut alia ratione aliquast uis excita morbi, 666 perturbatur ibi iam totum corpus et omnes commutantur ibiis iturae principiorum;
157쪽
DE RERUM NATURA Vfit prius ad sensum ut quae corpora conueniebant nunc non conueniant, et cetera sint magis apta, quae Penetrata queunt sensum progignere acerbum; 670 utraque enim sunt in mellis commixta sapore; id quod iam supera tibi saepe ostendimus ante). DE ODORE Nunc age quo paet naris adiectus odoris
tangat agam. primum res multas esse necessest
unde fluens uoluat uarius se fluctus odorum 67βet fluere et mitti uolgo spargique putandumst; verum aliis alius magis est animantibus aptus dissimilis propter formas. ideoque Per auraS mellis apes quamuis longe ducuntur Odore, uolturiique cadaueribus. tum fissa forarum 680 ungula quo tulerit gremum promissa eanum uis ducit, et humanum longe praesentit odorem
Romulidarum areis seruator candidus anSer.
sic aliis alius nidor datus ad sua quemque pabula ducit et a taetro resilire ueneno 685
cogit, eoque modo seruantur saecla ferarum.
Hi odor ipse igitur, naris quieumque lacemit, est ali ut possit permitti longius alter; sed tamen haud quisquam tam longe fertur eorum
quam sonitus, quam uox miti iam dicere quam res soquae feriunt oculorum acies uisumque lacessunt. -errabundus enim tarde uenit a perit ante paulatim facilis distraetus in aeris auras; ex alto primum quia uix emittitur ex re: nam penitus fluere atque recedere rebus odore 696 significat quod diaeta magis redolere uidentur
158쪽
Omnia, quod contrita, quod igni conlabefacta):
deinde uidere licet maioribus esse creatum principiis quam uox, quoniam Per Saxea SMΡta non Penetrat, qua uox uolgo sonitusque feruntur. 700 uare etiam quod olet non tam facile esse uidebis inuestigare in qua sit regione locatum; refrigeaei enim cunetando plaga Per auraS, nec calida ad sensum decurrunt nuntia rerum. errant Saepe eane itaque et uestigia quaerunt. 70βllΝe tamen hoc solis in odoribus atque saporum in generest, sed item species rerum atque colores non ita conueniunt ad sensus omnibus Omnes, ut non sint aliis quaedam magi acria visu. quin etiam gallum, noctem explaudentibus alis 10
auroram clara consuetum uocem are,
noenu queunt rapidi contra eo tare leones inque tueri ita continuo meminere fugai, nimirum quia sunt gallorum in e pore quaedam Semina, quae cum sunt oeulis inmissa leonum, 15 pupillas interfodiunt acremque dolorem praebent, ut nequeant contra durare feroces; cum tamen hae nostra acie nil laedere possint,
aut quia non penetrant aut quod penetrantibus illis exitus ex oeulis liber datur, in remorand 720 laedere ne possint ex ulla lumina parte liDE ANIMI MOTU
159쪽
DE RERUM NATURA Vquae ueniunt ueniant in mentem percipe Paucis. Principio hoc dico, rerum simulacra uagari multa modis multis in cunctas undique partis 26 tenuia, quae facile inter se iunguntur in auris,
obuia cum ueniunt, ut aranea bratteaque auri. -quippe etenim multo magis haec sunt tenuia textu quam quae percipiunt oculos uisumque lacessunt, corporis haec quoniam penetrant per rara cientque 730 tenuem animi naturam intu sensumque lacessunt. -Centauros itaque et Scyllarum membra videmus Cerbere que canum facies simulacraque eorum quorum morte bita tellus amplectitur ossa; omnigenus quoniam amim simulacra feruntur, ad partim sponte sua quae fiunt aere in ipso, partim quae uariis ab rebus eumque recedunt
et quae eonfiunt ex horum facta figuris. nam certe ex uiu Centauri non fit imago, nulla fuit quoniam talis natura animacta 'uerum ubi equi atque hominis easu conuenit imago, haerescit facile extemplo, quod diximus ante,
propter subtilem naturam et tenuia texta. etera de genere hoc eadem ratione creantur.
quae cum mobiliter summa leuitate feruntur 745 ut prius ostendi facile uno eommovet ictu quaelibet una animum nobis suptilis imago; tenui enim mens est et mire mobilis ipsa). Has fieri ut memoro, facile hinc cognoscere Omis. quatenus hoc Aimile est illi, quod mente videmus 750 atque oculis, simili fieri ratione necesse est.
160쪽
T LUCRETI CARI unc igitur quoniam docui me forte leonem cernere per simulacra, oculos quaecumque lacessunt, seire licet mentem simili ratione moueri, Per Simulacra leonem et cetera quae uidet aeque donec minus atque oculi, nisi quod mage tenuia cernit. nec ratione alia, cum somnus membra profudit, mens animi uigilat, nisi quod simulacra lacessunt
haec eadem nostros animo quae cum uigilamus, usque adeo, certe ut uideamur cernere eum quem 760 concessa uita iam mors et terra potitast.
hoe ideo fieri cogit natura, quod omnes
e poris offecti sensus per membra quiescunt nec possunt falsum ueris conuincere rebus.)-praeterea meminisse iacet languetque sopore 766 nec diasentit eum mortis letique potitum iam pridem, quem mens uiuom se cernere credit. Quod superest, non est mirum simulacra moueri brachiaque in numerum iactare et cetera membra;
nam fit ut in somnis facere hoc uideatur imago. 770 quippe ubi prima perit alioque est altera nata inde statu, prior hie gestum mutam uidetur.) scilicet id fieri celeri ratione putandumst: tanta est mobilita et rerum copia tanta tantaque sensibili quovis est tempore in uno 775 copia particularum, ut pomi suppeditare. mltaque in his rebus quaeruntur multaque nobis
clarandumst, plane si re exponere avemuS.
QUARE QUOD LIBUERIT STATIM COGITEMUS Quaeritur in primis quare, quod cuique libido
