Punica

131쪽

Vidi est cies:rei uiis attestat mouet affectu .si Virg.Vidi egomet duo

de numero: u corpora modo frageret ad saxum. Ductori: regulo. Igneus: concitatus&acer. Planta:ωIcaribus. Scutata manus: multitudo eorum: qgerebant scuta. Iuta: praecepto Regiulimunc dicimus iussu&rus significabat iubeo. Virgilius: Caetera iusso

mecum manus inferat arma. Nuralia tormenta: apta ad deliciendos muros.

Balistas:quae saxa & hastas emittebat. Hastam suetam mouere turres:phalaricam de qua dictam est' Immelae cuspidis: longitudine trium pedum. Fe ratem:pestiferam. Aulam:antrum in quo erat serpens. Cornea equina .i si equi. Percin1s commotus. Stygios aestus:nani uidebatur emittere quosdaardores stygios&infernales.&oculi ui fiebantur fulgurare:&cristae serpentis arbores proceras superabant. Tris idomotu: quoniam lingua serpetis trifida est:lacerti bifida:&duplexuituli marini:auctoribus Aristotele: ac Plynio. Tergo residens: firmans se in tergu myum. Caetera reliquapte corpis uersus cauda ivoluebat reuolutionibus:ut me Iius sese eriges posset. Sinuatis curua tis. Resolues cxplicas seipsu euolutis gyras. Utroque:in utranquepartem.

T iam trepidum ac socios extrema uoce ciciatem

C orripit:atque thaustu sorbens:et faucibus atris V idi respiciens obscoena condidit aluo. Ι nkella fluuio sese: et totietibus undis

C rediderat: celerique fuga lamnabat aquinus: bH unc medio inuasit fluctum aeque relatus H eu genus infandum:lceti depascitur artus S ic dilum nobis et lamentabile monstrum L ffugisse datur:quantum mens aegra sinebat.

A ppropero gressiam:et ductori singula pando

I ngemuit casus tui lenum miseratus acerbos. V tque erat in pugnam: et marte: et praelia: et hoste

I gneus et magno audendi flagrabat amoreo tius arma raphel spectatum marte sub omni I re iubet pis equitem ruit ipse citatum uadrupedem planta fodiens scutataque raptim

C onsequitur iusso manus:et muralia portat B alistas tormeta grauis: et amque mouere E Messas turres immensae cuspidishastam. I anque ubi feralem in pitu circulonat aulam

C ornea gramincum persultans ungula campum P ercitus immani serpes euoluitur antro.

E istygios aestus fumati erilibatore.

T erribilis gemino de lumine fulgurat ignis.

Α t nemus arrecta et piscera cacumina saltus E κ erante istae: trifido rubrata peraturas L ingua micat motu:atque assultans aethera labit. U tuero strepuere tubae conterritus altar I mmensum attollit corpus tergoque residens

Caetera sinuatis glomerat sub pectore gyris. D ira dehinc in bella ruit:rapideque resoluens

C ontritos orbes directo corpore totam si xtedit mollim: ubitoque propinquus in maia ato distantum spatio uenit omnis anhelans. A ttonitus serpentis equus:frenoque teneri I mpaties Gebrose stat natibus ignes. A rduus ille super tumidis ceruicibi is altum M utat utroque caput: trepidos inde incitus ira

N huic sublime ripit:m uasto pondere gaudet E lisisse premes: nunc fractis ossibus anam A bsorbet saniem:et tabo manante perora M utat hians hostem:semesaque mebra relinquit C edebat iam signa retro uictasque cateruas

132쪽

L ongius auectas afflatus peste praeinebat: C um ductor propere reuocaminin praelia itirma V oribusimpellens serpenti:neitala pubes T erga damus: ἰ libycisque parem non ecfatemur A nguibus ausonia dic si debellauit inertes H alitus acui mens aegra fluxit hiatu 1 bo sacer: solusque manus componere monstro S uisiciam:clamans haec: atque interiitus thastam

F ulmineo uoluciem torquet: primamque lacerto. V enit in aduersam: n uano turbine frontem

C uspis: et haud paulum uires adiuta ruentis C ontra ardorem ferae capiti tremetianda resedit. C lamor ad astra datus:uocesque repente profusae. E therias adere domos furit ilicet uaT errigena impatiens dare terga: novusque dolori E ichathiam longo: tum primum passius in aeuo. N ecfrustra rapidi stimulante dolore fuisset I mpetus alato ni regulus arte regendi I nstantem elusisset equo: cursuque sequutum C ornipedis oros flexi curvamine tergi D etortis leua celeresidisset habenis A t non spectator maius inter talia segni T in batdextra:mea tanto incorpore monstri H asta secunda fuit iam: iamque extrema trisulca L ambebat lingua:fessi certamine terga Q uadrupedis torsi telum: atque ingcntia usΟX.

1 n memet semiserpentis proelia uerto.

H inc imitata cohors certatim spicula dextris C ongerit:alternasque ferum diducit in iras. D onec murali balista cohercuit ima Τ um fra diis demum uires nec amplius aegra C onsuetum adnisus.spina praestante uigoremE t solitum in nubes tolli caput acrius instat. I amque suo penitus demersa phalarica sedit E i geminum uolucres lumen rapucre sagittae I am patulis uasto sub vulnere faucibus aer T abificamexspirat saniem specus ultima: iamque I Menti cauda: et iaculis aet pondere conti H teret humi iamque tamen minatur hiatu. D onec tormentis stridens: magnoque fragore D iscussit trabs acta caputilongoque resoluens A ggere se tipae tandem exalavit in auras L iuentem nebulam fugientis ab ore ueneni

Victoriserpens. Serpenti ne:uerba reguIi incepantis milites suos fugien tes serpentem. Effluxit mens ceciditu bis animus aiso ore serpentis. Inertes: uos ignavos. Primam frontem:in primana partem frontis. Non vano tu1υbine:non friustra:quoniam uulnerauit serpentem:qui suo impetu hastam adse1uuit: quoniam altius insedit. Terrigena: serpens terrae filius. Chalybem: serrum:quoniam ni uam fuerat uul neratus, Ablato equo: fugiente. Cornipedisgyros reuolutiones equi curre iis ut spina ipsius serpentis frangeret. Curvamine tergi: equo in gyros acto: ut distineretur serpens illis reuoluti nibus. Extrema terga:postrema parsetem clunium. U1ducit:diuidir&efficit:ut modo ad hunc: modo ad illum se uoluat. Ferum: serpcntem: lic Ut

gilius in latus feri dixit: idest equi.

Ictu murali:percussione quae naiarudelicere potuis et. Rd nisus:ad conatus. Specus ultima: postrea cauitas alui ipliuς serpenti. , Conti: ligni. Trabs: emissa scilicet e tormentis:

maxie balisti. Tade:post multos ictus

133쪽

pp morte serpetis. nani uicti fuimus:&rmuIus captus:& ta de necatus. Pii:casti .8 pii erga dea:plenique religione. Naiadu:nympharu. princeps:prsa. Sacro:dicam naiadibus . Huic si uita duci: uerba serant i laude psis. Duci: regulonon habuissemus has clastes: qsromaonoi Annibal intulit. Totndia:

claros ciues 5: multi nois. Tuc senior: rus sic locutage. Praecepit: psum/psit ante.Lq caperes. I rio:punico, Mortis: suae futurae:idest mactauerataphros: etfuerat Et piaculu Si inferiae

mortis suturae. Terapne:urbs elam,

niae psia ratippi:qua appellataiosam vpter bellica pilantia lacedaemonioW:8

a1 uigore in luperabile. Defecta: destituta&uaeua uirisq ceciderat ibello. Sydere diro:malo omine. ASenoreis: carthaginesibus. Ductore:xatippuuerat horridus i aspecti1:nec aliquam spenuaut cecore habebat:eratque breuis staturae:sed adeo robustus:ut proceros holes uinceret. Nisu: conatu i. qrobore coporis exigui procera corpora alto' facile inparet. Ciere marte:parare pugnam.instruere acies: astu pumare:qmimeator exercitus:ute apud Aenopnon teli.i.debet esse insidiator: dissimulator: dolosus deceptor: fur 6 raptor:& omnis re hostibuspualere.

Per inhospita: Ioca aspera δἰ difficilia facile uita a sere. Haud isti .i. noeed ret Annibali :q e i bello sollertissimus. Somnia incomoditatu patietissimus, S laudat xatippuypter regulu: qui ab eo captus fuit: ut ostendat fuisse stipe, ratii a sollertissimo:fortissimo: atque fraudulentissimo ductore: ordo est: Haun isti Annibali cederet ciere in tem: adiungere astus ferro& ducere facilem uitana p inhos bita: haec enserat laus Annibalis: q nulla difficultate πλprimebatur. Papeta tristia:infelicia

nobis de mi et o mole Iamniae dictum est:& etiam eurota: cuius aqua curabatur infantes: ut gentrobustiores, Phoenissae:carthaginis quam phoenis a Diγdo condidit. Fata: horrenda supplicium reguli. Consertae campis acies: narrat proelium : quo captus fuit regulus a Xantippo. Laxabat: patefaciebat dissipabatis acieshostiles ense:&quoscaque uulnerabat interficiebat. Sic ubi nigrantem: Regulum ruentem in hostes S omnia ferro sternentem comsarat tempestati: qua terrentur agricoae: pastoresac nautae in medio mari.

Turbo:tepestas. Subductis:anaoris. 3 ligatis ad malunt. Nectens:parans Ipse Xantippus: uertit terga: ct hostes insequentes traxit ad loca: in quibus milites in insidiis occultauerat.

B rupit tristi fluuio mugitus:et imis

M urmura fusa vadis subito et lucus et antium E t resonat s luis ulularunt se bile ripae H eu quantis lutinus mox tristia proelia damnis a uantaque supplicia:et qualis exhausimus iras.

N ec tacuere pii vates famulumque sororum N aiadum tepida quas bagrada nutritin unda N Osuiolasse manu seris monuere periclis, H aec nanchasta decus nobis: prcciumque foecudi V ulneris auestro serrane triti ita parente. P rinceps quae sacro bibit e serpente cruorem. I am dudum uultus lachi mis: atque ora rigabat S erranus medioque uiri sermone profatur H uic si usta duci nostrum durasset in aeuum

N on trebia infaustas superasset sanguine ripas:

N ecta asimene tuus premeret tot nomina gurges

T unc senior magnas inquit de sanguine poenas P raecepit tyrio:et praesumpta piacula mortis N am defecta uiris:etopes attrita supinas.

A mrica tenebat palmas: in 'dere diro

M isit agenoreis ductorem animosa terananae N ulla uiro species: decorisquc et frontis aegenum C orpus at exiguis uigor admirabile meiDbris. U iuidus et nisu magnosqui uinceret arti I am martem cicie:atque astus adiungerre ferro

E i duris facilem per inhospita ducere uitam. H aud istisquem nunc penes est soler tabelli

C ederet annibali uellem hunc o tristia nobis Τ algeta hunc um non durassetis opacis E motae ripis uidissem moenia flammis P licenisse ruere:aut certe non horrida fata F leuissem ducis: et nulla quos morte: nec igni

E mi sciliansportabo in tartara luctus: C onsti tae campis acies:multusque per amas exuebat mavors: cmens erat usta sine ira

H ic inter medios memorandis regulus ausis L agabat ferro:campoque pericla ruebat N ecrepetenda dabat tali uulnera dextra. S ic ubi nigrantem torquensstridentibus austris

P ortat turbo globum: piceaque e nube ruinam P endentem terris pariter: pontoque minaturo mnis et agricola:et nemoroso uertice pastor

E t pelago trepidat subductis nautia lis.

134쪽

honestae:genero di quaeretis laude cii uirtute:&gloria ad qua nati sumus: ut insanatura hene institutusad illa omni conatu:studio. contectit. Gloria igit e fax metis honestae.unde Ovidi tauA t fraudem nectens sociosula concaua saxa U ertice claudebant uertit subito certamine gyros

E i dat tergaceler ficta formidine ductor

H aud secus: et stabilis prociaransocia pastor 1 n foveam parco tectam uelamine frondis D ucit nocte lupos positae balatibus agna: A bripuit:traxitque uirum fax mentis honestae G lorisaei incerti fallax fiducia martis

dataque uirtus crescit liname sum gliriacacia rhet.& Cice. d1cit: Trahimur oes laudisuadio: εἰ optimus quis 3 maxime gloria ducit': 8 ideo gloria constquenda traxit Regula ad insidiarsiloseca. No respicere:non respiciebat suos: sed ardore i hostes de industria fugientes ferebas, Desa nubes: multituao lacedaemonioru:q erat in insidiis. xatippus rei bellicae peritis innis instructo gregie exercitu elephatos i hostes im-n1isininde simulata fuga pduxit romanos ad insidias quos circii uentosa tri Uit: coepitq3 Reguli1 cii quingentis ecti hos. In fugit poenae: ad poenam ct suppliciu Regilli. Vis uioletia Iacedaemonioκ . O dira latio luce:exclamat marus prae dolore. O dira infelice diem ipsi ita tuae. Notanda fastis: reserenda in ter dies atros:ac mali ominis Fastirat libri in abus sacra scribebanf.Dies feni R et nefasti: in qbusypter malum omen nihil ausipicabant romani:&oes postridiani dses. i. post nonas ictus 3: Ca

Rcgulus captus fuit erat numeradas inter atros δἰ infelices. Gradive: mars et

tuo resulo fauere debuisti. Nam tibi: ad tua glorii:qisi erat bellicola. Tuae

Urbi romae oditae a romulo filio tuo. Syclonus:punicus. Hinc: ex captiui . tare Reguli. Sat magna triupho.i. nu mina pura uer ut carthaginem ee nimis magna: ecqua romani triti pharent catanta gloria habuisset de Regulo captiuo. Tali marte in si ioso. Laconas: Xantippu de eius mi Iites. At noua et sei: Carthagineses cupientesP mutare suos captiuoscum regulo ipsum sacra/meto astrictu roma miserui: ut de permutatione ageret: de re infecta rediretae supplicia: illecta Roma uenisset pλmutatione i senatu laq pniciosam rei pu .disnuasit:aioque forti ad supplicia reuersus e. Elisaei: carthaginesesab elisa Didone. Noua foetera:pacta, tu . rato duci:Regulo: que iureiurado astra Xerur:ut rediret. Sequestre: media s

quester ut habes in libris diges ou dρ:isapti que plures ea de re:crq cotrouer sta e:deposuerui. Victa: a regulo an captiuitate.& et i Sicilia, Rependere:pmutare. Nauali tortu hoc nauale codidit dicto autore Stra. Ratis:qua uectus e regulus. Stringui:dolar.5 pparat ad remigata: sic Vir. Et strigere remos. Trastra: sui sedilia naum strasiuerso Iocata. Curvati ferri. i.anchorai m i prora locabat. Cotho:epua insula an portu carthagis nopoeta hac nauis gubernatore cothone appellauit alludes ad insula:&naualem e circa Isula. Clauu:temone:quo regi nauiS. Aereus fulgorma rostra fiebat ex aere. rema inuenis copas latitue

eius platae. Uelaicatus:Niatu:&antena daedalus:rostra addidit pistus.Tyrrheni anchora adminiam solus nubes subito cum densa laconum

axosis latebris intendens proelia circumundinaraei poenae insurgit uis saeua uirorum diram latio lucem: fastisque notandam edecus o graditae tuum:tibi dextera ct iubiata tuae idamnatur sorte cathenae

H aud unquam absistam gemitu te regule uidit S Uonius carcer: tuque huic sat magna tritipho U isa est carthago superis.quae poena sequetur D igna satis tali pollutos marte laconas:

A t noua ilisti iurato foedera patres C onsultant mandare duci:pacisque seqvcs rem M ittere:poscentes uictam inter proelia pubem. C aptiuamque manum ductore rependere nostro N ec morariam stabat primus in littoris undis N auali propulsa ratis:iam nautica pubes. A ut f is stringunt remos aut abiete se lai ranstra nouant his in tortos aptare rudentes H is si idium erecto componere carbasa malo. U nca locant rora eumati pondera ferri A nte omnis doctus pelagi:rectorque carinae: P uppim aptat:clauuque cothon:micat an cias alta

F uigor: aqua trifridi splendentis in aequore rostri

T elasimul: uariamque ferunt contra aspera poli.

135쪽

eula gubemadi typhis: classe princeps

depugnauit Minos. .CGrra as poli: fortuna di tepestate. Adnuinerti ad cosonalia&ordine. Tossis: remis. Veti decere planda. i. postqcce post flareum utiles ad nauisandu . Duce: rega Iii. Pacatus fronte:describit sorte anim reguli:cuiu&uul tus no nullabas in aduersis. Littora fydonia .l. eo uultu erat captIuus . quo fuerat cu in aphcicatraiiceret: & classe appulit littoribus libycis & laus e reguli a costatia 5c olum affectuti: arei' pturbationa uacuitatC: sic Socra. Se uultu semp fuisse dicit. Illuvie armiopes naesas: Iensus e Putata plus esse ac maiori laude digna patioena calamitate cu ipo rigulo q uincephostes.& sic laus e mari a sortitudIe: qcirca dolores uer af& res arduas: Iaborisq; plenas. Illuuie:sordes 5 squaloreqsnaui cotrahis. Certare malis: repugnaraduersis: ut decet utra forte. Maius: maioris laboris : 6c laudis fortiter tollerare aduersa q uincere hostes: neceeta egregiumala prudeter cauere : qipta fortia tollerare. Seestii una mihi:quis ingiuidere regulueo uult utut

115 uideret posse flecti: dc atrox fides decinas mihi ect cognita: tame putaui lachrymas uras: martiae uxoriSac amni

donas ab eo cospecta posse moves corda ipius resuli: ut uellet potius in pria remanere: stad hostiu supplicia recli ξ. Atrox: costas&inflexa und dicit Ho.

I car.pter atroce aium Catonis.i stoica

grauitate subnixu. Vrbe: mima. Mete simile iter tristia: i aduersis hse nn Die qcito moues:utemtanta: qaduersis fragimur: θ lachrymignt emoue, mur. Lum ardetia sensu,t. animu qindicat a uultu & oculinund dicit P li. νfecto i oculis alus hstat:& neque ulla ex pte maiora indicia alcues is a talibus sed maxie h&.i.moderatitas Ressem rite misericordiae odia: amoris: tristitiae

Igentiae. regulus non emittebat lachry maso signuerat afurn no moueri. Eo de obtutu :defixo aspectu Scintetis octa

Iis. Vir. Obrutum haeret defixus i uno. Si qfides: het. s. mihi insit marus eius de uultus fuit cu erat puer: & i psia de iter labores:& iter poenoe:&ipe stupplicii: de sic lauda sortitudo & costatia re guli: q i aduersisnofragebas: nec ps pasortuna efferebat: sed lenip eude tenore seruabat:ut graue: c5starem decet uiru. Urbe agenoris: carrhasiecidita ab ag noxis. Tepore poenae: cu supplicio

u cm ad te sopem: mediae stat inargine puppis

a ui uoce alienaos nautarum temperet ictus

E t remis dictet sonitum:paritcrque 1 elatis A dnumerum plaudati es nantia cerula tonsis

P ostquam confectu nautis opus horaque cursus A tque adinata ratis:uentique dedet e profundum o innis turba ruit:maues:puerique: scnesque P ermedios tus tralait :atque imisIcapciora

S pectandum fortuna ducem: fert lumina contra P acatus frontem:qualiscum littora primum A ttigit appulsa rector sydonia classe. A ecessi comes haud ipso renuentelatique

Ι mpositus moestis socium me casibus addo. I lluuiem:atque inopes mensas: durumque cubile E t certare modis urgentibus hoste putabam D euicto maius.nectam fugissse cauendo

Λ duersa egregiam: quam perdomuisse ferendo S pes tamen una milii: quasi bene cognita et olim A troκ illa fides urbem:murosque: domumque T angere si miseristicuisset corda moueri

P osse uiro:et uestro certe mitesceressetu C laudeba sub corde metusilasar asque palaba E se uiro: et nostrae similem inter tristia mentem C una tandem patriae tγberiiro allabimur amni S eruabam uultus ducisaei plodentia sensuin L unainaaet obtutu stabam intentus eodem

S i qua fides unum puer inter mille labores: U nuin etiam in patria: lauaque in agenoris urbe A tque unum uidi pene: quoque tempore uultum O buia captiuo cunctis simul urbibus ibat A usonia: et campum turba uincente propinqui I mplentur colles 'epit altis albula ripis I si poenorum proceles immitia corda

A d patrios certant cultus i euocare:togaeque

s ddebatur hono setit illachrymante senatu E t matrum turba:iuuenumque dolore profuso I nter tot gemitus immobilis aggere consul T endebat dexteram: et patria uestigia primus

P onentem terra occursu celebrabat amico.

C ollegitgressum: monitusque recedere consul

Ii pdierectui si regulo nauigatim uadishberinis. Vincete:implente:qin campus n5 capiebat turba. Albula: bris: R a colore aquae cenosae albula prius dicebas. Ad Irios cultus:punicosin duerut regulu ueste punica. Abdebachonos tm qisi sup resa indum 9u romanose induxerui uoste punica laqpcen captiuo. Cosul.L. rus collegat pius reguli:que senatus exaphrica reuocauerat:a .n. ii Iuc traitiail erat. Celebrabat:ornabat occurredo illi: cosul primus regulu e naui

136쪽

Egrediente:amplecti uoluit. Collegit gressum:reguIus retrocessit:monuitque cessule ut recederet: ne uiolares. Decus summa:dignitare cessulare:quae uideba uiolati& imniinui si captiuo iugeres:&noeee dignitate uidebasromana consule ornare:amplectique captiuu. Ferebat inuidia coelo:qua octoderat superos ac detesta f:q itato:tam fido spatore talia pmittebat. Martia:erat uxor reguli. Geminup1gnus: du filios: serranu&Resulu. Poetae fiIios pignora parentsi appellat. Magni mariti:reguli si magna rigiditate atque cinalia 1 sua uirtute pstabat:&naetiu postro. noscisne die: uertit Marus uerba

N ec summum uiolare decus cingente si Imba P cenorum narbaae Euoque agmine septus I battiet inuidiam caelo:diuisque ferebat. E cce trahens geminum riatorum mari pignuS. I nscelix nimia magni uirtute mariti S qualentem crinem: et tristis lacerabat amictus. A gnoscis ne diem'an tenetis non haesit in annisi A tque ea postqua habitu iuxta et uelamina poeno D eformem asperit fusis ululatibus aegra L abitur:et gelidos mortis color occupat artus S i qua deis pietas tales carthago uidere D ent tibi 'domus matres meum quieta A flatus iubet:et uestros:et coniugis una A rcere ample xparet impenetrabilis ille L uistibusaei nunquam submissus colla dolori H ic alto iuuenis gemitu: lachrymisque cohortis M agne parens inqui quo maiias numine nobisarpeia ne in arce sedet si iura querelisunt concessa piis: cur hoc mattique mihique olamen uel cur decus hoc o dure negasti

angere sacratos uultus:atque osculais ore

ibauisse tuo extium milii predere dextra

SST LN onlicitumsteuiora forent haec uulnera situm

UCTN

i ferre ad manes infixos mente daretur inplexus aenera de tuosscd uana recordori mare nam primo tunc linebamus in aeuo. umana maior species erat:horrida canoertice descendens ingentia colla tegebat aesaries frontique comasqualente sedebaterribilis decor:atque animi uenerabile pondus

il posthac oculis simile incidit:recipit inde

a marus:atque inhibes coaesere inera questu

uid cum praeteritis inuisa poenatibus inquitospitia: et sedes poenorum intrauit acerbas: ssimi clypei:currusque et spicula nota

ad Seranii. N5 haesit:no emfixus ille dies quo patri obuia cit matre sdiam si q deis pietas: sesus e. si deus moues aliqua pietate praecor ut carthaso: te luci r ula saeuiebat: is Martia tam lactu afficiebat: det mihi specta das tuas

matronas. Tales .i. eo habitu oris Semerore:quo erat Martia: ca uidit regu

IuPunica ueste inducii. Seruit poeta asseetui mari loquisis: et Martia sicare cha uiderat. Impenetra Irs: Q no m

ue fluctu uxoris 3 fili f. Nasi submissus colla dolori: q nuns dolori succubebat:ut uirusor inru decebat: se quodda fidei sacrum. Hic: tuc. Magne pares: uerba Serani:adppem: que adoratiarquatque Ioui capitolio iam tus erat ad lacli vias uerbis mari: & ritur modestissume in si queri fas es fili , deple: o filio amplexus negauerit. Querelispiis:meis q de te queror: si

iure possum de te queri aut Sc. D cus hoc:tuos amplexus:&tagere uultus tuos sacratos in maximo decori S solatio nobis fuisset. Dure:qn5 moueta, ris ad affectuo pater. Merc:mea. .si recolere tephuisse mihi lucamplexus tuos. Ad manes:ad inferos. Sedu na recordor qm in* era puer: nec pla

ne recordor. Vana:no cerra: S rem

quasi uana. Humana maior:uidebas Insit Serranus:si uera recordor ec deus S multii supra homine eius aspectus: d sicerat in regulo heroica illa uirtuς:q tras cedit natura huana. Terribilis clcor dignitas: q sua maiestate aIios te rebat: & sic describitur i regulo imagolpius uirtutis. Podusai:grauitas:ps' detia:fortitudo: magitudo ai :q hoena ornat δὲ asum celsiore caeteris rebus saciut. Virtus n5 hetalia forma: Q haec qa poeta regulo tribuis: de uirtute ac uoIuptate alibi dices. Excipitancipit loqui. Inhibes: δhibes ea flere ne laederet uulnera. Couellereniexare. inrestu:querelis.&lachyrmis. Quid cup/teritis:uerba mari dicetis: graiceres iuidisses eu plereute domu sua:umressuiscesserat: S ubi erat signa triuphi: que ges 1lprio consulatu domitis non' nullis populis italiae Saudiente uerba uxoris imobile. Praeteritis: cu pleriisset suos poenates:& Igredireshospitiu punitu. Acerbas:crudeles Nipos pnenos acerbos. Magnitrii hi:hiscessu I fuit. M.regulusi prio c5sulatu domuit salinos:8. quosda alio lat Iosp uIoς: rQbus triuphauit.& haec spesia poenatibus a filixa rettuIerat: feci re uera apsanuquostalia istia nosiaspedetansmisi in teplis:nec restituebansuetustate labentia:iu postericem ires interiere pristisna suoru gIoriam noua ipsi compararent: de ut ostenderetur discordias tande cessare oportere.

137쪽

paruis aedibus:domo parua: ut lau/det teperatia:& modestiam reguli:hoc dicit:s no quaesierat domu lax5:& inagnifica: sed pauper domi diues asiti repu.ee uoluit. Quo fers gressus:ueibamartiae ad regula sipernet enavprios laxes. Patri illare: gen tu hustis domus: idest haec edomus tua inuiolata. Pol/Iulfi erratu:& uiolatu. Ingesaeon spicuus es ut purpura indutula Ostro:

purpura:qua cosules utebans, Latios

fasces: hinc pdusti cosui: q habebat duodecim fasces.& totide secures. Foedera taedae sanctae: inuiolati matrimonii quasi dicat no quero:ut uenia Sta a maritus: ut uelitia escubituna ut uxor: secloro ne danes domu tua. Absiste:desine aspernatipprios lares: qtibi merui honestis inii. Fas duc:puta e e fas. Seduxit rena ouit suos pedes e limine Urio i. ingressus est doma punica relictis querelis martiar. Poenis: carthagine isus: qregula circustabati. Vix duclara dies:cii illuxisset legatis poeninusenatus datus e 1 templo ut moris erat. Octhate mos inter thel alia:&macedonia:r quo Hercules tabustus e: ideo dicit illic ere monium eta rogi Herculei cuiusnumini mos hic postea dicatus fuit: iccirco canit Luca. Si tota e herculisce tha:describitigi poeta principiti dieito uo sol lustrat montili cacumina. Consul.L. Ialius. Quae consultata senatius: sensus est: regulus ipse retulit

mihi osa quae cosultata fuerat: & quid ipse dixerit:& sic narrarat: q a regulo

naurugacceperat. Curia maeres:ipsi senatores moesti:et prati curia:qua aedificauit Tullus hostilius. Li ait li.i. Te/plumq3 a se auctu curia fecit:q hostilia usq; ad parru nωμ aetate appellata e. Extremuur fine Monis. Solita sede:c5sularct s qua prius sederat: que locum

recusauit: quasi effineses holem capti uuillic sesere. Non setius: no minus. Prensare:prelabat. Ductore: resulutati noli:ae famae, Pesari:pmutarica captiuis. Iustitiae rectique dator: oro reguli in senatu p utilitate coi: qua difsuasit fieri mutatione algues ab utili. Dator iuuitiae: iuppiter. Nec leuior

dida:non minoris numinis:ac taene γ

tionis: q sit iuppiter. Serana iuno:qsupstitiose letis aserant i. carthagi ne ibus:& illis faues perosa nome ceneada. Saluo foedere poenae: hac conditione:ac pacto uenerat: ut si re infecta rediret lipplicio afficeretur. Non s gnior:n5 pigrior q hue ueneri. State: non uiolata fide reditus mei ut iuraui. Di exitioaeu detrimetopsiae: 3 calai tate reipu. Tot bellis: confirmaserto e. Fuit ille rFulus.q.d. non sum ampIius regulus:sed confectus senio.

εἰ captiuus: cuius membra torpent,

A edibus in paruis magni nionumeta triuphi P ulsabant initos:coniunκque in limine primo C lamaba quo fers gressiismon punicus hic est R egule quem fugias cancer uestigia nostri

C astratori domis et patri usine crimine scanat

I ntiiolata luem semel laic:iterumque quid oro

P eskuum est nobis:prolem gratant senatu E t patria sumen a tibi tua respice sedes H are est: unde ingens humeris fulgentibus ostro

V idisti latiosconsul procedem fasces

V nde ire in martem:quo capta referre solebasE tuictor mecum suspendere postibus arnia N on ego complexus aet sanctae foedera tardae C oniugium uepe patrios damnare poenates Α bsiste ac natis fas duc concedere noctem.

H inter fetus iunctus uestigia poenis L imine sedudiit rio:questusque reliquit

V ladum clara dies summalustrabat incessia H erculei monumenta rogi cum eonsul adire A ecir tue iubet libycos:tum limina templi

U idimus intrantem:qtia consultata senatuS:

uasta viri uoces extraemum curia moerens

A udierinplacido nobis ipse aedidit ore.

I ntulit ut gressus: certatim uoce: manuque

A d solitam sedem:et uestigia nota uocabat A bnui antiquumque loci aspernatus honore est A t circunfusi non secius undique dextram

P rensare ac patriae ductorem nomine tanto.

R edderet orabant: captiua posse redemptum P ensari mina ac trias:tum iustius arces A rsuras dextra:fueritque uincta cathcnis. Τ um palmas simul attollens:ac lumina coelo Ι ustitiae u ectique datotiqui cuncta gubernas. re ee leuior mihi diva fides:serranaque iuno

uos reditus testes iurata naenae uocaui:

S it mihi fas me digna loqui:latio tre tueri V oce focosabo ad imos non segnior inquit S tante fide reditus:et saluo foedere poenae S ic nobis rerum exitio desistite honorem

Τ endere tot bellis: totque annis fregimus aeuum. N unc etiam uinclis:et longo carcere torpet

C apticio in senio uires: fuit illenaec unquam D uin fuit a duro cessauit munere martis.

138쪽

R eges exangui spe latis more nomen A t non carthago fraudum domusinscia: situm

E nobis restet iuuenes parat aspera ferro P ectora captiuos nostra pensare senecta. I te dolos contra gensque astu fallere taD iscat me capto quantum utar a supersit. N ecuero placeatinisi quae demoreparentum P ag erit:exposcunt libw:nobisque dedere

H aec referenda pari libeat si pendere bellum

F cedereaetextequo geminas consentire lege&S ed mihi sit stygios ante intrauisse poenates T alia quam uideam ferientis pacta latinos. H xc fatus tyriae sese iam reddidit irae N ec monitus spernente graues fidosque senatu E cenorum dimissa cohors:quae moesta repulsa

Α cminitanscapto patrias properabat ad oras. P rosequitur uulgus patres ac planistibus ingens P ersona et luta campis reuocare libebat I nterdum:et iusto raptum retinere dolore. A t trepida:et subito ceu flans in funere coniunx V tuidit puppim properantem intra tremenda V ociferans celere gressum referebat ad undas T ollite me libres comitem: enaeque: disque H oc unum coniunx uteri per pignora nostri V num oro:liceat tecum quoscunque ferentem T errarum: pelagique patiae elique labores. N on ego a cleum ductorem in proelia misi. N ec nostris tua sunt circundata colla cathenis

C urusque ad poenos miseram fugis accipe mecum H anc prolem. forsan duras carthaginis iras F lectemus lachrymis:aut si praecluserit aures V res inimica suas: eadem tunc hora manebit: T eque:tuosquesimul:uel sistat rumpere uitam I n patria moriamuriadest comes ultima fati H as inter uoces uinclis resoluta moueri P aulatim et ripa coepit decedere puppis. X um uero infelis mentem furiata dolore

E MIamat fessas tendens ad 'dera palmas E n qui se iactat libyae. po alisque nephandis: A tque hosti sena are fidem data foedera nobis A e promissa fides thalamis:ubi perfide nunc esti

V ltima uoκ durastix tunc penetrauit ad aures. C aetera percussi uetuerunt noscere remi. ngui:1amasse sto, At no Carthago: ab utili suadet non debere fieri permutationem. Enobis restet:idest qua parum sim ui sturus confectus iam senio. Regulus in senatu dixitidatum si/bia poenis esse uenenum non praesten, taneum:sed ad repus ut paulatim cor pus tabesceret: ut facta permutatione tieriret. Aspera serro:apta MIIis. Nec uero placeat: locus est ab honesto. Non debetisinquit inire pace cum poenis ut seruetur decorum uestrummisi suis superiores in conditionibus: ut maiores nostrs semper sueuerunt. De more parentum: quonia ronaani semper po .cutiebant foedera honestis conditioni bus ut maiestas romani nominis seruaretur. Exposcinit libyci :haec fuerant mandata poenorum data ReguΙo. Pari foederciaequis conditionibus: ut sint pares uobismon inferiores quod nullo modo agenda est: ne degenerasse amaioribus uideamur. Ex aequo:ut pari lege sitis iuncti. Sed mihi sit si, glos: .

quasi dicat potius uolo mori quidere Tonaan percutientes talia foectera: Acum hoc dixisset reddidit se se poenis

iratis:quos dimisit senatusaeii non sperneret monitus Reguli graues&fidos. Repulsa:rpter repulsam quippe nraque permutatione: neque pacem a tua uolebant romani. Capto: mulo:que uulgus interdum rapere cogitabat p dolore qui iustus di pius erat. Tollite me:uerba Martiae orantis poenos: ut una cum Regulo in naui acciperent. Per pignora: ilis nostros. Liceat tecti hoc dicebat Regulo marito. Amycleum: Xantippum lacedaemonium. Vsque ad poenos: gentem immanem Rinfidam. dem hora:idem exitias S mors. Si rinfixum e in animo. mori omnino: moriamur hic in patria. En qui se iactat:uerba Martiar fur nγtis dolore accusantisque Regulum per filiae cum uiolaret fidem connubii.foectera genialia.&sacras raedas. Perfide: q mihi fidem iugal m uiolas. Duras: non admittentes preces S lachrymas.

139쪽

stas nos obrueret:sed uenti secuta flatu nos ad carthaginis porta impuletur. Horreices: times insit marus. Reverti.LRegulucarthagine. Dura mercede: acerbissimo supplicio. Narrator poenae: ut narrarer omnis Reguli supplicia remissus fui a poenis roma. Nec tibin ratus .sensus e.n5 narrare tibi o Serane gente punicae crudelissima ritu feraru : si aliqua uirtus dedisset maius exem, ptu fidel&cost aliae:ut fecit uirtusRegali.q.d.Nun fuit audita talis fides it costatia: ideo e hoc exepldfinguIape.&Ianser ulla fide coli.

T umfluuio raptu ad pelagi deuoluimur oras. A clegimus pontum: pinuqtre iuuante cauata A equor et immensis curua trabe findist undas L udibrium necishorrescensuis aspria ponti. O brueret:scopuli uetate Litor improbus ruti F rangeret optabam:moderato famine lenes V exerat zephirhthioque dedere furori. I nfelix uidi pathiamque remissus in urbem

N arrator poenae dura mercede reuerti.

N ec tibi nunc ritus imitantem: rasque ferarum P aleoneam temptarem expromere gentem:

S i maius quicqua toto uidisset in orbe G ens hominum si quod uestri ueneranda parentis. E didit exemplum uirtus.pudet addet e quaesus S uppliciis quae spectaui placido ore feret . .

T u quoque care puer dignum te sanguine tanto F ingere necessa:atque humentis comprime setas: P raefixo patibusligno mucronibus OmeS

A rmantur laterum crates. densusque per artem

T eritur erecti:santisque ex ordine ferri Ι nfelix stimulus: somnisque hac fraude negatis 'a uoscunque inflems producto tempore tactor I neinauit iners fodiunt ad uiscera corpus: A bsiste o iuuenis lachrymis patientia cunctos

H os superat casus.logormirescctinatu

G loria dum coeli sedem:terrasque tenebit C asta fides dum uirtutis uenerabile nome

U Hetaeritque dies tua quo dux inclyte fata

A udire horrebulate calcata minores. H Minatus:et moestare fouebat vulnera cura. .

I nterea rapidas perfusa oribus alas S icut sanguinea thrasimeni tinxerat unda U era ac ficta simul spargebatfama per urbem . A ilia .et infandi senones:captaequerecursat. A ttonitis arcis facis excussit habenas L uctificus pavor: et tempestas aucta timedo. . H. icraptum ruit in muros uox horrida fervit

elata uocepclamaui Quirites magna

pugna uicti sumus. Captae: sema galli scapitolii B pene capti. Excussit habeas:pasTuagasi Lustificus:na post pauore se Iuctus, Tepeltasmaec calauasqtlas augebas. Hic alio:dscn trepidati egi urbe fuit ad prium nutiueladis staria & fortitudine. PUmalioneam: cartha inesem.pygmalioluit frater Didonis:qcolidit carthagine. Pudet aldere quaestus.*d.pudor e deflere sup=ppliciu regulio ille placido uultu DIerauit.& ob ici magna laude secutus e. Tu quoque care pueri horta Seranumarus:ut sese ad imasne tali pris effingat. ea fortitudineasque magnitudi/nem 1 aduersisassumat. Praes paribus ligno:describit arma u mucroniγbus circusexu:i quo regulus cruciatuS ec sectu erat ex tabulis ligneis intus infixuerat acuti stimulimineque iacere neque stare: neque adheres line molestiata cruciatu posset: &cu defessus Iabore cecidisset a tortoribus trahebas: ut acutis clauis motu corpus figeres. Tubero ait regulu a paenis excruciatu fuisseno Dis exepi' modis in atras inqt&psu dissimas tenebraseum cIaudebat: Sa uersius ictus solis appositum cotinebat: palpebras quoque eius ne coniuere posset sursu ac deorsu diductas insuebar. Tuditanus ait sono diuohibitu: atque ita uita priuatuudque ubi romae cognitae nobilissimos poen ἡ captiuos liberis reguli a senato deditoς&ab his ratamario muricibus psixo destitutos:eadeque s tanta criaciatos interiisse.Sene.de supplicio reguli loquesait: figunt clute,

claui.& ad uigilia isperi lumia. Mucroibus:clauis acutis. Crates lateruaa

hutaei us armarii. Desus stimulis de si mucrones &claui serrei. Exordie: pordine. Stastis serri: extatis&fixi claus. Hac fraude:armari l.LS'clauope. Perducto rpe: an postreinu cu iro posset amplius stare. Tortor iners:ille cui datu erat hocnegociu: ut regulii torq/rer. Inersnutilis&turpe ministeria exerces. Ad uiscera:pcordia.uiscus dξ qcqd latet sub cute. Absiste lachrymis: i

marus sera nod Icti uice pris. Dux Inclyte:o ri tale. Calcata: supcrata sorti aio:qm nihil e MIeratius malo' uiro sorti. Minores posteri. Interea rapidas:dsi talia a seraecirca masimenu. Marua perusina tatae cladis fama pueneyrataci urbe.&imitasViri in qrto fama 'describete. Allia N ifiadi senones.i.ca Iamitas accepta ad alliassu. 8 urbis romae captiuitatam popo. ptor paulo an solis occasum e rostris: ut ait Polibyus:

140쪽

H ostiademaciunt sudes et inania tela.

A st alii lacetis canentes crinibus alta V ertunt tecta deum et setis post fata suorum. S ollicitantprecibus requiem tenebraeque diesque

A misere.iacent portis ululante dolore D ispersum uulgus.remeantumque ordine longo S eruat turba gradus: pendent ex ore loquentum N eesetis sat certa fides. itemque moranturo tando:et uultu interdum sine uoce precati

Q uod rogitant.audire pauenti hic fletus ubi aures

P ercussae grauiore malo. metus inde negatum

S i scite et dubius responsi nuncius hesit. I amque ubi conspectu redeutis uisa propinquo C orpora sollicite laeti funduntur et ipsis O sculatauinetibus figuntisuperosque fa iganti

H ic inter strepidos curae uenerandus agebat S erranii marus atque olim post fata mariti N on egressa domu uitato martia cetu. E t lucem causa natorum passa ructati I n luctum similem antiquo turbata repente A gnoscensque marum fideicomes inh te magnae N unc certe mihi reddis altaeue uulnus an alte U sque ad nostra sci us penetrauit uiscera mucro tQ uicquid adest:du non uinctum: arthago cate,AA piadipaenaeque instauret monstra paternae G ratum esto superi quotiens heu nate petebam N e patrias iras animosque in praelia ferres. N ec rebelligeri stimularet in arma parentis T riste decus nimi uiuacis dura senectae

S upplicia expedi.quaeso iam parcite: siqua

umina pugnastis nobis.hac cladis acerbae D iscussa ceu nube patres conquireresessis I am rebus meditantur opem atque admuera belli

C ertatur pulsusque dolor grauiore petiso.

M axima curarum rectorem ponere casti is C ui latium et moles rerum quassatarecumbat S pectante occasam pathia. iovi silla menti A usoniae atque italis tempus protendere regnis C ura fuit.nam tγrrhenos penumque secundis A lbana surgens resperarat arce tumentem.

1nania: rram . Canetes:canar.i.matronaeibant ad temptu ut pro imperio Iasehanti precarens. Vert ut adeunt tensepta deos e. Seruant turba gradus remeantia: postridie clades nuciata est ac deinceps aliquot diebus ad portas ma/ior mulieru prope quirom fuit copia: utait liuius quae aut su' aliquem aut nunciu ne his expectabat: circii funde.. tantur obuiis sciscitantes neque auesI1 undique a notis priusq osa ordine in il si sent poterant inde uarios uultus di gredietiu ab nuciis cerneres ut cuique aut laeta aut tristia nunciabans Remisenm praecipue et gaudia insignia erantia luctus una in ipsa porta sospite filio repente oblato in cospectu eius xpirasse ferunt altera cui mors fiΙii Disonunciata erat mestam seden te domi ad pri mu conspectum recteuntis filii gaudio

nimio exanimata. Sine uoce: nanum querebant& expauescebant audire id quod querebat tinae tesma si nanciff. Grauiore malo: audita nece suorum plorabant. Metus inde.Lerat sinuncius interrogatus hesitabata dicebatque nescire. Sollicite leti:quae fuerant pri

us anxiae timentes mortem eorum qui

nunc redibant. Fatigant. Iasant uo μt1ςS precationibus Q pepercissent illis in bello. Uenera naus curae: laudan μdus quoniam seranusmit illi curae. Agebat: reducebat romam . Causa

natorum: ia est quae solum propter sese 1ios uiuebat: nam nisi filios habuisset post fatum reguli uitam damnastet.

Lucem: uitam. Antiquo:tempore regali. Fidei comes inclyte: uersa marytiae ad marum. Fidei comes: reguli qmit clarus fide poenis seruata. Punctseranti filium. Nostra ui scera: quasi dicat: no penetrauit in uiscera filii sed . mea. Quicquid adest: lensus: gratum cit mihi hoc quis magnum malum sit

mmodo carthago nequeat uincire cathenis filia ut fecit de regulo parte. Monstra poenae paternae: horrendum supplicium&Honstro tinaile. Qil riens heu natae:uertit sermionemn fiλIium. Animos:audientia siue magna

nimitataem. Triste cecus gloria illius S sortitudo atque laus q nobis tristitiae fuit: edatus reguli nusi e deiectus. Expendi supplicia .i. diu uiue do haec sup plicia pasta sum.at senatores inquit poeta hac clade aio polletes a salute pa

triae consultabant. Fessis rebus:reipu. Iabanti Sattritis uiribus romanorum 2. Grauiore pericIo: qm maiora iam ti/imebant patria minitate ruina. Proten

dere tempus:exlectere&prorogare romanum impertu qd incruere uidebas. Albana arce:qnti uppiter Iatialis albae colebas cuius temptu autore & suasore tarquin fatini erexeriit & celebritate in illius honore qua quot anis recolebat ferias latinas appenarunt:qni conueniebat latini quibus iIlle carnes dabas uia Cicero soroe o placo uolesol Mest paucitate Iair Ne dicit:Quibus. muicipiis uix iasi carne latinis petat laeniataouis latialis meminit Luca. Sumete:supiete clade illata romis.