Punica

151쪽

Pronitdeorsum turre latas. Monte:n1assico in Cattis iugi ς labitis castra posuerat. Da fimaaedamula uirit:repetit uotu poeta fabii prudentia magnitudine ai S constatur: oratiaturusque laudat quonia bina castra incerat sua. .cti hostilia:da insito musa fama &nonae fabios 3 totum orbe. G nrinos furores annibalis&romano; militu:qui pugna ardebant. Fcruida si nobis:uerba fabii adimiliteς pugna affectrantes: tus eos hortat' ut pugna abstineant arguens ab uti lita confutas militu libidine ait.Siphes&senatores putassent me feruidu&ruente in praelia ps ecto non dixissent me dυ.ctatorem uaeque madassent mihi bel luiam deploratii S de quo latri des paue/ G liscebat proni decurrcre monte parabant.

rant ut ostendat illos 1 niussu senatoru i , c. I V

&contra me commodupugna affectah D a tam damus a uirum c uuin rc bina de se non disserre pMna qa timcat selqironia tepus ita poscebat:&m re erat cilctari. AbruptaΞ:praeceps ad pugna, Martis deplorati:desperatae ia ptagnae& uictoriae.Inde dictus corpora depi

calosissimi belli. Pensata cili senter considerata. Inuitos:uosqoprado pugna ruitisail morte:&urgetis ultima fata:&sicassivit suos temeritatis. Nullieuobis:mptat beniuolentia a n1ilitibus dices se nunqpassuru ut aliqs cadat in pugna se autos. Si lucis:sitedet uos uixereuocetis ab inferis flaminia qse suos detrahit in clane cic taxat imprudelia militu et optabat id a quo ueI maxie cauere debuigent calamitate praeterita edocti. Supremis ultimis ex romanis idest si uultis penitus delere nomen romanu .Sichoratius i sermonibus. atqui Iicet esse beatis: &mihi licet cedeserto dicimus. Quibus non liceat ce ingraris inq t Cs in officiis. Fragore ruinae: strepitu& calamitate magna fragora fran/

insign¬abile &memorabile aliqcalamitate. Ruendi: cadendi spraelio maZna ruina. Properas: festinansadprQiu sine consultatione: & electione ut nu impatore decet qui debet esse prudentissimus. Auspiciu:pricipia.

Praeceps.r .praecipuiu & ruina quae nobis mainet. Vicina fata: pxima exiliti DPum. Vt debellet: ut expuetnet peni

tus una ilictoria iqi satis e anibali ut sit dominus urbis&italidis Iocuse abutili. Optabile:aptu pugnae. Noemihi credite:ad illi minimi respondet qfabiu si gne&cuctatore .p dictatos appelIabat. Arduus:difficilis imo libeter ar

gnuJlli:colaratio e potuisset dici d decus e sedereac numerare milites ne alia

s iterficias sino ait fabius hoc magnae&paucis a Ioue cessu pose Labda ste reuerti. Fortunae libys incubit ab utili suadet: ppones difficultate i pra, Iio cta faueat anibali fortuna & illius hueris uehasi Libys:anibal incubit humeris sortunae. Agens puppi metaphorice loquis. Figit: irmat naui ipsius an ibalis&agit ut uult. Du desinit aura:enpe mus inqt mutatione fortunae&tunc pugnabimus quonia fortuna nil fouetppetuo a plexus es mutabilis e. Sinus tumidostiue lassata ueto screti loq* tras latione nauraikq pipera nauigatione Utunc Destituat: dereliquat. Subducto:amoto ueto. In re fuerit: pderit dis ferre pugna. Arctior copia:qfuerit prius. Detritu:ablatu. Inter cartem,t .alia quae gestimus non deerit noca Iaudenia:&hoc insitiatis titulisa scribes. Modo si:Iaudi mihi dabic fregisse aii nibale nullo certamineoncessum castra: et gemita domitare furores.

emida si nobis corda abna piumque putassent

ngenium patres: et si clamoribus inquit urbari facilem mentem non ultima 1Trum: t deplorati mandassent martis habenas. tat pc nsata diu belli sententia:uincam eruarc iiiiiitosvirgentisque ultima fata.

ulli perfidium e uobis cecidis felicebit. S i lucis pigetaei supremis esse cupido est

N ominis ausorui: tedetque in tempore tali N ullum clade noua claraeque fragore ruina: Ι nsignem fecisse locumueuocandus ab atris. F laminius uobis est sedibris fille iuendi I amdudu properas sigini auspicituque dedisset A n nondum praedirem uicinaque fata uidetis U na ut debellet: satis est uictoria poeno. S tate uiri. et sentite ducem chim optabile tempus:

D eposcet dextras:tunc ista ferotia dicta F requentur factis:non est mihi credite:non est A iduus in pugnas ferri labor:una reclusis

O mnes iam portis in eampum effuderit hora. M agini millud solisque datum Flos mitis euntes. Ι uppiter aspexit. magnum es ex hoste reuerti F ortunarii sincumbit:ssa tuque secundo

s iditagens puppim dum desinatat ira:sinusque D estituat tumidos subducto stamine uentus:

I nrenacimtati fueritnaon ulla peremni R mplexu fortuna fouet:iam Copia quanto A rctioar est nullo lyriiscertaminetquantum D etritum est famae:quin inici caetcra nostra

H aud laude abfuerit:modo qui sed parcere dictis.

152쪽

S 1c melius: a uos acies et proelia et hoste P oscitis: omaneat superi fiducia talis. I nterea exclusa maioris sorte pericli M e solum quaeso toti me opponite bello H is dictis hamis hirmet rabida arma quierunt V truturbatis placidum caput extulit undis

N eptunus totumque uideutotoque uidetur R egnator ponto:seui fera murmura uere

D imittunt nullasque mouent in frontibus alas T um sensi ifusa tranquilla per aequoram

L anguetes tacito lucet inlittore fluctus. S ensitcura sagaxpem .fraudisque ueneno A ggreditur mentes.pauca atque haec ruris auiti 1 ugeramec multis fabius uertebat aratris.

M assicus uviferis addebat nota glebis

H inc peste placida moliri et spargere causas n castra ambiguas ferro flamisque pepercit S uspectamque loco pace dedit arte maligna. C eu clandestino traheretur foedere bellum. I ntepe his erat labio imosque uidebat D ictator sevire dolos at non uacategre I nuidiam gladios inter lituosque timere. E t dubia morsus famae depellerepugna. D onec reptante et nequisi sepe trahendo H uc illuc castra et scrutantem proelia'penum: taua memorosa iuga et scopulosi uertice colles E mrgunt:clausit sparsa ad diuortia turma. H inclestrigoniae saxoso monte premebant A tergo rupes undosis squalida terris H inc literna palus nec ferri aut militis usum P oscebat regio:septos sed fraude locorum A inafames penas misere exactura sagunti V rgebat.finisque aderat chartaginis armis. C uncta per et terras et lati stagna profundi C ondiderat somnus: sitoque Iabore dierum P acem nocte data mortalibus orbis agebat. A t non sidonium curis flagrantiacorda D uctorem uigilesque metushaurire sinebant D on'. soporiferar nomyntam mebra cubili E tigit.et futui circundat pelle leonis Q ua super instratos proiectus gramine campi das; miae; iΦies rigonus des. L ntermaipalus dliterno dictu e supra:clausus erat anibal cu obstaret a temon Stes lamasai S caietat&ab alia pie literna palus:&cstomm reuiopia laboraret i fra hostili:tenebas et hyeme qia appetebat. SqIida: cui tappaqsillic stagnates. Exactura pras: acceptura suppliciu ex hoste ob euersa lagianthusi obsidioepsi adleuersit. At si fid5iti: spaulo anteola uexabarobuios quosmfudebat:&cui neo poterat obsistes: sedulit labius Ricetia ut duitet arregalia sic Hr.1 qino. aQ.o.sed stipent ΦΙhoc neptve isti. Sed vere dicti l .uitar arrogalia 3c tacet mci ius e. interea: du fortua fauet poeno. Exclusa:mota fortua depiculo tali cuctatione. Me solum:qfi dicat finite me in regere&cuctancto fragere anniba Ie iuueniliter exultate. Ut ca turbatis fabiu Copone te furores misitu grauissima orone ciparat neptuo mitigati uent diras. In frontibus:&D alae uentose sui circa tepora&fronte. Laguetes: remiti. Sen. sit cura sagax poeni:cua plagis anibali inostratus ager ictatoriis ectoibus uiti Iis circa solo aequatissabit agello pertit ut occulti alicuius pacti ea merces uideri posset. Sagax:astum cura annibalis.

um:atque ividia adducere fabili uoleλhat. Auiti: malon ipsius fabii. Masse sicus addebat nota:na dicebasa ima ficus a massico motae. Glebis uviferis: Dino fertilibus. Moliri:molietas:parahat. Placita pestem: fraudem qua fahis inuidia faceret. Loco:agris labii iractis ab hoste. Cladestino:occulto pacto 1terfabiu&annibale si fabius curet prudelissimus optime itellexit. At nouacat:nSplacet labio. re:grauis S moleste timere inuidia uer arma:qsi dicat no egre ferebat idqd annibal moliebas fretus uirtute sua & cosci ctia. Morsus faetifamia qua illi ape roma annibal faciebat parcedo agris. Dubia

incerto euentu pugnae:&iocri utilitati

intelas:malosce serumores non cura

hat.Unde de ipso scripsit Ennius . Non ponebas. n. rumores an salute. Doec reptantem clauso infalernis finibal dictator modicis pressidiis occupat gallicanuct casilinu occupassi fauces uersus tarracina minutio dat cum ipse invia posuit castraqpoenus egressurus erat. Ubicuui exitu tetaret hostisaeestitit romana acies:qre eu no sesellit suis se artibus pese tintaque coactus euerribile quonda co/m1niui c5silia matura spinqua: hies cogebat deficiete comeatu que immatSabude capua & sanisi in peditabant. Scrutantenquitate pugna fabius scius it Sparsa turina:eqtibus positis ad custodia locon&uias ne hostis exire posset. Ad diuortia:uias. Hic lestrigoiae formianaelestrigones tenuerutformias oppisucapantaeninde dicit plinius fiescriphes oppida quae stit s sinu capano. oppi

153쪽

bal prae dolore detem capere D poterat. Dona noctis:somniaque nox affert. Fratris magonis. Belligeri ritus:militiae.na ipse quoque e litias aspernabatur:&iacebat sup corium bibulu. Tristia: dolorem que habebat qm erat clausus exercitus. Dira: horrenda. Te/Iu baleare:funda cuius fuerat maxius usus apud taleares insulas. Pepulere: expulerat somnum magois uestigia annibalis. Heus iquit: uerba magonis affannibalem. Constiterat:estrato surre rat. Ad maera castro':ad officia Mexercitationes castrenses. Incussa playra:admoto pede: quo dormientes excia .

tabat. Fabius me noctibus:Uerba ani 'halis ad fratre quibus dolet uice suam. Oppositum scilicete e fortunae sum: fabium cunctatorem et 1 re militari prudetissimu:&e magna laus fabii ex ore histis. Fabius filius: ex stomacho loqc excandestes oe labius ia senio constet used opprimat obstet suis uictoriis: fatisque curretibus. Meis fatis:quae impedit cursum meae sortunae. Inome:i circuitu. Versi age:aperit mentem suam annibal. Resaineudest*n inlatar xu difficultate constituti sumus. Por, ro:certe. in nectere ramos: Iudibrium oculorum inquit Iiuius specie terribile ad frustrandum hostes metuse:principio noctis furtim succedere ad montes statuit:fallacis consilii talis appatus fuit faces undique ex agris colletala Resique uirgarum atque arida sarmeta praeligas cornibus u quos domitos in

domitosioue multos iter caeteram agre

stem preda agebat asdrubalique n* cium datum M primis tenebris noctis: id armentu accensis cornibus au mentes ageret. Edicam :mansabo. Maniplos:fasciculos sarmes . Laxabit: avertet uiam agustam qua nobis eundae si uolumus euadere. Iniquas excubias:uigilias nobis aduersas. Maiora: grauiora pericula propter noctem. Si cordi.Leidest si placet consilium. Extrenaa consulta:ultima consilia S postrea necessitas non patitur moram. Adtentoria:ipsius maraxis:qui erat dux texercitu annibalis. Vt dispulit: post dimouit somnuinquo ille agitabat simulachra pugnae. Tenebris fortissime ductor:uerba magonis ad maraxem. Tenebris;in nocte.

P resserat ante toros tuc ad tentoria hartis. . F ert gressus uicina citos nec degener ille

B elligeri titus taurino inebra iacebat E fiuictus tergo:et mulcebat tristia somno. H aud procul hasta uiti terrae defixa propInquae. E t dirae summa pedebat cuspide cassis. E icthpeus circaloticaque et ensis et arcus E t telum baleare simul tellure quiescunt. I uxta lecta manusiuuenes in marte probari: E t sonipes strato carpebat gramia dorso. V t pepulere leueitrantis uestigia somnum H eus inquit:pariterque manus ad tela ferebatia uarie cura uigil fessum germae fatigat A cia constiterat:sociosque in cespite fusos. I cussia reuocat castroru ad mera planta. T u libyae ductor fabius me noctibus egris. I ncuras fabius nos recitat:illa senestiis

H eu fatisque sola meiscurrentibussistat

C ernis ut armata circunfudare corona

E tuallet clausos collectus miles in orbe V eruagenuc quonia res arcte nucpcipe porro Q uar meditata mihi latos correpta pagros A rmenta assueto belli de more sequutur. C ornibus arentes edicam innectere ramos: S armetique leues fronti religare maniplos.

A dmovis cum feruore di setit ignis:

U t passim exultent stimulante dolore iuuenci: E tuaga per collis ceruice icendia iactent. T um terrore nouo trepidustarabit iniquas. C ustose ubias: maioraque nocte timebit S i cordi consulta moras eκtrema recursanti A ccingamur ait. gemino telotia gressu I nde petunt: es clypeo ceruice reposta I nterequos terque uiros interque iacebat C apta manu spolia et roratia cede maraxes A editum in somno ceu bello capesseret amens C lamore tum forte dabat:dextraque tremente A rma toro:et notum querebat feruidus ensem.

H uic mago inversa quatiens ut dispulit hasta B ellatem sonum:tenebris fortissime ductor I ras compesce: atque in lucem proelia differ. A d fraudem occultaque fugam tutosque receptus H unc nocte utendum earentis nectere frondes

154쪽

C omibus et lactaccela imittere situs A rmenta oppositi reserent quo claustra manipli

G eman parati atque obsessae gere castra. E mergamus:et hic labio persuadeat astus N oncertare dolis.mhil hic cunctante sed acris I ncepti leto iuuenciadi et aacherrae F estinat:stparca sies minisuque soporis. N ec notu sono noctes aequare:feroci P eruigil iservibat aequo:fessumque leuabat. T ra tactaei frenis ora exagitata fouebat.

A t sotii renouat tela:aretemque cruore. F erro detergutiet dat mucronibus iras.

Fae na agite Padunt. et ceptis ire ministruH aud segne hortatur:discurrit tessera castris I naenque docet.quae sint propanda monetque inuisque suosastat trepidi: stimulatque metes N auus abire timor dii cera silena.dumque

M aiores umbrae.rapidata subdita peste V irgultaatque altissurgute cornibus ignes. H ie uero ut iscete malo et quassatibus egra A meus capita adiute guescere

C epe: et uincens fumos erumpere uerte

P et colles dumosque lues agit atra pallios S amsi scopulos motis liumphata feratur: C orpora anhela uatque obsessis naribus igni L uehatur frustra rabidi mugire iuueci P eriuga pus Serrat vulcania pestis. N uiri state malo: cinaque littora fulget. ua multa affixus coelo sub nocte serena F lucti semediis sulcatornavita ponti A stra uidetzs multa uidet femoribus atris labros urunt ad pinguia pabula saltus V et egregam resides incedia pastor. H ac facie subita uolitatui montibus altis F lamatusfrucceciditcustodia sorii H onerci atque ipsos nullo spargete uagariC redere:et idomitos pasci sub collibus ignes C celo ne exciderintiet magna fulmina dextra

T -orserit omnipotens:an cecis rupta cauemis ManiplumiIites dispositi a labio ad castodiam uiarsi. Euellere: liberare cusint obsessa. Hic astus:quo nuc uteurrsuadeat fabiust no posse certare no/iseu dolis. Acris:as uti consilii anitalis. Iuuene: araxe. Achere. gerataΙter dux annibalis. Minimusoporis.parum sippe dormietatiui decebat soler/tem duce io dixit supra.Virg.stat bellania gistro. Equare noctes.i non erat ei notii dormireptota noctem. Inseruirit: in seruiebat S demulcebat ipsummi manu:&ipsius ora exagitata refor. i. ractappisenu. Leuabat: fouebat mulcebat. Fouebaricurabat avaut uino: ut moris e:aut aqua mel Ilia. Dant iras:exacuutut magis ledat ho

stes. Teserate signu-imperita ducis quo militibus p ripis ut arma capiat: aut ut mutent castra. Quod ducis: imperit1 q nuciabat mi Iitibus tesserarii dicebatur plinius ait.Signi datione. Tesserax:Vigilias inuenit palamedes in heΙΙo troiano. Timor nauus i. et facit homines Idustrios& solertes. auus dicis strenuus:& diligensin e nauare opera bifrenue facere navo at ignauus opponitur& timor abire caeli.Vir. pedibus timor addidit alas. RFida peste.igniola raptim consumti. cira capita: primis tenebris silentio mota sunt hostili castra ues aliquanto ante signa acti:

tibi ad radices montiu . viasque angu stas uenie signu exeplo dasutaceensis cornibus armenta in aduersos concitemr montes:& metus ipse relucentis flamae ex capite calorque:iam ad uiuum: ad imaque cornuum aduenies uelut stimulatos furore age hal boues. id ait sylliust raphata corpora. Lues atra incendium. Adiurae flammae: nam con ita

tio bovum:capitumquequassatio flammam excitabat:&hominum passim discurretium specie praebebar. Anhela. cursu defatigata. Luctatur:conantur mugire:& no poterant .ppter ignem. Quam multa affixus:hos ignes passim. lucentescopat stellis&incestiis agrorii sibus terrae pinguescunt. Urganus est mos apuIiae. Ad Pluia: icendio sit soluplauius:qdvita seorgicis cecinita Hac lacie:tali apparetia igniu. Sorti:

p sorte. i illi et custodiebat& excubabat

uimicedio timuerui. Credere creste bant. Accensio suIphure:nacu montes sunt concaui:& hent sulphur ilIic accediffignis naturalisitat e in ethna ficulauctis.Litus inclusis flantibus:& flante austro haiditates egredis fumus:flate at aqlone pura flama: cum sit frigia diu&limrn ius rei diIigetiss1muςobseruator suit eolus:& i5 deus uelope fingis a poetis.1pante TDro Vestius mos capaniae hoc modo arsit:qd icendiu plinius et id teporis classi apua misenum prae e t spectatu profectuse:&act uillam poponiani taestu suffocatus et aqua balnearum calida est quoniam transit per uenas fulphureas.Ideo dicitpoeta illos dubitasserunde habuerint origine it Ii ignes:

155쪽

Egestas:emissas egerere ξ euacirare&extra gerere. In selix damnata incediis. Iamque abeunt avi an transitus custodiedos loci iti cran nulla in sumis nrontibus ac supra se quosdam ignes conspexerui circunuentos se esse rati presidio excessere:qua ingens emicabat flamma uelut tuti uimum iter petetes cima montia iuga fugeriar. Abeunt:discediit ipsi custodes Iocortina romani disposaria labio, Faucesque uiae:anibal traducto pertultor agmine:&qbus datia in ipso altu hostium oppi estis sagro alifano castra posuit hunc tumuirunt sensit fabius caeterum o insidia seeratus a nocturno ut de ab horrens certamine suos munimento tenuit: luce prima sub iugo motis prael; F udetit egestas acceso sulfure flamas

saltum palitas loco alto ac multo co I utcelagi AlliSmedia In fornudine quero. seditianibal roma petere se simulas us I amque abeuntis aucesque uiae citus occupat armis

ζ, fici 2 tarum, Iesbj P centi saetipatulos exultas emicat agi OS.

queromam iugis ducebat exercita: nec H iactante usque uigil processerat arte regendi

P ictator trebiam et tiatisci post stagna profundi

silio et ac prope praecibus egit cit nai, E siet ut annibali labium romanaque tela inutiomagoesitu ut bello abstineret. F nasis se te rati in et irest cxlarari se 'ros: alii anos Lab oppido. Huciis, Π uaui claus. unetve igia pusuque:ad hoc iquit puenerat labitis sua E igres ius premeret castris nil acra uocaret prudentia ut annibali tot uictoriis ela A d patrios ueneranda deos: tu uersus ad urbem

os temeritate ducum tam facile profli/ A Iliatur iuuene:cui mos traminittere ligna gebat Sin aha f. Pulsi: annibali E ibessi summa primasque iubebat habenas.

sente dictatorer e habebat habenas. A tque his praetormat dictis:tingitque momao Mos:consuetudo Spatrius rituS. Si S 1 factis nodum minutile cauta probare

nuti usus eum mouet suaderes ab utili la ruiti fortuna meismec ducere uerbant bello absistati dicens no paru eer A d uerti decus: ac prauis arcere ualebanu

ctore Rab assiduis cladibus respirare: V Idisthclausum anitate nil miles et alae. sensus e. Si nodaci edoetus Iaudare cu/ Ι uuere: aut densis legio conferta maniplis.

ducere te ad uera laudem &a prauita. 1 estor te luS clausi: nec deinde inoraborteabducere:& si mihi no credis opibus D iis sine me libare dapem et solenti ferre N sic item atque Misi uinctum ues montibus alm stor te:uoco te huius rei testem. A mnibus aut rapidis mo pugna absistite tradam.

temporibus anuisque fieri solet. lnte, N il mouiue lalus rebus fit gloria multis rea dum ego abero tari Seb: min E t placeat:quippe egregiu prosternere ferro

Idesino serere manus cu hoste tali:& H olteiled fabio lituos seruare triumustodis e ab utili hens in se confutat dena. P tibi castra atque intactus uul re miles

ria: reddere m4hi milites ita s& haec C reditur:hos nobis erit haec tibi gloria redde. pars et habet commmem. lam cerneS: I cernes laicum huic uallo assiiutare leonem.

Taminutio cumeet prudelissimus ut it L am predas offerreti iam uertere terga Ie magis cauere posset qd minime secit. R es stante adeo atque irascu fraude coquet

Re pectante: resipicientem ut in in se C laude oro castra:et cuctas spes eripe pugnaequentes impetu facere possit. Coqueri H aec monuisse satis:sed si compescere cordarem: miscet em&meditate. Oranti mi Q a

hi ucto te tanq dictator capere arma. N On datur oran magno te iure pioquet pio: sacros acto qnano erat prouocatio D ictator capere arma ueto sic castra relinquens

V sinit monitis:ac se referebat ad in ben .

tia potestare:&nd licebat ultra sex men ses oferre dictaturam:scd hac disciplina sylla &caesar frangeres opetui dictatores esse uoluerant. Vallaratrinunierat uerbis de prudentia.

156쪽

E creautem fatu classisphenissa secundo

L ittora caietae lesimoniosque recessus S ulcabatrostris:portusque intrabat apertoS. A c totus multo spumabat remige pontus C um trepide fremitu uitreis e sedibus antri E quoreae pelago simul emersere sorores.

A c possessa uident infestis littora proris.

T um magno percussa metu nereia turba A ttonite propere refluunt ad littora nota. Τ eleboimedio surgunt qua regna profud P umiceaeque procul sedes immanis in antro C onditur abruptoproteus:ac spumea late C autibus obiectis reiectat cerula uatest spostquam sat gnarus enim rerumque metusque N er uarias lusit formas et terruit acri S erpentis squamis horrendaque sibila torsit:

A ut fremuit toruo mutatus meinbra leone: D icite ait quae ca viae:quis ue ora repent

P eruasit pallor c scire futuralibi dot

A d quae cymodoce nympharum maxima natu 1 talidum nosti nostros praesage timoreSQ uid tyriae classes ereptaque littora nobis:

P intendunt num migrantur ineleia regna

I nlibyam superis:aut hos sarranus habebit N auita iam portiis attianum sede fugate

A tlantem et calpen extremahabitabimus antrat T um sic inuoluens repetita exordia retro I ncipit ambiguus uates:reseratque futura

L aomedonteus mi uia cum sedit in ida

P astor et errantis dumosa per auia tauros: A Tuta reuocans ad roscida pascua canna A udiuit sacrae lentus certamina formae.1 una matris currus niveos agitabat olores

T empora sollicitus litis seruasse cupido

P aruulus ex humero cositus et aureus arcus

F ulgebat:nutuque uetans trepidare parentem M onstrabat grauidam telis se ferre pharetram. A statius niuea comebat fronte capilloR

P u in eos alius uestis religabat amictus: C um sic suspirans roseo uenus ore decoros

Ecce aure flatu clas is punica utar adliserus caietae in subsidiu annibalis. Vnde

poeta fabulat nymphasdrreni maris ilia classe territas adluisse Itheu qui tu apud capreas erat ut cam huius nauigationis sciscitare neget huius bHIi caulaeue liqueapuit. Rhenissa punica ieraci irascapaniae ad mare adhuc resset nome. Lestrigoni recessus: sinius formionos: quonia lestrigoes tenueriit fornaias oppidu. Infestis:mimicis It 'cis. Ad Iimina nota .i. ad capreas: Ubi ptheus habitasat ut fingit poeta ad imitatione Virgilii canetis Aristeu ductu a mpe ad prothesi qui tuc patria pallene ithessalia reusserata Teleboi regna: pream insula non pCuI a neapoli ubi regnauit thelebouLVir.ait Thelebou capreas cuteneret in uia caprem tyberiis

cestii celebrata e Taphius: & theleboussearer fuerunt& reges apud theleboas 1 sulas εἰ raphias:quae sunt inter aetolia&Achaia:qnon contenti paterno regno iter se pugnarunt ea lege: ut ui stor naret. phius uicit: thelebouς capreas nauigauit illicque sede posuit:ideo capreas na theIeboi appellat. Pumiceae sedes:antra ex pumice. Abrupto: magnore praecipiti. Dignarus: scies: 1 opponitur ignarus. Formas: protheus trans . mutabat se in uarias formas.ln hoc fiamento imitas poeta Vir. in georgicis&homerum 1 of mea. Mutatus mehra:

idest cla mutasset se in leonem: haece loquutio freques apud 'Ilia supra mura .

rus tela h/cheus. Dicite ait uerba Otheiadnymphas. Cymothos: nympha na ma dicitur uncta inde cymothOSquo . . niam maris nymphae nil aliud sunt nisiudae. Nosti nostros:uerba cymodoces ad protheum Menelaus apuὸ homeruli .mi.odisseae sic protheum alloquitur Nosti senex cur haec dissimulas. Migratumrransferunmr regna ad carthagmeses Theteia romana. Sarranus: punicus athlaxe in finibus mauritanista Ipe aut1 finibus hispaniae de quibus dictum c. Fxtremann ultima parte terraru an Cca um posita. Ambiguus: perplexus Rambagibus itera inuoluens. LaomedoteUS narrat protheus iudicium par disiida si tua troiana quod causa fuit ruinae illi:8. helioram quibus romani ab aenea originem habentes uexati sunt urgenteiunone. Pastor:paris qui fuit pastor in ida troiana est enim alia ida in creta ita sala. Errantes: pascentes. Arguta canna: sonora fistula harudinea dc pastoraii. Sacrae: diuinae, Lentus: ociosv Niveos olores:qiti OIores trahebat cur zuueneriti. Coritus pharetra oc sagittar. Est alius. . cupido qna plures erat.

157쪽

Testis certissima: uerba uenerisal cupidines filios quos hortatur ut maiar pietatem erga matre ostedat. Inde memora tota quae illis tribuit ut se hoc neglexerit ingrati atque spi1ec uideatis:&possibiIitate ostendit dices i Ilos etilioue cogere posse.pctere qppe debemus possibilia:&quae is prestare possita quo aliqs cotendimus. Quis credere salvis: mouet illos adactaehu cu hoc dicit. ne insem reliqsse praeter dec e&pietate uidean scertant eis: forma aeta ipsa sit dea pulchrit idinis&gratiae. Saluismi uentibus. Forma:pulchritudine totius corpis. Ore: uultu. Quid ultra iasupestren ex rei indignitate mouet filios. Indisna qppe erat ueA lloquitur natos testis certissima uestra: E cce dies pietatis adest quiscredere saluis

dieat sid mihi supest si uicor in forma.

Omnia paruis:beneficia in filios collata uenus affert. TeIa: amoris.f. Blando ueneno:amop. Auus: luppiter ps ueneris. Qui sancit: firmat. Cu uultis: qmora subiiciun amori.Vnde Ouidius Ia uicit amor. Cypron:qm c rus erat sacra ueneri: ubi illa primu istituit lupanar. Palmas idumeas: ui storia quae Epalmas significas cuius e magna copia iidumea regioneiudeae. Vir.primus i dumeas referam tibi mantva palmas. Paphos:e urbs cypri ueneri sacra. iocanit:

Vir.Ipsa paphum sublimis abit. Aligeris:cupidinibus alatis. instatunstando dicit. Belista uir π:pallas quae deposu

erat egida. .scutu in quo erat caput me

dusae ut pulchrior S uenustior uider tur. Pace:tranqlitatem ca ipsa sit dea belli: nunc ut mitis uifferes pace oculis non toruissed tranqlis atque uenustis inedebat. Conisces i. significas pace iucudo motu oculo' :cu prius rortio obtutu bella minares coniuere est oculos moves:& ite conisces. Luco predicto:

Daconuenerat intereas de loco.i.in ida

phngia. Iussis sylvisun sylvas ut iusse ,

rat parisiudex. Iuno putabat seolo iudicia habitura cu eet sororct colux imis: Stanto magis a pallade spreta excadi it. Phrygis: troiani paridis. Fastus: ne paridis subia aieIatione Ssniam ferreis iunone sine aliquo trire cu maxia ainoe ut illa sibi deusciret. Et 1da: illuditidiciu qii debebat ee in ida .putabat an sit se cita comouere posse siua maiestate. post fris toros: cuere soror&coiuxi is, Traxerui odore:acceperunt odore qui spirabat e sacro uertice ipsius ueneris.Vir.Diuinu uertice odore sebraues pedes uestisdfluxit ad imos. Nec

iudex sedisse ualet: no poterat resisteretato spledori &oculi caligabat tam spledos uicti.lumesippe niatus offuscat minus, Metuit dubitasse uideri .r .misia diciti tulitparis uictus pulchremdse uenensmec uolebat uideti F prestatia formae dubitasse:ca nulIa esset iter illas GH ocausit uolastile forma atque ore: quid ultra: Ι am superemterum certat uenus: ima pariau

S i mea tela dedi blando messitata ueneno: S i uestercario ac terris qui foedera sancit: S tat supplex cum utiliis auus uictoria nostrapC 'pron iduineas referat de pallade palmas. E t iunone paphos centum mihi fumet in aris: D umque haec alligetisinstat cytherea: sonabato in nemus gradiente dea:iam bellica uirgo

E gide depositaeatque assuetum casside crinem

I nuoluit tum compta tamen:pacemque serenis C onnisces oculis ita lucoque ferebat: P raediistos actae uestigia concita plantae. P arte alia intrabat iurus turma silvis.

I udicium phrygis et fastus pastoris et Ham

P ost fiatris latura tor postrema nitenti Α ffulsit uultu ridens uenus omnia circa: E in oras etpenitus frondosis rupibus antra. S pitantem sacro re erunt uertice odorem:

N ee iudex sedisse ualet fessique nitore L uce cadant oculi aenetuit dubitasse uideri: S ed uictae feras bella deae vexere per aequor A tque excisa suo pariter cum iudice troia est: T limpius aeneas terris iactatus etundis: D ardanios itala posuit tellure penat . D una cete innabunt ponto:dum 'dera caelo L licebun dum sol indose littore tolleti H ic regna cimillae regnis per secula metae. A tuoso nate curtit dum immobile filum:

A driaci fugite infaustis lassonis harenas

S anguineis tumidusponto miscebitur undis.

patio:quapp uictae deae comouerat graecos ad excisiu troianu. Tu: steuersione illi. Ita Iatessure: ilatio.Uir.Iferretque deos Iatis. Dileetesnabut pctio:uaticinas Itheus spetiu manu lait petuu: sic Vir His ego nec metas redi nec a pono.Impius ine fine dedi. Cete pisces.ponit ceteyoinus piscies. Indo Ilioerarietati .i.duorte Moccidet sol. Nullet metae:nuIIi termini. Atuoso nauererertit sermone ad nymphasitheus illisque pd1cit clade canesci&huius belli metu. Immobile fit ursatili mutabile. Infaustas: Felices dedanatas cruore saturaequo unda inficietisa Minisula ster epyru&hrundusin in mari adriaco in quod emittit avfidus in cuiuς ripis futura eratmemorabilis claues. Tumidus:replenis sanguine ac cadaueribus.

158쪽

Perca ta deu.i.carnila sibyllina quae monebat caueduee ab apulia&capis a MIis pollybiu destri his pugna canense air.Affectus.1 t.grauibus ac re cetibus cladibus populus ronianus nimium in futurauerebaLunu sique Itra se quae futura ciuiu romanos i sortuna rei deleto Istigatoque exercitu cog1γrabat:quae libri si Ilini minabans fore omni erat. Capo:appulo:&diomedeoque smilla danautaramspici cladelua canense. Eiolae M :diomedeae ilIa .ri. sedit diomedes. Teucris: romanis trudis a troia p aenea inimica quonda diomedisca quo singulari certamse pugnata1r. Mox:post pugna ad cana sanibal estedet ad urbe: cu

A ufidusaei rubrosimpelletiequore suetus. f D amnatoque deu quondam per carmina capo E tota rursus teucris pugnabitis umbrae. D unica romuleos quatient mox spicula muros.

M ulta quoque asdrubalis fulgebit strage metaurus

H κ ille e furto genitus patruique piabit:

I dem uult patrisque necem:tum littus estis. I mplebit flammis. avelletque itala penum. V ilata a torrentemaei propriis superabitin oris H inccarthago armis hinc africa nomine cedet

H ic dabitra se sed tertia bella fatiget:

E t cinerem libyae ferat incapitolia uictor.

dum arcana deuuates euoluita antro:

I am monita et fabiubellique equituque magister

E merat mentem ac praeceps tendebati hostem. N aster. nec enus auum a nutrire fauorem: D eera et ut paruo maiora ad praelia damno

E licere dabat interdum simulatia terga:

N onaliter qua qui sparsa per stagna profundi

E uocat eliquidispisce penetralibus esca: C uque leuem summa uidit iam nare sub unda: D ucit sinuato captiuu ad littora lino.

F amasurit uersos hostis enumque salute. nuenisse fuga liceat si uicere finem. P romitti cladum.sed enim ditione carere V irtute:et poena suincetibusesse repostas C lausurum iam castra ducem rursusque referri V agina iussuruenses: reddatur in armis U tratio purget miles cur uicerit hostem

H aec uulgus: nec non patru faturnia mentes

I nuidiae stimulo fodit:et popularibus auUS

rore praua ipsius minutii ahebat mili/ta fauore S plebis:qprauus erat:ublebarin .pugnare uus udietatoris. Noaliter:anibale simulata suga &pua iactura suo. mil1tu & ipedimer elicie te minutiu ad pugna cisarat piscatori et esca piscesal Iicit&ste iacto moluit trahitque ad litus. Liqdis penetrali :aqs. Sinuatointie 1 sinu ducto. rama furit:diuialgabacfama rei bngruae a minutio qcu hoste absente Ea .manus inruit. Sex milia hostiucessare:gnque romaepa:nutiatu E in utiqtLi.Ita parippe clade fama regiae uietoriae vaniori Iris mayriaevumma platae his rebus psaepe&i senatu dein cotioe adhue. .M. etessus tribunus plebis, fatauinuectus remtione desperio aequando tulit. Furit uulgas. Virtute:ipsius minutii. Diione: erio ac potestate: Repostas:patas Se ir adas a Fabio cuius iniustis minutius pugnauerat, Ducem: tabium cum ad exercitum redieritia iussurum gladios recondi inasina. Referri:recondi. Saturnia: iuno quaeromanos dare pessum uolebat. Popularib auris:fauoribuspopuli intinuitu.

taurus:fluuius secat appenninu&labicnS pcul ab urbino apud que aterfectus fuit asdrubal frater annibalis a claudio Nerone: ct Liuio salinatore costalibus. Ille Scipio. Genitus furto:occulto cubitu iovis cu poponia mee Scipiois si:

postea cognomiatus easticanus maioris Scipio natus e expoponia&ioue mura.

to langue& i ptu poponia piit: quae sic filiu apud iseros alloqf. Sola die captare medio cu forte petitos ad requie somnos.Subitus mihi inebra ligavit1plexus deide subiugit.Vidi crede iove:nec me mutata fefellit forma deici MIente es,

Versus langue Inseti traxit curuata Volumina gyro.Sic et ceptus e AIeradermagnus. Patris εἰ patrui .P. Cornelia

Scipionis&gnei patruiq i hispania oc,

cubuerui. Implebit litus elisiae:Quonia Scipio fastici tra1icies syphace asdrubaΙeque uicit incesti cis Tis erat ex hapedinibus,to ait iplebit flamimis. Auellet poen u:abstrahet anitate eY1talia 3c resevocabit in africa. Torrente: adurente uisicera romano S totius italiae. Propriis oris: libycis. na uicitiIlu ad rama magno praelio. Hinc:postea hac uictoria, Armisma uictis poenis ex diationibus a Scipione aceptis nauesaeesse fut&arma deposita ut Duo loco hahebimus. Africa cedet nom se: quonia africanus cognominabis a deuieta africa.

Hic dabit ex sese:de Scipione aemiliano itelligit si fuit adoptatus i familiam coriaeIi filiusqppe pioris africani ualitudiarius&s oecillis Scipione filia

pauli aemilii adoptauiciund scipio gemiIianus dictus est.hic tertio bello punico carthagine delauit: Safricanusminor inominatus est. Tertia bella: tertia bellu punicu. Uates:protheuς. mei steriminutius oblitus erat mandat e fahit. Pascere nec penus: idest no deerat annibal ad pascendu nutrienduque sa

159쪽

Poeno:annibali. Ne penderet:daret poenas. patria uiconsulia mina quae temeritate quadam minutium labio aequauerat. Partitus socias uires:prima&quarta lesio miniatio secunda:&tertia minutio uenerui.liena egres pari numero soci e&latu inois diuiserui castris se quoque separe magister

equitum uoluit quod annibali gaudio fisit. Nam δc liberam minutii temeritatem se suo modo capturu&solertiae fabri dimiditi uiriu discessisse uidebat. Propi's iugis: na loca aedita fabius semp eligebati tumulusqda erat iter castra minutii&pcenoM. Vecorata minuti.i. ipse is anus minutius suos

emissiti hoste. Disiecto: sine aliqc5sul

Τ une indigna fide censent optandaque eno ue in thaud paruo lueret damnata pido D iuiditur miles:fabioque equitamque magistro:

ratione apto. Perdeat: ut suos pderet. Pereudi:ut ipse piret. Insubitu : rereλpetina. Ausonius: minutius Romanus

emisiti hoste ola copias&ide fecit annibal. Du dictator abest uerba annibalis hortatis suos ad pugna cu magna laude fabii:quo praesente nil se possvannibal plane fates. Sitti:rubigine. Dabit improbus inqt: Iositur filius dictatoris: qgaudebat minuitu dare poenas sui erroris. Suffragia caeca:Iconsulta&temeraria populi ruffragia: a te qua tu erat il/Iisa ieeri u . Nostros fasces:dignitate disperiu. Insanar tribus: quae minutiu fabioaeqstis spectate hac pugnam S ex stomacho Ioqc. Proh lubrica rostra: oleuis& 1ssistans multitudo qLue i foro uel faris. Viristianis:leuissimis:&sine ali/qgrauitate aut prudelia. Munera martis:officia belli repedi & ius aequa in castris regedis. imbellesmultat armis peritia habetes:&e concessio p qda stomachatione. Sciscant: iudicet&statuant scire eiudicare δἰ decernere udelegius

apud Liuiu popuIus inuit:& plebiscita lebiscito minutius habuerat spertu fato arqtu: de dicit ape Liuiu restituens labio dignitate . plebiscitu quo magis oneratus et oneratus Pu tibi restituo& depono. bole cocedere nocti.i. iudicet labiuptem meu tangso e cedep minutio si e tanq nox:qppe nulla het prudentia. Piabutpsoluent:&purgabunt huc errore magna calamitate. Sagula poenope:resipodet fabiusqui enarii atque boni latri pscripto uiues nilqppiae Hiccesenda putauit. Liuius ait.Tuc Fabius prio clamore paucilii audito:deinde cospectapcul turbata acie ita e insit: noceleritisqtimui deprehedit fortuna temeritate qabio aeqtus sperio anniba Ie&uirtute&fortua supiore uidet:sed aliud iurgadi succesiendique tepus erit: nunc signa extra uallusserte uictoria hosti extorqueamus cofessione erroris ciuibus relinqmus. iuueniso fili caede

hostis deles debes id qd'cotra pyiam dixisti. Tristia dicta:patriae tristitia afforetia. Patiarnesocuse ab honesto. noens decebat labia pati an eius oculos de Ieri ac re romanas. Nos aequisse insori: sesus e si pmiserimus nfos pire hoc qd romai mrudeterme Pipurgabic lata culpa .ergo melius est succurrere nostrisy, peopyressis: ut iure de popuIi romani

icostatia& temeritate quaeri possimus. Ι mperiaequantur. nitus cinebat et eXps

I rarum senior magnas ne penderet alti E reolis poenaes patria inconsulta timebat: A .c tum multa putans secum ut remeauit ab urbe P artitus socias uires:uicina propinquis

S igna iugis locat:et specula sublimis ab alta

on romana minus seruat si punica castra.

N remoradisi tominutivecordiauallo P erdendi simulet eundi ardebat amore: uem po rapidum uidit procedere castris H ine libullinc tibi simul accendere sagacis:

I n subitum curas propere capere arma maniplis E dieiunulloque tenet munimine turmas. A usonius torquet totas in praelia uia cS: P oe11o1um ductor:propellitque agmina uoce D um dictator abest rape miles tempora pugnae. N onsperata diu plano certaminacampo

O ffert ecce deus:quoniam data copia longum D etergetesimna ferronnulloque ciuore: E κatiate uui plenos rubiginis enses. A tque ea cuntator pensabat ab aggere ualli: N eritistrans campos oculis tantoque periclo

D iscere quisnam esset fabiusteroma dolebat. C uinatus iuncta arma ferens dabit improbus inquuas dignum penas:qui per suffragia caeca. I nuasit nostros haec ad discrimina fasces: I nsante spectate tribus proh lubrica rostra

E tuanis fora tauiris nunc munera martis E quent imperio:et solem concedere nocti

S anguine poenorum iuuenistam tristia dicta

iscant imbelles magnas mercede piabunt rrorisrabiem: et nostrum uiolasse parentem. um senior quatiens hasta lachrymisque cohortisunt abolenda tibi:patiar ne ante ora manusque luem deleri nostras aut uincere num

M e spectantesinam nos aequauisset noti.

160쪽

Talia corda:eade Tia quae tibie: nolle. . Opesti P. succesepire aspriae: uerba digna Fabio GIutis

patriae studioso:quaeuaruoribus de se malis seperpraeposuit patria eniosum caritates complestis cui etiamta debetis:&nullo modo succesendu esse patriae ostendirexeplo Camilli: qpost captos uehiosa.L.Apuleio accusatusfuit tribuno. pI.ς, apua caeciat poliaraeneae: qς tacuisset: cu praedae bel/licae ratione redderetpρbus:&ς, docima parte mittenda apollini delphico cesui stetrande danatus ardeas exiliuniissus e.lnde postea romaisin capitolio obsessis rei locatus patria asseri insuratis: trucidatisquegallis senonibus. Foedior: oluetur culpa si sint mihi talia corda.

I anque hoc ne dubites longe uinate parentis A cciperet aeterno fixum sub pectore serua. S uccensere nefas patriae: nec foedior ullaC ulpa sub extremas feretur mortalibus umbras

S ic docuere senes: quantus:qualisque fuisti

C iam pulsustaretet extorris capitolia curru I ntrares exul tibi corpora caesa camille D amnata quot sunt dextra pacata fuissent. N i consulta uiro mensque impenetrabilistrata I ut assentque solum sceptris aeneia regna

ullaque nunc stares terrarum uertice a Dina. P one iras o nate meas latia arma feramus.

A cceseremus opem lataque intermixta sonabant C lassica: ocursusque uiros colliserat acer se rimus claustra manu portae dictator et altos

D isiecit postraret 1 tque in elia cursum.

N on grauiore mouent uenti intamina mole.

Ο drysius boreas et syrtim tollere pollens A frictis obnixi cum bella furentia torquet. D istra refretum: diuersa ad littora uoluut

A equor quisque suum sequitur stridente procella

unc h uc: nunc illuc raptim marcet intonat udis.

H aud prorsus dati ullus honos:tellusque subacta P hoenicum: et carthago ruens initula quatumo ita ex inuidia decoris tulit omnia nanque D ura simul deuicta uiro metus annibal irae I nuidia atque una fama:et fortuna subactae. P cenus aberiello rapidos decurrere uallo V t uidit tremuere irae: ceciditque repete C um gemitu spes haud dubiae praesumpta ruinae. uippe aciem denso clicii vallaverat orbe. H austurus clausos coniectis undique telis. A tque hic dardanius paruocertamine ductor.

I amstrea et aeternas intrarat menae tenebias.

N am fabiu: auxiliumque uiri sperare pudebat. C um senior gemino complexus praelia cornu'y heriore ligat poenorum terga corona.

turpior:&na is uituperadat quoniam patriar osa debetas pro q uir bon usinuqdubitauit occubere:si illi sit Isuturus.

a pria:idest Roma situs. Curru : triusno:que egit di Iallis. Danata: in exita acta. Viro: amillo. Patara: sine ira .i,si fuisset iratus patriae ob dedecus acceptu Roma penitruscorruisset. Iras

meas: qs ego habee debere si in laesus.

Clamica tubae:ia insit consertae crat ac1 s:&maus. Postes iansas castr . Nograuiorem uep Fabia magno spetu in plana decurrere: at Minutiu e faucibus ostia eripete compat uetis q s euo si tu in diuersos fluctus marectistra hut,

Odrysius: threicius: na Odrysae se popuIi Thraciae. Pollens: potes. Aequor: Udas. Haud prius festase: Fabius non cerassecutus maiore lati de deuicta carathagine:qadeptus e praelio quominu trinos milites liberauit: naxnnibalem metii:Ira inuidia: ct fortuna uno prae

Imuscit:&est magna Iaus Fabii. iniu/ria:q romii affecerat Fabiu ob 1uidii Qic haec iniuriam fuit ut Fabius assii magnitudine os ederet:quae siuriae ilIavaen memi: pniorque ea dignoscedu: qui ciscendis: si magnasus fueris: inmSene. u iudicabis tibi contuetia fieri abiimico: icos: non nocuit mihi: sedat, imu nocerii huit:&cuit lui porcstaterua uideris: iudiet a putabis uidicare potuisse.Scito erit honestum &magna genuquidicite ec ignoscep. Decoris:honoris:&gloriae. Metus: quonia no timuγit irrueres hostes, Irae quonia de post ra ira:i Minutili hostes repressit: &lichiicit reii dii alior uin se:fama er&ruoyxes de se ia Itos.dicebat ens 1uidi Fabius etire u anniba Ie: uicit et sorti in ἔ:quonia Fabio rueti ad pragna:aut citctui nihil nocere potuit. Poemis ab excelso: Annibal uiso Fabio ruente ad pugna tinauit:cecinitquc receptui professus minutium quide se uicisse: Leda Fabiose

esse luperatu. Orbe corona militum. clausi rat minutivo suos. Hausturus: constipturus. Dardatusdu. minutius.

ia inqt minutiuς mcte mortuus erat Neu pudebat opem Fabii implorare:que

Iarserat. Mente: animo suo:iam enim desperauerat deuita. Gemino cornu:alis utrinque locatis. Hieriore corona: idest circunuallauit acies hostiles: qua minutianos milites cIauserant: