Punica

311쪽

Emathio sterea:nuceanit bellu gesta aduersus Acarnanes& philippumacedoniae tege haeseranosuerat.&macetii lustrare domos&achaia rura.M.claudio Marcello T. Quino inlisphaei .ppus contra aetolos loratibus auxilium acheis bellu gerit.romani missos piliodi socio nio rege aetolos defendunt εἰ graecos. Emathionaracedonicocmathiadusta est macedonia ab emat iste. Tellus aetola:aetolis intullit bellum philippus rex macedonu. Acarnanes sunt finitimi aetolis:qεν fines diuidit achelous. Stibitis carinis:mitris a philippo cui aetol defeetio ad romanos pellet hit, mali lautiatae: et subita expeditioneparauit: cu.c.Xx diremibusapollonia Storicon suasit. Causa noui naotustylai erat foedus iterAnnibale ct philippumi gna classe i italia traiiceret:& mari, tima ora depopularetur.bellu pro pie sua terra marique per et ubi debellaru et italia olidi roma carthaginens tu ect praedaque Oisanibali cederet pdomita italia nauigarenr.s graecia belluque cuquibus regibus placeretgererent .quae ciuitateS ad macedonia vergunt philippi eiusque regni ecnr.io philippus & Acarnanes moueriit belluaetolis romanorii amicis. Ausoniu:romanti&itatu. Gete tapius:describit origine:& semina philippi. Reacidum:ep, rotaR.aeacide pronepotes Achillis ex epyrro ubi regnauit pyrrhus achilleides. philippus ma/ternil genus ab Achille ducebat, Tumebat: elatus erat&supabatiscribenςgeneri suo achille uix sortissimu , Noctur. nis armis:philippus apollonia priust

tauit leuibus biremibus. .XY.fitum Ieaduerso subuect us.Ide adoricii oppiduini aetoliae in finibus uersiis macedonia nocte admouit exercitu:qua urbe i plano sita neque moenibus neque uiris neque armis ualida prio et u oppi emit. Taulantius: ulatii dicti similat Appianus ait a Taulantio filio illyria quo illyrici nominans. Non ullo nolaudest ignobilia oppidamnulli nola inuasit pnilippus 8 coepit. Pheaca:pheaces hilatores sunt corcyraessulae clarae hortis alcynoi Tesproti εἰ chaones sunt populi epyri, Casiis ausis:uanis &fritura quippe nihil psecit. Anactoria ora: pyrotica mna riu urbs maritima opus molossose eratque tuc ditionis artolos . Ambracia urbs ad mare dicta ab Ambrace rege aqua sinusambracius. Pellea:macedonica pella oppidu in finibus macedoniae pria AIexandi ima pii Leucatae:leucatae promontortu pyri:&acti titia quo crat teptu apollinis: Viigilius: Et sermi ala nautis aperit apollo. Ithaca insula pria laertis patris VIyxis. lam insula est prope ithatam.tulci atminere Homerus θc Virgilius. Cephalenum:cephalenia in si Ia saxosa .quondam melena dici al eritus ut dicunt cosmographi&Homeriis canit in Odyssea mons est ithacae.Neritum pro insula fuit Virgilius.Et Neritos ardua saxisiuemsHiritur sysius.loquitur enim nunc de insulis. pete sedes:peloponnesum ubi regnauit pelops tantali filius.achaia incipit ab isthmo peloponnesi cili urbs caput aetoItaeniis a dianae:quae irata calidoni is imisit aprum:qui totam prousciam deuastadit. Virgilius concessit in iras ipse deum antiquam genitor calydona dianae. Tristam:inuisam, Oretas aetolas ab Oeneo patre Udei rege aetoliar. Curetaca tecta:curetes aetoliam incoluerunt.pulisque littInacarnaniam abaetolis diaceaetolo.unde aetolia denormina t. a est. Hemperiam:italiam. Gnis: sivcis quos sol Iicitabat ad bellum contra romanos. Eph; re:corinthus in capite isthmi .patre uigia promontorio peloponnesi sita ex aduerso aetoliae .pIeuron urbs aetoliae regna r4um aetesoru . duplex fuir noua & uetus. Parnasus: mons est phocidis in quo erant desphi oppidum tanoraculo Apollinis .ideo ait saxa sonantia phoebo. duo habet cacuminam malus. Dra: Troia

ait libro vigesimo quarto. Templum Apollinis delphici politum est in rupe undique pendosi, E mathio interea tellus artola tumultu. Γ eruebat macetum subitis percussa catinis.

P roximushuic hosti dextras iungebat acama IC ausa noui motus penis regique philippo Ι ti bellum ausonium sotiatae foedere uires. H ic gente egregius ueterisque ab origine regni E acidum sceptris proauoque tumebat achille.

I lle:et noctuinis conici ruit oricon armis.

4 uaque per ill3ricum tautantius incola littus E xiguos habitat non ullo nomine mutos T urbidus incessit telis ille aequore uectus

unc et pia earum resprotiaque a tua lacescens

E pirum cassis lustrabat futilis ausis.

H inc et anactolia signa ostentauit mota.

A mbiaciosque sinus pelleaque littora bello D ei fundit rapido. pepulit uada feruida remis

L eucate et phoebi uidit citus actia templa. portus ithace laertia regna timenque L iquit inaccessam:suctuque sonantia cano S axa cephallanum et scopulosis nerit aruis.1 Ite etiam pelopis sedes et achaia adire M oenia gauisus tristem calydona dianae. O eneasque domos curetica tecta subibat. P romittens contra hesperiam sua praelia grais T iamltis rata ephrre patreque et regia pleurop. P arnasu hie biceps:phoeboque loquentusa il

312쪽

Ac lare quis inquit philippus reuocaretur ad priani bello Iaboratam m non cestabat uagari p oenia cra ostentando belli umbra&simulachF. Orestes sarmaticus: rex sarmatasse qmacedonia sinstabit priusq decederet abachaico bello philippus reIiquit supra duo milia ola generi sar a tortula stibMenippo&Polyphonte si presto sociiseent si res posceret cuipse ad Macedonia era respuenissetaque demetrialem alius uenit nuntiusafferens de motu dardan wq sarmatis .ppi qui sunt. Asperaui ultitudocrudesis. Exundamet:sese effudisset. In agros dolopii:thessalos.nadoIopes fuerutri

thessaIia: militaruntque subpyrrho Achillis ilio. Umbra: imulaci belli:

more quippe latronis i agatus fuerat. Donec nimc pelagoniictus fuit philippus tande:&cum. Valerius clamem ad ostium flimrinis duceret:ne nauibus rex fugeret.philippus uisens se Iparem romanis δἰ naualidi terrestri certamine Incensis nauibus terra macedonia petiit magna ex parte inermi exercitu spolia γroque. Tyriisaearthaginensibus&Asa, nibale. sanxit foedera.p. cor. scipione .P.Iicinio crassis cons.P. .Sem. Tudita

nuna cu philippo pax in fila cani faeta e Iam finisqliartidecimi anni belli punici ciat.&slati id ni Sempronius cethegus cApulatum inuenit. Initiitqueal n .xυ. erat. Ncci fugit: noesst aspiratus accipes legem romanos,e. Regnoa suo:idcst no refugit conditiones impositu suo regno. Tunc &tyndarii: nunc narrat poeta quo pacto Fabius taret a recuperatur. Tyndarii: lac demonii a Tyndaro patre Laedae reginae laconiae. Latias opes:ingens praeda tarctina silit argenti facti. signatique auri.lxxxiii. nailia pondo signa.tabulae.prope ut sy

racusarum ornamenta aequauertit : scd di maiore animo generis eius praeda ab

stinuit Fabius Niarcellus, Fabio seni ad differentiam filii. v. bio Maxio.V.Qa,Ftiluio Flacco.iii .cos. tarctum receptiam fuit. Sollertia:summa diligeria. Tunc quoque: qadmodum prius fregerat Anniba Iem astu. Nanque ut compertum:sine corae suom de tarcis norum Fabius uoti compos fuit. praesidiabritioruni ab Annibale relictu tarenta erat. ius praesectus mulierem arctebat: cuius frater sub Fabio militabat. Isce tior factus a sorore consuli Fabio re narrauinqui iussit ut tras fugam simularet:&sic per sororem straesecto conciliatus eum muliebribus illecchris ad proditionem loci cui praeerat allexit. lnde ad cosulem noctu rediens acta retulit. Fabius noctu stalas adnioueri itistit ad cam partem in qua bratii erant quibus adiuuantibus in urbem transccsum est: Autorcs proditionis caesis in Scartalo dux punici praesidii obtruncatus.&muIribria rii per errorem. Virimi:ipsius Fabii, Rutilis: romanis. Sed quisnam auersos:nucclescribiturortem Marcelli: qs inquit dubitaret intelligens eodem l

potetecidisse Marcellam fraude punica solem auertisse sum radios & equos ab urbe roma: qiuasi di

eat Nemo dubitaret.nam ipsa numina romanis aduersa erant cum passa sint tantum ducem tali t potatuere: Calido gradivo:seruetiniar&.Laus marcellia fortitudieisubeastis Iaboribus piculis:

A c saepe ad patrios bello reuocante penates c um modo sarmaticus regna in staret orcstes A spera nunc dolopum uis exundasset in agros I ncepto tamen haud facilis desistere uanos elli pergratas umbram circuntulit oraλd onrem pelago nunc terra exutus omisit

S pem positam in tyriis:et supplex foedera sanxit

P ardana: nec legem regno accepisse refugit. I inceti datillatias fortuna tarenti A uxit opes laudemque simul:nam pei fida tandem V ita fatio deuicta seni:postremus in armis D uctoris tituluscauti sollertia tutum I um quoque adepta decus captis sine sagula muris i N anque ut compertum qui punica signa regebat:

F ceminea uri flamma:tacitusque quiete B xin virtuti placuit dolus:irae sorori. N am castris erat in rutulis germanus amate e ogitur et magnis muliebria uince recordap ollicitis: si reclusas transmittere portase oncedatlibycus rector votique potitus. E uicto fabilis perio circundata telis. I ncustodita penetrauit moenia nocte. S ed quisnam auersos phoebiit iungere abui, R omuleia dubitaret equos qui tempore eodem.

V arcellum acciperet letum oppetiisse sub armis M oles illa uiti ualidaque habitata gradivo. P estora: et haud ullis ung tremefacta periclis

Η eu quantum annibalem clara fractura ruina P locutae inlacet campis carthaginis horror

p orsan scipiade confecti nomina belli

R apium: siquis paulum deus adderet ea .

313쪽

Collisagenoreum: lateriastra roma.

na &punica collis erat sylvestris a neu, tris primo occupatus in hunc colle An, nibal insidias Iocauit Marcellus&chrbs pinus collega clina ad loca exploranda proficiscerentur. lebant enim tumuIum occupare:net anil in ceruicibus hostem haberent:cuni in insidias incidis. sent Marcellus hasta traffixus cecidit. collega duobus iaculis ictus cum adolescete filio Marcelli etiam lautio euasit. Agenoreum uallumaeastra punica a ro/manis. Mavors:bellum. Marcellus: Chrispinus consules in apriliam se contulerunt. Annibal ex briatiis apuliam petiit:&sic omnis belli moles erat in apuγlia. Gestit mens:apud Liuium sic loqtur Marcellus qui imus ipsi cum paucis equitibus exploratum subiecta res ocu/lis nostris certius dabit consilium. Lustrare explorare. Sedere:placuere. Iadudum:statim. Praematurus:ante legitimum tempus bellicis laboribus aptus. Vine sicana syracusis.nam ibi militauit sub patre. Meo uultu: ferociast a dore meo simili. Saguineos rores: hoc fuit prodigium infausti itineris . nam Marcellum non prospere Iitasse aruspices dixerunt. Lethi feci:in quo MarcelIus cecidit.Annibal aliquot Numidaruriirma in medio saltia condifferat :quorum interditi nemo a statione naourbatur ne aut arma .aut ipsi procul aspiceretur. Qirod lebeat sta peris:quoniam erat prope mortem.inuita debemus su Ieris post mortem minime: ut poeticeoquar. Virgilius de pallante mortuo ait: Nos iuuenem exanimum:6 nil amccelestibus ullis Debentem uano nioesti comittemur honore. Latias leges:iuγra romanorum &imperium. Colume

salus:& fulchruni romani imperii.

C ollis agenoreum dirimebat ab aggere uallun

A usonio:dauni mavors consederataruis C urarum comes et summi chrispinus horam

M arcello setius communia belliciebat A d quem marcellus gestillustrare propinquasM mssilitas medio uiros imponere monti: N e libys occultis tumulum prior occupatas,

S i cordi est te participem chris ne laboris E sse uelim nunq desunt consultaduobus.

H ac tibi sedete:ardentes attestere sile. I am diidum certanti equos:marcellusui ama A plantem natum aspexit letumque tumultu:U incis ait nostros mirando ardote uigores S ic praematurus foelix labor:urbe sicanad ualem te uidi.non dum permitteret aetas: C um tibi bella meo tractante praelia vultu.

H uc decus huc nostrum lateriae iunge paterast E i me disce nouu martem temptare magistro.

T iam pueri colla amplectens sic pauca prolistit S tamme deum libγco faxis depraeside uictor. H is humeris tibi opima feram:nec plura sereno S anguineos fudit cum ivppiter aethere rores A tque atris alma aspersit non prospera gutis. V is dum finitis intrarant uocibus arctis.

L etiferi collis fauces cum turba uolucres I nuadunt nomades iaculis:niboque feruntur

E therio similes ceca fundente latebra A rimatos in bella globos:circudata postquam N il restare uidet uirtus:qtuod debeat ultra 1 am superis magnum secu portare sub umbus

N omen mortis auctioria: nu eminus hasta

A ltius insurgitinunc sevit cominus ense. F orsitan et euasset rapidi freta scuapericli N i telum aduersos nati euenisset in artus. T um patriae tremuere manus:laxataque lucte.

F tu runt rigidis arma i felicia palmis.

O buia nudatum transmittit lancea pectus. L abensque Uresso signauit gramina inent

A t postq tyrius se ua iter praelia ductor I nfixu in aduerso uidit sub pectore telum:

I inmane exclamat:latias carthago timere

D esine iam leges,iacet exitiabile nomen A usonii columem regni. sed dextera nostrae

314쪽

Magnanima uirtus earetiuidialqm magnanimus&pruciens no inuidit: iuidem iis qppe maioribus tuir magnus het instomneffectione: gideo honore alicui inuidere non debet. Suphae: inclytae&ina Mae. Alteriuscessulis:chris pinigeuasit uulneratus:ct paulo post decesnt. Signa:castra romanaasanibal reliquias Marcellii argeteo uase filio remisit. Iberis:nuc transit ad hispanias ubi Scipio fulminabat. orsu:kepisse punam magnis auspiciis statim expugnata carthagic. Patria fulmina: qna habebactouis filius. Consupto ano: c dicitur ad laudem Scipionis. na octav VT am similisnon obscuras mittanir ad umbras M agnanima uidia uirtuscaretralia sepulchrip rotinus extruitur: loque educitur ara.c onuectant siluis ingentia robora credata

S idonium cecidisse ducem:tum thura dapesque E t fasces clypeusque uiri pompa ultima fertur. I psa facem subdens laus inquit parta peremnis. M arcellumabstulimus latio: deponere forsan

si ens italum tandem arma uelit:uosite superbae ξ xequias animae:et cinerem donate supremi M uneris officio nun hoc tibi romanegabo A lterius par: atque eadem fortuna laborume onsulis exanimum sonipes ad signa revexit.

T alia in ausonia:sed non est talis heris.

A morum euentuscampis arthaginis omnes

p er subitum rapte pernix uictoria late1 emerat gentes:ducibus spes una salutis S i socias iungant uires ingentibus orsum

A uspicii siuuenem. patriae ceu gestet in armis p ulminaesublimiuallatam uertice montis E x oculis urbem cumulatam strage uirorUm. N on toto rapuisse diciqua martius ille A nnibal interea consumpto uerterit anno. N et Mequandam necopiam ubertate sagunti M.

p roximus applicito saxosis agere siluis T endebat fratris sperans ingentia facta A sdrubal hinc robur inlatusque rebellitiis aliis

c intaber:hinc uolucri mauro pernitior astur. T antaque maiestas terra rectorisibera: A nnibalisquamustaurenti terror in ora. F onectes cum ipsis sollemnis honorem R ettulerat quo primum orsi carthaginis altars undamenta nouam cepere mapalibus urbem. E llet repetens gentis primordia ductor F esta coronatis agitabati aurea signis. P acificans divos:fraternum lena nitebat.

D emissa ex humeris donum: quam foederis arcti T timcnuslibyco rex inter munera pignus

auo mense lagunt hutnexpugnauerat maiora igis erant auspi/cia Scipionis q uno dictarthagine pagnauit munitiorem saguntho uiris: Nopibus. Proximus applicito: Scipio totam hyemem reconciliandis barbar μassconsumpsit primo uereasdruini cahostili res tantis Incr mentis augeri cerneret suas uero maminui ac sorem nili audendo aliquid moueret ut Omnes rueret.dimicare qprimum statuit .. Saxosis tuis:proxime inquit Liuius carthaginensium exercitus asdrubalis prope Urbebetuliam erat pro castris equitum stat es habebar. romat castra posuerut prope asdrubial nocte in tumulit copias recepit plano campo I summo patente. Applicito:a diiuncto aggere castrorim sylvis. Tendebat: tentoria explicabat lc locabat castra. Vir. hic scutis tedebat achillas. Spirans: reserens annibalem uidebatur alter annibal supra dixit :&Dalrcm spirat in armis. Hinc robur: describit milites asdrubalis. Rebelliγbus:sedifragis. Volucrinaeloci ad cura sum .de asturibus&cantabris:& inauris dictum c. Tantaque: sensus.tanta erat maiestas asdrubalis in hispania:quanta in Italia annibalis. Forte dies priscu: asdrubaI cum carthampnis natalem celebraret a Scipione tur tus est: sic romani natalem urbis.x.calen . maias Iauro tota urbe redimita celebrabrat. Tyriis blenis: tyriae coelebritatis: δ natalisca rhaginis quae erat libyae caput.solemnia sacra dicuntur: quae certis temporibus annisque fieri solent. Orsi:incipientcsiecere fundamenta carthaginis. Mapalibus: domiba. Altae:clarae ct multi nominis:erat enim. aemula romani iperii. Signis: vexillis S militibus: sic aps romanos coronabatur omnes lauro ad qd

alludit poeta. Pacificas: sacrificins:& 'placas deosyrios sacrificando. fLena: uestisq anibali donauerat hieronymus syracusanus S quo supra. Federis: qspcusir cu anibale:de carthaginensibus. Rex:hieronymus post morte hieronis.

316쪽

sire armatus. Efurtiua luce: uita usurio quoda habuerat.nam cudebuisset imactari ad aras putricas demorealium mater supposuit. Unde uita ipsius erat furinia:sed numen hanc fraude diu non pe mlit. Frondosi coIIis:caesa ei uti hac acie ad octo milia homin unaasdrubal alaam pugnae noli expectauit rapta pecunia ut scrib1r Liuiuspmisit eIephatos qua plurimos potuit: ramque superato ad pyreneum contedit.Scipio castris hostiu potitus est,praeter libera corpora omnel danr inflitibus concessit: nispanos sine piso dimisit: poenos

B ella nihil uitae peragi sine laude placebat.

I unce furtiuati a istantem praelia luce

P eiecit gallam: sinis carthaginis illum S upposito mater partu subduxerat olim. S Hs inulla diu deceptis gaudia diuis T unc alabim murru atque drace demisit ad abras

p cemineo clamore drace extrema rogantem

si uius ceruicem gladio inter uerba praecesque A mputat absciso durabant murmura collo,

A t non ductorilibyco par ardor in armis p rondosi collis latebras ac saga capessti

A uia nec cedes cXtrema ue damna ministant

A minis italiam profugus spectabat et alpes p raemia magna fugae:tacitum dat tessera signum P imissam colles pugna siluasque ferantur.

D ispersi:et summam quicunque euaserit arcem p penes culmenque petat: tum primus honore

A imorum emto et parma celatus ibera

I n montes abit: atque uolans palantia lingi

A gmina deserus latius uictucia signa

I mmittit miles castris non urbe recepta P lus ulla partum predae tenuitque moratas

A cede ut libycus ductor prouiderat iras. p lumineiueluti deprensus gurgitis undis A uulsa parte umibus causaque pericli fi natat intento predae liberauius hoste. t m gere occultis penus postgadditur umbris S axosae fidens siluae: maiora peruntur R visus bellaren Oaet superari certior hostri P penes tumulo clypeum cum carmis figunt

A sdrubalis spolium gradivo scipio uictor:

T citore iterea posito transardua montis

5 ebricia populos armabat penus i aula M errandi dextra largus: lloque para: P rodigere i bellum lacilis praemissa feroces A ugebant almos argenti pondera et auri.

quaestore uendere iussit. Nepote Masianissae capti uti liberauit: Sequo donatti atriincti Io remisit. deinde relis Iu aestatis constipsiri recipiendis in fiena hispaniae poptatis i omenquc rini uir scusauit cu rexab his panis appellaretur dicens sibi maxilini nomen i imperatoris ecquo se sui militesappellas t. regiu nomen alibi magnum romae intolerabile ee. Collis:prope quem pugna fuerat.Inde ad pyreneum contendit. Dimissa in colIes pugna: hoc erat edi ctum iit dimissa pugna omnos ascenderent colles&pyrenea itiga. Exuto h λnore armotu:depositis almis propriis Ssia mpta parma hispani militis abiit ad pyrene. CeIatus: incognitus propter arma murata uidebatur quippe hi l panus

miles. Palantia:pastina diffula. Non urbe recepta:rara praeda strit in castris qta non fuisset saliqua urbe S praeda retinuit iras militiam a caede.non enim DRquuti sunt hostes fugientes &ita futurum .puiderat asdrubal S de industria opuleta castra re Iiquitur ipse ciIm suis euaderet ut facit tiber q cu uider se peria uena meit, restes deponit delibus. ob

quos peti .Unde Iiaue. imitarias castoraq se eunuchu ipse facit. cupies euadere dano testiculoru.Adeo medicatum iret

ligit ingue. Causa pericli:qiri 6narias est ob inguina peti. Aulus:fiugies. Vnahris: nemoribus & sylvis. Maiora potuns: Scipio no est insequutus hoste sugiente:sed retro uertit iter: ut hispanos poenosque domaret: erexitque trophe/ am in reneo iugo cum titulo quem iclupeo scripserat sopio dicat marti opolium asdrubalis. Wr.de aenea: de rem rine signo.aeneas haec de danais uictoribus armata Certiori andrubal qui fugiebat& yluarinar auxilio se tutabatur. Interea: cum Scipio flexit iter retro asdruba I pecuniis anim galloru ad bella sollicitauit. Debricia aula: s Tenca. Bebryx fuit pater pyrenes ut dictum est 6e tenuit illos morites. Largus non parcens pecuniis in cinaedis millitibus. Frodigere:essundere, Praemissa : naprae miserat pecuniae magna uim: 5 elephatosasdrubal. Asos:audacia asdrubalis.

317쪽

Vetalliseris:hispania aurifera .de metallis hispanis dictu est. Longo discrimine:bello. Hinci propter hanc p cu/nite vim, Venales:qin pecunia alliciebari f&facti sunt astaria datis stipediarii. Pigerrimus undae:quonia leniter fluit arar.supradixit:auget opes stati similis de rhodano: Sarari loquens. Assecta: finita & iani a neunte uere.asset aperie

ut scribitvIlius dicebancea quae no ad sinem ipsu sedyxima fini progressa deductave erant. Quos ronia inqt: uerba asdrubalis mirantis romam non esse iam superatam ab annibale qui alpiuna tantam moIem tran scelerat: praecatur qtae ut annibal sit incolumis tam uirtute praeditus . Laeuius: iniquus nobis iasinister. QRite ad sydera. . stiperasse alpesad caelum erectas. Primordia beIdi:aduentum ipsitis annibalis. Italo saguine:qin cresi fuerant Scipiones in hi, spania superatique exercitiis: Sinita lia magnas clades ediderat annibal. M. Livioni natore.C.Appio Claudio Nerone conss.asdrubal in italiam irrupiti

Ad moenia: romana .f. ut fecerat ann

baI. Spicula: missa ab annibale&suis: cum fultad portam collinam. Eliseis:

plinicis. His sit p. ultra querelas:&trepidatioena romanorum ipsa italiaqti. Esta est sea poenis Iaccrari di queritur desuperis:quos ait esse ingratos cum ipsa gremio stio saturivim profugum exceperit regnumque dederit. λenotria: itala. Iuvenis:ant bal. Extremo: hispano:&occiduo. Bacis: fructibus:qinca: is erant arbores. Villarum domoruquae sunt in agris:&ruunt. Vastis oris:

depopulatae: desolataeque italiae. Vagus:instabilis: & hoc propter numidasola ingr supradicta mihi accedent nisi ego uno sepulchro codidero oli poenos sinii carma in italiam moliuntur: S sic portendit clade asdrubalis de suorum.

P arta metallise istono disci latam H ic noua complerunt haud tardo militea a V enales animae rhodani si Drgite gaudent

uorum serpit arar per rura pigerrimusvnde I amque ii eme affecta mitescereceperata nata I nde iter Urediens rapidum paceiticarunM iratur domitas alpes: ac peruia montis A rdua: et herculeae quaestuestigia plantae. G ermanique uias diuinis comparat ausis U tuero uentum in culmen castrisque resedit

A nnibalis:quos roma inquit quos altili soro A itolii muros post haec moenia haesU icta meo stenticolumesilit gloria dextra F cella tanta precor heiae usque adsidera aditi I nuideat leuias nobis deus: agmine celso

I ride sacer qua munitum decliuis abalto A gger monstrat iter properatis devolat armis N on tanto strepuere metu primordia bell1. N unc geminum annibalem nunc iactant bisacra H inc atque hic castra :et pastos per pro rutila S anguine ductores italo coniungere martem E t duplicare acies uenturum ad moeniacta dri ostem praecipitietuistinam linendapota S picula eliseis nuper contorta lacertis. H is super infrendens sic secum enotria tellus Τ anto ne heu superi spernor conte a iuronS idoniae gentis:quae quonda septra timent MN ati saturnum nostris considere iovili tregnare dedi:declina iam hac uertitur euasE X quo proterimur iuuenis cui sola supersuti I n superos bella:extremo de littore rapta I ntulit arma mihi: temeratisquealpi saviae I n nostros descendit agros: quotcorpora teuC esorum stratis totiens deformis alui id N ulla mihi floret bacis felicibus arbor. I mmatura seges rapido succiditur ense. C ulmina uillarum nostrum delapsa feruntui I n gremium:foedantque suis mea regna ruitis N unc et uastis qui nunc sese intulit ons. P expetiar miseras querentem exurere belli R et as: tum me scidat uagusaferaratro: E ilibu ausoniis commendet semina sulcis.

N i cuncta exultant quae latis agminacampi , l

318쪽

V no condiden tumuloedum talia uersat s t thalamos clausit nox atra holumque deumque T endita clei praeceps ad casti a nepotis. I stumlucanis cohibentem finitiis vima P enii: uicini seruabatcespite ualli H iciuuenemaggreditulla laetelliansimagoc lausorum decus:atque erepto maXia roma S pesino marcellorum . atqueexpellegetem

M agnum aliad fi si patriaeuis addere fatis A taedii est,quod depulso quoque moenibus hoste

v istores fecisse tremantifulgentibus armis p enus iundauit campos:qua sena relictum si allorum apo lis seruat per secula nomen N i propere alipedes rapis ad certamina turmas s eius deletae post augillabere romae s urge age fer gressus patulos regione metaurib amnaui tumulis nomm atque ossibus agros. Η isdictis abit: atque abscedens uisa paventem A ttrahere:et factis turmas propellere portis. R umpit sammato turbatus corde soporem:

A c supplex gemmas tendensad 'dera palmas

T illurem noctemque et caelo sparsa precatur A stra: ducemque uiae tacito sub lumine phoebe. I nde legit dignas tanta ad conamina dentras. Quaque iacet superi latinas accola ponti Daduti bello gens marrucina:fidemque B xuere indocilis sociis frentanus iarmis T umqua vitiferos domitat piarit uia putas L etalaboris agros et penna et Himie et undis Η Αemis:cta chemento uelocior arcu E Glaehortator sitisque:age:perge: salutem A usoniae ancipites superiet si et roma cadat ne I n pedibus posuere tuisael amantque ruuntque hi otiandi genus acet habet praecedere ductor. I llum ausentcursius adnisi equare sequendo. A tqueidetessi noctemque diemque feruntur Α cromaaduersi tantum mala gliscere belli

A ccipiens trepidare metu nimiumque neronem

S perauisse quaeruatque uno sibi uulnere posse

mos: qua quaestirnta sata noctii: adiutrimago itaIue claudiu Nerone consule dormiente q ia bis uic ratannibale:&Iapulia insequutus erat: iIIc metapontuaufugit:& hic uestigia pnacia i sequcdo. AniycIei nepotis:claudii neronas 9 originea clauso sabino deqtio dictu cha, hebat amycIei dicit qua lac demonii m Ixti fuerut casabinis. Amicle oppidu spe spartei laconia. Clausorum decus: oro imaginis italiae ad claudiunt Nero/nem: laus ii pritas inde claudii dicti sc. Erepto: so. Si uis addeρ fatis pilae: si uis ut patria sit incolumis: εἰ Iibera. tiod deput io:sensus e: audendu id tim quod postea uictor miraberis aio

uoluptas tantae res euentuna si res ad uotum no successis et. Fialgetibusarmis: narrataeasdrubalis aduentu in italia.

Inde docet qasit agendum suadens ab utili. Inundauiti impleuit. Sena op/pidui agro piceno nuc dicit lan allia nomen habuit a gallis senonibus. Nippercsponit prei culti: sesinuit os fetidit

ab utili non esse cuctandu. ne pria ruat quae caeteris rchus bono civi ecbet ce antiquior. Metauri: fluuii de quod ict ie ad metaurii cecidit asdrubal . Tumulis: sepulchris carthaginensium. Palaetem:Neronem timente ius a :o educes milites e castris ut sperareti galliam cisalpinam timebat.n ne an ibal castra intraueret:aIiq codices habent uisa: ut sit uisa es ipsa imago attrahere pauentem Neronem:&ppellere turmas ex apertis castris. Phebe: Iuna. Tacito lumine: Vir.Tacitae P amica silentia lunae. Inμ de Iegit: ei bex or exercitu cium sociortique quod roboris Erat delegit. vi. mi γlia peditu & mille eqtes: Onunciatque se uelle occuparet Iucanis proxima Ir hem ut ad iter psto parati essentaeelicto

Qu.Cassio ad custodiam castros pla/ctiis noctu flexit s p cena pmissis qui eagru larinate marrucinatrentanu &ptutiami necessaria pararent.Marrucinierant auri bello Dentani costates. Prae/tutia uero uitisera. Supi poti:maris a/driaci. Achemento:pinico de achemeniis dictum est. Ancipites:dubii positu

ε inquito milites in uestra celeritate an roma steticolumis an pereat. Acer ductoricocitatus Nero utebas hoc genere exhortationis praecedere:scilicet curr dod milites ducem sequebantur. Augent:erigunt in spem:& dat illi animos cum eum studiose sequerentur. Atroma aduersi: describit trepidationem romanorum de profectione claudii neroniscatus audacia habitura erat famam ex eventu : romae multum fuit terroris ac tumultus cum a tylatum estneronem relictis castris Contendisse in galliam . terrebat etiam romanos q, sine auspiciis tantam rem inchoasset. Uno uulnere: morte claudii neronis &si anni I strabppugnaret abissente consule: nam exercitu amissio nulla erat spes salutis exhausta romadi deficientibus si iis .

319쪽

1am rursus:postqannibaI dicebant taenouerit discessu neronis ueniet nyrsus adportas urbis, Penia tremora:&longinqua a suo uallo.i castris. Sup fratri:anibali dicebat uenisse asdrubalei ta,

na dbere gloria roniae delenae. Premit:cu fremitu δἰ timore dicit. ιια territus. Sub uno corde:una linia.omnes quippe idestiatiebant:erigebanctanae contra aduersaetae manos decebat:& cosultabat q rone fortunae uthentis tela declinarent. Seruitio: seruitutiquariti, hac imminere. Iniquos sinistros. Noctis opacae:noctu castra Liuii Nero ingressus e ne alapatii sutiret:&tessera data est a Liuiopeastra

A ulam restante animam: narma nectatam

ut tribunus tribunu: centurio centurione:grities aente: pedes pedite acciperet:

castra Liuii salinatoris a castris asdrubaIisqngentis passibus distabat. Bellige, ris quonda: describit mores δέ studia Livii salinatorisq multis annis ante ex c5sulata popuIi romani iudicio danatus fuerat: qd adeo egre tuIit ut de rus mi γgraret&p multos annos:&oicetu careret holum octatro post danatione anno iM. Claudius Marcellus: S.M.Valerisus leuinas colles reuocarat ipsi in urhe:sed erat ueste obsoleta capilloque:&harba plixa: prae se ferens in uultu ha/hituqties signe memoria i nominiae accepta .L.Veturitas&.P. Licinius cens res eu tondere:ac squalore deponere:&in senatu uenire fungique aliis publicis muneribus coegerui. scitus:peritus in re militari. Donataerat ira pPiae.dep suerat ira sprerutilitate priae:cui succesere hono ciui no licet. At non alaruγhalem: asdrubal aurore Liuis suesti sate signa cu paucis egribiis scuta hostiurotauit quae asi no umerat: & strigosi,

N ec pubem: nec quem fundant superesse cαρα S cilicet asdrubale invadant:ad praelia soli

A nnibali satis ee nequit iam nissus ubi arma A uenisse suo cognorit deuia uallor H esurum portis penum: nisse superbo in ut fratri ritumi maxima gloria cedat V rbis deletae:fremit amens corde submoo rdo patru:ac magno interea meditataramollS eruandi decoris quonam sesne minanti S eruitio eripia diuosque euadatiniquos. H os inter gemitus obscuro noctis opacae S uccedit castris nero quae coniuncta feroci L iuius asdrubali uallo custode tenebat. B elliger is quondam scitusque accendere maiuF loruerat primo clarus pugnator laeuo

M falso telas non esicrimine uulgi

Iita ut laesuspicatius idqfferat receptui

cecinit. lnde fugere retauit.& uia elusus

pugnado cecidit. Astustipsius Neronis nodiu igredictis castra collegae. Substricti corpus .i .ipsi eq strifoli. i. yp l ibore anhelates districta habetes ilia. Sti. Strigo/sus inqt non ius apud ueteresia orbus dicebas iumentoia qui corpora astringat: aut lamentit asia uiri i ca quasi stringo/sus:nronebat ergo asdrubalem uestigia

pulueris uita I cIypeis de equi substricti

corpus:quod erat signu ad cursus spes ostendebant equi Nigosi & uiri cursu quo illuc contenderant.miIites quippe salinatoris erat in castris.aIlude uenisse putauit equos strigosiores solito. Bisq utriusque insulis tuta audita e:& iocreuisse exercitu suspicatus c. Procle/ batiindicabat. Praeterea:ultra signa e/quos Shorum quos labor attriuerat ipla tuba idicauiti Regi i.gubnata castra. Genaso magistro:duobus rectoribus consulibus retu Iere exploratores inquit

Liuius duplex signum in consularibu ecretus ruri tristes absconderat annos

ed postsi grauior moles terrorque periclo

oscebat propiore uirum reuocatusad arma ot celis ducibus patriae deuouerat iram. t non asdrubalem fraudestatuere recentum a morum:quamsi tenetas nox texerat istis

ulueris in clipeis uestigia uisa monebant. t propere signum adcursus sonipesque uitiquubstum corpus:bis clarum buccina signum: raeterea gemino prodebant iuncta magistro astra regi:uerum fratri si uita supersitia uitandem licitum socias coniungereuites C oscilibus: sed enim solum dum uera patescunt C uniandi restare dolum:marteque trahendita cc consulta fugae segni formidine dissem N oκ somni genitria mortalia pectora curis P urgarat: tenebraeque horrenda silentia aleban

n consularibus

castris cecinisse:quod sisnum erat duos esse consules, Verum fratri: dicebat asdrubal si uiuit frateranibal quo nam modo a Iter consui ab eo discessit. QuM.quomodo Isaei talsulibus sese coniungere unde cunctandi ina eo dicebat donec ueritas pateret. Nec sulta suge:haraxius curisasdrubal inquit Liuius extinctis ignibus uisilia prima dato signo ut taciti uasa colligemat signa esserri iussit&per tortuosi amnis intus flexulque cum errore se reuoluens non multum paetcessit: eum Claudius Nero assequutus est :& Cato qui erat praetor in castris cum leui ρmatu ri

320쪽

E rupit suspensa ferens uestigia castris: fi t muta elabi tacito iubet agmina passue

l niumen nacti pet rura tacetia noctem:

A cciletan uitant sociossed pcita falli

S tanto motu tellus nequitiplicata hasc eco erroreuias:umbrisque feretibus arcto

c ircumagit spatio: uap uestigia ductos.

N am qua curuatas sinuatis flexibus amnis

0 bliquat Epas:refluoque per aspera lapsul n sese redit ac casso ducente labores Egim inuoluunt hustratis gressibus orbem

I nque errore uiae tenebrara munus ademptU.

L ux urgettipanditque fugamaeuit acer apertis T urbo equitu portis. atque ola ferrea later empestas opertica osmonta arma manusquep ermixtae:ia tela bibunt premissi cruine.

Η ineiusta nu fugientemsistere pennae

9 ictea uolitant hinc lancea turbine nigro F ert laetum cuicuque uiro que prendidit ictus: B eponulabitus cura. trepidisque coactase onsistuntarieset spes ad praelia uerluc, I pse intermedios narem dura uidebat

s idonius ductor tergo sublimis ab alto

euadrupedantisequi tendes uocesque manusque. P er decora extremo uobis quesita sub axe. P et fratris laudes oro uenisse probemus si ermanu annibalis latio fortuna laborat A duersis documentadarentque ostedere quantuS. V erteriti rutulos domitor tellurisibera: S uetus ad herculeas miles bellare columnas.s orsitan et pugnas uenictgermanus 1 ipsas.

D igna uiro digna obtestor spectacula plenoe orporibus properate soloquimque timeri D ta bello poterat stari iacet unica nunc spes s ipene elatebris ilia liuius euo

D amnatu offertur uobis caput:itc agite oro S ternite ductore.cu quoconcurrere fratri

S it dor et inpis finem donate senectae. A tcontra nem: quid cessasclusisselabores

I ngentis ili peditos tibi Horia miles.

p arta ingensmuc accumula cepta ardua de tra.

Η eatemere abducto rupisti robore castra:

Erupit:asdruba I e castr1s. suspensa

uestigia aexprimit habita clam fugietis est a quippe suspendunt ne strepitu faciat. Muta:sine clamore:ut discessu no intelligerent hostes. Et abi:egredi cito passu. II lunaen: obscura sinerumie illumis nox obscura: cu luna non lucer: Vitat socios: Agmen inquit Liuius poen e priopagros pala 'fessique aliquot somno ac uigiliis sternut corpora pasLatque1frequentia reIinquut signa. Percita :scussa fugientiu ictibus. Nequit falli:no pdi decipi a poenisvino ipsa telIus 8c fluminis anfractus eos deluseruta ImpΙicat aetas: docet quomo asdrubalo nocte uia eIusus reuertebatur ude di lcesserat. Implicati suoluit. Aetas:quasia perfecerant cursu ireae repetebat.errahant enim noctu:& eocse reuertebantur Caeeo: nocturno. Circuagit:ducit circi &splicat Gore uiae. Ferentibus: ducentibus eos P tortuosas ripas fluminis. Aicto:angusto qn i no elongabans:sca

Exiguit orbe: bichae spatium:qin paruprocelchat seqLientes flexus ripae. Turbo:agmen istar turbinis. Portis: castro rima. s. Tcmpestax: ipsi milites tanquatempestas. Pennae dictete: agittae cretes cs. Curii abitus:asdrubal postsi pugna dum uidit deposita omni cum sugredi aciem Istruxit. Rerum dura: periculudi difficultatem. Per decora extremo: OEoasdrubalis ad sti milites quos hortatur ad opem navanda cii tot uictoriis in hispania clariuerunt: testasque eos per laudem Annibalisnit eius fratre initaliam factss uenisse ostendant q alpes transcendens oppositum agmen roma norum profligauit. Decora:gloriam. Extremo axe: hispania quae cadocca su in solismbiti icerant duo fialmina belIi scipiones, Laborat mititur ostendere romanis quales illi sint qui alpes trascudunt. Aduersis: Iamitatibus totiens acceptis. Verterit:uenerit. Iberae: ispanae. Pleno sole: strato cadaueribus minanoM. Iacet fri:oesus ea fratre annibale:& Lic trahit romanos scolat Umptu. Infracto aeuo: ualde debili senocta. Damnata caput: ipse Liuius salinatorquem prius romani clanauerat ob malere gestam in consulatu . Sit pudor: pro puderet Claudius Nero ex alia pie suos hortabatur sic clanaatapua Liuium.

Quid ergo praecipiti cursu tam longiti te remensi sumus o milites. Clusiste: finis .locus est ab utili: inde proponit

gloriam quam ex uictoria consequuta xi sunt. Pedibus:celeri cursu ex apu/lia .unde huc contencimius. Dextra:uiribus d pugna. Temere: rudenter: Slocuς est ab honesto. Adaucto robore: delectis militibus ex omni numero.