Punica

81쪽

Hinc:ex his trie oriis. Tuis: romanis. Ex 1 se turibus:p dicit Iuppiter ueturam esse gente flaλuiam ex sabinis:quae romanu impertu au t. cures oppidu sabin c.Vespasianus natus e in Foda uico propertate ex patre sablo:a claudio pricipe Narcis 1gsta legatus legonis Igermania missus est.inde in britaniam tras latus triciesca hoste conflixit:&uecten insula britaniae proxima inditione redegit. Thylae e ultima insularu oceani britanici quae orchades uorans: caledola e stlua britaniae. in lebritannicaledonii diculur de vespasiano: sic canit Valerius flaccusi primo sui uis: que o pelagi cui rector aperti fama caIedonius postsi tua carbasa vexit ocea H ine therea tuis longo remabitur aeuo.

E κinsecutibus uitius scelistis ad astia.

Inde missus e in asia a Nerone ad com E fferet:et sacris aurebit nomen tuli.

D ellatingens tacdeso nutrita sabino

psit&ut prinisi rest usa uinciae cor H inc pater ignotam donabit uincere milen

I nque edonios piam trahetagmina luc

diit adiperiurelicto illictito filio: q C ompescit ripis rhenum: reget impiger atros

P sin inque senex bello donutabit idi unem

Niosepu. Virtus celestisigens flauia N ec striis ille lacus uiduataque lumine regna

ζὰ αἶ- - se: ita S ed supcium sedes nostrosque tenebit honores.

e sabinia extollet se usque actastra pro T iam iuuenis magno praecellens robore mentis pler res rasaeures ut dixi e Oppidu E ipiet patriam molem celsusque feretur

bit nomen ivli sacris: naiperatores ab H quatum Imperio tollens caput: hic lara gentis ivlo vilii dicebans: u sacrosancti erat: B ella pallesimae primo Gebit minio.

eoru nominam fauis scribebantur.

ptimus fuit tutius caesar heneficio nepotis& filii per adoption 11 in numerum deorum relatu . de quo Papinius in prima Mua:Qui fessus bellis assertae munere prolis: Ptinatasiter nostris ostendit in aethera diuis. unde Ovidius in fastis: iuuenesillic &festa domestica uobis: Saepe tibi pater est: saepe legendus auus: Quaeque ferunt illi pictos signantia fastos:Tu quoque cum druso praemia fratre feres. Iuli: a quo gens ivlia originem habuit. Vnde Martialis nasciturum domitiani filisum sic alloquitur:Nascere dardanio promissunt nomen ivlo. Bellatrix gens.T.flauius petroniγus autore Tranqui tomuniceps reatinus ex acie pharsalica fugiens domum se recepit. huius filisus cognomine sabinus apud helvetios publicum funus exercens diem obivit. superstitibus uxore Vespasia polia quae nursiae honesto patre orta:patrem habuit vespasianum pollionem:ex duobuslibetis quorum maior sabinus ad praefecturam urbis: minor vespasianus ad consulatum usque processit. Locus ad Sextum miliatium a Nursia speculum euntibus in monte summo appellaturue asiae. Vbi uespasianorum monumenta extant magnum iudicium splendoris familiae:ac uotunatis. Bacifero sabino:quoniam in sabina est magna copia olivarum&frui tuunt. de Iuuenalis: Usque adeo nihil esto nostra infantia caelum Hausitaverent:haca nutrita sabina. Sabino: municipio:siuelando: aut ξppido sabino E:ut dicimus. Tusculanum: formianum. Hinc:ex hae gente bellicosa S sabina. Patervaespasianus ostendet romaniς posse uinci britanniam:&thylen insulam in qua solstitio aestiuo nulla seenoetes Plinius scribit. cancri scilicet sisnu sole transeuntemullosque contra per brumas dies. Ignota: scilicet romanis ad ea diem. Caledonios: Iuconbritannos. Primus: at aesar prius traiecerat in britaniam: sed non oena in ditionem redmit. Rhenum:rhenus fluuiusgermaniae 1 rhetica Ralpia uertice saccessis ac praecipiti ortus modico flexui occidete uersus septettionali oceano mi f:Que ponit prosermanisquos uespasianuscompescuit missus illvea claudio pricipe. Aphros: m Luit illic procosul. Idumen:idume est regio i deae maritima habudans copia palma,.Vnde dicit Stra. hiericus e campus iudeae motibus circu/datus. In quo est palmetu spatio stadiovi centu totum riguu:&hitationibus pIenu: Spalmae illic feriit optias cariotides est et illic uiridaria balsami: lege losepsi. Nostros honores:ecit 'intd usui nos sumns. Tu iuuenis l.Titus q suit relictus a phe in iudea ad expugnatione hierosolymo runt:&qui in specio romano patri successit. ideo ait:Excipierpatria molem. Robore mentis. magnitudine aspraestans: qua Tito semptribuit Iosepus scrinctillum aliquido quasi inerme in m dios irruisse nostes:&inelinatas acies atrobore subnixa restituisse. itaque uit si me nihil addentem se tuo:neque inuidia detrahente: uerum dicere oportet ipse cartitus. Ltota legione bis periculo liberauit: tque ipse castra muniendi copia militibus praebuit. Equatu imperio caputa. ea magnitudine as erit ut spetisamplitudine aequare uideas; postea illud suscipiet quod uirtu/temerebatur:quonia non decet imperare nisi uirum omni uirtute praeditum. Vnte dicit xeno. phon:Neminein imperare decet qui meitor sublitis non sit. Ferae bella:aspera:& magnae diffi/culinis. palestina est regio iudeae: quam ponit pro omni iudea: quam iuuenis Titus si sit . di expugnauit hierosolynia secundo anno principatus vespasiani octauo die mensis septembris.

82쪽

Armirificendens:nimc de domitiano loqttitur:quo imperante si Ilius floruit:doinitianusia deuicta rimania gemaanrcus Creta minatus e puer adhuc deuouitelliano confugiis Capitoliucupatruo Lahmo ac parte presentiu copiam: sed irrup tibus actuersariis:di res Ioardete apud edimucla pnoctauit ac naieisiaci celatushabitu.tili omiscribit Tacitiis quo Fidis sacerdotes utebastrast eris ad matre codiscipit listii cotulituatuitqtre apud ea .Visus e Domitiatas in iIlis primis anis pugnares iove capitolino:cuius aede a sacrilego Vitellia nolui di desedere uolebat:de quo P

tuorum

late batauo ς uri RS acrilega inter flammas seruabercteriis N am te longa manent nostii consortia mundi. H uicta os arcus olim gangetica ibes S ubmittet: uacuasque ostendet bactra pharetras:

H icet ab arctoocurrus ageta per Lubem. D licet et eoos baccho cedente triumphoS.

1 dem indignantem transmittere dardana signa S almaticis uictor compescet sedibus istrum.

Q uinet romuleos superabit uoce nepores.

Q uis erit eloquio partum decus: huic sua musae S acra ferent meliorque tua cui substititcbiussi tuenit rhodopar: phoebo miranda loquetur: I lla etiam qua sca fides stat regia nobis

A urea tarpeia ponet Capitolia rupe.

te A sempi ad oriente:8emare usio alueo redinu utrisidiae fluuios magnitunse superet:cui secu/dus est idus. Tertius ister germanuae. quartus Nilus. Traianus pruis romano imperat uictrice classem egit perganM.Adulaspoeta Domitiano.na id illi tribuat quod e contra historiae ueritate: quonia depopulis ad oriente nunqtriuphatur. Scribit Tra qui Lisvolose si parthos rege auxilia aduersus alanos:duceque alicu ex tapspasiani filiis depoposciste:domitianu lucor ope conte disse Ut ipse naitteres sed non spetrauit. parthi uenerati naici romanon tepore augusti: citi minis aeui uexilla cras ablata.hoc igisqclarigi isti auspiciis ac iiii tiarallias debet . comitiano Syllius ascri, hit. Laxos remisso neruo.1. non ictos. Metiacillitas capiat bictrianae regionis irariete: hactrianos ponit p parthis qui tractiphrate terminuroniani imperii hirabat. Ab axe arctoos epicti ione.Domitianus expeditiones parri sponte sulcepit parci necessario: spontes dac necessario. una in sat malas legione chi legato sinavit caesa. lndacis dilas: prima applo sabino proconsulari oppressos cuda corinniosus co praefecto priae manat, cohortici aerii bciliis a commiserat. de quo Iurae Et qui tultum iis seruatau uiscera dacis Fulo is marinorea meditanis praelia uilla. da mitis dacisque duplice triumphu egit. lc larmatis laurea tota capitol io rettialit. bellu ciuilenaorua .L.Antonio su/periorisgermaniae pnaeside consecit abs cs. Trisimi hu doni illani de populis ad se pretrionem cle,

gantissimo carnu celebrauit stella parata imas. Baccho cedete: qmuphauerat de Indis. Vnde caneti sine operis: Qualis ocloiatisdcscedens liber ah ndis:Egit a pineos frenatat Tride currus. Taransmittere dard Ha signa. i.uexilla romana:quae noth in t admittere ipsi germani ex Larmatarquos uicit 'istra ponit pro ipsis germanis: armatis:&dacis. Quinct romuleos laudat eloquentiana donattiani. le quo Fabius libro x. sic sci ibis .hos notamus: quia gerananica Auluit tabistitatis studiis deflexit cura terram. partaque histri sucste et ini niaxi trahi poeta M. quid in his ipsis eius operibus inque donatus Ue tolutionis successerat sublimius. doctius Oibus denique numeris praestantius. quis enim caneret bella molitis q. qui sic gerit. Qitem praesidente situdiis dea propitisaudirent cili magis siuasartesa periret familiare numen na inmite. Voce:cJoqitcntia. Qui S quibus: idest superabat ostromanos claros eloquio. Sua fitcra: uanum sa8 catus picrii suavitate ta splendorem. Lyra .i .ipso orpheo qui solao lyraralliciebat sara: sistebat anes.orpheu fuit filius calliopes reglaemus 3 Aleagri registhraciar. hebrus fluuius thraciae. rhodope mons. Illaci qua prisca sides:illa Ruit iuppiter fides domitiani quae prius pm nra regia pugnauit bello uitciliano ponet aurea capitolia in tarpeia rupe. plurima&ainplisimia opera inccndio absi impia Domitianus rostititit: in quibus 8c capitoIium quod rursuin arserat: nouam etiam exornauit aedem in Capito illo Qui custodi:&imaginem suam in eius sinu dicauit. Prisca regii uetustcplum capitolinum

A t tu ininscendens germanica I ampuerriti immo performidi e te terauerint tarpes culmini:

uix pubescetibus annis bella iovis:&Martialis: Prima suo gessit ν iove hella puer. Aura como batauo.i.ipsis geringis q nacti oportunitate rebellariit: qira vespasiausapua alexad erat: NTitus i iudea quo tepore vespasiatas petu tu cereale q germania rexerat consule creauit desilauitque ibritania: q audita rebellione german seosia congregatos spetu fecit: pl urimos cecidit: aliosque ad fide revomuit. interea domitiaus adolescens illuc Nperabat: ut barbaros opprimeret: a expeditiois famasculsi ei se dediderunt luin, maxim uarbitrantes pristino iugo sine ulla clade subiici. rebus igis compositis domitianus insignis artate superatibus factis: Natriu dccus referentibus foma regre lurse. laitaui sui populi icolentes tuam infula rheni tu autore caesari cometariis: θ qa Rermai .s maiori par/te hent capillos flavos:&aurei coloris: ideo balati appellat auricomov. Tarpei ignes: incendiaria bello uitelliano. GPetica pubes.i. Indi &parilii. gariges e fluuius scite:oris ex caucaso mon

83쪽

rupe inaccessam perueit. Lapsante: labente. uia quippe lubrica erat:ut neque uestigia firmare posset:neque Ibredi. Inuia devexa erona ips alptu. Nisu: dubio& labeti conatu. Mina/ci praerupto.i quadam altitudine quae minata uadebas. Prona: devexa loca: Eue alta. Obvia:opposita transeatibus. Cautibus.1. suo saxo. cautes dicatur saxa. haec rupesangusta erat atque ita rectis saxis ut aegre expedituς nailest tabudux manibusque retines uirgulta ac stirpes demittere se se' et .natura locrusta ate praeceps. re ceti terrae lapsu laeditus smiranda admodsi altitudi=

Senecta mixit Domitianusannos.xlv. Beatasus iecite erate.Iaus domitiauiamstitia. Qui trinus:romulus dabit tibi locu:& eris iter patre Uespasiana ac Titum . . Siderei nari: huiuSmeminit Martialis Nascere dardanio promissu nomen ivlo. Da pandit serie: redit ad historia poeta natirans iter annibalis per prona alatu uersus italia usque ad taurinos capos . Serie:ordine reru futuraru.i.fata ipsa: duit in iugis aliua habuit annitat:& data inllitibus quies. tumeta aliquot prolapsae rupibus 1 castra peruenerintvndemouit copias:quibiis e colle italia&circ adanos ostedit. dicens caetera procliuia fore : eg sic ad -- E iiunget nostro templorum culmina coelo.

T unco natat deum diuosque datura beatas Ι mperio terras patrio rege:tarda senectam H ospitia excipient coeli solioque quirinus C oncedet:mediumque parens fraterque locabat. S iderei iuxta radiabunt tempora nati.

D um pandit seriem uenturi iuppiter eui. D ustor agenoreus tumulis delatus iniquis L apsantem dubio devexa per inula nisu F irmabat gressum atquehumetia saxa praemebat

nip ruptus erat. Robora serre': ca N on acies hostis ae tenet:sed prona minaci cedendu eet laxu arseribus circa dele P raerupto turbat et cautibus obuia rupta.

unt eaque succedunt auxiliate uento: b tant laciumerent pue morastet dura uiarum. ardetia saxa Ifuso aceto putrefaciunt. N ec refouere datur torpentia membra quicte.

Ita torrida incedis rupe ferro panunt. α'

quatridua super rupe consumptii est. N ouem Opm iunguntiet robora terre coactis Densissima montis: mqntedcias uar A pproperant humetis: a craptas collibus omin:

soluto podem axi putrefacto igni aee 1 ubi nudarunt sylvadentissima montis. que. Regno latini:italiam: in latio A ggessere trabes rapidisque accensus in orbem E xcoquitur flaminis scopulus:m promta ferronis ut latere alpiu quod vergit adita D at gemitum patiens resoluto pondere moles.

A tque a sit fessisma natit . . H is tandem ignotas transgressus casibus spes

Τ aurinus ductor statuit tentoria campis: I nterea uoces lauis atque oracula portans E mensis aderat:garamantum laetus harenis B ostaret ut uiso stimulabat corda tonante M axime bellidae patriis qui moenibus arces S eniitium dextra: libycaspenetrauimus oras. belluar:uerba bostaris ad ani balena a dii os tullit ad superos perfundens sedera syrtis.

4ibaz in ' ζαζ. Γ os Ene equoribus tellus uiolentior hausit.

lidae:annibal q ducis originea beIo. A d finem coeli medio tenduntur ab orbe S qua campis tumulumna ra negauit quibus nomen ex re inditu est. stro.n. I inmensis spatiis nisi quem caua nubila torques

significat traho:& haec loca tranula dse harenas, duo sunt sinus prope in extrema aphrica sparesmagnitu seruartanarum:quo' prox a terrae prae illa sui: tera ut sors tulit alta: alia in repestate uadosai naumni agnu mare: ac saeuire uetus coeperit:linau: harenasque:&saxa ingetia fluctus trahut. ita facies loc e cssuetis stinui mutas. Tellus:quae euiolentior Spericu Iosior ipsisaequoribus.i.ipsa aqua. maiorem inqt labore passi sumusiter harenaςs, ritu:q in aqua profunda. Pene hausit: absorhui accepit. Ac fine coeli: describit syrtes quae a meridie usqueadoctam prote duras. Fine: occasu. Medio'orbe:meridie. Squaletes: scuit no hilare. Tumultu:nie illic magna planities: gregant uetis harenae:qpostmoda ad lepus da ueluti uadescistimul. metatus e in taurinis capis, Interea uoces iovis:du in capis taurinisanibal stativa hset star ab oraculo redictattulit sortes iovis hamonis:&nactus oportunitare poeta describit syrtes: te liorigine&ritus sacroR. Oracula:Graios. oracu Iu e ut finit Sene. uolutas diuina hola ore enuciata. Emessis: sup ratis itinere. Harenis: na illic sut rtesper quas iter fecerat star. Maxis

84쪽

su auriru.cnorus aut uertius septetrione. Trucesuevientes flaminc. Capientc proelia: Iatissim Usine aliquo montis obiraculo. nae illic possunt uenti confligere. Montes:aggercshIl cIaam. Has valles.I. uactata brevia Myrtium per quae non tuto nauigas naues qppe aliquando hamuS cincta demturans in sicco.Gneo seritio&.C.sci dironio consu .iror uacta lyrti unicias is romana tuto nauiga

C instruxit turbo impacta glomeratus harena: V et si perfracto populatus carcere terraS. A fricus aut pontum sparges superetheraestorias

I nuasere truces capientem praelia campum. I nque uicem ingesto cumularunt puluere motis H as obseruatisvalles enanimus astris.

N anque dies confundit iter: peditemque profudo

E natem campo: et semper media arua uidentem

S idoniis cγnosura regit fidissima nautis. V erum ubi defessii lucos nemorosiaque regna. C ornigeri iovis: et fulgentia templa columnis: A di nimus:magnis si laeta fronte sacerdos. E Yoeptos hospes teistisinducit aristas: S tat phano uicina nouu et memorabilelγmpha: Q uae nascente die quae deficiente tepescit. Q uaeque riget medium cum sol accedit olγmpti. A tque eadem rursus noctumis feruet in umbris. T um loca plena deo dites sine uomere glebas.

o stentat seniorescetaque ita mente profatur.

H as umbras nemorum et conexa cacumina Coelo.

C alcatosque iovi lucos praece bostar ad ora. N am cui dona iovis non diuulgata per orbem.

I n gremio thebesgeminas sedisse columbas

Q uarum chaonias pennis quaecontigit oras: L mplet fatidico dodonida murmure quocum. A t quae carpathium super equor uecta per auras I nli en lucis tranavit concoloralis H anc sedem primo cγthei ei a condidit allis. H icubi nunc aras: lucosque uidetis opacOS.

D uctore electo gregis admirabile dictu: L anigeri capitis media inter cornua perstans: I armaricis ales populis responsa canebat.

M oκ subitum nemus atque annoso robore IucUs

E xilui qualesque premunt nunc sedera quercus A prima uenere die:prisco inde fauore.

pru. Comi eiusde coloris cuius erat illa quae uolauit in epitrum. Ales cythere 1a: coluta ilicata ueneri si deo distichon Martialis Ne uio Ies teneras preduro dete colubas. radita sisnidiaesut tibi sacra deae. Ductore lan1geri capitis ariete.i.sedit iter cornua arietis dabamae resposa.aries eductor Ouiu subcuius effigie colebat Iuppri

armaricis libycis, Mox:stati emersit hoc ne q rcernis igiAristas. Prisco uos: auq uenera ubique est cadc sfunditas aquae: ideo

opiis est prius obseriuarc 1 Ilos canales:&ualles inde dirigere iter certia obserua do astra&fic podircsne incidat in loca. Vadosa. χrhiatigi troetit cynosura indua sutareti maior& minor quae dici cynosura .maior uero hclice: phenices primi obseruauerat Qmosumqta CCD tius iter praebet nauigatibus Sambia laribus plorati adola. Sidoniis: phenisse sis. stat fano uicina nouum: desicribit natura fotis uicini rcplo iovis: est tamehaec historia quonia apaegaramaicS Se in die ta hic lusur non bibatur:tanh

ta s,cerdotis harisbae ad hostare. Coti exa:ereetii in altu cc concaua. Na cui dona iovis,q.d.nonao Rq haec ignoret Isidias. s. aegyptotiolantes constitu asse oracula iovis ammonis& dodoncia monis oraculu urascrcbat aegyptii sacpi dot Satriore herodoto sic suit costiγtulti: duae mulieres a phetalcibus ex thebis repuptiis abductae Raci ut: quam alteγra in libi ira puenit: altera syrae aurra ala conpiruit oracula in illis locis. D secerdotes aut dodonei sic dicinandi duae colithae sit grae Ythebisaeqvptiis uolaueri ni quas mirem imolossis ex fago monuir irocchtiana illic habῆdum ecora γ ill si iovis: altera id fecit i libya . Vbi ehamonis oraculus acratu .em aut instih rodottas sciario cluas puellius a phent/cibris Icditas fuisse quas aIterastesproris serim a fagu t Ium Quis erexit: altera ite in libra. Iabas appessatas Pyhastara lingua.& Ioquutas hvana in gua cu deposita Narbarie ira loq coeDOxunt ut stelligereias. Cnino diuulga/ra. s.sunt i dicatota scisir non a terrogative positum semper includit affi

Naarioneni mina uero negationem.

Thehes: yptiae sci Iicet quoniam sunt Ec thehe hoetiae, Chaonias oras epyroticis .chaones sint antiqhuatores epyri apud quos erat oraculii tuis dodonei Dodonida quercum: patronymicum est a syIua dodona epyrs. At quae carpathium:mare carpathiu est ante argyptiam denominatum a carpatho insula quod cxtenditur rhodum usque S cy

85쪽

tione. Ninea:quonia lacerdotes habebant uestes ex lino:&viImo ut lictu est. Collisis: inuice impactis. Maior notatidi stiloce humana maiore.i.dmmos parinil cest Iutus cst sacerdos. Tenditis in latium:uaticinius acci doriςad poenos tendent sin lati uiares Proic assaraci: manos q Origine ha/buerunt ab aenea nepot casaraci. In latus hesperivi M. itala idest uideo martem laparare currus suos ad belltina:&erus equos efflare ignem irritaliam. Tu quinaertit sermone ad anni lem qui misserat starem sciscitatum metem iovis cornigeri:tu inquit si scire cupis finem huius belli cas in apb

A rbor numen habet: liturque tepentibus aris.

D iamque ea miramur subito stridore tremendum 1 inpulsae patuere fortamaiorque repente. L ux oculos feritiante aras statuestae sacerdos: E ffulgens niueaci populi conminere certanti I nde ubi mandatas effudi pectore uoces: E cce intrat subitus vatem detis: alta sonoro C ollisistrabibus uoluuntur murmuraliam. A cmaior nota iam uox prorumpit in aura

T enditis in latium:belloque agitare paratis A ssaraci prolem libres cepta aspera cerno:

G radiuumque imoem currusiam scandere:et atra

I n latus sperstim flammam expirare furetis C ornipedes:multoque suentia sanguine lora T u qui pugnarum euennas: cxuemaquc fati.

Extrema fati finem & dispositionem satorum. Claro labori: quoniam uitatus circa difficile uersas :&labores truλtriunt animosgenerosos:&hoievclaros reddunt ideo ab effectu claros labores appellat.IIlud sane sciendum estiquit rusapud nophonte eo bona mai rem afferre laetitiam quo magis quis Iahore antecedete ad ea pueniat. labores enim obsonium sui bonis uiris. Aeto,

Ii ductoris: diomedis qui cos edit iapulta. Iapyga: appulum ubi fuit pugna

cannenus. Augebis auos: nobilitabis carthaginenses ea pugna oc nemo erit postea qui sic alte uulneret italiam. Dardana regna:italia&romana. Puγhessaturnia: iuuetus itala a saturnoqregnauit i latio.cura dicitur se cor urat& supprimit exitum annibal 1s: ita uolete iunoneme ceptis ille absisteret. Du

carpet supera sauras:dum uitae t. nam

mani usque ad mortem persequuti sutannibalem qui moriturus dixit,liber mus romanos tanta sollicitudine accura. Laetis annibali&m1 Iitibus. Propioris pugnae: qaonia paulo post ad Ticinum cu scipione pugnatum est a potanis felicimarte. PETRI Marsi interpretatio i quartu

AM a per ausoniae: territi sunt roλ um carpet fur ras In terris annibal auras.

niani cum accepissent annitalem alpes munimentum italiae cum cxerci/tu transcendisse:&iam urbes ita Iaso sideρ omnes oppidani muros uetustite collapsos restituentes arma ad bellum

undique comparaban inter .P. T.

Seipio consul rediens mamylia quo transmiserat peroram ligusticam ciam palum traiecisset annibali descendeti alpibus ad licinum occurrit: cum inicelici marte pugnauit postea ini ar pcenonorum equitatui ad trebian e recepit:& in aedito loco castra muni uit eius collega sepronuisgracchus nionitus a senatu ut rei publ1cie labati ope ferrete sicilia celeri nauigatione ariminum inde in castra ad collega uenitauidusque pugnae uir inconsultus ab annibale uincitur:qui mouens inde infesto agmine: ac maximis difficultatibus superato appennino ad Iacum perus inucontendit .hac syllius canit i hoc uolumine. Nubiferos montes: alpesaltissimas&nubibus obductas. Iugum : imperium panicunt id est superata iam esse saxa illa imperuia a poenis. Herculei laboris: quoniam hercules ante transaderat alpes: uIus dicitur eiusdem rei studiosus. improba: scilicet fama. Gliscit:creicit euhdo.

D eposcis:claroque feroκ das uel alaboris I ntiade a toti ductoris iapiga campum. S idonios augebis auos: nullique resinques. A ltius ausoniae penetrare in uiscera gentis: D onec uicta tibi trepidabunt dardana regna. N ecponet pubes ungsaturnia curam alia portabat letis oracula bostar. mpleratque uiros pugnae propioris amore. Ama per ausoniae turbatas spargitur urbes: Nubiferos montes et saxaminantia coelo.

ccepisse i m: nosque permutauectos. emulaque hercule Liaetatur fama laboris escendisse ducem diros canit improba motus. t linigressia:uoluciique citati eum: initicis quatitationitas rumoribus arces.

86쪽

Austruit auditis: adiungit aliqua his quae audivit. Per inania rerum:per res tranas, pascere nutrire:&augere: uor est metus mente e suo loco naouens. Amento mocamuςamen rumilliad parita Iorum quod Iaculo admetitur ut illo metuis ina peIIa f. XLm:cote exactitit. Obi acta: robora quae Obuciuntur portu Timor haud se is magisteriq docet hominem non deberecsscs ncm s rebus dubiis: sed laustria. Lare:uilla. Ult inra fila senes extrema in artate laborates. Non aequo ordie: Uir.sequiturque patruiro passibus arquiS. Nec poscitur autormon quaercbatautore illius rumoris: uera ocscredebant fugiendoque terre

ustinit auditis docilis per inania rerum. 1 -- I. - δε- -

P ascere rumorem uulgi pavor:itur macris. D ellorum rapi a curas. subimsque per omnem: A usoniam mavors strepit et cictarma: uirosque:

P ita nouant:ac detersa rubigines euus.1 nduitur ferra splendornuuenumque repostae I nstaurat galeae coni decus:hasta iuuatur: A mento:renouantque noua fornace bipennes C onsentur tegme laterum impenetrabile multasse assivus dextras:atque irrita uulnera illioraX. D ars arcu inuigilantidomitat pars uerbere anhelu

C orm demin gyros: samque exasperat ensem. N ec non et muris quibus est luctata uetustas: F erre moratur opem:s Iectant saxa cauasque R etractant turresaedit quas longior aetas. H inc tela accipiunt arces:et robora portis. E t fidos certat obices accersere squa.

C iucundant fossis haud segnis cureri magister.

P recipitat tim acuastis it idatur in aruis: D eseruere larem:portant riticibus gras. A ttoniti matres ducentisque ultima fila.

G randeam rapuere senes: tum crine soluto A nte agitur coniunx: dextra ictaaquc trahuntur. P arui non equo comitantes ordine nati. S ic uulgus traduntque metus nec poscitur aut . A t patres quanqeYterrent immania Cepta.

I nque sinu bellum atque spes et peruia fixa

D ecepere tamen crudam contra asperamcntc.

E imagnos tollant animos:iuuat ire periclis A d decus:et dextra memorandum condere 11 me

Q uale dedit nungrebus fortuna secundis: S edii te ductor tuto fouet agmina uallo

s est a gradum multoque gelu torpentia neruos. S olandique genus letis ostentat ad urbem P er campos superesse uiam romamque sub ictu. A t non et rerum curas consultaque belli. S tare probat: solusque nequit perferrequietem. A rmiferae quondam prisca inter tempora genita

stes faciebantu cris natorcs erecto Con,

tra aspa aio destima rerii consultabat: qui poriculis Mustebant ut sortitudinis laude con stipossent. aus igitur est romanoruna a magnirudine animi. immania ccpta:tuta belli initia Samissio alpium sinu ingrenuo ita Isae. Cruda: fortem ac malis in superabilem ut docebatiuiros sortes ocillos quora arsitulina crat:&marte genti ins cribebant. Ad decusnlera sortitudinis laudo quae Cirμ a Picta Ia uersaturiat hic dolor . CS dere nomen dextra para re fama hel lore uirtute in latisdifficultatibus. Re Nis secundis: quonia rebus ad libidine nostra fitientibusas ad luxum uerit ne in rebus a tu citaris generosa natura latatum euolar Sucro uirtutis lata de cola

sequit. Scd lith ar cliuetor: annibal milites suos torpentes mobra uallo&qoiere refouebat eosque solabas dicens iam omne difficultare superata esse roma que iam haberi sub ictu, is acl eam ii crcsscp campos: & cu gal Ios ad defeetiose ne sollicitaret Scipio aduenit. Fessa zradum d satigato&quae ingrcdi neqbar ps d ffi ustates acceptas 1 alpibtis-

Stare:cest a re haerere illic. Armis crequoiadae. galli tenuer magnam italiae prem ultra padu circa placentiam S ci rmonani uersus ligures& rubicone: a Isicrant, i alii scinonis: qDi romana cepexunt obsederiantquc capitoIium bolo ac latui .&.xii. trisus fuerunt qui extineti fuerunt paulo ante tempora tyberii caesaris bol defecere ad annibale sed celer a diuentus sicipionis os repressit qhuc massylia genuam transmiserat. Inde pisas.ubi accepto exercitu a Manlio: NAttilio praetoribus hostiba occurrita helico helvetius autore Pimio fabrilem

ob artem romae commoratus remeans in patriam attulit caricas: Duas: oleo

uni S uinum optimum .und Ili dulcedinc allem sit aliatu se se enuderui.

87쪽

Beatas opimas&sertiles seces italiae. Peperi manule lacerutfbus a se gestis uitanaeres. Impia: quonia cepercitume&1otu capitolino bellio iti Iere. Ω uirites romani quos cepetunt letaones. inania corda:uana:&sine fide. Sossicitat ad defectione Fluxa morti: gente nautiabile bolosura habente mores istabiles:quonia defecerat adpo nos:&antea alpes tral ccnde retannibal boiorii leλratio ad eum Ta e pollicens bolossi ituros duces itineru&belli socios. laconsul: Scipio ia enet assi, La redierat. Photaricis:massyliensibus quonia massia condita fuit aphorcasibus. Diuersu latare quonia annibal ial hibus sci pios mari Iahoraiierat. Signusti roris:classicii A momum inuasci clatus:sedesque atas E tinctui pepererema impia bella: de dicit Plu .in Pompeio ex te; Iocte T arpeius pater etcapti 1enici equirites.sari ita rubram eoni iussit. h C.n .r H ie dum sollicitat donis et inama coli. manis pugnae signu elicti id milites cospexissent ca clamore:atque alacritate R cfluXam morum gent fovet armaque iugit. dinaissis tetoriisad amaa cucurrerunt: Ι in consul uolucri pervectus littora classci

luctamenta et conluvI coccinea erat. - . , - . ' r V r et

Debellata .pcta I: uerba annibalis suos o cipio phocaicis tele referebat ab oris. adopera nauadi hortatisne. s. post tot I ngentesque duces laesteriaeque laborem:

ora quae feliciet actu gesserat commemo U Iuersum emem Propiora pericina uallo. rat ab collinis herculeis usqire ad capos I ungebaumagnaeque aderant primordia cladis.

Ilurbi ab herculis colums ab Oceano ter N anque ut collat admoto con1ule castris: minisque ultimis terra'ptet ferocissi S ustiti erat fortuna moras:signumque furoris A. ccensaeui poscebant hoste cohortes. hac ipsa testate caeso uicto circus ego a D stellata procul quaecunque uocantur ibetis:

merosa agminam a si exercitu. No U oce nat non Pyrenem rhodanuue furentemfΙ ussa aspernatos: nitulam fumasse saginamu1m iussa sita.q. d.osa subiugii misimus: m H apstina per cestas iter: et qua ponere gressum: .

A mphumon defuerit laboris sit imis

sinῆ consequa arcuius catanti motus P enorum turmas: equitenaque pexard uectum

exciditi sunt. Celaas:gallos. Amphi I nsultast eiu et se inuisse hinnitibus alpis

scendistis alpes quie fuerutherculi ma V ontra pulchra 1 suocat ad ductimina contulanus labor& duxistis equos i iugii alpi/ ostem miles habes fractum ambustuque nivosis

iniciam prius homini expedit OUIvpre

herent iter:itaque debetis aios colliges: C autibuS:atque aegre torpentia membra trahente&aiguit ab honesto: ide ab utilicia hic E nape qui sacros montis rupesque profundas: Equite equu habete insessore antiq ut T ranlii uiridiscat quanto fiat celsius arce. auror e macrobitas ut holem equo infi/ H erculea uallum:et maius sit scandere collis

te dixerut Uir atque eqte docuere sub A nnOIlli mphsic obOS:det Inania Iama'. armis in ulta res o&gressus glomera D um magna fuso pugnaretroque ruciati:

chru e pugnaρ y patria &mori si patris salus requirat. Ihostem miles habestorario scipionis consulisad suosm1Iites quibus ostendit minimo conatu hostes nivibus 8c glacie consectos uinci posse eosque hortatur ut procomuni salutec trabari viros totis uiribus adnitantur cautibus saxis alpinis. Egre: cadifficultate ambulantem. age:hortantis est parate inquiranimosad pugnam ut annibal qui gloriatur transcendissc ab pes dis is Ius esse superare romanos quam montes:o plus esse superare uallum romanorum &maioris dissicilitatis quam arcena herculeam idest sagunt hinam. cros montes:a I pes intactas: quasnanira uidetvs oppositisse hostibus ne italia bello hostili atque externo qtercc. Profundas: al tas Valluminostrum scilicet idest distat poenus difficilius esse superare castra ronaana quam alpes nivosias. Cessest altius S superam difficilius aice herculeaides lingui atho condita ab hercule. ODIta alpes Ap,reneos montes. Detinania famae: extenuat id quod negare non potest scipio 8c de trahitannibali qui quadam inani fama gaudebat se.s potuisse alpes transcendere. Inania: resinanIes&uanas evroIIat. . Ramae:ad famam iactet inquit se transcendisse alpes dummodo anω his uictus non habeat quo confugiat:&ὶSere uolenti alpes ipsaeobstent ac manua nostras effugiat.

88쪽

H ue egere dci:latim ut sanguine fines I mbueret:talusque hostilis conderet ossa.

S cire libet noua nunc nobis atque altera bellum: C arthago anne eademittat quae mersa sub equor E gatis inter uasto iacet obruta poni H tectiti atque agmenticini sectit ad undas. C aeruleas licinus aquas et stagna uadoso: P erspicuus seruat turbari nescia fundo. A t nitidum uiridi lente trahit amne liquorem V ia credas labi ripis tam mitis opacis

A rgutos inici uolacium Certamine cantuS

S omniferam ducit lucenti gurgite ilammam. I amque sub extremum noctis fulgetibus umbris

L ux aderat: somnusque suas confecerat horas.

E xplorare locos consul collisque propinqui:

I ngenuam et campis quae sit natura parabat P ar stidium penoesimilesque in pectore curae. E rgo aderant rapidis equitum comitantibus alis. V erum ubi commoto docuerunt puluere nubes

H oste ferre gradu et propius propiusque sonoro: Q uadrupedum cornu tellus gemit: ac simul acer

V incentum lituos hinnitusscultequorum A rma uiri rapite arma uisi:duκ instat uterque. A mbobus uel uirtus geminusque rupido L audis. et ad pugnas martemque insania concors H aud moratam tantum campi duimebat ab icta Q uantum impulsa ualetaeoprendere lancea nodo C um subitum liquida no ullis nubibus aethra A Mutium mentes oculosque ad 'dcxa uertit A ccipiter medio tendens a limite solis D ilecta sueneti notasque ab honore diones. T urbabat uiolentus aves:atque unguibus idem. I dem nunc rostro:dura, nunc ictibus alae. T requinas dederat se inter uulnera loeto N ee finis saties noui sed sanguinis ardor. G liscere:et urgebat trepidam iam cede priorum. I ncertamque fuge pluma labente columbam D onec phoebeo ueniensi is ales ab ortu: I n tenuis tandem nubes dare terga coegit. X um uictris laetos signa ad romana uolatus.

C onuertit: prolesque ducis qua parte decora. S cipio quassabat puerilibus arma lacertis C langorem bis terque dedit:xostroque corusca

rare: pduxerui ut hic cader Vt, Der: scilicet quos uiolauit rupedo D deTi. Tellus hostil1s: italia. Scire liber: a praeterita uictoria i primo bel lo punico ostcdilucenos facile superam iri. cadeinqiuite carthago quae hos militeS mit, prior bello punico submersa suit ad Fares apud Iiuia ait cxperiri nitrat utru alios repete carth in enseS P. XX. annos terra ediderinan id cin fint qadegatos pi ignauefamulas. Pontomiari siculo&libyco. Ceruleasticinus aqs: describit licinii fluuisi s ortus in alpibus labic .ppe papia Sin padii mittit. hens aquas limpidissimas:& adeo mitis ichirsu ut uix labi uicteatur. laque stabo tremia noctis: describit crepusculuma/mpiniuna quo Ne uterque dux ad castra hostilia contemplancta naturaque IOCI prodierat. Poeno:annibali. Rapidiς alis: militibus leuis armaturae, Acerhuaitus: uehemes adeo tit superaret tubas. Cornu: unguIa. Velox uirtus: laterque promptinimus erat ad res praeclaras ob undas. Geminiis cupido: si nati is cupiditas pugnati di & ponit cupidinein p ipsa cupiditate. Concorς is ania: similis pugnandi iuror. Cu subisetum: describit auguriit quod apparuit utrisque prius gnaantas consererent qaporten ac balannibalem.xvi .anos dilase cerat irimi italia& postea supcratu iria scipione collis filio. Liuius ait lupu itrasse castra romanora laniatisque Ouibus intactu evasisse:atque examen apii arbore praetorreo imminente consedisse haec prodigia scipio consul procurauit plinis i in acie copias educeret poeta in seniose finxit hoc auguri l. Liquida

lud lasarthrasyderea poliis de aethra cgeneris semutini oc sigilificat splend rem caeli. Accipiter hic accipiter significabat annibale qui ab aphrica quae est exposita ad meridiem vcniebat. N tasque ab honore cliones: dione materest ueneris quae pro uenere ponitur: cui colum ae dicatae sut quibus romanis gnificabantur oriundia uenee per aeneam. Saties: satietas. Gliscere . crescebar. Alesiouis:aqla iovi sacra quae nuq fulmine rangicct fingunt poetae ipsa

ministrare ioci fulmina haec aquila significareat scipionem Iouis filium quis putaretur filius. P. Scipionis tunc consulis. Proles ducis:scipio filius sulis.

89쪽

perstringens leuiter laseias. l'xclaniat liger hic erat augur scipionis:qui auguriu illud interpretatus eli.na sciebat praenoscere futura ex uolatu aruum. Poene his octonos:uerba auguris&augurii interpretatio, Pene:annibal insit mi annos lacerabis italia&romanos qui hab9 or inc a uenere : sed rotaranuli raperiunm assequeris:&ni decipior augurio scipio cuiusDic apstrinxit ales hine bello fine imponet cognomenque maius ipsa carthagine reportabit appellabitu reppeaphritanus. Volucri:accipitri. Daunia regna: latina .nas latio regnauit daunus pater turni. Armiseriouis aquila. Nati sintertit sermone adsci..p1oite puerv. Prepcs: uilla.Lsi aqui P erstringens conum galeae se reddidit astris.

dciriuatiat. Contra: ex alia pie augur E Xclamati Serihuic superos sentire monentes .an ibalisaIiter interpretatus est augu/ A rs fuit:ac penna monstrare futura magistra.

D enebis octonos talis in finibus annos: gine habent. Dictis comite: quoniam A udaci similis uolucti sectabere pubem. A main: multamque feres talanmne Faeditus agenSequus uum praecipitc ut esset S ed compesce minas renuit tibi davnia regna:

excorno arbore. Stetitnnfixa est. Ob A dflsorii mesque tuae pater alius omen. latae micatus obtulit fronte hastae iam ni - - is in inrasi ori inario rassa ramlatra languescenti. Sublime reductos: in at amn Iemamin.maano calia uolam tu 1atrem habentes capita contractis Q cutitur super praepes possiet subactae

ata aer aret maviscar hagine nomen: ferat uelocitas ut uti in puluere sienare C Ontra tem gustyrio carui omnia regi. lthiis uestigia, Ala: cies alae dicinat te E t fatustum accipitrem celasque in nube uolucreti

cum legiones dextra sinistiuue mi alae A et eadIS cladem et ueneris portendere genu, in auiumre oribus locabans. AiueratE T iam distis comitem contorquet primus in hostis

est. immania nacbra : quonia galli sui E eus Uadent deo et ratorum consciustialiam procerael alti . Tumes stuperbiens. I lla uolans patuli toti per inania campi Atauibrenni: hic fuir duxRallor 1 sesi 'c r qui quondamima ceperat ad quem hic L intum perdiderat spatio:mfusus habenas.chriri sorigine referebat suam&ataui D iam primae decus affectat decerpere pugnae. . sui enissemina iactabat. Trahebat es a

liuitulos: ascribebat soria si romur O bina quadrupedis p ceps catus ora tulisset capta es ta pistoli uobsessu : tituli dici in S ic elanguescens etiam casura petitum I menit uulnus:cedemque recepit ab hoste ens captu suit capitolium: sed obsessu. C ornus:et oblatae stetit inter tempora frontis I ncurrunt acies magno fragore per equor appresumpredoptione capitolii&r, S uspendunt cuncti freni sublime reductos ornipedes ultroque faunuerectuSin auraS numinu sedes i. pro redemptione capi I isoni Mapidaque uolans per aperta procella. tolli Stepli iovis. Penssantes: accipie Τ enuia uix summo uestigia puluere signat.

D oromin ante alias chrixo duce mobilis ala.

apta clantiquos romanos tunicIS utima rnicatis molle atque inlccorum erat gel 1 Iius iit tunicis uti ilirum prolixis ultra P emantis aurum celtasum nereremta

prope in digitos romae:atque omni 1 la= E fulvo radiabant lactea torquetri' sdceolum fuit eas tunicasgraeco uo A inbuirgatae uestes manicaeque figebant

cabulo nostri chirodotas: idest manIca U ta Sarpellauerui. hac antiqtate iductus

Publio phricanus pauli filius uir omnibus bonis artibus: atque omni uirtute praeditus. Publi rietati primos obiicitque immania membra:pse tumens atauibrenni se stirpe ferebat. hrixus:et in titulos capitolia capta trahebat. arpeioque Rigo demens et uertice sacrouo:aureo monili tomuis ornamentum colli quo gali utinant. Auro uirgatae uestes quonia uestes inimiis distinctas galli inuenerunt. Maniae: etiam erat 1iatertextae auro:&habebant armillas

90쪽

MI fio DRohoidelicito ter pleraque alia qua obiectabat idqIoque probrostedit Pretur manus totas operientibus. Simili metallo:auro. Camertu mica meites erant pop

mis totas operientibus. Simili metallo:auro. Camertu mica meites erant populi umbriae habitantes an montibus.Phalanx est uocabulum macedonicum. Unde horomna:ipfilmi qui tanqundae irruebant. Infandi impu&sacrilegi propter romam a serionibus olim captam & obsessum capitolium. Eramina: multitudinem. Natant: sanguine obducta sunt. Sorbet uestigia.i cruor replebat uestigia ut non cognosceretur. Ungula: uorum. s.conficiebat iacentes humi semineces: S spargebat cruorem in ora clinium. Peragit laethum: perficit mortE. Se

E κ auro: et si illuserabat crista metallo: S titit impulsu uastopercialia camertum P rima phalanns ssaeque mut conferta pei arma V Me torum sociata examina densent. I nundisinones: collisaque quadrupedantum:

P ectoribus toto uoluuntur corpora campo. A manatanustusque uirum cruor altus equorum

L Qtica belligerae sorbent uestigia turmae:

S eminecumlatum peragit grauis ungula pulsu E t circunuolitans tetrose sanguine rores S pargit humo:miserisque suo lauit ora cruore. S picula prima puer tumidi rrhene pelori P ur axeo monens uictricia sanguine tingis: N am tibi cu stimulas cornu atque i praelia metes.

At ccendis: enovasque uiros ad uulnera cantur

H aesit barbaticum sub anhelo gutture teluin E i clausit raucum lcetsi uulnere murmuri A t sonus egircino morientis fusus ab ore: F essa pererrauit mutis iam comtia labris C hει picentem laurumque nece in ambo.

S ed assio laurum picenti rasilishasta

H. ijsiecta passi letum tulit:auianaque D um petit ac leuo meditatur fallere Dro. H asta uiri femur et pariter per anta clauolantis

Ininecum:eorum qui erant prostrati &Don plane mortui. Tyrrhene praeripe Iorus es promontorium siciliae uersus Italia a quo hic pelorus nomen accepit: que tumidum appelIat ut ostedat ipsuctia suis e tubicine qui inflat buccasciis at tuta. Unce Iuue.notaeque per oppida huccae .hoc nomen ideo fingit poeta ut alludat ad tyrrhenu piseu aeneae tubar inuentorea Cornu:a quo corni cines dicunf.ideo clithiue Qtiadringenta dedit gracchus sestertia do te corniu:siue hic recto cantauerit aer . Ambo: sic Vir.strauit ambo.&si duo prioterea tales idea tulisset terra uiros. Rassilis hasta:polita, Fallere: decipe chryx una uoluendo equu ad sinistrant. haγsta transfixit semur picentis: & ilia eqcuius dorso insidetat:&sic uti:& insessore naconsecit farfarus est fluvius ppe equiculos: a quo hic farfarus nomen accepit. Velino: ueIinus est Iacus in sabinia:Vir.& roscida rura uelitari. Gelido:propter rigore rinionis Ply.ait Sabini uelinos accolunt lacus roscidis colliabus. Egregium decus: aIIuctit ad. Tullium Cicerone. Celeberriman

naina:nam Tiburtus corax:8c catil Ius uenerunt ad bellum cum aeneas pugnauit in latio.Vir.in vii. Tum gemini fratres ciburtian ornia linquunt. Plim: quondam ibilla laurentia. Hispellaγtem:ab oppido umbriae hispello quod adhuc nomen retinet prope assislium&lia sedit equi: minam dedit thorrida mortem: fulginiam&m taurum a me tauro flia

dem sanguinea taenulice cereuellens.

ternitpraecipitem trepido te farfare telo. t te sub gelido nutritum tine uel lino.

uio appellat de quo loco suo dicetur. Metaurumqu :uersus est hi permeterhabundat.n. si Iaba una sed hoc cii fit sequens uersus debet incipere a uocali. Dubia cuspideuncerta quem impete

B ggregium ausoniae decus ac memorabit nome. ret damum ne an metauru. Celticus: S ident fata moras.aut seruent foedera m T um romulum atque olim celeberrima nota bello tractini a ritibus. hic eratfortis.

gallicus. Trepidos: romanos territosa gallis. Quirinius:nomen proprium

sturtis magicis hispallaremque metaurumque E idamum dubia me ius cuspide uulnus. N eclocus est Hisbelli agnae ue:sed omnem. C esticus impleuit campum furor: itata nulli: S picula torquentur:stitque omne icorpore ferruH ic inter trepidos immane quirinius audes

C uisugere ignotum atque Micta meae placebat.

x rebus aduersis non parcebat uitae sum nuc equu*ellebat ut ani Ie ipeteret