장음표시 사용
81쪽
mobilium apparentias ad primum mobile, Zodiacum, equinoisialem, horizontem, o c. tanquam ad communem piam ct mensuram uum examinat.
Habentne sphaerae coelestes eandem magnitudinem
Non. A mbiunt enim si mutuo veluti tunicac parum, unde exteriores pelut a centro mundi remo-rlares, maioressunt, interiores autem minores ct an
gustiores. Quare etsi cultu libetsplinastu orbis circumferentia in gueo. gradus er diameter eius in o o. vel in Io oo. vel etiam plurespartes ab Artificibus dividatur , ectionem tamen illam non aqt uittate ,sed similitudine stuproportione constare volunt. Quod idem etiam de Theor,s, quae quidem magnitudine ε- quales depinguntur, intelligendum est.
Quot igitur sphaerae & quot Theoriae fabricandae sunt, ut per eas phaenomena Astronomi ea demonitiari possint Z
Apparent lys Primi ni otius, tam is que in rect , quam in Obsiqua, et parallelasybara aliter at fialiter se habent, unast bara materiesusti facit. Sed Stella fixa ct . Planeta singuli ad demonibandos motus suos ,singultu theorira postulam , in isti quando plurium planetarum motus fiunt miles, Θ orbes similiter dispositos habent, tum νη arbioria pluribus sistere diei visitat Theoria Saturni, Ioui3, Martis, O Ve-
82쪽
Tertia hac parte demonstramur omnia Osingula, quaecun hactemsposita, nondum aute=ncomproobatasium.Εasknt, quod dictum est, Mundum inparistes diuisum esse, ct ideo mulsiplicipropterpartes e gie ad demonstrandos motru indigere: Motus parrium omnesβb duasspecies, motum scilicet primum et secundum cadere, et indesub duplici doctrina corii-prehendipos: Item quὸd instrumenta istasiue obiecta propinqua, Sphaera materialis ct Theoriasacta sunt rotunda, motu rotundo volubilia circa centrum, quod fit terra rotunda in medio quies ens: quae certὶ praesiupponunt in mundo xaturali omnia cymiliter se habere. Ηὰς igitur cum non tantum eorum qua istocta sunt, sed toti in Astronomiae, fundamenta sint, ut commode omnia et singula demonstrentur, colliguntur in aliquot propositiones, seu theoremato.
ouot di quae fiunt istae propositiones, quibus ceu fundanientis tota Astronomia innititur,ck quibus, quae ante posita sint,denron stianturὶ
Sunt praecipue octo: De caelo quatuor, ct de terra totidem. i. De disserentia Motuum in caelo. In caelo septu res motus quam unicum tantum, Et inde etiam plures 1lharm. a. Dediecie metus caeli. Caeli motum es firmu
83쪽
. Di figura coeli. Cirium balare juravit hari-
I. De bur.r Terra, et Padtsinctae Aquae, quan st- quidem aqua a Terra separari non pote t. Terram cssc sphaericam, Aquatv itidem. Item Terram νna cum Aqua constituere unumglobum. 6. De loco Terrae. Terram esse in medio mundi. . De proportione magi istulinis Terre ad coelum.
Terram ad caelum collutam non habere siensibiletuma nitudinem edesse instarpunctistu centra. δ. De motu seu potius quiete terra. Terram omnino immobilem in βο loco quiesicere. JPropositiones hae, cum Astronomiaevi exp sica scientia mutuetur, non tantum Astronomicas, sed interdium etiam physicas demonstrationes cuiusmodi tamen in alijs Astronomiae locis prater confusionem scientiarum admittendae non sunt postulant.
Dedisserentia motuum in coelo et que eam conis sequitur, pluralit ite odi*ositione .sthararum coelestium.
sunt ne in coelo plures,quam unus, in tu inter se distinisti su t. v proba.
iiii coelo rnicio tantum esset motin, Sydera omis
84쪽
nia eodem modo se emper haberent. Sed hoc nonsit. Sol enim vertici nostro iam appropinquat, post ite rum ab eodem refugit. Luna iam Soli coniungit str. ρὸ si paulatim ab eo recedit, etc. idem tu omni biu alijs stellis obseruatum est, quod pristina sua loca mutare soleant. Ergo in caelo plures, ct intersie lytincti sint
Molin. Quo tu plices ergo sunt isti motus
Et si in callo plurima motum disserentia anima d. uertantur, ad duas tamen prinίipales eaeo vines re
I. Probatur hoc a circulis, ad quos isti omnes motus regulantur. Quotquot enim motio Obstruantur in coelo, i, aut ad aqi inoctialem ei ut polos, quier mundi poli fiunt, rest iciunt, aut lux: a ducti nutum Zodiaci et ibi polorum in cellunt. a. A motuum qualitate. Nain omnes motiuaut tendunt ab ortu in occasiιm, iste contra signorum seriem, aut contra ab occasiu in ortum siue ecundum signorum sieriem sum periodos ab oluum: Hac tamen
lege, ut motus ab ortes in occasium obstruent aequinois
ctialem polosi, mundi, reliqui vero Zodiacum cum suis polis. 3. periodorum diserentia, seu motuum quam litate. Equidem motus isti, quosqt ot ab eo depen 'dent , qui iuxta aequinoctialis positum ab ortu in occasum ren lint, in horis 1 f. absoluuntur oe resti, zantur: qui pero iuxta Zodiaci obliquitatem in .ce η
85쪽
cedunt, sireundum signorum ordinem, multo plus
rei oris ad reditus requirunt, alius eni pacis vis. fruo. alitu annuo, alitu biennio, alim I 2. PelSo. pelinam aliquoi mille annis demum reuertitur.
Ad duri ergo bassiecies omnes disserenita motu-- alligari posunt.
Quis ergo est prior ille motus
Qui fit super polos o axem mundi velaquiηο-
aiatu abortu inocca n,et a...horis absoluitur. Hoc mot 1ι totum coelum volui viden M. Ascribitur autem primo inobili perbe, careris per u ιidens,J sic, νι illud sua virtute omnes teliquas spheras circa terram fie- cum circumagat non aliter quam Nisus, qua secundo umine delabens omnes insidente ecum deuehit: aut Rotastigali a dextra adfinistrum detorta, omnia ibi : posita situm in eundem partem rapit.
Aristoteles ct Pluto roeant ΠΡΩΤΗ N ΦOP A N, Primum motum,quὸdprimo mobili infit: vel quὸd velocissm mouendo omnium primo periodsim restituat: vel etiam quὸd φυσει sit prior ictu sege-xera inlecies squarum idenditatem mittitudinem hic moras conserinat) indiuiduis p si priora bunt. Ptolemis N Υ x Θ Η M E PI NON vocat a νῖξ
86쪽
Latinis propter lingua inopiam dicitur DIVRNUS.
Coperniciu appellat MOTUM COTIDIANUM, quod eius beneficio omnia diera, tot νη caelum quotidie ab ortu in occasum labi rideas κr. Dicitur etiam M. OTUS ALIENI S, O ACCIDENTARIVS, quia inferioribus stharuperaccidens ue ab extrinseco principio ine t. Impro ri vel abusue potius, a nonnullis RAPTUS O VIOLENT VS nominatur, cum tamen nulla in caelo fit violantia,sic naturali bubilitare cateri orbes, primi ductumsequantur. Canon huius motus Aeqainoctialis est. Cumisiis motus sit velocisiimus ct aquabilis semper, cateri
communis, ideo carerorum omnium moιuum mensura ct regula est.
Qui fit superpolas ct axem Zodiaci, priori qκ
com urius, hoc est, ab occasu versu orsum. Hicin D. gulis orbibus inferioribus propriuι opecusiaris est. Contranus 'itur autem pri=no mobili ue eidem Obtii atri, non aliter, quam homines, qui in nauigio decurrentescundosumine,contrasumen ue aprora
ad puppim progrediuntur: aut Formica rorafiguli ιircvinvrata insidens in partem oppostamprorepit.
87쪽
bilibus inest. Vel, quia φιαν posterior est, sicut O indiuidua quorum vii tudo ct varietis a pla-ralitate motuum fecundortim mobilium guber matur generibus orsi eciebus φυσει posterior.t Itur item M OTU S PROPRI V S , quia singulis 1 baris ei undorum mobibum propriita e t. Canou huius motus etsi h liptica.
Sed hoe proli anchi in est, audit motus secundo. ruin mobilium 1it primo coiri raruis.
IIoc demonstrant omneseia, quas patitari in isdorrum procedere, siue in reuolutione diur Lipavlatim orientaliores steri, ob eruationes restantur. J I quod vetii Luna noti se me f. Faelum in noui iunio vestiri una cum Sole occidit. Triduo aus qua-iridso post Sole occidente , ipsa longo interualla versus ortum relicta cernitur,
inde quotidie mi CD magisq) ori eurat: orfactu coni licitur, donec die decima
horizontem orientalem em Viri oe .
Idem tam in Sole quam omnibu, alijsstellis obser-sιatur. Ergo motus secu Adorum mobilium ρὶ oprii, est ab occaju in ortuis, ptat in motui e regione occur
88쪽
rens. Iste autem secundorum mobilium motus latuitur steri secundum gnorum serievi.
Proba item quod hic motus fiat su per axemec polos zodiaci
Eum super polus mundi non fieri ex eo manifestis est, qttod secunda mobilia non perpetis bini's' dem par.issetu versans ur. Ut videre e tin Sole, qui tempore Uiuo in boreuein berno autem valde longe in ausi rem destendit. Porro cum hac declinationum mutatio Iam Solis quam omnium aliarum ellarum stat nequaquam in diuersis, sed tantum ijs locis er qtiae Zodiacus im edit,sicut hoc omnes obserua. tiones; sicienter testantur:vianifestum em motum
illorum super axem ct polos Zodiaci abβolui.
Quid ex hac phiralitate motuum consequiis tur. vel innotescii
Fae pluralitate motuum numerus Io. Sphaerarum mundi innotescit. Eadem item cum quantitate periodica, ordinem ct dispostulonem eariιndemsthararism patefacit.
Quomodo inde numerus Io. sphaerarum euincitui
Tot siunt isthara caelestes, quot illic motus squaη-titate periodica) inter se dissserentes obseruantAr. Sedio. illic deprehenduntur motus inter sedisseren- res.J Etenim praeter . illos mortu, quorum si gulis pngulos planetas moueri comperimm , obseruatum otia m
89쪽
etiam est Ite8as fixiu tr plici motu incedere, videlicet, νηο quotidiano, quem cuin carera communem,abret,altero tardisiimo ab occasu ad orium, reristi propter quem ille secundiu inaequalis eguitur. scum ergo unius corporis simplicis unus tantum fit motus: manifestum euadit, in coelo io intersedi-
ergo est sit gularum illarum sphaerarum quantitas periodica 3
primum mobile sieu decima obaera a oris con--rtitur, ct hoc moitu totum caelis stema secum circumagit. Nona θbara motu suo proprio unam periodum secundum ignorumberiem restiti it, secundum siphon nos annis 4ροοo. βd secundum Copernici demonstri ationes annis aIlio. IUPpti f. Stellarum fixarum v baera v otum 'un1 ubfluit secundum siphonsinos Manis rodo. sed stili Adum
Coperuistim annis IIIp. 3prijs. Iinc mollis appellatur motus Tremdationu. Saturnus circuit Mnsivum complet monis Io Iere. Ivitὐν or moam reducit annis Ia. pro P. Mari biennio qua in proxitae circulum β;ιm pereurrit. Sol, VιπαθλΩ urm pari velocitate anus uexigunt. I xcvero νηρ χεnse orbem suum circuit.
90쪽
ι modo ex hac pluralitate di quantitate euln-cis eum de quo dixisti sphaeratum ordinem
Ealli era, cui primis motivi inest, ex eo quὸd virtutinua in reliqua omnes agit, motu, quodidiano circumducit,supremactvltimaprobatur,quod Pirtus severior in inferiorem, non autem contra iiisuit. Caterarum Isthararum ordo ut plurimum ex re uolutionum periodicarum magnitudine cerniistir, cum enim ampliorem orbis ambitum, primo L mos ut
viciniorem tardius moueri, ct illi motuiprimo disiciliriconiraniti posse necesse sit: vice perffacile intelligemus, Sphaeram qnsplurimo tempore circuit, eὸ maiori etiam ambitu includi ct f ρriorem esse. Non ergo Sphaerae, utpote tardissima, supra reliquas supereminet, O primo mobili proxima est.
Istisis edisestaruin sxarum orbis, siue splura
octaua, quia motus ei ει Iardior est motu planetarum,ct velocior noni orbis motu. Eodem argumento Saturnus planetarumsupremis,post hunc Iupiter, o inde Mars, uas si harvi ha bere euincistur. Lunam verὸ eadem ratione in aethere brum Io cum obtinere patet. Quod idem ex eo probi: tur, quoi Lunaeuidentis imam inter omnes planetas habet pa rallaxinritem quod interuentuso tam Solem,quam