장음표시 사용
691쪽
ΛNIMALIVM nomine, quae ratione carent, si qua lascivia, aut pavore,aut seritate pauperiem secerint, noxalis actic lege duodecim Tabularum prodita est. Quae animalia si noxae dedantur, proficiunt reo ad liberationem : quia ita lex duodecim Tabularum scripta est, Mi puta, si equus calcitrosus Calce percusserit: aut bos comu petere solitus, cornu petierit .Haec autem actio in iis,quae Contra naturam moventur , locum habet. Oeterum si
genitalis sit feritas, cessat amo. Denique si rursus fugerit a domino , & sic nocuerit, non potest
TITutius IX. PA v o R EJ Alias fervore. Th. κατ ΑvT PERITAT EJ Non naturali, ted qua eo n-tra naturam generis sui animal motum pauperiem dedit. I. I. g. 7. h. t. ἐξες ηκε ἡ Φυσεως. Arist. 7. Eth. 7. NOXA Lis A e T i o J Id est , ita de pauper e, ut siquidem is, eum quo agitur, damni aestimationem praestare velit, animal retinere possit: si vero noxae dedere malit ,
liberetur. d. I. l. h. t. ITA LEX I1. Υ Α n. sc RIPTA J d. I. I. iis pr. Le-
zis etiam Soloniae de pauperie meminit Plutarch. in Solon. vide Sc Levit. ΣΙ. mers 18. Ersqq. Plat. II. de Iegib. CONTRA NATvRAM Move Naeva J Quod si culpa aut instigatu hominis fera damnum dederit, damni injuriae agetur. d . r. 3- 9 3. seqq. SI GENITAL Is a IT PERIT As3 Id est, genuina 8c naturalis. d. I. I. g. I .ET sic Nocv ERITJ Postquam fugisset, Idem tamen est , M si antea noeuit: quia instar servi manumisii
est ἱ nec dedi, quae evasit, sera potest. Si autem adhuc in
692쪽
s02 LIB. IV. TIT IX. potest quondam dominus conveniri: quia desiit dominus esse, ubi fera evasit. Pauperies autem est damnum sine injuria facientis datum. Nec enim potest animal injuriam fecisse dici, quod sensu caret. Haec quidem M.
noxalem pertinent actionem. Da actione adititia , concurrente cum
'actione de pauperie. I. Caeterum sciendum est, aedilitio edicto
prohiberi, nos canem, Verrem, aprum, ur-1um, leonem ibi habere, qua vulgo iter fit. &si adversius ea factum erit, & nocitum libero homini esse dicatur, quod bonum & aequum judici videtur, tanti dominus condemnetur:
caeterarum vero rerum, quanti demnum da
tum sit, dupli. Praeter has autem aedilitias sectiones, & de pauperie locum habebit. Nunquam enim actiones praesertim poenales, de
eadem re concurrentes,alia aliam consumit.
potestate sit, quamvis directa de pauperie cessat . d. I. I. g. I 3. competit tamen utilis. g. sq. v o D sENSU CARETJ Id est, non sentit aut intelligit se delinquere, quod rationis usu caret. Ex vlp. d. I. I. g. L. I. IE, D I L I T I O EDICTOJ Verba edicti referunis tur ab Ulp. & Paul. t. o. O de adi I. edict. - URsvM, LEONEM J Aliave id genus animalia,
ET DE PAT PER a C Utilis se. ut supra diximus. Utilis itwm datur, cum non quadrupes , sed aliud animal
damnum dedit. I. Pen. h. t. . NuNQEAM ACTIONES POENALEa, 8ce. 3
693쪽
DE IIS, PER QUOS AGERE POSS V MVS.
Pre licet. V N o admonendi sumus , agere posse
quemlibet hominem , aut suo nomine,aut alieno. Alieno; veluti procuratorio, tutorio, curatorio: cum olim in usu fuisset,alterius nomine agere non posse , nisi pro populo, pro libertate , pro tutela.'Praeterea lege Hostilia Permissum erat furti agere eorum nomine,qui apud hostes essent, aut R ei publicae causa abes sent, quive in eorum cujus tutela essent. Sed quia hoc non minimam incommoditatem habebat, quod alieno nomine neque agere, neque excipere actionem licebat: coeperunt homines per procuratores litigare. Nam & mo busν
T I T v L. v a X.LTER vs NOMINE AGERE NON FossRJ. Facit hue eaput in xx. lah. cujus meminit Gell. lib. 2. c. I. Iure quoque Attico non licebat pro altero agere. Quint. lib. 2. c. I 6.
PRO POP v Lo3 Pro populo agebat actor, syndicus, συνήγορ , quoniam universi ngere non possunt. PRO LIBERTAT EJ Quia servo jus non erat Jege agendL: quam ob causam assertor constituebatur. Livius lib. 3. Affertor est vindex alienae libertatis. Don. in And.
PRO Tvet Ex AJ Id est , nomine tutorio pro pupi i-i quippe qui propter aetatem ipse in judicio consistere
non potest. NON MINIMAM IN eo MMODIT A TE MIHujusmodi incommoditas usum procuratorum initio in troduxit. I. I. g. 1. ἀeproeur. quo tamen semel recepto et iam extra eam causam per procuratores lis vel iniurra Vci
694쪽
s94 L l.B. IV. Τ i T X. bus, 3c aetas, & necessaria peregrinatio, itemque aliae multae si uiue) causae laepe hominibus impedimento sunt, quo minus rem suam ipst exequi possint, . Luibus modis procurator constituitur.
I. Procurator neque certis verbis, neque
praesente semper adversario, imo dc plerunquo eo ignorante constituitur. Cuicunque enim permiseris rem tuam aFere aut defendere, is tuus pocurator intelligstur. Luibus modis tutores vel curatores constituuntur. 2. Tutores di curatores quemadmodum constituantur, primo libro expositum est.
I. PROevRATOR J Procurator dicitur, quisquis aliena negotia mandatu domini administrat. d. I. I. pr. O g. i. sed ad propositam materiam pertinent soli procura
N E Q v E CERTIS vERn I sJ d. I. i. g. r. id est non verbis solennibus , aut conceptis, sed nudis. Paul. I. feni. 3.C v I c v N V E PERMIsERIsJ Dummodo procurator esse non prohibeatur. g. vis. inf. de excepe. Pac. Is Tos PROCURATOR I N TEL L I G I TvRJSpecialiter tamen procurator a reo datus , defensor dieitur ; quem actor constituit, procurator. rit. de pro c. ct δε-fns qui sine mandato causam alterius defendit, ἰδιδατως defetilbr dicitur. I. 28. I. 4ci. g. 2. I. I. &c detis.
T v A M v v R J Nimirum eos constitui aut testamento , aut lege, aut a magistratu. lib. I. iiii I 3.
695쪽
TITu Lus XI. Ius antiquum. De judicio reali. AT Is DATIONvM modus alius antiqui-Rati placuit, alium novitas per usum ample-Xa est. Olim enim, si in rem agebatur, satis dare possessor compellebatur ut si victus esse set,) nec rem ipsam restitueret, nec litis aestimationem, potestas esset petitori aut cum eo agendi, aut cum fidei utaribus ejus. quae satisdatio appellatur udicatumsolvi. Vnae au
tem sic appelletur, facile est intelligere. Namque sti pulabatur quis, ut solveretur sibi, quod ibissetjudicatum. Multo magis is, qui in rem
actione conveniebatur, satisdare cogebatur, si alieno nominojudicium accipiebat. Ipse autem , qui in rem agebat, si suo nomine petebat , satisdare non cogebatur. Procurator Verosi in rem agebat,iati stare jubebatur,rem ratam dominum habiturum. Periculum enim erat, ne
soribus datis cavere. I. I. qui sati . eos. I. 3. C. de verb. Mign. I. I. depraι. p. v T s I v I cetus EssET J Uestigia hujus antiquitatis cernimus. I. 8. I. ii .inpassim sub tit.judie. Dis.
PI E n A T J quoniam nemo alienae ritis defensor idoneus sne lati Matione. I. 46. g. h. I. 13. de proeur. Caeterum Mde rato cavere debebat. I. 4o. g. Σ- d. t. SATIS DARE I vn EIIATUR, REM R A
T A M, 8cc. J Nempe ubi de mandato domini non satis liquide docere poterat. arg. I. 3. 3. h. ut inpos let. I. I. C. de Proe. neque eni in , qui mandatum domini ostendit , si Pervacua cautione onerari debct. d. I. I. c. de procur
696쪽
iterum dominus de eadem re experiretur.Τ tores vero & curatores eodem modo,quo procuratores, satisdare deberc, verba edicti faciebant.Sed aliquando his agentibus,satisdatio remittebatur. Haec ita erant, si in rem agebatur.
I. Si vero in persenam, ab acto is quidem
parte eadem obtinebant, quae diximus in actione , qua in rem agitur. ab ejus Vero parie, cum quo agitur,si quidem alieno nomine aliquis interveniret, omnimodo satisdaret, quia nemo defenser in aliena re sine satisdatione idoneus esse creditur.' Quod si proprio nomine aliquis judicium accipiebat in perinam, Iudicatu omisatisdare non cogebatur.
2. Sed hodie haec aliter observantur. Sive . enim quis in rem actione Convenitur, sive persenali suo nomine, nullam satisdationem
pro litis aestimatione dare compellitunsed prosta
RE DEnER EJ Rectius dixissiet , satisdare non debere, adjecta hac exceptione, nisi cum dubitatur, an tutores sint,
vel an adhuc duret tutela. I. 13. de a . tui. I. An ACTORIS P ΛRTE EADEM OnTINE
BANTJ Ut siquidem suo nomine ageret, non satisdaret:
sin alieno , caveret rem ratam haberi. I. 33. in de proco S I RV IDEM ALI EN NOMINE, OMNI Mo
no sATisDARET3 Iudieatum scit. solvi. I. s. C. MD. quil . ex eavfin Omnrmodo , id est, etiamsi mandatum haheat. I. LI. rat. in rem hiab. I. I. in M. C. de fati . NEMO DEFENSOR IDONEus3 Regula passim tradita. Defensor idoneus, id est , , locu
697쪽
DE S AT Is D AT IONI B V s. 97 sua tantum persona, quod in judicio permaneat usque ad terminum litis, vel committitur suae promissioni cum jurejurando, quam juratoriam cautionem Vocant, Vel nudam pro
missionem 1 vel satisdationem pro qualitate personae suae dare compellitur.
De procuratore actoris. 2. Sin autem per procuratorem lis vel in
scrtur , vel suscipitur, in actoris quidem persona, si non mandatust actis in inuatum est, vel praesens dominus litis in judicio procura
toris sui personam confirmaverit, ratam rem dominum habiturum satisdationem procurator dare compellitur: eodem observando, &si tutor, vel curator, vel aliae tales personae, quae
ειώσεως se διάης, id est, judieatum solvi satisdare non eogitur : quae satisdatio ab eo , qui in rein judieiuni accipiebat, exigebatur. SED PRO RUA PERso NA TANTvMJ Cuius vis judieii reus principalis de exitu litis expectanao vel f
tisidare, vel jurare, vel repromittere tenetur, pro personae suae conditione aut facultatum modo. auth. generaliter. C. Ea epis. σ cIer. I. II. de di . Iib. I x. I. I s. defati . cog.
V s Q.V E AD TERMINvM Lxτxs Terminus Illis est sententia. Itaque haec cautio plus continet, quam vetus illa Ddiei. i.
3. Si NON MANDA TvM A TIs I Ns INVA T v MJ . I. C. de sati . I. I. C. de proe . Sed nec omnes sine mandato oblata cautione de rato , ad agendum admittuntur, verum solae personae conjunehae. I. OI. 4o. g. ula. deproeur. item procurator bonorum omnium. I. s. g. 18. de Uer. nov. nunc. 8c i F, cui an mandatum vel non sit, dubitatur. I. I. C. de procur.
698쪽
quae alienarum rerum gubernationem recepe
runt, litem quibusdam per alium inserunt. De procuratore rei prasentis. Si vero aliquis convenitur 1 si quidem
praesens procuratorem dare paratus est, potest
vel ipse in judicium venire,&isi procuratoris persenam per judicatum semi satisidationem solenni stipulatione) firmare : vel extra judi
cium fatisciationem exponere, per quam ipse sui procuratoris fide jussor existat pro omnibusjudicatum solvi fatizationis clausillis, ubi& de hypotheca suarum rerum Convenire compellitur sive in judicio promiserit, sive extra judicium caverit , ut tam ipse, quam haeredes ejus obligentur. Alia insuper cautela, vel satisdatione propter personam ipsius eX-
ponenda, quod tempore sententiae recitandae in judicium veniet, vel si non venerit, omnia dabit fidejussor, quae in condemnatione continentur , nisi fuerit provocatum . . De
LITEM PER ALIvM INFERANTJ Puta vel per procuratorem. LI I. C. eod. vel per actorem quem ipse tutor aut curator ex sua persona constituere possunt. I. in . G. de act. ἀ tui. seu eur. dand. ipsi vero per se agentes non satisdant. I. 23. de a . tui. . PRO OMNI nvs IvDIcATu M a Lux &c
eLAvsvLIsJ Nempe tribus illis, de re judicata , de re defendenda, de dolo malo. I. 6.jud. sis.
Un I ET DE HYPOTHECAJ Legendum omnino; ubi or Dpotheca rerum suarum cavere compellitur. ut sC. I raeter satisdationem hoc amplius exigitur a reo principa i , qui etiam alias teiactur, ut & bona sua hypothecae obliget, quo certius actori cautum sit.
699쪽
Dg S A TIs DATION IBV S. Τ99 De procuratore rei absintis. s. Si vero reus praesto ex quacunque causa non fuerit,& alius velit defensionem ejus subi-xe, nulla disserentia inter actiones in rem vel personales introducenda, potest hoc facere . ita tamen,ulsatisdationem Iudicatum solvi pro litis aestimatione praestet. Nemo enim secundum veterem regulam sui iam dictum est alienae rei sine satisdatione defcnser idoneus intelligitur. Vnde hae forma discenda. 6. Quae omnia apertius & persectius quotidiano judiciorum usu in ipus rerum documentis apparent.
Vbi hae forma observanda . Quam sormam non solum in hac regia
propositam datus. Th. παρεφει ἄως ἐτοιο εγγυε της. omnia dabit ipse vel fudebor ejur. 8c ita Criae. in not. pop. s. POTE aT Noe P Ac ERM Quoniam humanum est , atque adeo publice expedit, absentes a quibuscunque defendi. I. 33. g. h. deproeur. Denique nihil interest actoris, a quo reus defendatur, modo idonea cautio de judicato solvendo praestetur. I. un. C. de satira. 6. I vDIeron v M vsvJ Usus est omnium rerum
optimus magister. Cic. s. de O . Nee mediet, nee imperatores , nec oratores , quamvis arris raecepta perceperint, quiequam magna Iaude dignum sine usu ct exercitatione con-
7. NON SOL vM IN HAC REGI A vnn EJConstantinopolim intelligo, quae etiam nova Roma appel lata est, quod tu eam imperii sedes transsata. Graeci πόλι εκρατουσπι,-β- ο ουσαν. appellant. Bysantium ante dis
700쪽
6ω ' LIB. IV. TIT. XII. urbe,sed etiam in omnibus nostris provinciis, etsi propter imperitiam serie aliter celebr
tur) obtinere censemus: cum necesse fit mnes proVincias caput omnium nostrarum civitatum , id est, hanc regiam urbem ejusque observantiam sequi.
actionibus, & quae ad haeredes, di
Ti Tu Lus XII. De perpetuis temporalibus actionibus. Hoc loco admonendi sumus, eas quidem
- - actiones, quae ex lege Senatusve conssilio, sive ex sacris constitutionibus proficiscuntur, perpetuo selere antiquitus competere ; donec sacrae constitutiones tam in rem, quam in personam actionibus certos fines dederunt: eas Vero, quae ex propria Praetoris jurisdictione pendent, plerunque intra annum Vivere: nam& ipsius Praxoris intra annum erat imperium.
.et ERPETUO SOLERE eo M pEYERE J Quo dcniam legis & similium juris constitutionum vis perPQ
CERTOS PINEs DEDERvsvJ Ut seil. actiones 3o.ω ad silmmum o. annorum praescriptione exclude rentur. I. 3. O I. 4. C. depraes. 3o. ann. quod tempus nunc abusive perpetuum dicitur. Hoc autem publicae utilitatis causa constitutum est , ut litium aliquis esset finis. arg. I.1.