장음표시 사용
701쪽
Aliquando tamen & in perpetuum extenduntur, id est, usque ad finem constitutionibus introductum. quales sunt eae, quas bonorum possessori, caeterisque, qui haeredis loco sunt, adcommodat. Furti quoque manifesti actio quamvis ex ipsius Praetoris jurisdictione pro
ficiscatur ; tamen perpetuo daturri Absurdum enim esse existimavit anno eam terminari.
De actionibus, qua in hAredes transeunt,
I. Non autem omnes actiones, quae in ali- uem aut ipso jure competunt, aut a Praetoreantur, & in haeredem seque competunt, aut
dari selent. Est enim certissima juris regula, ex maleficiis poenales actiones in haeredem rei
ALIQvANDO IN PERPE VUMJ Imo saepe. nam honorariae actiones omnes, quae rei persccutionem continent, perpetuae sunt , nisi sit, quae roseindat, quod jure civili ratum est. l. 3 s. de obL 9-.QV As no No RuM PossEsso RI J Bonorum
possessor ia fideicommissarius Trebellianus pro haeredea
sunt. Fabrol. FvRTI MANIFEsTI AeTIO ME. PERPE-Yvo DAT vRJ Cum tamen actiones praetoriae poenales regulariter tantum intra annum dentur. . de obl. 9Cuius rei forte haec ratio, quod non primus praetor puenam furibus manifestis constituit: sed eam , quae lcge ιχ. tab. constituta erat, mitigavit. Gell. Iib. II. e. 18. I. A u T i Pso lv REJ Id est , jure civili, ut g. io. Dp. de act. I 9 3. 1. 1Hi '. quem eam. Th. ἡ a ἔ πολdita.
Alias ipso jure se em valet, quod iure solo sine aliquo fasto Nostro , veluti .cum sui haeredes dicuntur ipso jurie haeredes
Ex MALEFICI Is POENALEsd Ita de alibI. regula Concepta est. l. I. de priv- deI. I. 38. I. III. I, de
702쪽
2 Lin. IV. TIT. XII. non competere ; veluti furti, vi bonorum raptorum, injuriarum, damni, iniuriae. Sed haeredibus hujusimodi actiones competunt, nec denegantur, excepta injuriarum actione, &
si qua alia similis inveniatur.Aliquando tamen
etiam ex contractu actio contra haeredem non
competit, cum testator dolose versetus sit, &ad haeredem ejus nihil ex eo dolo pervenit. Poenales autem actiones, quas supra diximus, si ab ipsis principalibus personis fuerint contestatae, & haeredibus dantur, dc contra haeredes transeunt. . e .
Si pendente judicio, reus acrori satis feeerit.
2. Superest, ut admoneamus, quod si anterem judicatam is, cum quo actum est, setisi ciat actori, ossicio judicis convenit eum ab N
etiam in haeredem datur , ut condictio furtiva. I. uis. RP. Me obL q- ex deI. I. 7. f. Σ. de cond.furt. Exo EPTA IN IvRIAR v ΜAeTI O N EJ Quia vindictae magis , quam pecuniae perlecutionem habet. ι. . g. q. de eo P. . .& xv A ALIA a I MI DIs i Similes habes Llen. de inj- ωοe. I. Pen. ne quis eum qui injur nise. I. 7. C. de
ALIMΛND Ex eo NTRACTU ACTI O,&c JSensus hic esse videtur , etiam aliquando ex contractu M ctionem adversus haeredem non dari, cum testator dolose versatus est , Se nihil ad haeredem ejus ex dolo pervenit, contra regulam I. in . I. 69. de obL cr afr. I. Fχ. g. 3. aeνeg.jur. De deposito miserabili hoc plerique putant acci- pleiadum. I. I. g. I. deposFv ERINT CONTESTATAEJ I. 26. I. 38. de GL Oa'L I39. I. I64. de ex. jur. quod ex eo est , quia judicio accipiendo nova contrahitur obligatio judicati. I. 3. f. I. in pecuI. . CONUENI et EvM Anso D VERE J Quod
M. interpretatur, liberatim ab actipne dimittere. Alii. ol'
703쪽
vere ; licet in ea causa fuisset judicii accipiendi tempore, ut damnari deberet. & hoc est, quod antea vulgo dicebatur, omnia judici absolutoria esse.
'T I T V L V s . XIII. Continuatio. Ratio exceptionum. CE IT v R , ut de exceptionibus dispicia- 'mus. Comparatae autem fiunt exceptiones defendendorum eorum gratia, cum quibus agitur. Saepe enim accidit, ut licet ipsa perie-cutio, qua actor experitur, justa sit; tamen inis qua sit adversus eum ,cum quo agitur.
empla. Luod metus eausa , de dolo, in factum. t. Verbi gratia si metu coactus,aut dolo in-
rio judicis eanvenire, ut etiam sententia sua eum absolvae. quod & ratio iuris exigere videtur. I. x . de re Dd. re re utilius est propter exceptionem rei iudieatae. OMNIA IvDI cIR AnsocvTO IOAJ Loeus singulari . . . T I et v I. v s A III. UT DE E x e B P va o N n v H Exceptio est defenso rei , quae actioni, Hioqui jure constitutae, opposita, hane ipsam sequitatis ratione excludit. I. Σ. h. t. alias praeseriptio dicitur. lib. 8. C. tiri 3 . Graecis παραγραφή. I v s r A si τ' Inspecta stat. stricta ratione M rigore urisi iniqua autem, inspecta summa ratione Sc saturali aequitate. Quae aurem allegationes ostendunt actionem ipso iure sublatam emo, veluti eum debitor solutionein alis St, exceptiones proprie non sum, sed aliae speetes desup-
704쪽
dumis, aut errore lapsus, stipulanti Titio promisisti, quod non debueras promittere , palam est', jure civili de obligatum esste, & actio, qua intenditur, dare te oportere, essicax est : sed iniquum est te so lemnari.Ideoque datur tibi exceptio, quod metus causa, aut doli mali , aut in factLin domposita ad impugnandam acti onem.
: i De non numerata pecunia. Σ. Idem juris est, si quis quasi credendi causa pecuniam a te stipulatus fuerit, neque numero erit. Nam eam pecuniam si te petere posivi eum , certum est. dare enim te oportet, cum ex stipularione teneatis.Sed quia iniquum est, ςΘ nomine tς .condemnat i ,.placet eXCeptione eecuniae non numeratae te defendi de
bere . cuius tempora nos secundum quod jam si purioribus libris scriptum est constituti me
nostra coarctavimus. De . F. RRO RELApsus 3 Exemplum in I. 36. d.
I ν ά E eiv I L.t T p io u L T G A v v MJ Id est, su tilitate juris civilis. a. s. de everb. σ3I. Dolus metusve ad- .hibitus noli impedit, quo minus actio nascatur. I. s. C. Minur.'ψ.verum enim utique est alteram stipulatum esse,&te promisisse,atq; ita contractam verborum obligationem. D A T v R T 1 n I E x c E e T r o J d. I. 36. d. I. s. ω
705쪽
t.. 3. Praeterea debitor i si pactus suerit cum
Creditore, ne a se pecunia peteretur, nihilominus obligatus manet: quia pacto convento obligationes non omnino dissolvunturiqua de caula essicax est ad versus eum actio, quam actor intendit sitaret eum dare oportere: sed uia iniquum est,contra pactionem eum con-
omnari, defenditur per exceptionem pacti
. AEque si debitor, creditore deferentcju, raverit, nihil se dare oportere,adhuc obligatus permanet: sed quia iniquum est de pessurio quaeri,defenditurier exe
M v s3 Exeeptio non numeratae pecuniae curn antea
quinquennis esset, a Iustiniano facta est biennis. Dp. de
A. NON OMNINO DI s so xv v N TvnJ Id est, non ipso jure . nam ut pactum nudum civilem obligationem non parit, ita ncc eam , quae constituta est, ipso jure roselit. I. p. g. q. I. 17. I. 1. de Pact. I. s. I. Io. I. 3 3. C. eod.m si & ipsa oriatur ex nudo consensu ,εc res adhuc i0tcgra iit.
- 4. IvRΑvERITJ Aut cum jurare paratus esset,rc- missum ei fuerit jusjurandum. I. 9. f. I. de jureIMr. ΑDHuc onLIGAT Vs PERMANET' Quia non magis jusjurandum , quam pactum, modiis est dissolven dae obligationis jure civili constitutae : suu tantum naturalem obligationem tollit. I. 9y. f. q. de fiat. I N v M DE PER I vRIO Q. v IE R IJ Qitia jusjurandum ex conventione proficiscitur , Sc speciem trant- actionis babet. I. x. I. 1 F. O I.Ieq. in . de jurejur
706쪽
di. In iis quoque actionibus, quibus in rem
gitur, aeque necessariae sunt exceptiones ; veluti si petitore deferente, positam juraverit
eam rem suam esse,& nihilominus petitor eandem rem vindiceti licet enim verum sit ,quod
intendit, id est, rem ejus esse: iniquum tamen est possessorem condemnari. . s Item si ipjudicio. tecum actum fuerit, sive in rem, sive in perinam, nihilominus obligatio durat: & ideo ipse jure do eiacm repostea adversus te agi potest: sed debes per exceptionem rei judicatae adjuvari. De caterh exceptionibus. 6. Haec exempli causa retulisse fassiciat. Alioqui quam ex multis variisque causis exceptiones necessariae sint, ex latioribus Digesto
rum seu Pandectarum libris intelligi potest
I RAvRRIT REM M E s s EJ Aut petit ris non esse. I. 3. s. r. I. M .Pr. a. t. OBLIGATIO Duae AT J verbum obhgationis videtur contra usum veterum, qui eo in vindicationibus non utuntur, laxius accepisse: nisi ad actiones in personam referas. Th. ἀὲ μὲ ν--ί- , amonx durant.
- ET I DEO Ipso g ν R EJ Non ut quisque judicio abis solutus est, ita statim 8e ipso jure tollitur jus actoris.
se ita agenti obstat, si eadem quaestio inter eosdem revocetur. I. 3. de exe. reijud. id est , si omnia sint eadem , idem corpus, eadem quantitas, idem jus, eadem causa pestendi, eadem conditio personarum. Vid. Lix. eum sere.
707쪽
7: Quarum quaedam ex legibus, vel ex iis, quae legis vicem obtinent, vel ex ipsius Praetoris jurisdictione substantiam capiunt.
8. Appellantur autem exceptiones aliae per petuae dc peremptoriae: aliae temporales & dii
De peremptoriis. 9- Perpetuae εc peremptoriae sunt,quae seminper agentibus obstant, & semper rem, de qua agitur,perimunt:qualis est exceptio doli mali, di quod metus causa factum est, de pacti con
venti, cum ita convenerit, ne omnino pecunia
Peteretur. . 7. Ex LEG nus J Quidam arbitrantur exceptionem rei judicatae est ex lege I atata . . LEGIs v IcEM o B T I N E M TJ Intelligit Praneipum Constitutiones, rit. C. de quadrien. prascr. I. . er ae praescr. trig. ann.8c SCra Macedonianum 8e velleianum. EX PRAETOR Is t v R i sore T ION EJ Veluti
quod metus causa , de dolo , pacti, jurisjurandi , 8co. 8. ΑL ν κανετ 3 Ex Cajo I. 3. de excepi. Haee divisio ab effectu lumpta est.
9. PERPETu AE J Sie dictae a tempore , quo em ctus propositarum durat: eoque sensu etiam exeeptio non numeratae pecuniae vere perpetua est. Bronch. . mise .s Crius d. I. g. Perpetua atque peremptoria sunt , quae semper Iocum habent , nee evitari posunt. scit. semel oppositae.
DoLr MALI J Quamvis actio de dolo ut tempora lis : differentiae rationem indicat Paul. I. s. g. de doL
ceptio erroris , item jurisjurandi, rei judicatae, transacti
nis . non numeratae pecuniae Me.. - -
708쪽
ω8 LIB. IV. Ti T. XIII. De dilatoriis.
m. Temporales atque dilatoriae sunt, quae ad tempus , nocent, & temporis dilationem tribuum: qualis est pacti .conventi, Cum ita
convenerit, ne intra certum tempus ageretur, veluti inti a quinquennium: nam finito eo tempore, non impeditur actor rem exequi. Ergo ii, quibus intra cerium tempus agere volentibus objicitur exceptio aut pacti conventi,aut alia similis,differre debent actionem, di post tempus agere. Ideo enim & dilatoriae istae exceptiones appellantur. Alioqui, si intra tempus egerint, obsectaque sit exceptio, neque eo judicio quicquam consequebantur propter exceptionem, neque post tempus olim agere poterant, cum temere rem in judicium deducebant, & consumebant; qua ratione rem amittebant. Hodie autem non ita stricte hoc procedere Volumus: sed eum, qui ante tem
pus pactionis, vel obligationis, litem inferre ausias sit, Zenonianae constitutioni subjacere
cum habent , sed emitari possunt. Quia rem differunt, dilatoriae ; quia ad tempus id faciunt , temporales appellantur. ALIA s Mi Lis3 Puta quod petitae pecuniae dies
lon venit. I. Σ. g. 6. de eo quod eret. Ioe. Hujus generis est etiam prae riptio moratoria a Principe impetrata. I.Σ. I. . C. de pree. Du. Us item exceptiones procuratoriar. g. MD. in . eod. praescriptiones fori. LuD. C. eod. exceptiones,quae adversus inhumanam solidipetitionem conceduntur , 8cc... P R. O .P.T ER EX C SP T N E MJ Nempe hanc, eti-I- pecuniae dies non venit . quae erat dilatoria. Cic I. de O
rae. ubi ostendit, quam pudendi lapsus in magnis orator Du occasionem dederit hujus iuris ignorantia. Pae. c O N T I T v T I ON IJ Exeons A
709쪽
Censemus, quam lacratissimus legi stator de iis, qui tempore plus petierint, protulit: & inducias, quas ipse actor sponte indulserit, vel quas natura actionis continet, si contem pseri t, in
duplum habeant ii , qui talem injuriam passi
sint: & post eas finitas non aliter litem suscipiant,nisi omnes expensas litis antea acceperint: ut actores tali poena perietati tempora litium
II. Praeterea etiam ex persena sunt dilato' riae exceptiones, quales sit ni procuratoriae, veluti si pex militem , aut mulierem agere quis velit. Nam militibus nec pro patre, Vel matre , vel uxore, nec ex sacro .rescripto, procuro torio nomine experiri conceditur. suis vero
negotiis P peresse sine offensa militaris disciplinae possunt. Eas vero exceptiones, quae olim procuratoribus propter infamiam, Vel dantis, . . vel
tutione Zenonia actor ante tempus pactionis aut obligationis litem inserens non amplius rem consuinit , sed hanc poenam suffert, ut cogatur reliquas inducias rei conduplicare, ii ique finitis non ante audiatur,quam lumptus omnes prioris litis refuderit. Non extat haec constitutio: sed supra etiam ejus meminit Iust. in . de a I. II. v Λ Es sv NT PRO cvRAT OR J Nam qui dicit, non licere procuratorio nomine agi, non prorsus inficiatur litem : .sed. personam evitat. I L. in . h. e. AvT M vLIEREMJ Mulieres ab omnibus ossietis civilibus pudoe 8c naturalis vereeundiae ratio prohibet.I.2. de reg. jur. I. I . de posuι. L F . de procur. l. I 8. C. eod. MILITInvs NEC PRO PHT REJ I. 8. g. 2.
νAMIAMJ Apparet ex hoc loco olim infames neque procuratores e sse, neque procuratorem dare potuisse, quanquam per se agere poterant. Paul. I. feni. 2. Quint. 3. c 8
710쪽
DE REPLICATIONIBUs. 6 II namque nihilominus hoc verum manet, licet
postea in contrarium pacti sint. sed quia ini-ruum est creditorem excludi, replicatio ciabitur ex posteriore pacto convento.
De duplicatione. r. Rursus interdum evenit, ut replicatio, quae prima facie iusta est, inique noceat.quod cum accidit, alia allegatione opus est, adjuvandi rei gratia , quae Duplicatio vocatur. De triplicatione. 2. Et si rursus ea pfima facie justa videatur, sed propter aliquam causam actori inique noceat ; rursus alia alimatione opus est, qua actor adjuvetur, quae dicitur Triplicatio.
De cateris exceptionibus. 3. Qua um omnium exceptionum usium interdum ulterius,quam diXimus,varietaS nego tiorum introducit,quas omRes apertius ex Didi
Sestorum latiore volumine facile cst cog
est, quia pacto non liberamur nisi eontestatione pacti: at 'Per stipulationem novantem , per stipulationem Aquili nam 8c subsecutam aeceptiIationem etiam sine aliqua de
1. QUAE PRIMA FAe IE VsTA J Si replicatio 8c ipsa prima fronte justa , revera autem iniqua sit, contra eam datur duplicatio. I. 2. g. 3. de excepi. . Qua D cI TvR TRIPLieATI Q Quae actoris gratia comparata, adversus iniquam duplicationem reia d. . .f. 3.
Et lie nomina multiplicantur , quoties vel actor, vel reus objicit, allegationumqua modus ultro citroque est infinis tua. d. I. R. q. 3.