Honorati Fabri societatis Jesu Ad P. Ignatium Gastonem Pardesium ejusdem societatis Jesu epistolae tres de sua hypothesi philosophica

91쪽

vs EPISTOLA

dunt; solem autem quiescere, Scstellas; terram Vero cum planetiSCircumagi, Copernicum de Gali-leum sequutus Gassendus, multis locis non obscure docet, eo fallem inclinare Videtur , quantum ab hac hypotiaesi alienus sim , diverris etiam locis, nimirum intract. de corpore casesti, de in DiaIogis, non dissimulavi. Omitto peregrinas Epicureorum sententias de anima Bruti, quam volunt esse gorpus contextum ex subtilioribus Et simplicioribus Ammis, cum figura omnino simili figurae corporis animantis ς quod ipsa per poros subit: omitto etiam tenues illas

Corporum exuVias, ex iis erum-Ientes , seu profluentes incredi

ili teletitate, ac retinenteS CO-rumdem corporum essigies, Vel imagia

92쪽

imagines, quae cum per poros ocu ito illabantur, quid mirum, si objectum illud, ex quo emuxerunt, oculo repraesentent, Vel exhibeant; illud porro tenuissimum Corpus, quod Brutorum animae tribuit, levem flammulam passim appellat sed haec adeo subtilia esta mihi videntur, ut obtusi ingenii,

quod in me sentio, aciem omnino effugiant. XI. Reliquaprosequor raptim: si enim omnia isse, Vix integrum& insanae molis volumen satis esse truEstum maris a terrae motu Cum Galileo , explicat; quatemis hic Cum Lunae motu Conjunctus est, proquo accersit fibras illas Kepleri, tum solis, quibus pIanetas Omnes, inaequaliter licet, propriae reVo lutionis motu, secum agit; tum

etiam ipsius telluris, quibus Lunam secum etiam rapit 3 his ergo

93쪽

. CommentiS, numquam potui QR fragari, dc ille modus, quo marinum aestum: explicui , toto coelo a Gassendico differt ;

uti nec iis, quibus explicat Ventos, seu motrirem Ventorum Vim, quam corpusculis salis M nitri gra- . tiS omnino tribuit, Rationem to ge faciliorem & commodiorem exposuimus. In magnete multum etiam ab eo dissentio : vult enim,

Per Contactum magnetis no a cor

puscula ferro non accedere, sed illud dumtaxat, nimirum illorum qui ferro jam insunt situm immutari; item aliquid animae senti emtis magneti & ferro magnete imbuto inesse, quo fiat ut haec corpuscula repellat, illa vero admittat 3 Terramitemmagnetem esse, cujus scilicet Virtute, nunc quem habet, situm retineat; catenulis demum

M vinculis, vim illam tractivam explia

94쪽

SECUNDA. 89

explicandam esset de hoc argumento egi fusissime 4. Physicae Tomo, & meris acubus primigeniis

ContentuS, citra hujusmodi subtiliora commenta, rem totam facili negotio, saltem ut mihi videtur,

XII. De Anima sentiente mul ea habet, quae admitti a me non possunt, puta, quod sit corpus, ut diui, lex tenuissimis & subtilissimis

Corpusculis contextum , flos quidam substantiae, nimirum cor- . Porcae: quod istud corpus revera Cognoscat, enunciet, affirmando, vel negando , ω ratiocinetur iouantum ab his dissentiam, manifestum est, ex ultimo tomo Physiacae et quod semen actu ViVat, & masculinum cum faemineo miscendum s1t: his omnino refragatus sum toto lib. I. tinct. 9. in quo satis clare ostendi, semen non Vivere actus

95쪽

aini, sed potentia, nec mistetis. αmina, sed umlm inseri alteri ,plantam scilicet plantae. Circulationi sanguinis refragatur, ' multis Certi argumentis, sed inanibus, quam tamen tot demonstrationibus , ut ita loquar, ocularibus firmavi. O mitto alia, ne inlinitus sim: in eo tamen ab eo praesertim dissentio, quod anima rationale ex stubstantia Corporea & incorporea Compositae esse, Contendit, ita ut incorporea Corpoream informet: M quod li-tertas, seu liberum arbitrium sit

intellectus, non voluntatis: uno Verbo, totam rem istam corporis animati, plantarum scilicet & anima lium, ita discussi duobus troctatibus Mir. libris, ita explicui Mstatui, ut nilial prorsus mihi cumGassendo M aliis Epicureis com- 'mune veliquerim-

XIII Cum

96쪽

XIII. Cum autem nullast Epicureis. Metaphysica, id est, nulla

rationum universalium scientia, in hac cum iis parum, VeI potius nihil convenio, utpote qui scientiam illam admittam&impense Colam, cui me addictissimum esse, Almon-siis Borellus , quasi exprobransscriptis mandaVlt 3 quamquam profecto, quod mihi vitio vertit, summae laudi ducam, utpote cui Umnino persuasum sit, absque se-

dula Metaphysicae opera, nihil robe, aut plene, saltem in Phy-icis, sciri posse ; Quantum vero . spectat ad scientiam objecti incomporei, ab Epicureis toto coelo ab sum I ipsi enim nihil concipere, umente capere possunt, quod corporeum non sit; hoc saltem clictitare, seu cantare non Cessant; sed cum bona venia, nullam iis, etiam

juratis, fidem habendam esse pu

tarim;

97쪽

yx EPISTOLA

tarim: immo quaedam star, quae

ut corporea Concipi nequeunt, urDeus, Angelus, anima ration

lis ; de his enim praesertim disputant, ajuntque, nonnisi per fidem. Concipi posse: quamquam id plusquam temere, Cum impii illi, qui

haec negant, aeque concipiant a que hi, qui haec eadem credunt: si enim quaeram ex iis, quidanimo Concipiant, cum ipsummet C gnoscere, vel ratiocinari, vel liaberὸ agere sibi repraesentant et roponent illico, non corpus utique, sed aliquid corporis a se concipi; in hoc, quantum ab iis absim, vix dici a me potest : Cum re era agnoscere, ratiocinari, libere velle non sit corporiS. IV. Omitto veritatem , Vel proportionem geometricam, quae revera est affectio quaedam corpOris , seu quantitatis: in quo, a

98쪽

quibusdam aliis discrepo, qui Volunt ab intellectu tantum, non veto a sensu polygonum mille laterum concipi posse, & quaedam esse objecta, quae ab intellectu solo,

feriante interim sensu attinguntur: fateor, ipsum cognoscere solius intellectus esse, non sensus: in hoc tamen unionis statu, anima nihil prorsu s cognoscendo attingit, nisi hoc ipsum sensus internus, non Cognoscendo quidem proprie, sed tantum sentiendo attingat et quamquam non in specie, ut Vocane propria, sed aliena: quae tamen sensatio fatis superque intellectum determinat, ad illud cognoscendum, quod sensus sentit, &deinde ratiocinio quasi eviauendum: sic Cognosco rationem entis, su stantiae penetrabilis, vel impenetrabilis , viventis, intelligentis,

ipsum sentire dc intelligere inst- ipsum

99쪽

ipse attingo : dum enim cognosto aliquid, cognosco me cognoscere,. ω quid sit cognoscere : cognossi etiam, me ViVere, me scire, me, velle, me sentire: in his omnibus tam procul absum a Gassendo do

Mus Epicureis, quam ipsi ab Ari

stotele absunt. XV. Itaque media quadam inita via inter duas extremitates cum Philosopho incedo, quarum altera omnia sensui, nihil inpellerctui tribuit: alia vero omnia seret

intellectui, & nihil sensui: pex me, nihil est in intellectit, quod

prius insensu non fuerit: &intelis, gentem oportet speculari phan lasmata: & nullus sensus propriucognoscit, ω nullum animal Brumtum ratiocinatur, & cognoscoro Corporis non est: ω numquam in tellectus agit, nisi sensus intern simul agat , & anima se deterinienat

100쪽

SECUNDA. N

nat ad cognoscendum distincte id, quod Confuse Cognoscit, qua VI nullus sensus pollet: in his aliisque hujusmodi, quae fuse discussi in Trach. de Homine , nulluS me

Democriticum, Epicureum, Gassendistam esse, dixerit: quamquam in his etiam nonnulla sunt, quae non a doctrina quidem Peripatetica, sed ab Arabica, quam aliqui ex Scholasticis amplexi sunt, tantulum forte abesse non dissi.

XVI. Satino, a nonnullis, ac prae caeteris Thoma Hobesio, illa omnia Phantasiae, vel interno sensiti passim tribui, quae a nobis imtellectui tribuuntqr, ac per VariaSPhantasmatum motuumque Com. positiones , divisiones , aliasque hujusmodi mutationes , diversi

finitionum & ratiocinii genera,

. eaque