장음표시 사용
11쪽
ccuratius pericrutanti non absurda in Peripatetica doctrina uidebuntur. I VTRVM uero Aristotelis argumentum proc dat, quo in quantitate contrarietatem non reperiri demonstrauit, essent enim contraria, ut in- tquit ille,in eode,sursum nempe & deorsum Scoto auctore, utranque opinionem sustineo. 16 Qv A a quidem contraria, sursum scilicet & d Orsium, tum non esse contraria dicendum est, s. iquis hic Aristotelem perspexerit, tum uere esse contraria , siquis eiusdem libros de cito pe penderit . IT VTRVM uero relationis categoria quantitatem proxime sequatur, utrinq; probabiles adsunt rationes, ex quibus utranque opinionem tuendam Isuscipimus.cuius quidem relationis definitionem assignare nemo potest: 18 i QVAM non de genere eorum esse dicimus,quarentia sunt rationis,ut inquit huius dogmatis primceps Gulielmus Ocham: sed de eorum numero Itum quae sunt in anima, tum quae sunt extra an mam, ut perbelle Scotus, & Thomas opinati fuere : hinc relationem uni cum non esse praedic mentum elicimus. Is HABENT relativa hanc naturam, ut se inuice r
spicientia se inuice quoq; definiant; unoq; depto Ixollatur alterum,&per Oe genus entis reperiatur:
12쪽
ao Qv A a si recte assignabuntur , necessario coue tentur. argumentum autem Aristotelis de circuli quadratura, quae scibilis, & nondum scita est , nishil inferre contenderem, nisi arrogantiae crimen
Simplicij doctrinam sectemur; quanuis a summa Dei potestate,quod relatio primo & per se inten
sionem suscipiat, fieri non posSita ta a Nastvε Blum ad diuersorum fundamentorum multiplicationem relationes multiplicantur, sed ad unius etiam, & aduersus multa correlativa ha bitudinem, augentur: & ideo contra Thomam pro Scoto tuemur, patrem decem habentem is clios decem quoque paternitateS habere. 23 QUALITAs uero, quae cunctis accidentibus dugnitate pollet, quatuor habet inferiores species et quarum & primam praecedere quartam, ut Sim plicius & Ammonius:& quartam antecedere pri- mam,cum Scoto defendo.
2 PORRO passio,& passibilis qualitas, qua disti ctione ab habitu & dispositione differant, magnam litem Alexander, Porphyrius, Simplicius,& .Thomas inter se faciunt: sed opinionem Ale- xandri sequor, & siustineo. ias VERvM enimuero , quia Aristoteles in praedicamentorum tractatu nonnullarum vocum fatis
13쪽
dissicilium mentionem secerat: ideo ad earum expositionem postpridicamentorum locum subiunxit; in quo dum de quadruplici oppositorum
genere pertractat, maxime opponi cotradictoria existimamus, licet Scotus hac in re secus senserit. 26 A pstivATION a ad habitum, licet communis philosophantium uia regressum dari non admitta veritatis tame gratia regressum dari defendo. 27 Hvrvs Moor porro categoriis humanus intellectus diuidens atque componens, diuerses uerblatis & falsiitatis conceptus fabricat, quos inter pretatur vox, haud secuS atque uocem interpretantur literae. 28 DI v I DI TvR uox in nome & uerbum, tanquam
in ueras species ; quibus id est commune, ut ambae significatiuar, sint ad placitum, & earum parteS a toto separatae,totius natura dissoluta, nihil sisegnificent. 19 Qv AN vis ex Platonis in Philebo argumentis adducti, uocem unicuiq; natura insitam esse tueri possimus: non ob id tamen accusandus est Ar stoteles, qui uocem inter ea, quae sunt ad placiatum , collocauit.
Novisis illud proprium est, ut ex negationis additione infinitatem suscipiat; quod & uerbo
conuenire arbitror, licet omnes refragentur interpretes.
14쪽
3I,NOBILIssIMA orationis species, qua Philosophi utuntur,enunciatio est,quae est alicuius de alia quo , uel alicuius ab aliquo. 3 2 HA E C in categoricam, & hypotheticam distinguitur: categorica quantitatem suscipiens, part cularis & uniue salis evadit; ratione cuius uniue salitatis & particularitatis cotraria, subcontraria,& substerna nuncupatur.3 3 HYPOTHETICA triplex est, uidelicet conditi 'nalis, quae, si oppositum consequentis repugnat antecedenti,uera est,sii non repugnat,falsa: disiunctiva, quae ad eius ueritatem, unicam saltem propositionem ueram requirit:coniunctiva,quae omnium propositionum ueritatem postulat. 36 VERVM quia enuciationes aliquando nos latet, ideo instrumetum nobis natura comparatum est, quo ex notis ad ignota procedimus ue id autem est
31 Qui licet ex communi Peripateticorum consensu subiectum in libris priorum collocetur: ego tamen demonstrationem , quae nobilissima est
syllogismi species, una cum syllogismo subiectum esse in libris priorum defendo. 35 Qui liber non ea sane ratione priorum resol tionum liber dicendus est ut Graeci autumant quia de genere agat; posteriorum uero, quod d e specie: sed duplici existente resolutione, ut i
15쪽
quit Themistius, hac quidem priori, illa uero posteriori ; de priori in iis, qui de syllogismo, de
posteriori in iis, qui de demonstratione, pertractauit AristoteleS. 3T FALso uero philosophati sunt ni fallor recentiorum complures ; qui una Averrois auctoritate adducti,in prioribus analyticis Aristotele de fomma, in posterioribus de materia demonstrationis egisse defendunt: cum res cotrario se habeat modo . in priori enim de materia, in posteriori uero de iis quae ad formam spectant, disseruit Arist
38 SYLLOGIs Mus ratio est, in qua quibusdam positis & concessis, aliud necessario sequitur per ea quae posita sunt ; qui in tres reisluitur terminos,
extremos duos, medium alterum ; ex cuius uaria positione uariae oriuntur figurae: 39 IN Tast has illa, quae secunda dicitur, ex duabus posse assirmativis concludere arbitramur; qui immo nulla, hac uia relicta praeternaturales pri- dicationes subterfugere possemus, ut perbelle imquit AverroiS. O PRAETER hanc autem arguendi rationem est inductio, enthymema, & exemplum: enthymema truncatus est syllogi simus; sicut exemplum diminuta est inductio.
1 QVAE quidem inductio non ab eadem animae.
16쪽
facultate proficiscitur, iit Latinorum suli opinio;
sed a subordinatis facultatibus,cogitatiua nempe,& intellectu,ut optime arbitratus est Themistius. 2 C v i v s inductionis duae sunt species: physica,
quae ex unius singularis enumeratione concludit;& Oratoria, quae multorum singularium testimonio comprobatur.
63 SYLLOGI fur uero nobilissima species, de qua in libro posteriorum pertractauit Aristoteles, est Demonstratio: cuius tractatum topicorum libro minime praemittendum esse arbitror, ut plures sensiisse uidentur ; neque contra, librum topicorulibro de demonstratione, ut Avicenna uoluit; aut librum Elenchorum,ut Paulus Venetus:cum nulla inter illos essentialis ordinis existat ratio. Hvrvs demostrationis tres sunt species, ut optime hac in re philosephatus est Averrois, demo
stratio simpliciter, propter quid, & quia: quae quidem parcant mihi Avicenna & Albertus non solum accidentali differentia distingutur, sed essentiali. 61 Eset autem demonstratio scientialis syllogismus,quo perfecte scire rem unaquanq; possumus per causam , & quod illius rei sit causa,& quod aliter res ipsa se habere non possit; hanc autem
semper essicientem esse ex Averrois sententia si stineo.
17쪽
66 .FIT uero demonstratio a notioribus natura, quanuis a notioribus nobis confici possit: contingit enim nonnunquam, teste Alexandro,quod eadem sint nota nobis, & natura. AT MEDI Vs terminus in demonstratione simpliciter , passionis est definitio,cuius causam per se i quirit demonstrator. si uero interna sit de subi cto passio demonstranda: praeter passionis deis nitionem est quoque subiecti definitio,non ea tamen ratione, qua Albertus & Egidius credidere. 68 AvICENNA uero aueritate dissentit, qui medij termini demonstrationis illud proprium esse a bitratus fuit, quod is causa esset inexistendi maioris in minori extremo: hoc enim commune est unicuique syllogismo. 69 Corus TAT demonstratio ex principiis, ex quorum notitia conclusio innotescit; quare notiora conclusione principia diceda sunt. propter quod enim unumquodq; tale,& illud magis.quod axi ma in unoquoque genere cauis ueritatem hab re,aduersum Thomam; ueramque dignitatem esse, contra Pomponatium defendo.
o Qvλε principia licet sint sua luce manifestus,ma, quale illud,De quolibet dicitur affirmare,uel
negare: superiora tamen alia requirunt principia, ex quibus, teste Averro'confirmantur.
I SVNτ quoque necessaria; de contingentibus
18쪽
enim per accidens est scientia ruere autem necesi saria non essent, nisi & per se, & secundum quod ipsum essent.1 a P g R se modi sunt quatuor, pluribus tamen referti gradibus: inter quos connumerandus non
est is, pace Latinorum dicam in quo de se ipsb
idem dicitur. 1 3 Si subiectum a praedicato definiatur,primus est modus: si a subiecto praedicatum, secundus; qui in mediatam semper degenerat propositionem. Qui uero inter hos modos demonstrationi co- i ducant, primi duo non tantum sunt; sed & qua tus, ut Thomas optime opinatus fuit, Averrois autem fuit ambiguuS. Nodi Lissi MAE demonstrationi nobilissima Ggura , praestantissimusq; modus adiudicatur. haec autem prima figura, primusq; modus est. 3 6 C v M igitur ex principiis necessariis per se, secundum quod ipsum, notioribus, & prioribus, in prima figura, primoque modo syllogizabimus: demonstrationem nos consecisse arbitrandu est. 17 Que o D si passionem a subiecto remouere uoluerimus: secunda figura nobis opus erit, ut si a pariete respirationem. in quo exemplo animaduertere oportet, Graecos, Latinos, & Arabas e positores, ni fallor, a ueritate defecisse, arbitrantes hanc propositionem esse ex immediatis, MN.
19쪽
Malia respirant, quoniam pulmonem habent; quandoquidem alia sit proximior causa. 8 NE 'vir autem demonstratio simplicitor te minos semper habere conuertibiles, ut optime Averrois, S Linconiensis opinati fuere : s CONTI NGITQv E sepenumero, si Auermi Ldes adhibenda est, sid quod multis sorte uidebitur paradoxum ) demonstrationem simpliciter euadere in syllogismum topicum, definitionemq; numeris omnibus absoluta fieri descriptionem. 6o RusoLvITvR demonstratio in principia, passiones, & subiectum: principioru quaedam complexa, quaedam incomplexa sunt: quorum aliqua sunt cognoscendi; aliqua cognoscendi,& essendi qua in re deceptus Gandauensis, ansam errandi. caeteris praebuit. addit enim principia quae ta
tum sint essendi; buiusmodi autem nulla repe
6I COMPLExostv M principiorum quaedam communissima sunt, quae in uirtute omnibus demo strationibus inseruiun quidam communia; non nulla particularia, & propria . ex quibus cum d monstrationes construuntur, quod uera sint pra
supponit artifex , ne principiorum sint principia. 6α Da passionibus praecognouisse sat est, quid G
gnificent ue de subiecto autem, & quod, & quia. M
20쪽
enim omnis demonstratio & disciplina ex preteri
tanti cognitione. I63 IN cuius propositionis explanatione deceptus est Averrois, qui mechanicas artes ab illa disti xit ; subtilissime uero Theophrastus, qui doctrianam omnem intellectus postibilis ex praeexistenti cognitione intellectus agentis fieri interpretu
66 ET quanuis communis philosophantium schola cum Auerme cognitionem definitivam sub illa
propositione contineri negauerit: ego tamen Ab
pharabij opinionem defendens hanc sub illa propositione locum habere sustineo,& in hanc ueniGse opinionem Simplicium, & Alexandrum,ne d cam quoq; ipsium Averroem. 61 INTER principiorum species primo loco Dignitates collocandae sunt, quae uix uerbis, nedum mente negari possunt: Suppositiones hanc maxime naturam sapiunt, cum syllogirari tantum possint: Petitiones uero maxime distant; demo strantur enim quando fert necessitas, licet illas sibi dari petat demonstrator. 66 Sulli εCTvM , a quo distinguuntur scientiae, Munitatem habent stientiar, formalis est ratio considerandi,qtue uniuscuius'; scientifici propria est;& iccirco migrare de genere in Senus omni nequeunt scientiae: