장음표시 사용
41쪽
SUB ALTERNATVR musica arithmeticae scientie; cuius subiectum sunt numeri, quatenus cons nantiis inseruiunt. quilibet enim sonus successive producitur, & plures sequitur percusSioneS.C v i v s soni differentiae duae sunt, grauitas &acumen . grauitas, ut inquit Boethus, tardas&raras sequitur percussiones; acumen uero celereS& frequenteS. IvxTA uero percussionum diuersitatem,diuersae oriuntur proportiones: alis enim dicuntur multiplices ; aliae dicuntur superparticulares ; aliae si perpartientes; aliae multiplices & superpartietes; aliae multiplices & superparticulares. in multiplicibus autem, & superparticularibus tantum rein periri consonantiam arbitrati sunt Pythagorici. ERRAVIT autem Ptolemaeus, qui in superpa tientibus cosonantiam reperiri arbitratus est; hoc enim a ueritate recedit, quemadmodum eius a gumentum ex falsis deductum falsa concludit. N gQua tamen in omnibus multiplicibus, & s perparticularibus consonantia reperitur; sed quet
uel in duplici, & diapasen dicitur 3 uel in triplici,& diapason diapente nuncupatur; uel in quadrupla , & est disdiapasen; uel in sesquialtera, & est, diapente; uel in sesquitertia, &est diatessaron. , Quocirca
42쪽
ώ -Qa o CIRCA temere a recentioribus ueteres musicos reprehenses crediderim et cum aliarum
consonantiarum species se ij reperish glorietur, quas ueteres illi consulto silentio prεtermiserunt;
cum eas tantum consonantiaS literarum monu
mento tradendas curauerint, quae ex se, nulliseue aliis permistae suaueS existunt. 7 -ALLUCINANTVR quoquerecentiores practici, qui in suis cantilenis consonantia diatessaron non , admittunt, quasi non sit inter consonantias comnumeranda . quod & sensui, & rationi, & Ptolemaeo, Boetho, & V itruvio aduersatur. 8 P ο κ κ o in iis consonantiis dignoscendis n eque tantum auribuS, neque tantum rationi fides adhibenda est; sed utrisque, ut PythagoraS admO- nuit, ita ut minister sit sensus, imperanS uero ra
aestimanda sit, ardua & difficilis apud musicos quaestio est . ego tamen hanc persectionem diiu-dicari crediderim ex maxima dissimilium inter se vocum concordia: quod quidem contingit,quando celeritas & frequentia percussionum in senis acutis, tarditati & raritati percussionum, quae in senis grauibus fiunt, ita unitur, &coniungitur, o
43쪽
communi Husicorum omnium, tum ex Aristote- istis sententia est diapasen: unicus enim in ipsa sen-ititur sonus; caeterae uero, quo magis ab hac defle-qunt , eo imperfectioreS sunt. 3II CONsTAT diapasen ex diapente, & diatessaron. differt diapente a diatessaron tono: diapete enim et 'ex tribus tonis,&semitonio; diatessaron uero ex duobus tonis,& semitonio constant. hinc diap sen ex quinque tonis, & duobus semitoniis comstare concludimus. Iz TST autem tonus inter octo & nouem positus,
qui in duo aequalia semitonia diuidi non potest..cuius rei particularem causam adducit Boethus, quoniam inter decem & octo,& sexdecim, nullus est medius numerus aeque distans ab extremis uel uniuersalis aute causa ex Euclide colligi potest. . RECTius a Philolao diuiditur tonus in apol men,& semitonium, siue in duo semitonia mino- 'ra,& comma; constat enim duobus semitoniis mi- .noribus &commate.hinc diapassi cum ex quin- que tonis '& duobus semitoniis minoribus absoluatur, sex perfectos tonos non habet. IA VER v M cum modicas in eius primordio cons nantias haberet musica: Pythagoricorum cura, dc opera ad quindecim interualla, & sexdecim chordas peruenit, ita ut extremae disdiapasson i
44쪽
' Is HAE in monochordo per tetrachorda diuiduntur ; iuxta quorum diuersitatem, diuersa musices
genera emanarunt, ut Diatonicum, Enarmon, cum, & Chromaticum. I 6 TETRACHORDA. in genere Dialonico per tres tonos,&semitonium diuiduntur; in Chromatico , per duo semitonia,& trihemitonium ; in Enar monico per duas dieses,& ditonum. inter haec a commodatius est uiris probis genus Diatonicu.
II MODI autem, quibus uetereS utebantur ad ani morum tum sedandos, tum commouendoS ais ctus,iniuria temporum periere.quapropter, quae , ex antiquorum monumentis de Musica supersunt, mutila ualde, & diminuta sunt. λ . . . 8
I nes scientias est Astronomia ; cum circa ea uersetur, quae a sensibus nostris remotissima sunt; est tamen pristantissima ob subiecti nobilitate. ta Div IDI TvR haec scientia in Theoricam, & Iudiciariam, hoc est in Astronomiam, & Astrologiam. Theorica iudiciaria doctrinae ordine praecedit ; sciri enim effectus nequeunt ex caelestibus motibus effecti, motibus casestibus ignoratis. 3 VERsATvRAstronomia circ fleste corpuς mobile,
45쪽
mobile,quatenus ex illius motu diuersi sunt aspectus: que corporis chlestis consideratio,nem omnino mathematica, neque omnino naturalis est; magis tamen mathematicam,quam naturalem es
se defendo. 6 HA N C autem Theoricae Astronomiae consid rationem, licet satis firmam atq; certam arbitrentur Astronomi: mihi tamen satis difficilis, atq; incerta uidetur. ob sensuum enim imbecillitatem, ob terrae situs, ob medij diformitatem, ob instrumentorum sallaciam diuerse continuunt fieri obseruationes, ex quibus quoque diuerse oriuntur
DIFFI CILLI MVM porro illud est, planetarum motus, qui modo uelociores, modo tardiores, modo stationarij, modo retrogradi conspiciuntur, in determinatas causas referre. Astronomi ad epicyclos,& eccentricos orbes confugiunt, quos naturalis philosophia non admittit. 6 Vastv M tametsi philosophia naturalis eos as mitteret: aduersuS Astronomos, ex eorum tamen principiis defendo, motuum caelestium regular, talem per eccentricos Sepicyclos adhuc und quaque saluari non posse, quo sublato, tota ferer Astronomia ruit. ASTROLOGIA uero, quae altera est huius sciemtiae pars, quae & iudiciaria, & diuinatrix appella-
46쪽
39tur, cum nullis sit necessariis rationibus suffulta, sed fallacibus latum quibusdam obseruationibus comprobata: tanquam inanis & uana a scienti, rum consortio secludenda est.
A T v R A L I s philosophia mathe maticas scientias commodioris doctrinae ordine non antecedit, cuius opinionis tum Thomas & Albem tus, tu Ammonius & Olympiodo-
rus fuerunt; sed eas subsequitur, ut Aristotelis &Platonis fuit sententia. Cuius subiectum non est ens mobile,ut opinati sunt Thomas, & Buridanus; sed naturale corpuS, ut naturale : in quam sententiam conuenerunt Averrois,& S implici us. 3 Dε quo cum ex principiis pastiones essent demonstrandae: haud iniuria naturae ordinem imitatus Aristoteles, a comunissimis tum passionibus, tum principiis exordium sumpsit. quae quidem principia & passiones , ex Averrois & Graecorum sententia, in iis libris, qui de physico auditu instribuntur, fiunt subiectum ; tametsi a calumnia , liberari
47쪽
- - Latini, eorpus naturalem iisdem
libris subiectum esse defendentes. 6 Q r physticorum libri, quanuis a Simplicio &Adrasto in eos, qui partim de principiis, partim sunt de motu, dividantur: in quam caeteri philosophantes uenerunt sententiam ego tamen omnes de motu uocandoS esse, Auerme auctore, defendo. 1 HAEC autem principia genere infinita no sunt ;sed si per se principia connumerentur, sunt quat- Ituor; si per accidens, sunt quinq;: ad quae exemplarem, & instrumentariam causam a diuino in tone excogitatam, referendam arbitramur: 6 Qui quidem Plato,quemadmodum in sex principiorum positione dissentit ab Aristotele; ita asisentitur illi, dum materiam, formam, finem, &efficientem rerum omnium causas statuit. neque rde priuatione dissentiunt summi isti philosophi, comuni philosephantiu opinione prs termissa.
I PRINCIPIOR vM quaedam sunt interna ; qua, dam sunt externa: interna, quae ad generatio m requiruntur, tria sunt, priuatio, sorma, & materia : externa duo, efficiens, & finis. 8 INTER Nis principiis, quibuS competit, ut contraria sint, quanuis uni competat,ut subiectum sit contrarietatis: conuenit, ut maneant semper,non
quidem in ratione principiorum, ut Timara; neq;
48쪽
m specie, ut Egidius,& Albertus ; sed simpliciter,
ut Simplicius opinatus est. scia Ni
s MATERIA, quam sub Protei nomine cecin runt philosophantes poetae, principium est, ex quo fit aliquid; cum insit terminus,in quem nat ratia entia resoluuntur, ingenerabilis, & inco ruptibilis.1 o Qv Α ε si per intellectum a quacunq; forma s iungeretur, a fieret numero ; tametsi haec unutas unitati, quae a forma proueni collata, dicer
II E s et de ratione materiae tum potentia, tum actus essendi,ut perbelle interpretatus est Arist telem Themistius. potentiae autem in materia infinitae non sunt, ut quorundam latinorum fuit
lla . NEQvIT materia a quacunque spoliari se a ;rueret enim ad nihilu deducta, ut dicit Averrois. quod quidem non solum in Aristotelis, sed etiam in Christianae persuasionis principiis ueritatem habere, ut diuus Thomassensit, mihi persuadeo, Scoti opinione praetermissa. I 3 VT autem se se illi non deficerent, insitus est illi appetitus, quo ut turpe a pulchro, & mulier a uiro, ita a serinis exornari desiderat. est enim ii ter caetera mundi entia deformis &turpissimari 'N O N ob id tamen tantae turpitudinis illam esse
49쪽
crediderim, quin nonnihil diuini fulgoris, ut
Plotini uerbis utar in illa corruscare Opinan
N EQIIT tamen ex fulgore illo materia per se intelligi; adulterina enim, ut dicebat Plato, cognitione percipitur, siue illam ad formae analogiam, siue ad materiae artificialis habitudinem im
I 6 . Es T alterum principium forma, endelechia scilicet & actus materis, propter quam compositum naturale & actu est, & operatur; quemadmodum per materiam tum in potentia fit, tum subibditur passionibus. IT . QSAE non extrinsecus inducitur a Colcodea,ut Avicenna; neque ab ideis per se subsistentibus, ut Platoni adscripsit Aristoteles: sed a naturali agente educitur , habitibus in materia existem
I 8 Esr autem forma isi excellentior materia,quod non admiserunt ueteres philosephi, tum nobilior composito, cui non assentitur Scotus , quanuis& Scoti opinionem tueri polliceamur. Is FORMAE persectio ex operationibus nobis i notescit: nobiliori enimformae nobiliores operationes congruunt ; quibus demptis octois essent in rerum natura formae, sicut absque trafinutatione inanis esset materia:
50쪽
zo Cur quidem formae opponitur priuatio ; quae est principium ex quo fit aliquid, quod noninest rei productae; terminus autem est a quo, in rei
a I QVAM qui de praedicamento substanti hoc est sermarum quendam abyssum, ut Avicenna, Aubertus,& Suessanus,esse defendunt,a ueritate P
ripatetica dissentium. . t A22 HANC oscitanter animaduertentes antiquiores philosephi, in sexcenta falsitatum genera incide- runt; formatam enim materiam pro naturalium rerum exordio statuerunt. γa 3 His Q alij ex aere, ali; ex igne,nonnulli ex aqua, alij ex mediato elemento, quidam ex atomis inse- ξ -ctilibus omnia ortum habere seruntur. inter quas opiniones,que ex atomis insectilibus omnia constare asserit,Peripateticae ueritati non aduersatur, licet aliter arbitrentur caeteri philosephi. zzq Da forma, & de materia natura dicitur, tametsi prius deforma, deinde de materia: quapropter eius definitio inter analogicas ex Averrois se
tentia connumeranda est. . . .
2 QvAE natura spiritus ille non est per aethera s sus, omnia permeans, caelum,ac terras,campose;
liquentes: ut inquit Platonicam philosephiam prosesi us Vergilius) sed est principium motus &quietis eius in quo est, per se,& non secundum ia Fa quod