Perill. ... Iosephi Caualerij Neapolitani ... Explicationes ad quatuor libros Institutionum Canonicarum. Ioannis Pauli Lancellotti Perusini. Cum indice operis locupletissimo .. 1

발행: 1653년

분량: 447페이지

출처: archive.org

분류:

121쪽

111 CAUALERII

fuit Lamech,Genesis cap. Θωμquomo- Secundo, contrahitur bigamia pere5M 3 I.q. I. g ractum matrimonium cum meretriceia; Circa secundli ex pluribus causis prohi- est autem meretrix illa, quae fiam turpi. hetur bigamia, di inducit irregularitate. tudinem publice facit venalem , cap.m Primo, quia deficit in bigamo sacramen- retrices 32 q. . tum unitatis, quod est inter Christum, & Dices ex O.bis qui ducit meretricem Eeeletam, designificatur in primo ma- s videtur facere bonum opus, immo me trimonio , non autem in seeundo; nam Io reretur remissionem peccatorum, quoad ille pluribus diuidit carnem suam, cap. poenam, non quoad culpam, c.inter operaatictius dist. Στ. Secundo, propter excel- de sponsalibus '. ergo non debet esse imIentiam ordinum, quae talem requirunt praeparationem, ut scilicet quis unam

tantum habuerit inorem , cap. una tan

tum dis .cit. Tertio, propter signum incontinentiae, quia qui de una uxore transit ad aliam libidinis notam dat, eap. proposuisti dict.8a. Quarto, quia non potest hortare viduam ad viduitatem seruanda, cum ipse viduitatem non seruauit, dicto

Sed quaeres quomodo poterit dici h

gamus is, qui habuit tantum unam um rem, sed viduam. Respondetur id ideo esse, quia vir, &4 uxor sunt duo in carne una, merito &ptiuilegia, & maculas sibi inuicem communicant. Excluduntur autem bigami ab ordinatione ex verbis etiam Pauli ad Ti

Circa tertium, aduerte primo , quod eontrahitur bigamia,primo, quando quiss ducit uxorem viduam, & vidua propriὰ est,quae fuit cognita ab alio viro, qui mo tuus est, Abb in tu ne pro defectu do electione,eapAnseatibus de incis delegati: Ciuilistae autem a nent viduam dicitiatam, quae habet virum, sed inutile quoad

usum matrimoiiij, L . Gad L Nautam de plagiarys. Si quis tamen ducerct ab alio ductam', sed non cognitam, non erit eximandus bigamus, disic poterit pros moueri ; cessant enim omnes rationes

prohibitionis sepra positae . idem dic, si

ducere t a se cognitam etiam ante contractum matrimoni a ; nam neque esset

bigamus, quia nec illa pluribus diuisiti carnem suam , ut apertὸ per D. in cap. elencis de ebrieis eomvadis . Dices, carnis commistio lignificat unionem naturae divinae cum humana, quaevnio fuit in utero Virginis, sed in matri monio contracto post cognitam uxorem non verificatur hoc; nam illa non est amplius virgor ergo hic non poterit pro moueri, east.maritum di)33. Respondetur negando minorem, &7. ratio est,quia sciquens matrimonium presumitur praecessisse talem unionem antea

factam, ex cap. tanta es via extra qui si ἐν At Igitimi . i , ι regularis, & sic puniri, dum bonum opus

exercet.

Respondetur negando consequentiam, II & ratio est, quia , ut saepius diximus, irregularitas contrahitur etiam sine peccato, unde licet iste faciat bonum opas, quia tamen scienter se reddit inhabilem Promoueri, per consequens ei non inseris tur iniuria,dum declaratur inhabilis promoueri ex excellentia, di dignitate saeramenti ordinis, eap.remi nem pr/ma- .

Ia terium scienter ipsam cognouerit, Coaratium Neocefariense, eanone S .in secun

da aditione, , Praepositis in eap. se mi, disi. 34.ct Innocentius in eap. inquisitionis defent. excomm . Debet tamen esseis

probabilis credulitas, idem tenet Diadinpraxi criminali eap. 16. quidquid alij

contradicant, in quo nota ex Innatentiar 3 Deo est. maritum non teneri reddere deis bitum uxori adulterae, posse tamen peterare. idem dic de Uxore,cum contrariorum

1 eadem sit disciplina; non sica it m , si

ignoranter adulteram cognouerit i siemae in dicto eq. in additione, verbo si

logorum , ct Canonisturam, er explicattextum, Ostiensi in ιu.de bigamis, verbo quot tapocles in eap. fleuius 34 Ioan

mes Andreas m east.2. de bigamis, Abb.in eap a.de adulteris, leprobabiliorem esse hanc senten tiam refert Soreinus in Α dis. 27. q. 3. a I. Vnde maritus non tenetur Isseruare mandatum iudicis. si praeeipiat, quod cognOlcat uxorem adulteram, essct enim Praeceptum continens iniquitatem

Diae loeo eit verbo ibi μ iudieat. Qnario, si mortua uxore unica, & vir I 6 gine quis factus subdiaconus, di in sicris

constitutus aliam ducat uxorem, licet nost bigamus realis, quatenus hoc secundumatrimonium non valet, tamen punitur Poena bigamiae, eap. nupeν extra da bigamis non ordinandis. Quinto, qui habuit duas uxores, licet II ambas virgines , glo. in cap. super eo, de bigamis, Oerbo in bigamis, ex cap.atutius din. 26. Quae

122쪽

LIB. I. INSTIT. CAND Oti

tae res, an possit promoueri qui con

traxit matrimonium cum Prrana v x te a c. virgine; qua mortua contraxit cum s Cianda. quam zon cognouit , oe videtur

dicendum posse promoueri, quia non deiicit sacramentum unitatis. Respondetur tamen negatiue, & ratio IS est ex Abb.in cap .etim Apostolica de is i. alibus , quia licet non cesset ratio desectit S sacramenti unitatis tamen hic ostenis clit magnam incontinentiam, dc ideo ex cludi debet ab ordine, sicut qui habuit duas uxores, dicto eap. aetitius cum eo I9-autem, qui habuit plures co cubinas, sed non uxores potest Epistopus disipen MCC, cap. quia extra de bigamis. Collige ex hoc cum No. in dicto e. quia duo t Primum est, quod dispensatur cum, eo, qui peccauit, ut est qui habuit plures et O cotacubinas , non sic autem in eo, quiplares habuit uxores , quia in hoc deficie satramentum unitatis , ut diximus. Secundo, quod in isto casu plus toleratur

Cam criminosis, quam cum innocεrib.IS.

Circa quartum aduerte primo , q oda i non possiant bigami promoueri ad sacros ordines, cap.de bigamo eodem tu. e si fuerit bigamus ordinatus; impenditur a talio ordine suscepto, ea ive eo citato, dcar etiam ordinator suspenditur a pote ista te ordinandi in posterum, eap.Iiteras,e eap. dilectus de tempore ordinandorum, sed eum hoc dispensari poterit, sic pergis indicto eap. super eo in Aguratione ea s. H duerte secundo , quod bigamus est 24 denudatus omni priuilegio cle icali, adstringitur soro saeculari, di sub anathemate prohibetur, ne deserat tonsuram, licet alibi contrarium struetur ι nam

consuetiido praedicia subsistere nequittex. 9glo in eap. l. de bigamis in o. Est

utem bigamia omni l.o contraria cleri-ι t ui, Soccinus in quinto duretanum cis Praeterea de apostat s num. 8.riduerte tertio , quod bigamus si ante a 3 bigamiam habuit aliquos ordines,prohibetur in ipsis ministrare . cap. ad audiunt Iam, de homicidio,vbi Soecιnus num. 358 ex ministr ins peccat mortaliter, etiam si bigam i a sit occulta, Soeeinus in e qua ister, ct quando de aseusationibus n. I. . A temin cap. .de tempore Orvinando

actruis ; deb t enim manifestar bigamia occulta, cap. s quia υι am di i. so. e Cap.qui tingue di I 8 i. E quo collige, quod non sivificit dic α 27 re, no, sui de ipsa interrogatus ab Episcopo, vel eius ministris; nam is, qui habet Impedimentu ii tenetur illia aperire, G proponere absque eo , quod i .. terro. getur; tum etiam, quia ad hoc exhortanis tur lordinandi ab Archidiacono anteq ia accedant ad ordinationem.

Aduerte tertio, quod bigami amittut 28 signanter priuil gium canonis , se quis

stiadente diabolo in ea. Itae elericis contu gatis in 6 Intellige tamen hoc in matrimonio contracto de iure. & fie in biga emia vere contracta. Non sic autem est dicendum, si quis duceret aliam uxorem, dum est iii ordine sacro constitutus; nam hic vere non est bigamus, licet patiatur aliquas poenas bigam tae, ut supra diximus tamen non amittit priuilegium canonis, ut aduertit Gosedus ιn summa tit. bigamis , S item adnotabis, ct inebrias. in eap qui tira diri 84 Ioannes Andreas in regula istictum, de regulis laris in s. ubi ait, quod percutiens monach m bigamum incidit in canonem: ergo poena praedicta currit ia bigamia ex matrimo nio contracto vere, & de tute . Adverte quarto, quod cum bigamis 29 non potest dispensare EpiscoPus , ne qu ad si scipiendos minores ordines , sic ad. dentes ad Diae eap. t 6.verbo dispensare, ubi reserunt communem esse opinionem. Nauareus in manuso eon Fariorum cap. 27 num.ITI. qui refert Sanctum Do.

Drem,ctallas, qui ad summum dicunt posse disipesare Epistopum cuin bigamo, ut ministret in ordinibus susceptis ante 3 bigam tam . In ordinibus vero acris est opinio Doctoνtim sine inde,tamen communis opinio est posse dispeniari, ut in ca is IordHy. a. ubi Martinus Papa dispen lauit cum bigamo, ut fieret subdiaco . nus . Idem notat Turrecremata, er albDoctores in eap. super eo de bigamι3, An. charanus constio i24. Ioannes a Medina in tractatis ioiuniost. III. de communem esse opinionem Theologorum sate. tur Francisus Uaetas in tradi .ia iurisiue tona. isopi fol. II. Nauarrus Ner3 Deo eis. ait, Summum Pontificem maxi-31 Ma cum difficultate dispensare eum bigamis , de nonnisi magna causa intercedente, in bigamia vera, ut quando quis habuit duas uxores, vel unam, sed viduam, at ii bigamia similitudi uaria, ut est in eo, qui erat subdiaconus, de deinde contraxit, vel in eo,qui cognouit uxore in adulteram, facilior cst dispensa io, ut puto in Isquis tamen infra eodem .

123쪽

In f. Cauenda, cum tribus sequentibus.sVM MARIUM.

x Saeramentum ordinis es faeramentum dignitatis.1 Impedimentum corporis quodnam fit λ; Animias nobilis raro in corpore def-mι re et . Inrempositio corporis inaequalitatem mentis inducit.

s Corporis vitia in quadrupliei genere possunt esse. 6 Virilia Abi ab indens pro eassitare esIirregularis,'puniendus in homicida .

8 Tentationem non ferens in se faciuin peccata Metium inea sit. y Timidi es optare necem.

xo Tex. Matthai 19. explicatur, nam eu-nvehi appellantur continentes.

11 Crudelis in fimum nemo debet esse .ri Non debri permittere, ut ab Hio iad

13 Defectuosi in lege veteri areebantu dminiseris.1 qui possint hodie minis areremi ritur in arbstrium Episcopi. is Digitos babens inhabiles ad eonferationem, poteriι in aliis ordinibus, ct exercitiys misi are..is Corpore vitiati sede facto ordinenta

recipiunt characterem.

et 7 Carens ungula pollicis, qui tamen AtDrtis potes ordinari. 18 Absisses virilium adtouendam maior infirmitatem, non impedit mini- solum facerdotis .is Virilia non babens ex e se, potes etiam es se φέσpus .eto non senetur H feeum asportare. xi Pontifex solui Upensat cum eorpore

innatis ..

ar Corpore Oitiati non possunt in ea s

eriminalibus deponere contra clericos .

V 'imus hucusque de iis, qui prois

moueri non possunt ex desectu animi, & sie ex desectu spirituali nunc sequebatur videre de iis, qui promoueri non possunt ratione alia cuus desectus in corpore; hoc enim sacramentum ordi iis est etiam sacramenta

dignitatis, ut aduertit,d. his in Astura-

tioso ea 3 ἰ merito indigni non sene admittendi. videbimus igitur pri .no quid se hoe impedimentum . Secundo, quo u plex sit in genere. Tertio, quotuplex in specie. Quarto,qui desectus corporis fine compati biles, di non indigeant dispensa

ti ne

Cirta primum impedimentum corpo x rix, est maeula in ipse per aug imentum svel decremex, tum quo quis displicet hominibus,&ex quo indignus exiitimatur ministerio altaris. Ratio autem huius prohibitionis est, quia r ro in c rpore 3 de Bimi nobilis, Brmosusqie animus inside t. Αι. in eap.quia Haer tatem de comes no py benda , di i compositio 4 corporis. inaequatitatem inducit mentis, Aug. na vis Ma S.visimo; unde Har. naus cuidam Eoilo difformi in ore rubro pro c ine, de alijs maculis innotato . sic

seripsit,

Crine rubin , niger ora, breuis pede, Itimine Iasus, Rem magna prae a Zoile si bonus es. ioca secundum, hoe impedimentum s is genere potest esse quatruplex. Ut ad . ueri ago.bse verbo vitis. Primo ex desectu alicuius membri, puta si quis care rex manu,vel Pede e. Secundo,ex inhabilitate, seu impotentia, & est eum qais babet membrum aliquod, sed inutile . Ter io, si habeat membrum, sed valde adiminutum , puta aliquos digi os . sed valde paruulos, sic etiam si tantum figuram nasi, vel manum iunctam satis brachio. Quarto, is magno augumenis aut nais valde oblongo, 6ce. ut per Docto et in eap. .de eorpore vitiatis . Circa tertium aduerte primo, quod si ε quis sibi absciderit virilia, ut e sisteret carnalibus daemo is suggestionibus iste non potest promoueri. nam de pro regno Dei sibi abstindere ii ieitum e ii , eap. squis absciderit dict. 33. 3c i ii puniuntur ν ut homicidae, punitur enim affectus, licet non sit sequutus effectus , sed seq ii pote at, Ls ambiguitatem, C de usus acta legato, victo eap.sqviis aissideri , di cap. as. g 1. ea in natist dict. 21. Rario huis prohibitionis ; coli igitur σκLqui rei, S. e ansem vistinguendum, sis bonis eorum,gar mortem si eo eluerunt, ubi sie dicitur. Merito qui sine causa sibi manus intulit paniendus est, qui enim sibi non pepercit multo minus alijs Parcet, dic. per quae verba punitur viti impatientia, de desperatio suae corrept1 nis, neque est causa velIe se praeseruare a peccatis ἰ nam potest id fieri ieiuniis, orationibus,3ce. tum quia qui non sinertin

124쪽

LIB. I. INSTIT. CAN. D

iatas ait, De uin grauius punire eos . qui seipsos occidunt, vel grauiter laedunt, s. Doctor a a. q. 6 . a. s. quod considerans Ar oteles tertio eιbicorum eap. in Anes dixit: Mortem sibi consciscere ad fugien dam paupertatem, vel incerorem, aliud-ue huius generis, non Brtis est hominis, sed potiui timidi. Dices,quo modo currit dictum Domia o ni Matthei 39.Sunt eunuchi, qui seipis

C a frauerunt prop er regnum caelorum rei go licitum est ab se indere sibi virilia ,

propter iecuritatem salutis aeternae. Resipondetur negado consequentiam, nam in verbis Domini eunuchorum no .mine veniunt continentes Uria eap.

Eunuchis, idest continentibus. Collige ex his primo, non licere seipsu' ir interficere ex qualibet causa, neque in actu, neque dispositiuὸ, ut si quis vellet immoderate ieiunare, dilciplinare, conteri, dic. ex quibus incideret etiam inia Periculum mortis, contra textum in Gi-bὸν Bomo, j. a. Iisquiliam. , Collige secundo, quod neque potest quis permittere,ut ab alio laedatur, quodi, si savicti sponte se obtulerint tyrannis vel coniecerint se in ignem, Ece. id secerunt ex impulis Samai Spiritus, nemo autem potest permittere laesionem , vel mutilationem suorum membrorum cotta να

in I liber homo, Fad IAquiliam. Aduerte secundo sere omnes species 1 3 huius prohibitionis hiberi ouisui ea

a I. ubi Dominus dixit ad Moysem e non oster et panes Deo suo, nec accedet ad miniiterium eius,si caecus fuerit, si claudus. si paruo, vel grandi, vel torto naso,

si fracto pede, si manu, si gibbosius, si lippus, si albuginem habens in oculo, si iugem scabie, si impetiginem in corp Ire, si erniosus , dcc. Hodie vero haec limitantur, & tantum illi repelluntur, qui non possunt in ordine sustepto ministrareis , puta si coecus, vel mancus, &c. ut in cap. IA 2.de eorpora vitiatis, ubi Buνωι, O Cardinatis Corradus defaee Διι u p. .

mittitur in arbittium iEpiscopi, idc eius consilii iudicare, quisnam sit desectus im. pediens, vel difformis. ιΑduerte tertio, quod si quis habet di-33 gitos, qui deseruiunt ad consecrationem, Unhabiles,dum modo non impediant aIios Ordines , poterit in his. ministrare, x t siquis ordinatus sacerdos,id in erat integer, di simis, amiserit deinde tales dieitos, poterit deinde ministrare in diac natu , nec impeditur ab alijs muneribus sacerdotalibus,puta ab absoluendum,&c. ut per Doctoris communiter ea Cotiare. in riseipio Clementinata arrogus nu. γιο Immo licet corpore vitiati impediantur ab ordinatione, si tamen de Licto ordinentur, recipiunt characterem, qua nuis non habeant exercitium, ut per Docto res in dicto eap. 1. Circa quartum aduerte primo, quod II si quis careat ungula pollicis, dummodost sortis in digito, poterit ordinari , cap. Thomas de eorpore vitiatis , ubi etiam . loquiturgio. de qualibet leui deso mit te, quae non impedit, siue casu euel.erit, siue data opera, siue propter necessitate.& ex eap.ex parte eodem tit. Nota, quod I 8 abscissio viralium ad effugiendam maiorem infirmitatem leprae, vel alterius, nouimpedit in sacerdote ordinato suum ministerium, & sic potest licitὰ ministrare. Adverte secundo , quod qui est sectus I9 in eunabulis, vel ita natus eli, non ha. bens virilia, vel quod suerint ei amputata ab hoste, hic potest ordinari etiam Episcopus, cap.ex parte II primo eodem aliis. v. latoris . I s. Quaeres, an is, q s 1 caret aliquo membro sputa virilibus 9 dummodo ex talicarentia non sit effectus irregularis, teneatur adintegritatem sui corporis, secum expol tare virilia. Respondetur negatiuri nisi ex sua culinaci pa, & voluntariὰ suisset mutilatus, sin ea seunuchus dist. I . Nauareus in

Adverte tertio, quod solus summus Pontifex in hac irregularitate disipensat, xi ut communicet Doetores cum istaeno in summa, verbo corporε Γιι atus φ. . ct Innocenιius in eapolini cauit δε eompore vitiatis. Verum tamen est, quod cognoscere quae difformitas eo otia inducat irregularitatem, in arbitrium Episcopi temittitur, Nauarmin manuais c. a num. 1 O .Ssueuer verbo sorpore Oistat q. I. unde non Potest superior regulatis in hoc dispensire, Couarr.loco ciuato, Monoch. hb. 1. de arbitrari s iudiciam esturia 3. casu I 26. ubi etiam dicitur pt dens Episcopus aestimauit posse ordinari sacerdorem quemdum , qui carebat uno digito, quo no impediebatur ministrare. Nota etiam, quod corpore vitiati nona a tantum prohibentur ordinari, verum etiam repelluntur a depositionibus i

causis criminalibus contra clericos, colligitur ex e. I. de eκceptionibus, ct com P a munim

125쪽

CAVALE R I III 6

maxum esse Uinionem sinasin Guras lib. s. reeeptarum Ianuntiarum s. . . 34. νεν mulo prater a.

in s. Finali.

gradum aseendere prohιbentur,ns por annum d tali vexaιIone Bberi appareant , e otiam luna tui. I -- Xcluditur etiam a ministeriis sa- cerdotalibus is, qui vexatur a a Daemone, vel suriosius, di si de facto suriosius fuerit ordinatus, erit deponendus, eapsqvis, g. sciat ergo I 3.q. I. idem est dicendum de s earucis, cap maritam dict. 33. Aduerte etiam pro hoc paragrapho a primo, quod exclud intur pariter epile. pilei, quod idem est ae mente appensi, seu stoenetici o. a Distis in castommuniter dict. 3 p. oritur autem epilepsias quae est idem ac mentis appensio ex humore me an colico fiuperabui danti , desuperuenienti ad cerebrum omnis auteisti excluduntur ratione optima; nam si eorpore sauciatum,ac debilem nequaquIsancta contingere lex diuina permisit, quanto magis donii caelestis dispensatores es' non conuenit mente perpulsbs, eo . que adeo in odis1 ιιι Aduerte se eudd pro d . moniaeis, quod 4 si fuerint iam ordinati non potant ad alium gradum ascendere, ut in fine iuιν. ct in cap. Herisivi H. I. licet stis. ibideteneat. quod possint ordinari in minoribus,si autem illi sint ordinati, usqueadeo manent suspensi, quo per unius ami spatium videantur a tali daemonum metitia

liberati,& in cap. eommunit ν eadem

dis inctionε idem disponi turde lanaticis,

ct aliis, qui similibus passionibus subis

duntur

DE PRAEBENDIs

ET ALIIS BENEFIClISTIT VLVS XXV.

SUMMARIUM. I Contiauatis stuli . a Ius personarum ea partim spirituale,

partim eo orale.

3 Ius p/rsonarum eorporale quo tendat 4 Prabendas etiam beneflcrum. Lgis a non solent tractare diueses D.

ir , ea, qua connexIonem babent.

sui evaeitatem,er non referata in Deum , ouutuitatem populo rum, en peeeatum mortale.

9 App/tere dignitatem, ctgloria- ex ipse dignitate, an D precatum pio Gloria est idem ae manifestatio. xx prvire honorν Dei Misi appetiων. I a Gaurire de propria dignitate ad aud m

13 Inanis gloria quando At peccatum . . a 4 ex duplici rationa potest esse perea

1 3 Heratum mortale si quod eotrariatur inaritati erga Deum.

rimus ad iure Personarum quantu ad ea, quae sunt de ra. tione ordinis, sequebatur videre de iis, quae sunt annexa ciris

disti ; ius enim per x sonatum est partim corporale , partim a spirituale. Corporale te idit ad perceptio nem s uctuum, quae habentur per be e-ficia, merito de ipsis hic, ad c uus r bri cae , di paragraphi primi intelligentiam uerte, quod ly aliis in praesenti v-4 nisi se confirmat loquutionem,& sic unit praebendam cum heneficijs, ut ostendatur etiam praebendam hin. fietum est , glo. διe Nerbo al νεπRotadeet 8 aliba de-emona a Q. Caeteram alienum est a legi. . stis est. quae connexionem habent distis . ais Iocis pertractare, Leam actam. Τῶnegoti13 gestir cum igitur hic fiat meo tio de dignitate, ut, .p si ι. adeo videbi-

126쪽

LIB. I. INSTIT. CAN.

de bimiis primo, quid sit dignitas; steunis

do. virum sit appetibilis. Circa primum aduerte ex Timothead hie, quod dignitas eccie si stica est faculis itas ad administrandas res Eeclesiae eum iurisdictione etiam in modicis eausis , Aneharantis in Clementinast d guttatem do prabendis. Citca secundum aduerte primo, non T esse peccatum appetere dignitatem sibi conuenientem , di suo statui proportionatam, diximus in initio huius libri in . primo, dummodo tament causa ad meritum talis dignitatis res ndatur in Deu, Sanctus Doctor a. q. I 3 I. I. incorpore di debet etiam ipsam praetendere ad honorem Dei, & utilitatem populorum.

Aduerte sici ndo, quod appetere di-8 gnitatem ad sui iactantiam. de supra sui

capacitatem. est peccatum mortale. Ideest, si non reseratur in Deum , vel si quis in dignitate, & honore acquisito acqui stat. & non reserat in utilitatem alio: si, ιδεm S. Doctor ἰοιο eit. in e. Quaeres primo, an si ' peccatum mors tale appetere dignitatem , dc gloriam exi pa dignitate. Resipondetur, secundum Sanctum noω Ioctorem f. 32.a. I. in eorpore , quod gloria idem est ac manifestatio, ut ait August. tra 1 8a in Ioannem,ct tract. Io ct Io Hoc posito dico, quod si quis expeteret gloriam, hoc Lit manisestatione Iulipsius, ut in ipso populi cognoscerent Dei pote- νtiam , di gloria redundaret in Deum, tunc poterit expeti haec gloriar ait enimi i Dominus Mattbii s. Luceat lux vestra coram hominibus , ut videant opera vestra bona, & glorifieent, Bec. Itaque sic expetere gloriam, ut principaliter intenis dat ur Dei gloria non est peccatum , sic idem Sanctus Dorit. Deo cit. lnuno si quis gauderet de propria dignitate , di gloriaretur in ipse, non peccaret, si ex hoc exserra geretur ad Dei Iaudem di unde Paultis . ad CorintB ios cap. a. Nos autem spiritu huius mandi non a 'pimus . sed sp, , ritum, qui ex Deo est, ut stiamus , quae a Deo donata sunt nobis,&c. ergo potest quis cogitare, & recognostere quae a Deo, data sunt fibi. & in ista gloriatione non

Quae res secundo,an semper inanis gloμ, 3 ria si peccatum mortale, puta si quis

operetur,ut videatur, si amet gloriari non, -gitando reserre gloriam Deo, si amet, velle honorati, &c.. Respondetur, in nullo ex his casibus - esse mortale, sic S. Doctor 1. a. q. 3 . a. 3. in corpore, ubi ait, quod tantum ex duplici

r ratione potest esse pectatum mortale inanis gloria, stilicet vel ratione materiae vel ratione finis. Ratione materis,ut siquis veli t gloriari de malo opere, vel si existimet se aequalem Deo, Egeebum a SEleuatum est cor tuum , de dixisti, Deus ego iam. Ratione finis, ut si quis in qu libet opere sui gloriam praetenderet,non reserendo in Deum, hie enim finis propriae gloriae est inimicus piae fides, Augustinus lib. 3 . d. Ciuitate Dei e q. ct Ioannis s. ibi: Quomodo potestis credere gloriam ab inuicem expectantes, Ecgloriam, quae a solo Deo est non quaerentes. Ceterum sic disicurrit S. Doctor in erepore dicti artistitit Illud est peccatumrs mortale, quod contrariatur charitatier. ga Deum,sed appetitus gloriae in casibus

dictis non contrariatur charitati erga Deum et ergo non est peccatum mortale, at ratione materiae, vel finis contrariatur charitati erga Deum: ergo exhis rationibus erit mortale.

In s. praebenda cum sequenti .

SUMMARIUM.1 Praebenda definitur. a stas , via Dirit IriwIcorporale. 3 quando es annexa canonicatui, euiu pirituale. quando consi e tantum in fructusi

perceptione, ect ius eorporale, ct laicis benemeritis Eeelsa etiam

eoncedi solet. s TMois talis es una de quatuor pra eripuis. 6 Theolagi praebendati debent necesseruadess,non tantum in Beelia D tbe alibus, sed etia in terris nu- . merosis, Misinon ad praebenda, prouidendisvnι de bene ciο

plici proxιme vacaturo .

7 Praebenda Archipresbyteriais quae sis 8 Archidiaconatis qua fit 's Cantoris quae δει ra o alia prae Hatur pro fruitio personali

particulari, alia progenerali. II quae datur pro fruitio personali particutari, non dicitur praebenda, sed iactributio quotidiana. ra quare fit introducta λ13 non debet de truere pro super iratibus ina tantum pro proprie , a. edi congruenti victu. I Benem ιatus debet vivere de reddisibus

127쪽

138 CAVA

is Mensura Uictus taxatur arbitris p udentis viri.

IS Benesciam tribus diuidi debet meis , pauperibus, di beneficiato .i' Beneficiatus poterii dare parentibus, ne egeant,de redditibus bene fiet f. 18 id, quod debet dare pauperibus, non

potesseruare in futurum, O si

fecerit, peceat mortaliter. is rasa fac a pro pauperum necessitate oendi debent.

a o Bene elatus potest visure de bonis ben fris , licet habeat patrimonialia,

pereat tamen non subueniendo pauperibus. at Clericus non tenetur ad restitutionem,spauperem non adiuuauerit de

beneficio, quod totum ipsi desumit;

peerat tamen ratione denegati au-

sium,nec committit Iunoniam.

23 Prabenda dua curata non possunt μmul retineri, etiam samba requirant feruitia personalia.

4 Renantiare eo euitur unam habens duas praebendas. is Praebendas duas euratas retinere eon tendens, utraque priuandus es,

fuerit dispensatum . num. 26. I 1 stualitas personarum attendenda e I i beneflciis. 28 a s magis stipendiosus, ct laboriosus debet eaeteros anteire. ας Seientia nobilitat magis, quam pecunia. 3o Beneficia vaeant electo beneficiato in Episcopum, ct consecrato. 3i Beneficia duo retinens ineompatibili. A, dispensatione, es cogendus afAgnare de fuis pro inutibus in utilitatem illius , cuius es benefietum a tempore vaeationis, non β ssint in eadem ma a. n.32.3 3 Poenae sunt rectringenda. 34 Pontifex maximusDIus dispensat in pluralitate bene ciorum. 3 s Concessum superiori videtαν limitatum pro inferiori. 3 6 Canonicus e priuandus parochia annexa eanoni tui, nisin illa V carius, vetoeeonomus ab Episcopo eonsituatur.3 7 Episco pus debet incorporare eapetatnias pingues parochia tenui, edi etiam pingui utilitate conmmente.n.38

vacanti, O proxime conferenda.

o onus aereptatum ab initio tenet impos erum, licet iuudpraedecessor no habebam. I Bene rium non debet recipere, nisicondisiones hone Ias. 1 Coditio turpis habetur pro no apposita. 43 Pacta ireter partes, via possunt a iudice reformari, vel interpretari. Rubricae missatis attendi debent in relebratione missarum pro beneficio. 43 Benefῖι,rti debent concurrere ad prout flonem Theologi in ahqua Mele- , donee ille de praebendaproui-

6 Bonum pub6 si priuato praeferri debet: AT Tex.in c. cum cauta extra eodem expli-

eatur .

8 Disatiatio in bene et D ad tempus p

pter bonum commune non prohibetur

Αρ Bene elatus habet onera, ct debet habe

re curam omnium bonorum aebenda .

so VPfructuarius non tenetur are Deationi factae a praederestore. I Beneficiatus non potes Ultra tempus fusi bona obligare. a sueressor tenetur stare locationi factae ad bonum Ecclesia, ct eum as ctoritate superioris.s 3 Habendatus tenetur ad residentiam ,

alias priuandus es,nis esset eausa Litidis absens.14 Absens eausa Bussit, liceι non preeipiae' di bibutiones quotidianas, tamen habere debet portionem ex massa

communi.

3 Portiones, via sunt pro usi tentia in eboro, vel principaliter pro prae

benda.

ues Absens causa ij in praebenda indiui- fa, nihi amittit,sed totum illi δε-

17 Camnici causa stadii theologiae possunt abesse per quinquennium sic etiai magis erit eausa. 18 Beneficiati absentes causa Liti iiii debent

rato eo tu vacare fientijs,alias tenentur in conscientia ad re extionem.

3s Theologiae pro causa, quod curri debet currere etia profacris canonibus. ω Absens eausa Lividi, debet hahere pro eo. o i dimissio Iam ab Episcopo. si Praebenda non admittunt diu ones. 63 Diui parochiae in duas , ct praebenda duobus Canonicis iuria earse in , ter cedente en facienda 6 Fun

128쪽

propteν reddituum tenuitatem.

neque a L gato Apstilico. 67 Unitas non reeipit diari onem. 68 Halatus dignis, idoneis debet di Wiburee praebendas. ες Idonei dicuntur , quibus morum hone

To Praetutin conferens indignis benescia motus exfympathia , vel ex afectu earnu , priuatur imponerum iure cons rendi. 7i A Fus in Colgetis vir ignobilis, non em nentis scientiae, misi eoAlatio, ct non es remouendus.7 a Pueri minores Atennio fiant incapa eos benesi tortim. 73 Pueri appeltatione venit maior septen-nioinci cet minor I Soli eapares aes matur maioresfeprenis. 7s Pueri quicunque non sunt rapaces benesciorum curam habentia ani

marum .

76 Benes ta absenti eonferri possuum alio

pro Ws acceptante.

7 Da inium acquiri potes absenti. m-mody drais. Θ recipiens intendat pra absente actum facere . 78 Texcin l.res, is de acquirendo rerum , dominio ex anat V.

7s Aereptatur in eanonicum assue prehendia reeipit interim distributio-ms quotidianas, ct praebenda proxim/ vaeaus ei confrenda es. go Habenda non debet dari fuspecto de aliquo υ tio. 8i Auaritia maximam vitium. 8 i Ambitio detesttur . 83 Proeurans fui insitationFin b.nsulo viventis, deponendus es pro re auiditatem.

84 Inluse depositus,si alius bene ij sin-fliatuν hie bona inustus Me prUribit contra tuum sipatio qua

draginta annor m.

ιlesia transis In rem Iudaeutam.

87 E scopus potest dare poteritatem eon- frendi benes iam. 8S Collatio G b ibente auth ritatem debet η , i idoneo, adias non tenet. 8s Procurruoris dolus no nocet principari. o Gonferens benesitum indiaeno ex auth

ritu daea ab Episcopo, non potes deinde alteri idoneo confer

re, quia ia functur es omio suo.

si Collationis moenia requis . si Episcopi fune verὸ qui eonferunt. 93 Patronι promtant. nec possunt μα-

sentationem mamittere, nec ρο- tesuum dare alteri prUentandi

ante vacantiam.

9 'Natus potes momittere eulationem bene eis, quando poterit, non autem talis beneficii. ys Episcopus debet attend re mandatum is Ponti eis δε ρ=ouidendo aliquo de proximo benemeto vacaturo, quod sinon fecerit, tenetuγ interim Utam alere. 96 Episcopus non debet attendere mandatu Pont eis de aliquo prouidendo,s hie At indignas .

y7 Mandatum superioris non necesse est adimpleri, Mi ratio non ad

pundi potes reddi.

8 Collatio depel ιαμ ad Pana Haps t ore sex mensum sed hoe re utitur apriuilemys, qus batini diuersa Pontifice. yy Collatio, ct inflistio in qώid disserant Ioo Cestimo, is in tutio nia annus debD eri eum pacto, alias in Amonia

incurritur.

Ie habetur propria materia h ui ustituli, ideo videbimus primδ, quid, & quoruplex sit praeben da. Secundo,q iare sint introductae. ortio, quot praebendae possunt re. tineri. Quarto, an possit in praebendis imponi nouuat onus, di ad quid teneatur praebendatus . in into, an possint diuidi praebendae . sexto, quib s debeant diui

di praebendae. Septimo , q iae requirantur in eo latione , Ec quibus modis concedatur praebenda. Circa prii num aduerte primo, quod praebenda est ius percipiendi prouentus ecclesiasticos, tanquam uni de collegio competens, Ec ex canonicatu procedensrse colligitur ex S praebenda bis, edi ex m. n cap. cum Fbeme s. de eoueon istutionibias. a ne har ahua in riabricari eo υ οε ρ Manis, O Aychia Monti3 3n eap.η iuxta vi refriptis in σ. Aduer e thcundo, q i , 4 dicitur ius, ut in L cap. mprimumct cap ex Διreis de probationibus, eap.dilecto exira eodem . Ius autem aliud eli spiritua e , aliud corporale , per hoc, quod praebenda est an ne a canonieatu i vel consertur personae ecelς fiasticae dicitur ius spi: male ; vel non est annex digni ati, vel anonicatuit di tune quia consistit tantum in quadam

129쪽

4 fructuum perceptione, potest dici quid

temporaIe,. D. EN:Nerbo quam ius, Echaec praebenda prout de notat fructuum pereeptionem, solet dari etiam lateis benemeritis Ecelesiae, puta si suerint aduocati, dcc. eap.riseriores Ict q. I. Aduerte tertio , quod prahendae canOs nicatibus connexae quatuor sunt praecipuae, scι licet praebenda Theologalis, de haec datur loctori sacrae Theologia1NTrid. BF. . de reformatione eap. I. cap. quia, ct eap. . de metiri is. Se praeeipit Trad F expresse esse tale theologos, siue magistros sic praebendatos,non tantum in Ecclesijs cathedralibus, sed etiam in alus oppidis, εο terris numerosis; imo vult, quod ubi non adest praestimonium pro tali Iectore theologo,prouideatur de pro ximo benefieio simplici vacaturo, de de-hent etiam Episcopi prouidere , incorporando simul plura beneficia simplicia rigitur debet omnino procurator hic magister theologus , ut possit toti cle o, depopulo explicare credenda,& agenda . 7 Secunda est praebenda Archipresbytera- Iisi quae datur curato hab nti curam anu ε marum. Tertia est praebenda Λrchidiaconalis, Uo in eap. exi De eodem titulo in ες Quadia est: prabenda Cantoris, ut in eap.relatum de conees ne praebenda. Aduerte quarto, quod aliter diciturio praebenda, quod scilicet alia est, quae pre- statur pro seruitio perisnali parti lari, alia, quae datur pro seruitio generali,cap. δειριν hoc de renunciatione illae, quae Ii dantur pro se tuitici personali proprie inodicuntur praebendae , sed vocantur distributiones quotid anae, de quibus infra. Circa secundum aduerte primo , praei, bendas esse introductas ex ratione , quae habetur in g. eum enum, quod scilicet clilex diuina praeciperet, quod viveret de altari, qui ministraret .ltari, eodem modo qui ecclefiasticis minister js adscribitur Melesiae stipendijs erit alimentandus,

cap. cum secun mi cap. xtirpandae , ct cap relatum extra eodem . Nota tamen , quod dicitur videte, ut aduertit glo. n. rara hi quod verbum ponitur ad expli- 13 candum usum Praebendarum , nam praebendati, ει beneficiati debent uti praebε- dis ad usum pro proprio , & congruenti

victit, non pro supersiliitate, di lasciviaia, ut in eap νθι vero as. 44. Huronymu3 in cap. Episeopus I a. q. I. ailr Tibi, o laceruor de altari vivere, non laxuriariph rmittitur. Huiuῖ igitur occasione videbimus, q id de via reddiἰuam praebendarum. ideo Neres primo, a possit beneficiatus omnes redditus sui bea fiet; eonuerte te

in proprium usum. Be commoditatem .

Respondetur, lutionem h lius qnaniti rIA comprehendere plures circumstantias Personae, loci, temporis,&c.Debet igit Irbet eficiatus sumere de beneficia omnia pro suo honesto victu, & vestitu necessaria. insipecto loco, tempore.&c. commo

dius enim vivit quis in urbe , quam in caulibu ,, eap. sciendum dict.99. cap.non cogantur os 4 I. Res magis substantiales I comedit senex, quam iuuenis. Non PO test igitur taxari iusta mensura.sed remittit r arbitrio prude iis, inspectis circu vitantiis; glo .in cap. clericus ZI. q. I. Quae res secundo,an sit p ccatu in mortale non diuidere beneficium pro tribus partibus aequalibus, scilicet ecelesiae, pauperibus, & ipsi benefici. to

Respondetur, quod prima pars spectatis ad personam ipsius beneficiati,qui debet

suas necessitates subleuare, deinde adiuuare pauperes, demum Ecclesiam, dummodo haec non sit in actuali n cessitate reparationis, vel aedificij , &c t nc enim poli beneficiatum Ilatim venit Ecclesia et igitur non fiunt tres partes aequales, sed

potius dici debet, quod tribus diuiditur

beneficium, non in partes, sed secundum n cessitates, οἱ honesta commoda , de reliquo debet facere id,quod diximus; sies. Doctor, Caietantis 2.2.q. I 8 1. a.7 is

corpore.

quaeres tertio, an possit beneficiatus de redditibus sui heneficij dare suis parentibus .

Respondetur assirmatiuE, dummodo i et isti sint in necessitate, potest enim eleemosynaliter dare, non ut ditiores euadat, sed tantum ne egeam, idem S.Doctor ad fecundum, de probat , ex Ambroso lib. i.

Ic orum cap.3. parum ante medium

di ex cap prabenda dict. 86. ubi Diuus Ambrosus sic ait: Haec est approbanda liberalitas, ut proximos seminis tui ne despicias, si egere cognostas, non tamen ut ditiores illos fieri velis , eo quod tu potes conserre in opibus. es quarto , an possit beneficiatus

non dispensare superfluum pauperibus, sed istuare in futurum vel pro se , ve I Pr

alio beneficiato venturo.

Respondetur negatiue , 6t si id faciat

I 8 peccat mortaliter, patet ex cap. aurum I 2.f. I. aurum enim habet Ecclesia, non

ut seruet, sed ut eroget, & subueniat in nectissitatibus, dic. et opus D. Ambrosi fecundo oontariam cap. 28. de idem vult

igitur etiam vasa sacra superilaa pro diuina

130쪽

LIB. I. INSTIT. CAN. 12 I

uino euItu Pangi , dissaerari, vendi , de pretium pauperibus distribui; ait enim .is ibi Ambro ι, ornatas sacramentorum iredemptio capti uorum est; itaque nee potest, nec debet tu posteram seruare Iait enim Dominus Matidi ει Nolite solis liciti esse de crastino . Quae res quinto, quid si clericus habeat bona patrimonialia, de beneficium , deis quo vivere possi t an teneatur beneficium

pauperibus erogare.

Respondetur quod potest licite viveredio de bonis be: tefieij, & residumn pauperibus erogare, si tamen esset quiet in extrema necessitate, non excusatur clericus a

culpa mortali , si non siibueniat de bonis beneficij. dum ipse potest vivere de patrimonialibus, sic S. Doctor ad te tιum , ct Caietanus ibidem; tamen non teneretur clericus ad restitutionem, qui i bear neficium vectest ipsius clerici, di non

pauperis, nisi quoad superfluum , quando

igitur clericus non adiuuat pauperem speceat ratione denegati auxilij, sed non

tenetur ad restitutionem, dum non rapit aliena, Caietanus in eodem a. eit. Adverte secundo, e D. Bre verbo Gi-

a pensis, colligi ex hoc paragrapho cleri eum habere praebendam pro stipendio,&mercede laborum, di sic posse sua opera spiritualia locare q road esse physicum sneque per hoc committi simoniam, quia, ut notat Abb. in e .cumsecundia extra eodem, clericus non intendit vendereis , sed vivere. Circa tertium, aduerte primo, quod et a praebenda, vel sunt omnes cura ae, vel una curata, alia non, quando sunt ambae curatae, & incompatibiles, non poterunt retineri simul, sed una tantum, etiam si non essent praebendae curatae circa mini

sterium animarum suffieit, si exigant se uitia personalia , eap. quia in tantum,di cap.ad hae extra eodem. Quod si pluress4 tales praebendas quis de facto habeat alis

teram renunciare compellitur. Item si

eligatur pro aliqua Ecclesia is, qui aliam

habet, tenetur hanc renunciare, alias electio non tenet, &electores poterunt alium eligere, eap. m non ignores, O, cap cum iamdiadum ιitato titulo. Aduerte secundo, hoc adeo verum a s esse, ut siquis vellet contendere retinere duo beneficia eurata, vel dignitates per sonales simul,veniat priuandus utraque setiam si essent in eadem Ecclesia, dummodo exigant distinctam personam ἔCumentina δε iuna eodem iit. Poterit 26 tamen circa personas sublimes , e lit

ratas dispensari per Sedem Apostolicam, ut in eadem Eeclesia plures habeat petis

natus; nain istae personae maioribus b neficiis honorandae fiunt , eap. de musta prouidentia extra eodem; nam in benefi-

27 ciis conferendis est attendenda qualitas

personarum, ut colligitur ex ea cum est

gantis disiqi .eap. eonfutuit visi., 7. Is 28 enim gradus cateros anteire debet, questipendia longiora . sic labor prolixior secerit anteire, cap tituimus de maiori 19 tate, o obedientia . Hinc colligite quaniatum lectori debeatis: scientia enim nobilitat in eo gradu, quem pecunia habereta Retion potest, I. I. g.esi quidem Ude mos, ct extraordinams eognition dus; scientia enim nobilitat hominem, itarit taris nobilitas existimationem non habeat.

Ex hae dispositione nota primo, quod 3o in episcopatu alia talio militat; statim aenim ac quis est conli niatus in Episcopu,& consecratus, ipsb iure vacant priora beneficia: ean eum in eunctis, g. eun a tuero, de electione.

Nota secundo,quod si quis retinet duo si hec beneficia incompatibilia per aliquod tempus si e dispensatione, cogendus est assignare de suis prouentibus in utilitate

illius, euius est beneficium , quantum a ditempore vacationis ipsius b: neficij constiterit esse pereeptum , ut in dicto cap. de magna prouidentia; quod adeo verun est, ut si non li ibet in aere,luat in corpo- re ad arbitrium iudicis, cap. Ilud I 6. q. cap. fres t q.6.

Nota tertio, quod si haec bene fieta sine ax in eadem Ecclesia benignior fieri debet hinterpretatio, & sic non venit puniendus dicta poena, quia sumus in odiosis, eap. poena de poenitentia dict. I. ubi poenae sunt restringendae, Linterpretatune, Τ. de poenis, ct Ioannes Andreas in dicto eap. de magna prouidentia. Aduerte tertio, quod Summo Pontifi-3 ei reser latur disipensare in pluralitate beneficiorum cum cura, & per cosequens est ademptum hoe ius Epsicopo, quia quod superiori coneeditur, videtur limitatatum pro in seriori, eap. quando diri. 1 F. 3 cap.illud iH.9.cap.dudum de electione . unde neque Legatus a latere poterie id , facere, ut adueti tigio ιn e dictι eap. de magna prouidentia , in apo lilia 1tem

quia

Aduerte quarto, quod si parochia sit

36 annexa praebendae, seu dignitati, vel canonica tui, ex quo teneatur quis ad seruitium maioris Ecelesiae , venit priua dus parochia, nisi in ipsa vicarium constituat,

seu ceconom um , qui alimentetur ex fructibus ipsius parochiae, eap extirpandum 3.

SEARCH

MENU NAVIGATION