장음표시 사용
161쪽
adi sine corporis auxilio,& sine ulla acqui. sita scientia per se intelligit, atque novit
remanere aequalia , ubi ab aeqnalibus at, qualia ablata fuerint. Sic postquam homo conceperit aliquod ,quodcunque illud sit; mens eo us ex se, sive ex sui natura intelligit, illud idem esse, vel non esse.Sic alia multa mens hominis novit... Haec tamen affirmo non sine aliqua cogisostore , histatione etenim ut determinentur,qua η:d mὸtis dicta lancinecessum est prius novisse,quid possit absque ex se mens humana possit; tum cumr έργρης. peritur in corpore 3 tum cum est nudara . sive extra corpus. Ego autem licet fuerim in corpore viventi; attamen tunc minus
recte sum de his speculatus. Quod etiam fere semper omnibus accidit hominibus iqui nihil minus recte contempIantur. quam mentem ; qua Deo sunt similes.Neque etiam, ut opus esset, nunc memini e rum omnium , quae mihi, dum viverem. i contingebant. Viventes autem,quoniam nullam viam habent, qua clare Cognoscere valeant, quid mens ex se possit in , corpore ; quid possit extra corpus a & ut extra corpus mens eorum intelligat,nihil etiam de his certo determinare poterunt. Praeterea mens hominis arbitrio utens, Men θεην - & diuersimode corporis dirigenS motuS, ουor i , Varias etiam saepe In Illo excitat tempella- corpore. tes, ut sic dicam et quae licet frequenter
162쪽
animi affectus appellentur ἰ nunquar , tamen sunt sine aliquo corporis motu . . Adeo ut non raro etiam, posteaquam ce si verit animi asse mis , remaneat in solo corpore aliqua laesio , & organi mutatio. Sic saepenumero , etiam si desierit timor , remanet spasmu S cynicuS 3 aut alius mor-.bus, qui ab illo animi assectu ortum habuit : quod quidem siepe accidit.
Partium insit per corporis natura pro- , Pter varios motus , variasque figuras, &aptitudines , & ut uno verbo omnia dicam, propter varios modos, varia etiam, atque diversa videtur : S multa fiunt ex ex vario concursu partium corporis quatum modi; hoc est , motus, figura, situs, dispositio , combinatio , di alia similia non sunt uniusmodi . Sic saliva naturam habet, quae non videtur eadem, ac bilis 3 natura: estque salivae natura ipsamet saliva: & bilis natura est ipsam et bilis . Sic aliae fluidae substantiae in animante, aliaeq; partes etiam solidae prout variae sunt 3 &varios obtinent modos , varias aliquo pacto, & non uniusmodi naturas habent: quarum proinde varius est usus: N ex ipsarum concursu vario diversa , atque di- versa fiunt ; siue in cibo; siue in sanguine; sive in tenui substantia, quam spiritur sdicimus, corporeum tamen ad disseren
tiam alterius omnino incorporei sivii in
163쪽
Intariasunt, vel noxia, πpernicioso
animanti. Natura re- ru omnium ssipa res omnes universi constituunt naturam.
Haec autem, quae fiunt , nonnunquam sunt salutaria; nonnunquam perniciosa ,& mortem accelerantia a atque totam corporis oeconomiam perturbantia δ nonnunquam actionem aliquam excitant , vel ad illam eandem faciunt hominem impotentem. Sic dum luminis natura , hoc est ipsum lumen,concurrit cum oculi natura ; sive quod idem est, dum lumen , ferit oculos 3 quaedam fiunt, ac moventur successive: quibus demum vel videat homo, vel fiat coecust ut accidit et cum lumen vehemens nimis est. Alia, atque alia fieri necessum est, tum concursu inter se naturarum , quae intra hominem sunt, di simul sumptae totius t minis naturam
componunt; in m occursu naturarum, queextra hominem sunt, cum iis naturis, sive aurium, sive oculorum , sive narium , vel
aliarum partium , quae hominem constituunt.
Naturae autem rerum omnium universi eonstituunt naturam ; quod idem est, ac dicere res omnes constituunt universum. Estque universi natura ipsummet unive sum : non minus ac naturae partium horologii,sive partes horologii simul apte conjuniis , atque dispositae universum constituunt horologium.
164쪽
omnia igitur, quae sunt, naturam ha- Omura, qua bent, & natura consistunt: sunt enim id, fiunt , aut quod sunt. Dnu natu
Et quaecunque ab his fiunt , naturam sua . habent, & natura consistunt 3 quoniam ipsa quoque sunt a & ab his sunt, sive ex iis facta sunt, quae naturam habebant, &natura consistebant; hoc est,erant.Quam- Miraetitisa, obrem in homine vita, morbus , sani- flve supra tas , mors, & al ia omnia, quae ipsi conis n tum s ουν tingere possunt 3 natura sunt, vel contingunt. Ac etiam,si casu lapidis majusculi υε. caput homini diffringatur, natura diffringitur : & praeter, sive supra naturam esset, si concurrentibus iis , quibus caput distringi potest, caput non diffringeretur.
Atque ideo nolim, Galene,Medicum. Venecat, appellari imitatorem naturae; nam natu . qui seu si raservat; natura perdit hominem: & qui sir sanat, di qui enecat, est imitator naturae. Gal. Adhuc non video, dissicultati s ctum esse satis . Ac vix coniicio velle vos Medicum no debere esse imitatore naturae sive besse, sive male operantis I vel eun aegrotantis, & vitae erusdem sive commodo, sive incommodo: sed debere Medicum imitari naturam bene tantum, sive salutariter, & cum aegrotantis eommodo operantem. At natura saepe disrumpuntur vasa, d quibus sanguis effluit maximo cum τδrotantis hominis opem pretio s: Κ ut
165쪽
υ , . ut si hac r/tione bene operantem natura
Μωicus imitari velit, venas saepe disse-
Verum Iubet melius , atque rectius ex inare,quid sit naturar neque digres.so erit Medico inutilis. Aristotelis de Definitio autem illa ; Natura est id ,
nor es' ouod res en cujus dicitur natura; mini- iust quaeiania mς convenit cum Aristotelis disertissimide ἀν improis Auitui, Erasistrate,definitione. Aristoteles batur. enim libro secundo physicorum dixit, Na- . turam esse principium aliquod,& cansam
movendi, & quiescendi in quo est primo,& per se, & non secundum accidens . Qua definitione Aristoteles separavit ea ,
quae naturam habent,& natura consistunt,
ac natura fiunt; ab iis, quae arte constant, ct a reliquis omnibus, quae fiunt per ac cidens a non per se . Ut cum homo Medicus sanat semetipsum, non quidem natura is sanatur,inquit Aristoteles a sed per accidens: quoniam accidit homini Iegro. tanti esse Medicum 3 & potest is idem aegrotare absque eo, quod sit Medicus. Si militer Statua, & domus, & alia fabrefacta non sunt natura et quoniam lignum , lapides , & alia, ex qujbus haec fiunt, non habent in se principium motus a quo statua, vel domus ex ipsis fiat. Vos autem Dasistrahe, atque Helmonti videmini con- isundere omnia; quae casu , fortuna, arte, ct quae
166쪽
ct quae natura , & secundum naturam fiunt; & quae natura constant,& quae non
V Viu. Satis erit, Galene, si quae nostra sunt defendamus, vel explicemus 3 sirminus corrigamus: omissis iis , quae ab iAristotele dicta sunt. Erasis. Nihil casu fit , vel fortun a Fiane.PPaterno consilio feruntur, a simpζν έμrrμm reis. tom. 3. opera m cessitatis, alebat Zoroaster , qui lib.rae.i. Cham, sive Chami filius, aut nepos fuit. Homines autem saepe casu, vel fortuna fieri inquiunt ea , quorum necessitates ignorant; sive quorum ignorant causas, ex nuibus illa eadem facta sunt. Αrtifex autem quicunque nihil novI Artifex qui- ponit in natura I sed transfert x. 0xu h ι hosthuc , atque illuc ea , qητ natura iunxsVςi isti in na-
naturam habere dicuntur . Statuarius ab . iura.
scindit, vel deradit e ligno has , vel illas partcs, quae sibi videntur . Et id demum, Quod ligni remanet,statua esta Vel huc,
atque illuc trans seri cerae partes statuarius a quae sic apte transposit* statua sunt. Sic alii artifices nihil moliuntur., & nthuno vi ponunt in naturai nisi quod eorum industria huc, atque illuc apter transferuntur , & transponuntur ea, quae lunt . hoc est ea, quae naturam habent. Galen. Verum figura , in qua potissis naum consistit stathg , non erat in ligno, A.
167쪽
Figura ob eo. qui non μ- is facere Agurara fleri nequit.
vel lapide, .el eera, neque ad ligni, lapidis, vel cerae naturam spectat: sed Iigno, lapidi,vel cerat indita est ab artifice; sive facta est ab artifice in ligno , vel in ,
ligno, vel lapidi, vel cerae . Atque ideo atua non est ens per se, sive natura C -
. β e d per acculans , sive artificiale .
Figuram indere, vel creari revera minime potest homo; quoniam nequit homo artifex facere, vel crea figuratum: lignum scilicet, vel lapidem proprie vero dicimus hominem dare , vel indere figuram ligno I vel creare figuram In ligno, cum huc, vel illuc transfert partes signi ; vel cum aIias apter deradicialias sinat, ut prius erant: & in his quidem , quae intactae relinquuntur, consistit
Si his vero non es contentus, Galene, dicam statuam, & statuas omnes minores ligno praeesse in ligno, priusquam lignum tangatur ab artifice: sic etiam tria alia quacunque substantia corporea om- .nes dicam reperiri figuras a cum una tan tum oculis conspicua sit a & reliquae infinitae abscondantur, & cooperiantur illa, quae oculis cernitur. Praxiteles autem, auferens multas figuras ὰ marmore primo, secundo, ac tertiδ conspicuas; sive quod idem est, abscindendo, 3e austrem
168쪽
labant, & abscondebant statnam,tandem aperuit nobis , & manifestavit Alexandri imaginem,lapideamque figuram.Sic simi-l iter alii artifices alias nobis manifestant,& aperiunt figuras , aliasque nobis oste dunt imagines. Alii vero artifices id maxime praestant, quod abscissa membra statuarum colligunt, & conjungunt , &apte connectunt: ut statu quae prius minime conspiciebatur, quoniam membra,& partes minores eIusdem Ionge removebantur ad invicem , tandem conspi. cua sit. Helm. Uerum enim vero, Erasistrate,
membra, di minores particulae hujusco statuae non habent principium sese mo vendi , & sese connectendi ad invicem ;& sese colligendi in unum locum: veluti
per compositionem , :& aggregationem ,
169쪽
eonnexionemque partium, quae prius re motae erant ad invicem , non esse secundum naturam I nam non componuntur,& congregantur , connectunturque Primo, & per se; sed per accidens manu artificisi secus ignis secundum naturam sursum sertur 3 quoniam haec est ignis natura ad superiora spatia moveri 3 sive 3 ut ait Aristoteles, hujus motus principium est primo, S per se , & non secundum acocidens in ipsemet igne.
Ignis impeι- grasis. Lice t annuas, Galene, quis ta-ιὰμ sursum. me in tibi, aut Avo meo Aristoteli reve lavit hanc esse ignis naturam superiora petere ' Cur non potius protrusus ignis a circumfuso aere in seriora petente, per accidens, ut dicitis , sive non ex sui propria natura sursum fertur ' im Boylius conterraneus meus machinam paravit, e cuius ventre aer ex. trahebatur ι & multa,quq in aperto aere, veluti ignis , ascendunt, ut fumus exempli gratia , in ventre illo consti tuta, post quam aεr extractus esset, descendebant gravium more , & ventris funduna pete hanti quod etiam, licet alia, & forte faciliori etiam industria, pluries observa tum fuerat in celeberrima illa Academia, quae in Italia det Cranento appellata est.
170쪽
ab alia substantia i quae ab alia moveatur;& illa ab alia i Ae quis cognovit in motibus corporum universi non dari veluti circulum quendam; in quo unum ab alio moveatur: & cum aliquod in eo signatum fuerit ultimum,hoc uitiinum tiroveae primum I & primum moveat reliqua; a quorum uno moveatur, quod ultimum signatum suerat i In circulo autem nota est necesse signare primum, vel ultimuliti Neque illud nece inim est in universo mo
veri omnia, cum unum movetur multa
cem locum cedunt: ut possit unum moveri absque eo , quod remotis corporibus ulla sensibilis fiat motus communicatib.
Vera autem fi esset Aristotelis de natu- ΓΠ, L.
ra definitio de qua tamen dubitandum isatura aes est, an ita sit accipienda , ut vos illam, nitio fere omaccipitis γ multa sane , quae ab ipsomet nia es en pernaturam habere , & natura consistere diis acc/den .ciliatur; multa , quae secundum naturam in homine fieri creduntur, essent per ac cidens, ut vos dicitis. Chylus non esset secundum naturam anam cibus non habet principium semtransmutandi in chylum t Neque ventriinculus,& ea,quae in ventricu Ium consuunt;
principium in se habent faciendi chylum;
requiritur enim concursus naturae ciborum . Neque ventriculus movetur per se,