Erasistratus sive De sanguinis missione. A. L.A.P

251쪽

pradixi . inuoniam autem nec in boe ; nec inlatio, nec in ima caloris qualitate indisium aliquod humorum putrescentium apparuit.

Erasis Homo scilicet jam sim erat

futurus sanus. a. Gal. l. 9. Gal. Optimum factu ovisam es venam meth. med. ineidere, antequam putredo inciperet.Aufero δP θ' iraque ab homine eo u que de industria D nguinem, quo ad animo linqueretur: maximum Ναὰ ubi valentes vires sunt continentis febris remedium ι id quod, tum rasime, tum experientia didici. Primum nanque in contrarium fatum agitur co ur, celeriter exanimi defectu refrigeratum : hoc vero nemo invenire potest,neque quod ipsis agris 3 neque natura, qua animantes gubernat, jucundius,

Miliusve sit. Erasis. Iucundius quidem dixerim ;quoniam cum animi defectus sit ve luti mors brevis,omnes in eo cessant molestis: utilius autem non dixerim. h. V viil.de UVili. Atque ego quidem eorum, phlabotom, qui b Auguinem inque ad Dipol miam haurire non verentur, praxi non facild assentiam. Erasis. Sed audiamus quo res evadet. Gal. Postmodum cin ejusmodi corporibas necessario supereenit alvi dejectio a nonnunquam etiam bilis vomitio: quas res starima toto corpore madores, sudoreme excipiunt. nimirum omnia cum huic quisque pals

striis contigissent protinus febrε extinxerunt. li.

252쪽

'ili. Causa cecidimus, Galeno lDicam tibi, ut olim tu mihi dixeras cum viam ostendi perquam lentescens humor, qui peripneumoniam facit, facto particularum agmine,ad pertusam fertur in brachio venam .

l. Dormivit etiam μ multis horis a. GaI.lib.9. palaestrita I& dormiendo sudavit. meth. med. UVili. Causa cecidimus nunc etiam: cap.6. etsi evidenti patris tui insomnio ad Medicinae studium excolendum datus fueris mortalibus. Erasis. Vide quaeso , Galene , an ego licet prior laesus patientia abutor tua ς an tu, qui me laesisti, nunc etiam mea abuteris i De somniis sive tuis, sive genitoris , nihil quaero ; ut neque de somno pals stritae , qui Iucunde nimis ex sanguinis missione usque ad animi deliquium potuisset quidem aeternum dormire ἔ quod non semel, ut audivi,accidisse aliis expertus e Et facile quidem quisquis tibi concedet , alvi de)ectione; bilis vomitu ; madoribus isomno; sudoribusq. e toto cor. pore emanantibus, quae omnia palaestritaehrpervenerunt, ejusdem febrem fuisse extinctam , ut ais 3 sive desiisse febrem, &conquie vis e cor. Ac licet ante sectam venam illa nocte e Detractione quae egrotanti molesta nimis fuit, quam v uir. p. vigil habuit, & ex alia in aliam figur in domitu, talia

253쪽

aetermina

aus ab aliis simul concurren tibus causis excitatur.

se jactans, tum . vomitus, tum dejectio , tum se dor potueri ut praeparari, no agam tecum rigide , Galene ; sed ex liberalissima sanguinis detractione propter grave animi aste sitim , qui non raro illam conis sequitur, potuisse haec omnia concitari admittam. Compertum enim mihi est,& multorum experientia, nisi fallor comprobatum,vehementiori aliquo animi asest 'tu , & praesertim timore graviori fre-q uentissime non solum aluum lubricam fieri; verum etiam incontinentem : necnoetiam eodem assectit homines non solum balbutire solitos esse a sed vomitu etiam molestari; & frigidum etiam sudare; &canos etiam , & calvos brevi tempori fieri. Verumtamen haec , atque similia

nequaquam Omnia omnibus eodem modo contingunt: sed pro ut varia est a Melio, & ab alia, atque ab alia occasioni suscitata ;& prout prius corpus esse po' test praedispositum ad unum , vel ad alterum , vel ad plura ex hiS, aliud, atque saliud fit; & unum potius,quam aliud a &non eodem modo, neq omnibus similiter Sunt autem nonnulla ex his, quae fiunt propter varias animi assectioneS, nonnunquam salutaria; non raro vero omnino

mortifera, & perniciosa . Ac dari quidem possunt casus in quibus sudores, deIectiones alvi, vomitiones, & alia similia

Disitiam by Cooste

254쪽

ab animi assectu aliquo concitata morbos

auserant;& integre vindicent aegrotantes,

atque restituant.

Neque negandum est sanguinis missionem , & hoc ipsum cognoscere hominem sibi detrahi sanguinem; varias in illius animo excitare posse graves assectiones aquae quidem facillimὸ ex quavis etiam is

occasione 1 & saepe omnino ad mentis Itis bitum absque ulla extrinseca occasioni

possunt suscitari.Nulla tamen est aflectio, quae necessario fiat homini ex sanguinis missione . Hinc est, quod alii dum c0gnoscunt sibi sanguinem detrahi. ira exardescunt,& hi pauci sunt 3 alii moerent;alii timent tantum G alii animo etiam linquutur, etiam si parua quantitas detrahatur; aliis nihil ex his fit, etiam si magna sit e fusio . Sunt etiam, quibus aliquid ex his

fit, ne dum sibi ipsis, sed dum aliis sanguis mittitur: Homo scilicet aliquis dum videt, atque cognoscit alteri homini sanguinem detrahi, vel irascitur a vel conis miseratur hominis illius conditionem;vei moeret 1 vel sibi timet, etiam si sibi non detrahatur non raro videntem effundi sanguinem deficit anima hominem: cui aliquando ad haec satis est detractus a pecude sanguis. Placet igitur tum concedere tum affr-

mare , tum quoque credere id tame quod

255쪽

mittis fiat ;

ne m mittere

236quod possibile fuit ex illo animi defectu:

& ex aliqua, quae consecuta est largiorem

profusionem, animi affectione quin ipse defectus ejusdem animi est affectus quidam alvi dejectionem , vomitum, sudoresque fuisse promota, & his palaestritam

conquievisse . Temerarium tamen,& crudele est hoc inventum, sinere venaS effundere sanguinem,donec anima deficiat; ad hoc, ut si qui postea ad vitae redeunt munia, vel facilius secedant; vel vomitu evacuent morbi causam ; vel sudore perfundantur l Temerarium omnino inventum ,

quoniam nihil ex his promitti potest; &

casui, sortunaeve vita hominis committitur . Fieri enim potest ex illo eodem animi defectu , atque assectu, pro ut rem diversimode accipit animus, & pro ut corpus diversimode est dispositum, ut, si qui prius aderat alvi fluxus,sistatur; sistatur,& vomitus. Fieri potest , ut non soltim nullus provocetur mador, sed etiam, qui

profundebatur sudor,compescatur, & retineatur. Sic neque foeminae semper solvitur uterus eadem occasione animum movere potenti ἴ neque eadem semper redv. citur, cessatque fuere ; neque eadem semper exarescunt mammae , quae lacte pri iis turgebant. Crudele equidem, & temerarium inventum ; ad sollicitandam alvum svel ad ciendum , & provocandnm siv

256쪽

237 vomitum , sive sudores, tantum prosun-clere sanguinis donec anima deficiati quo scire nequeas, an rediturus sit aeger I quo nonnulli nunquam rediere t Non pauci enim pro ut varia est animorum fortitudo, alii quidem magnanimitas, pusillanimitas , spesque , ex porV desperatio, audacia, timor, fides, infidelitas, & alia similia ; quae neque semper' seviti

eidem homini sunt eadem non priuS ani- isis detramomo linquuntur ex magna licet sanguinis ne palliaιαν effusione , quam re vera morianturianinas detiquium.

scilicet fortitudine, atque constantia non aliis corporis viribus vitam protrahunt. Sic Alexander Avi mei discipulus animi fortitudine, qua alios maxime superavit, in eodem habitu μ corporis , in quem se

composuerat , cum admissurus milites

esses, perduravit; donec a toto exercitu illo ad ultimum persalutatus est: dimis que vulgo, velut omni vitae debito liberatus , fatigata membra rejecit,& paulo post vita functus est. Galen. Ego etiam novi animi mores

multum valere ad confirmandam, alteradam, vel destruendam corporis temperaturam: ac novi nonnullos deficere pauca detracta sanguinis quantitates alios nollem . Quamobrem pluries monui,digitos pulsanti alicui arteriae admovendos esse semper ac sanguis mittitur; ut cognoscat A

Medicus an deficiat, & quando deficiat

257쪽

ces, quarum adhuc non

pater signis

homo. sed palestrita ex plenitudine Ia. borabat humorum adhuc non putrescenotium . Eras. Quid nunc ι am istac tua corporis temperaturat quid cum plenitudine humorum adhuc non putrescentium' haec sunt ex illis vocabulis tuis, quae maxima indigent explicatione; & antequam clare explicentur, nihil omnino significant: &satis superque Helmontius humoristarum tuorum, & tuasmet in his indicavit deceptiones. Sed dicamus de plenitudin qua quidem concipitur facile,dummodo non addas putrescentium humorum , vel pala virita non laboravit ea plenitudine; vel tertia die plenitudo Iam desierat: velut desinit plenitudo ex ebrietate propter exiscedentem nimis vini potum. Reser potius alium, quem spoponderas; & videamus an illi ex sanguinis missione soluta fuerit alvus, an vomitus, an sudor factus fuerit .

XVI.

Alterius historia agratantis, similiter, ut ait Galenus,ae palaestrita febrisntiris infelices narrantμν ca sus ex laetioris g. min. l. I Ihil ex his accidit alteri DAN cum a tota die multum laborasset deinde lavatus pauca comedisset coepit nocte ,

258쪽

I39 febricitare; totum eiam continuans foventem diem. Hunc nos post fecundam noctem vidimus;in caeteris quidem omnibus jam dicto ju-

teni palastrita similiter affectum; verupui resentium humorum eυIdentes praebentem notas . Itaque vena quoque huic protinus

incisa. inq; ad animi d/femm evacuavimus. V k ill. Palestritae cum majori fiducia aperuisti venas ; quia nullum putrescentium humorum signum in illo apparuisi set is Huic item in quo evidentes putrescentium humorum apparebant notae,sanguinem eduxisti usque ad animi defectu . At hic, qui tota die multum laboraverat,& paucula comederat, vel non fuerat e vacuandus ,' vel secundum Hippocratis decreta pharmaco evacuandus fuit. quo niam putrescentium humorum evidentes in ipso apparebant notae.

Erasis Post jucundam, utilemque animi defectionem supervenit ne huic alvi de ectio; & bilis vomitio' madoribus ,& sudoribus statim post haec perfusus ne est aegrotans ; conquievit ne etiam illi se-bris lGal. Nihil ex his: sed idoηeo si interpo e. Eodem sttonatis cibavimus primum mulsa , deinde ioco.

una interposita hora ptisana eremore. Atque hac.omnia intra qui niam acta sunt horam . .

Cum autem similis sibi perseveraret febris,Dnochon eam fore ex putredine expectauimus.

259쪽

asso a multa mili. Non hoc cognovisti primo ae Mnte s.' groti intuitu, ut solitus alias mera Si si co mon tio gnovissζS , utique tam large sanguinem ad animi de non evacuasses. Duos o nanque in ipsis Meliquium . dicorum manibus pelire υidisti an manus

illae tuae fuerunt, Galene ') qui β posquam

a b Gal. lib. av mo linquerentur , nunquam revixerunt. ρ. Meth. Multi ue νδ es non protinus , at postea pro- med cap. io pter uirtutis infirmitatem perierunt a quos siquis eιtra ejus resolutionem vacuasset, mini-- md periissent. suin etiam alii in morbos inisciderunt longos, postquam immodica inaniatione resoluta naturalis vis fuit. Ali is eum immodica evacuationis noxam sarcire non . potuissent in omne reliquum vita tempus totius corporis temperametatum redditam est frigidiuι. Ex qua refrigeratione facile exquauis occasione is, alii decoloratι, ac malo corporis habitu vixerunt; alii ex eo ipso in . morbos deeiderant exitiales aquam inter cutem

Ο orthopnaeam , ct jecinoris , s ventriculi imbecillitatem , σ apoplexiam , ct deliria. Haec tua sunt, Galene,si recte meministi in eo ipso scripta libro in quo palaestritam

memora S.

Erasis o dignum caput, Galene, tuti, quo omnia sunt an voluminibus ςonsarcinata bona,& mala, recta, &absurda 'cu Ius ex ore oracula multa; sed omnia in vi. cem pugnantia i . .

260쪽

a 4 lGal. Apologiam ad haec omnia meditor, Erasistrate ; quam mox audies. Erasis. Audianans prius VVili. a quo multo sane meliora sperare debeb. At que in te quidem ego , V Villis, non tam veneror, atque suspicio penitissimam rerum anatomicarum, aliarumque multarum rerum notitiam I quam tum vitae integritatem, tum morum ingenuitatem, atque candorem: & licet Hel montius ali. quid conqueratur de te, tu tamen ea di

xisti, quae ex animo sentiebas ; & quae meliora, qui potiora tibi videbantur:quod est boni viri.Tuas rogo , V Villis ,. Observationes eorum, qui mi one sanguinis Mistii oisisti curati visi sunt. Vtque facilius de illis ju- eliri quibuse

dicium seramus, opus est non unum , vel dam signi , alterum referre assi rotantem, qui tibi, vel aliis missione curatus visus fuerit; nam he alii san- hac etiam ratione multos reperiemus, qui guinis mi ο- superstitionibus , & vanis quibusdam si- ne dicuntur naculis a morbis vindicati dicantur: o- Ionoti portet aegrotanteS reserre quam plurimos

simili plane morbo,haud curatu facili, la. borantes, qui omissis aliis medicamentis sola detractione sanguinis restituti fuerint; quive omissa detractione sponte minime fuissent persanati. VVili. Rigide nimis rem istam agis, Erasistrate .

Erasis Non quidem rigide, Oillis ;