장음표시 사용
421쪽
est meditatio. Sed & balnea , & loca cenditur centenis ultra cradibus, intui cursorum , dc athletarum gymnasia sunt, eo quod illic omnes in Suae artis
31 Capitolium Romae Vocatum, eo quod fuerit Romanae Urbis, de Religionis caput summum. Alii ajunt: cum Tarquinius Priscus Capitolii fundamenta Romae aperiret, in loco fundamenti caput hominis litteris Thuscis notatum invenit, de proinde Capitolium appellaVit. 3a Arces sunt partes Urbis eXCelsae , atque munitae: - nam quaecumque tutissima Urbium sunt, ab
tant a circuitu equorum, eo quod ibi circum metaS equi currant. 3 Τ' Theatrum autem a spem-
in eo Populus StanS desuper , atque spectans, ludos scenicos contempla
tum, quod eX duobus Sit theatris com-Positum : nam amphitheatrum rotundum est, theatrum Vero eX medio amphitheatri est, semicirculi figuram ha
36 'in Labyrinthus est perpleXis parietibus aedificium, qualis eSt apud Cretam a Daedalo faebas, ubi fuit Μi-ΠOtaurus inclusus , in quo si quis introierit sine glomere lini, exitum in- Venire non Valet: cujus aedificii talis eSt Situs , ut aperientibus fores tonietruum intuS terribile audiatur. Des- Simulacra, de monstrificae effigies, iapartes diversas transitus innumeri pζr tenebraS, dc caetera ad errorem ingre
dientium facta, ita ut de tenebris ejus ad lucem venire impossibile videatur Quatuor sunt autem Labyrinthi: Pimu Egyptius , secundus Creticui, tertius in Lemno, quartus in Isai jὸ, Omnes ita constructi , ut dissolv r.eOS , nec Secula quidem possint. 37 si Pharus turris est maxima, quam Graeci, de Latini in commuῖς eX ipsius rei usu Pharum appello runt, eo quod flammarum indicio lsa gQ Videatur a navigantibus, qu3lζm Ptolemaeus juxta Alexandriam c0 truXisse octingentis talentis traditur Usus ejus est nocturno navium cur, i ignes Ostendere, ad praenuntianda νὴ da, Portusque introitus , ne deceptinebris naVigantes in scopulos incidat si' nam Alexandria fallacibus vadii φSidiOSOS accessus habet. Hinc igit x Portibus machinas ad praelucendi M; Histerium fabricatas, Pharos dicunt
3 8 Cochleae sunt altae, & rQ μ' i
dae turres , dc dictae Cochleae, Cycleae, quod in eis tanquam pζICulum, Orbemque conscendatus, qβδlis est y Romae CLXXV. ped- , l
caleant e Graeci enim θήρμὼ caloi
si Nam quaecumque tutissima. Varro tisi. 4. Arx ab arcendo , quod is loeus munitissimva Urbis , a q*- ΡPosset hostis prohiberi. a.) Circum Roman. Repetuntur hες lib. 18. cap. 18. 3ὶ Theatrum j.e λω tar. e Serv. AEn. I. Aή illud: Mediaque in valle theatri. 13.s i Labyrinthus. e Ser . AEn. s. Au illud-Ut quondam. Creta sertur labylinthus in alta. Rd. Plin. lib. si Pharus. Ea: Hegesiρρ. lib. q. cap. 27. , Plin. 36. cap. in. S Solin. cap. 4 c. N in Alcxandria fall. &c. e Solin.. cap. Al. 31. . . Ii, .., . 'myς δ 71- An rei hanc es 4 columnam Antonini, quam clxxvi. ρ.d., aliam at Philan εν μή sηὶ Balneis tollat. Ex August. Iiι. p. Confess. c p.
422쪽
CI βαλανεῖον dixerunt, quod anXietatem animi tollat. Haec dc gymnasia dicuntur , quia ibi Athletae uncto corpore, ae perfricato manibus eXercitantur: nam γυμνωτιον Graece, Latine eXercitium dicitur , γ os enim nudus. I Apodyterium, ubi lavantium VeStimenta ponuntur , ab eXuendo dictum : stori ιν enim Graece eXuere dicitur. a Popina Graecus Sermo CSt,
qui apud nos corrupte propina dicitur. Est autem locus juXta balnea publica , ubi post laVacrum a fame, &Siti reficiuntur, unde & propina , &propinare dicitur: μοτεο α enim Graece famem significat, eo quod hic locus famem tollat.
s Tabernae Olim VocabantUr, aediculae plebejorum parVae, Jc Simplices in vicis, '' asseribus, & tabulis clau- .ae , Unde & tabernariae, quod ibi solebant considere: dictae autem tabernae quod ex tabulis, lignisque erant ConStructae r quae nunc , etSi Non Spe-ςiem , nomen tamen priStinum reti
mactentur pecora , quae mercantibuSVenundantUr. blercatum autem a commer
ci0 nominatum : ibi enim reS Vendere, vel emere solitum est, sicut & Teloni um dicitur ubi merces naVium, nautarum emolumenta reddun-
tur. Ibi enim Vectigalis eXachor sedet, pretium rebus impositurus, & Voce amercatoribus flagitans. 6 i in Carcer est, a quo prohibemur exire, & dictus carcer a coercendo. . Hinc Frontor Ut pergraecari pintius amoeniS locis, quam coerceri carcere Viderentur.
L A cata , ut habitare CASAS. 2 Domus ex Graeca appellatione Vocata, nam Graeci tecta dicunt. Est autem domuS unius fa
miliae habitatio , sicut Vrbs unius Populi , sicut Orbis domicilium totius
3 Omne aedificium antiqui aedem appellaverunt. Alii aedem ab edendo
quidem sumpsisSe nomen eXiStimant, dantes eXemplum de Plauto: Si vocassem Vos in aedem ad prandium.
Hinc & aedificium , eo quod fuerit prius ad edendum famam. Aula domus est Regia , Si-Ve spatiosum habitaculum porticibus
s δ' Atrium magna aedeS eSt, Sive amplior, & spatiosa domus. Et dictum est atrium, O eo quod addantur ei tres porticus extrisecus. η Alii atrium quasi ab igne , & lychno atrum dixe-
p. III. Habitatio ab hab. e Serυ. eclog. 2. Nisi quod more suo aliquid mutavit. Nam ιωμαJα Graeci tecta d. Verba sunt Hiero mi in cap. 6. Daniel. Vid. 9 D. ad Sun. se qὶ Aula domus regia. Aug. in Luot. sup. Exod. prope An. Quam Graeci vocant αυλὸν , nostri
se Pisonius regia significatur in Lingua Latina. Et in Graca , ut ait Athenaus lib. s.
'Andrtim, , Diphilum titans. . . hirium magna aed. sive amplior , & spatiosa dom. Aug. in Ps. Atria, ampliora spatia dormis intelliguntur. Din Hyrium o quod addantur ei tres porticus. Aug. in Quast. in Exod. Ibi crat illa tanquam ii porticus , quae conclu- patiam atrii. Et tu Ps. 133. Habebat atrium decem columnas , non tamcn recto Ordinc dὶspositas , sed stetit
423쪽
Iunt , atrum enim fit ex fumo. 6 Palatium a Pallante Principe Arcadum dictum , in cujus honore Arcades Pallanteum Oppidum construxerunt , & Regiam in ipsius nomine conditam Palatium VocaVerunt. Thalamum hac eX caUSa Vocatum ferunt. 'in Cum enim raptae fuissent a Romanis Sabinae, ex quibusCUm una ante alias specie nobilis cum magna omnium admiratione raperetur , I alassioni Duci eam oraculo reSponsum est dari, de quoniam hae nuptiae feliciter cesserant, inStitutUm CSt, ut in omnibus nuptiis thalassii nomeniteretur. AEgyptii quoque lingua sua loca in quibus nubenteS Succedunt, dc incubant, thalamum nominant. 8 Coenaculum dichum a Communione Vescendi, unde dc coenobium
congregati O. Antiqui enim publice,
& in commune veScebantur , nec Ullius convivium singulare erat, ne in
occulto deliciae luxuriam gignerent. 9 φρὶ Triclinium est coenaculum attribus lectulis discumbentium dictum: apud veteres enim in loco ubi convivii apparatUS eXponebatUr , treS lectuli strati erant, in quibuS discun-bentes epulabantur: κλίνη enim Graece techus, Vel accubitus dicitur, eX quo confectum est , ut triclinium dicere
11 Cubiculum vero, quod eo in bemus , ibique dormientes requiesca
J3 Secessus, quod sit locus i cretus , id eSt, Sine acceSSU.λψ Diversorium dictum , cst quod ex diversis viis ibi conveniatds 75 Hospitium sermo Graecu est, ubi quis ad tempus hospitali j. inhabitat, de iterum inde transiens pygrat: 'f' inde δc metatum, qIlla m. in . tur. Unde δί legitur, di castra m ὸ φ unt , pro mutaverunt. Non eHio illic permanet exercitus , scd ῖς
sero projecit materies , ut esSent QV' 'in quibus sp ectantes insisterent, qeX nomine ejus Aloeniana appζε
Haec dc Solaria quia patent soli , pq h ec alii lapide, alii materia aediu Vere portibus Maeniana , & forib*y
fiebant, inde nomen permanet ιδ
δ' Hypogaeum est construm 'Sub terris aedificium quod nos anis.
I9 Solarium, quod Soli, Npateat, qualis fuit locus in quo J -
IJ Clim n. raptae Dissent a Rom. Sab. Vid. Lis. lib. r. Test. ἰn Talassio, sed eum Talamoni in nostri l ' 'retur falassioni. e Serυio reposuimus , nam, , Talassium, is Talassionem illum vocat. 2ὶ I hic inituri eSt Coenaculum. Reete Isidorus. Non recte AEn. I. ad illud : Aurea composuit sponda. Ser i scri re eos dicat, qui triclinium vocant ipsum basilicam, aut coenationem. Cicero 1. de orat. Seps. Galba cum Judi ibi,' bonio Liboni Tribuno pleb. ferret familiares suos, 5c dixisset Libo: Quando tandem , Galba , de triclini* Vc cum tu linquit in de cubiculo alieno. Et ad Att. lib. I s. D. so. Cum secundis Saturnalibus ad Philippum ' i lib., nasset, villa ita completa Militibus est, ut vix triclinium , ubi coenaturus ipse Caesar esset, vacaret. Et Vi cap. Triclinior. quanta latitudo fuerit, bis tanta longitudo fieri debet. Et Sueton. in Tibὸrio. Ac Miscni sit μ' la, α carbonibus ad calefaciendum triclinium illatus. Ia- si Cella dicta q. n. o. Serv. AE. I. Ad illud Distendunt nectare eellas , vel a eelando tantiit) unde cci δ= -rt Vcrunt. . , , Jo Hospitium sermo Graecus est. An quia σπιJlr pro domo usurpant Unde illud καὶ - ἡμερα ε ἰρ καλν ibri: si inde de metatum. Vegetius lib. 2. cap. 7. Motatores ait ι .. o, , dimersoriorum , ct hospitiorum de θηρ D tig 'Φt Munius c olleg. Crassi. Festus. Meniane aedificia a Menio sunt appellata. Is n. primus ultra columΠδ' VJ iet O ' 'l'O ampliarcntur superiora : Et Asconius in Diυinat. de Columna Monia. Menius cum domum suam ς' coli 'φ φ i' occo Uzasoribus, ut ibi Basilica aedificaretur , exceperat jus sibi unius columnae , super qd 'ς - ζ ςK pxOVOlantibus tabulatis. Ergo Gocim tabulata hoc loco superioribus annoctendam censebrit Chμορρο
424쪽
ETYMOL. LIB. XV. 38seto IJ Cum Hierosolymam An- teres dicebatur, nisi quod Hostiae San
tiochus obsideret, Hyrcanus Princeps guine eSSet conSecratum, aut con Spe Judaeorum, reserato David sepulchro, Sum. Item Sanctum , quod eXtat esse tria millia auri talenta inde abstraxit, sancitum. Sancire autem eSt confirma- ex quibus CCC. Antiocho dedit, ut re, & irrogatione poenae ab injuria Obsidionem relinqueret, atque ut facti defendere , sic & leges Sanctae, ocinvidiam demeret, fertur ex reliqua pe- muri Sancti eSSe dicuntur. cunia instituisse primus Xenodochia, in Propitiatorium, quasi propiti, quibus adventum susciperet paupe- tioniS Oratorium: propitiatio enim plarum peregrinorum , Unde & Vocabu- catio eSt. lum sumpsit. Nam eX Graeco in Lati- 5 Oracula dicta , eo quod inde num Θνοδοχειον peregrinorum Suscep- responsa redduntur , & Oraculo ab tio nuncupatur. - Ubi autem aegro- ore. tantes de plateis colliguntur , νοσοκο- 6 Τ Penetralia Secreta sunt ora μίον Graece dicitur: in quo conSUmp- Culorum , & penetralia dicta , ab eo quod est penitus , hoc eSt, pene in
Oratorium orationi tantiam CSt consecratum, in quo nemo aliquid agere debet, nisi ad quod est factum,
8 Monasterium, unius Monachio bus instituta , utpote ea in habitatio. ΜOnOS n. apud Graecos so- quibus Altaria litantibus de more Pon- lus , Sterium Statio , i. solitarii habirificibus consecrantur. tatio. a Sancta juxta veteres eXteriora 9 Coenobium eX Graeco, de Latia Templi sunt. no Videtur eSSe compoSitum. Est enim 3 Sancta autem Sanctorum , lo- habitaculum plurimorum in commu- S Templi secretior , ad quem nulli ne ViVentiUm: κοινον enim Graece com-ζrat accessus, nisi tantum Sacerdoti. mune dicitur. . .
Dicta autem Sancta Sanctorum , quia I O Templi nomen generale, pro eZteriori oraculo sanctiora Sunt Vel locis enim quibuscumque magnis anti quia Sanctorum comparatione sanc- qui Templa dicebant. Et Templa di xi0ra sunt, sicut Cantica Canticorum, ta, quasi tecta ampla. in Sed & loeus quia cantica universa praecellunt. Sano designatus ad Orientem a contempla xum autem a Sanguine Hostiae nuncu- tione templum dicebatur. Cujus par- p tum e nihil enim Sanctum apud ve- tes quatuor erant, antica ad ortum,
ta languoribus, atque inedia miserOrum membra QVentur.
CAPUT IRDb AEdificiis Sacris.7 C Acra sunt loca, Divinis Culti
'in cum Hierosolymam peregrinorum. Ex Heges n. lib. I. cap. s. Vid. Roseph. I. de Beli. cap. 2. m lib. I s. A Ubi autem aegrotantes , &c. Veron. in Ep. ad occeanum , de Fabiola. Prima sinquit in omnium insti- - in quo aegrotantes colligeret de plateis, & consumpta languoribus, & media misericord. membra ioveret. Hi Cap. IV. Quia sanctor. compar. praecellunt. EX Hier. in Ep. ad Gol t. c p. I. . . . .. ic leges Sanctae, & muri. Sic Gotthici libri , reme I cap. i. D. de Rer. diυisione : Sanctae quoque res Veluti muri, t 8' xR , in c. Sanctum eodem tit. In municipiis lioque mutos esse Sanctos , Sabinum redic xcspondisse CaSSius re- ' ranar. tom. 1. αάrκτα παρα ρωμαίοις τα προλον. h Pςdztralia. Ce . AEn. 6. Penetralia secreta Templorum. 1l Oratorium accepit. Ex Aug. D. IO9. μή μ' b . , ' vd & loeug de,ignatus ad Orientem. Sic o. I. Designatus augurio , vel ad augurium tegebat Chacon. Di υι. loca augurio designata. Varro lib. s. In terris dictum Templum locu. Rugurii 1 3Rx au picri causa quibusdam' h finitus, &e. Viil S.νυ. .ctu. 3. ct Lis. lib. I. da Numa iuAugurμι ρης
425쪽
Postica ad occasum , sinistra ad Septemtrionem, deXtra ad Μeridiem spectans. '' Unde & quando Templum ConStruebant , Orientem Spectabant Equinoctialem, ita ut lineae ab ortu ad Occidentem missae, fierent partes
Coeli dextra , atque Sinistra aeqUaleS, ut qui consuleret, ac deprecaretur, rectum aspiceret Orientem.
I I Fana dicta a Faunis, quibus
Templa error Gentilium conStruebat, unde consulentes daemonum reSponSaaudirent.
Templa Fontes habentia, quibuS ante ingressum diluebantur, appellantur delubra a diluendo. Ipsa nunc Sunt aedes cum Sacris Fontibus , in quibus fideles regenerati purificantur, & bene quodam praesagio delubra Sunt appellata : sunt enim in ablutionem peccatorum. ii in Fons autem in delubris lo-CUS regeneratorum eSt, in quo Septem gradus in Spiritus Sancti mysterio formantur , tres in descensu, & tres in ascenSu. Septimus vero is est, qui & ' quartus, similis filio hominis : extinguens fornacem ignis , stabilimentum Pedum , fundamentum aquae , in quo
omnis plenitudo divinitatis habitat
Regum habitacula, unde nomen habent : nam Rotiλευς ReX , & Basilicae Regiae habitationes. Nunc autem ideo Divini Templa Basilicae nominantur, quia ibi Regi omnium Deo cultus,& sacrificia offeruntur. I Μartyrium locus Martyrum Graeca derivatione , eo quod in me moriam Μartyris sit constructum, V lquod sepulchra Sanctorum ibi sint Μartyrum. I 5 Aram quidam vocatam di Xerunt , quod ibi incensae victimae ardeant. f Alii aras dicunt a precὸ tionibus , id est, quas Graeci V0
cant, Unde contra imprecatio κ ατ f
dicitur. Alii volunt ab altitudine arὸ , sed male. I 6 Altare autem ab altitudinc
ConStat eSSe nominatum, quasi sti J
kZ Pulpitum , quod in eo Iec tor , Vel Psalmista positus in publi QUOI Spici a Populo possit, quo libζri.=
Sacerdote tribuantur praecepta ViVζβdi. Est enim locus in sublimi constimius, unde universi exaudire possis
Alias tribunal a tribubus denomiβῖtum , quod ad illum tribus conV.
sermo inde praedicetur: nam λς 'i'.
CE Sermo dicitur, quod & ipsum sit*Τ
I C Acrarium 'in proprie est lo Templi, in quo Sacra I 8
ΠUntur, Sicut donarium est, in qcollocantur oblata, sicut lectistest'
tit Unde & quando Templum construeb. Ex Vitruv. lib. . cap. s. thmeo 1ὶ Delubra vetcres dic. Serv. AEn. x. Alii dicunt delubrum esse loeum ante Templum , ubi aqua cur ita δ'' O lib. . Delubrum dictum , propter lacum, in quo in us abluuntur. 3ὶ Fons autem in dclub- corporalitcr. OmVi repetuntur lib. e. r. cap. 1 . e cis Τ in Quartus similis filio hominis. Tertuli. lib. . contra Martionem : Hie erit visus Babylonio Regi i' ejoma tyribus suis quartus, tanquam filius hominis. Et rursus. Prospieu igitur , 3c tu cum Re e Babylonio sex'-- rdunt , & invenies illic tanquam filium hominis. ut suspicari liceat, totum locum e Tertuli. libro '
l .iui x ' dicunt a precat. Servius AEn. ad Nequidquam Altaria circum.., i /'. Sanct ferae icti cs. 9. Super Analogium legantur tres lectiones. p ocrarium consueverunt. Perba Serυii An. I 2. ad illud. Et diri sacraria Ditis.
426쪽
dicuntur, ubi homines Sedere conSUe-Verunt : ab inferendis igitur, & deportandis Sacris, Sacrarium nuncupa-
2 'l Donaria vero , eo quod ibi dona reponantur , quae in Templis offerri consueVerunt. 3 Erarium vocatum, quia prius aes signatum ibi recondebatur. Hoc enim olim in usu erat auro,argentoque nondum signato , eX quorum metallis, quamvis postea facta fuiSSet pecunia, nomen tamen aerarii permansit ab P0 metallo , unde pecunia initium sumpStr. 'Armarium locus est, ubi quarumcunque artium in Strumenta po-Πuntur. Armamentarium Vero , ubi tantum tela armorum. Unde Juvenalis Quidquid habent telorum armamentaria Coeli. Dicta autem utraque ab armis, id est, brachiis, quibuS eXer
5 Bibliotheca est locus, ubi reponuntur libri, β.cλος enim Graece liber, repositorium dicitur. 6 Promptuarium dictum , eo quod inde necessaria victui promuntur, id est, proferuntur. 7 Cellarium, quod in eo colli- g ntur ministeria menSarum, Vel quae neceSSaria victui supersunt. '' Inter promptuarium autem.& Cellarium tDc interest, quod Cellarium eSt Pauρος rum dierum , Promptuarium Vero emporis longi. 8 Apotheca autem , Vel horrea a Craeco , verbum eX Verbo, repOSito ria , vel reconditoria dici poSSunt, eo quod in iis homines elaboratas fruges reponunt. Τ Unde & Enthecam Graeco Sermone repositam rei copiosam substantiam appellamUS.
enim Sermone erga opera Sterion statio , id est, operaria Statio. et Ergastula quoque , & ipsa Graeco Vocabulo nuncupantur , ubi deputantur noxii ad aliquod opus faciendum , ut Solent gladiatores , &eXuleS, qui marmora secant, Sc tamen vinculorum cuStodiis alligati sunt. 3 Gynaeceum Graece dictum,co quod ibi conventus foeminarum ad opus lanificii eXercendum conVeniat. Mulier enim Graece γυνη nuncupa
Pistrinum , quasi pili Strinum, quia pilo antea tundebant granum . si Unde de apud VetereS non molitoreS, sed pistores dicti sunt, quasi pinsores, Min a pinsendis granis frumenti, mola
enim nondum USUS erat, Sed granum
pilo pinsebant. Unde Virgilius: Nunc torrete igni fruges , minc frangite
eo quod in erectione sit collectus Clivum enim ascensum dicimus, sive
syl Donaria. Eae .ud. Georg. 3. Ad illud alta ad donaria currus. ii Inter promotuar longe. Ex eodem AEn. I. cura pςnum xxWςrς , . , 'ii Unde Em, eam utuntur hac voce se e Scriptores Ecclesiastici. Cassian. lib. de D4tit. Monach. tap. 4. Cumque to-ςnthecam coenobii suam esse credat Substantiam. Gelas. o. q-st. 2. cap. Vobis enim si quis sorte sub antisa re ' it expensa electo idoneo ab utraque parte curtodc crcdatur enthecis. 'in cap. VI. Erga,tula ubi deputantur noxii. Vid. Θρs Ele i. cap. 11. Unde & aoud Vetere saxo. . Serv. AEn. I. ad ιllud- Et torrere p. f. e. f. s. 8 pinsendis gratii,. A findendis granis. Gotib. o. is mox , finiicb nx, pro pεν ebant: te. Servium , γ, edition/m c.
427쪽
farre dictus , quoniam panis eX eo factus ibi coquitur.
7 Torcular dictim , eo quod ibi
8 Forus est locus , ubi uva calcatur, dictus, quod ibi feratur u a, vel propter quod ibi pedibus feriatur. Unde dc Calcatorium dicitur, sed hoc
nomen multa significat. Prima Species fori locus est in Civitate ad eXercendas nundinas relictus. Secunda, ubi Magistratus judicare solet. Tertia, quam supra diximus, quam Calcatorium nOminamus. Quarta , Spatia plana in na
vibus. De quibus Virgilius Laxatque foros. Lacus dictus , quia ibi de
a L per quem ingredimur , dc admittimur. 2 i in Vestibulum est, vel aditus domus priVatae,Vel Spatium adjacens aedibus publicis. Et vestibulum dictum,
eo quod Vestiuntur fores , aut quod aditum tecto VeStiat, aut a Stando.
a Porticus, quod tranSituS Sit magis , quam ubi Standum sit, quasi porta , dc porticus eo quod Sit aperta.
pellatur , cui Gentiles omnem intr0ἰ tum , Vel eXitum sacraverunt. Und Lucanus: Ferrea Belligeri compc, cat limina Iani. Est autem primUS d0 mus ingressus: in caetera intra januam Ostia Vocantur generaliter. Zi Ostium est, per quod ab aliquo arcemur ingre
Su , ab obstando dictum , sive Ostium, quia ostendit aliquid intus. Alii ajus: OStium appellari, quia hostem m0sὸ tur. Ibi enim nos adversariis objici
mus, hinc dc Ostia Tyberina, qu δhostibus sunt opposita. Fores, & ὸ
lucte claustra sunt: Sed Fores dicita tur quae foras: Valute, quae intus ic VOlVuntur , δc duplices compiscabiles que Sunt. Sed generaliter usus Vocabu la ista corrupit.
tur dicta. 6 ' Fenestrae sunt, quibUs p)xie terior angusta, dc interior diffusa citquales in horreis videmus, dict. quod lucem foenerent. Lux en' i'' Graece pὼς dicitur , vel quia pς intus positus homo , foras videt. Hi fenestram putant dictam, eo qμ' domui lucem ministrat, compOSil ili'
nomen eX Graeco , Latinoque serimne , enim Graece luX e Sr.
7 'Vin Cardo est locus, in qu0 VΤtium
loc ,-uVa. Victorinus in sine lib. d. orthograph. Forus autem status, tam in foro , quam i' -- ρμη ς Iz. cap. Tum lacus vinarii , & torcularia , & fora, omniaque vasa, si vicinψm aqua marina, sint minus, dulci eluenda sunt. De reliquis fori significationibus. Vid. Fest. . . t . RI dcund. Serv. An. 6. ad illud-Quod lati dicunt aditus. Cum ab aliquo arcemur ing QStium dicitur ab obstando ; cum ingredimur , aditus ab adeundo. hi j νς Scibulum. Serv. Hn. s. ad-vestibulum ante ipsum. Vestibulum , inqu tin ut Varro dicit, etymologis '' at. .py8pUς MVin , . pro captu ingenii. Nam vestibulum , ut supra diximus , dictum ab eo, quod jan δm y ilusu dicunt a Vesta dictum per imminutionem. Nam Vestae limen est consecratum. Alii dicunt ab eo, qR' 'duiri. λψὶς an ili ne emin Solus est transitus , quomodo vesanus dicitur non sanus, sic vestibulum , quasi Π0' - - in A lano cui Gentiles omnem introit. Ipse apud Oυid. lib. I. Fast. Praesideo foribus Coeli cum mitibψ redit officio Juppiter ipse meo. sin Unde Lucanus. Lib. a. m 6 Caetera intra Januam. Serv. AEn. I. ad illud. Foribus cardo stridebat alienis : Ianua est primus domβ' i'S dicta , quia Jano consecraeum est omne principium. Caetera intra januam ostia vocantur generaliter , sivς 'δ'μφεὶ Ve fores , quamvis usus ista corruperit. πl7ὶ Ostium ab obstando. . Serv. IEn. 6. Ad illud. Quo lati ducunt adit. Sed fores dicuntur. Serv. AEn. I. loco citato. Forcs linquiti proprie dicuntur, quae foras aperiuntuς 'veteres fuit. Valuae autem sunt, ut dicit Varro , quae rcvOlVuntur , & su velant. t 'i'ὶ Fenestrae. . Serυ. Georg. q. ad illud. Quatuor a Ventis obliqua luce fenestras. Sed Servius non , Q liqua luce fenestras, interpretatus est, quod non advertit Isidorus , qui Commentaria Seriit , sine ἡ a. M i. ioco cit. Cardo dictus , ct Nasi cor januae, quo movetur 9 ood.m Lb. ad illa *-μς rdina rextam , ut sit , inquit, de Proverbio tractum, res in cardine est.
428쪽
tium Vertitur , & Semper moVetur, ut nunc rustica. Hinc tecti summitas dictus απο , quod quasi cor hominem totum, ita ille cuneus januam regat , ac moVeat. Unde& proverbiale est: In cardine rem
quod transversa sint, ut limes; & per ea sicut in agro , aut introeatur , aut
C ante. Et Antae, quia ante Stant, Vel quia antea ad eaS accedimuS, priuS- quam domum ingrediamur. POSteS,ς0 quod post OStium Stent.
CAPUT VIII. Db Partibus indi olorAm.
1 T Undamentum dictum , quod T fundus sit domui. Idem &
b culmen dicitur. 6 Camerae sunt Volumina introrsum respicientia, appellatae a cur O,
'' Laquearia sunt, quae came-8 Limina ostiorum dicta , eo ram SubtegUnt, dc Ornant, quae S lacunaria dicuntur. Principaliter autem lacus dicitur , ut Lucilius: Resultant aedeSque, lacuSque , cujus diminutio lacunar facit, ut Horatius: Neque aureum mea renidet in domo lacunar. Inde fit alia diminutio lacunarium , & per αντιστιχον laquearium. 8 Absida Graeco sermone , Latine interpretatur lucida, eo quod limine accepto per arcum reSplendeat.
Sed utrum absidam , an absidem dicere debeamus, hoc Verbi genus ambiguum quidam Doctorum eXistimant. 9 yρὶ Testudo est camera Templi obliqua. Nana in modum testudinis veteres Templorum tecta faciebant, quae ideo sic fiebant,ut Coeli imaginem
redderet, quod con Stat eSSe conveXum.
Alii testudinem volunt esse locum in partem atrii ad VerSum Venientibus. io Arcus dicti, quod Sint arcta 'conclusione curvati, Jὶ ipsi fornices. 11 Pavimenta originem apud Graecos habent elaborata Arte Pictu rae. Lithostrota parVulis crustis, ac tessellis tinctis in Varios colores) Vocata autem paVimenta, eo quod pa- viantur, id eSt, caedantur. Unde de pa-VOr , quia caedit Cor.
λὶ Postes, & Antae. Festus. Antes sunt extremi ordinis vinearum , unde etiam nomen trabunt antae , quae sunt latera φῆxiorum. Vid. Serυ. Georg. r. ad illud Jam canit extremos effatus vinitor antes. λὶ Cap. ViiI. Caementum quod crasso lap. Sic o. l. Quod caeso lap. Malim.
έεὶ Laquearia sunt. Repetitur totus hic Iocus auctior, etiam aliquanto, quam hic in optimis libris legitur, infra lib. I9. - r. ii Principaliter autem laqnearium. Verba sunt Servii ad v. Pendent lychni laquearibus aurcis. 3 a. I. βὶ Testudo est camera convexum. e Serv. AEn. I. ad v. Mediaque testudine dempti. . 7: ipsi & forniees. Idem An. 6. ad illud atque adverso fornice portas : Fornice linquit arcu. C:czro : idit ad
inpium sornicem Fabianum. . . . -
Pavimenta originem colores. Plin. lib. 36. cap. 2s. Pavimenta Originem apud Graecos lia ni elaborata Arte Pie-xatione , donec lithostrota expulere eam. Celeberrimus fuit in hoc genere Sosus, qui PerFami stravit, quam vo ' lx Asarotonicon , quoniam purgamenta coenae in pavimento quaeque ςVcrri solent, Vcluta reli ta iccerat parvis e te.
'h. tinctis in varios colores. . . ν-- -
Sementum a caedendo dictum, quod crasso lapide Surgat. 'a Paries nuncupatus, qUia Semper duo sunt pares , Vel a fronte, Vela latere. Sive enim tetagronum , si VChQXagonum sit, qui se conspiciunt, ςX pari erunt. Aliter enim Structura facta deformis eSt. 3 Parietinas dicimus, quasi Parietum ruinas. Sunt enim parieteS Stantes sine tecto , sine habitantibus
Rpud antiquos tecta culmo tegebantur,
429쪽
Ia Ostracias est paVimentum teStaceum , eo quod fractis testis calce admixta feriatur. Testam enim Graeci
aquae partes, quae circa Sunt eo comveniant.
14 Tessellae sunt, e quibus domicilia sternuntur, a TeSSeris nominata , id est, quadratis lapillis per dimi
15 Bases fulturae sunt colum Darum , quae a fundamento Consur gunt , dc Superpositae fabricae Sustinent pondus. ψ Bases autem nomen petrae est fortissimae Syro Sermone.
dc rotunditate Vocatae, in quibus totius fabricae pondus erigitur. Antiqua ratio columnarum erat altitudinis , O
tertia pars latitudinis delubri.) Genera
rotundarum quatuor: Doricae, Jonicae,Thuscanicae , Corintheae , menSura crassitudinis, & altitudinis inter se distantes. Quintum genus eSt earum, quae Vocantur Atticae , quaterniS angulis, aut amplius, paribus laterum intervallis.1 ' Capitella dicta , quod sint
Columnarum capita , Sicut Super collum , CapUt.18 Epistylia sunt, qUae Super Campitella columnarum ponuntur, & eSt Graecum , id est, Super miSSa.
19 Tegulae, quod tegant sedes,& Imbrices , quod accipiant im
2o Lateres, & Laterculi, qu0dlati formentur, circumactis undiqu*quatuor tabulis. 2I Canalis, ab eo quod caVa lix
melius genere foeminino , quam πῖ culino proferimUS. 22 Fistulae aquarum sunt dic
quod aquas fundant, dc mittant. Ο στελλειν Graece mittere est. Formae ζὸ rum pro magnitudine aquae, & cὸῖς' citatis modo fiunt.
a Cors vocata, vel quod c0ὸr xet cuncta , quae interius sunt, id Vixi concludat: vel quod coerceat objζ. 'Suo eXtraneos, & adire prohibζ3t 3 Vallum est, quod mole ters βςrigitur, Ut custodia proetendatur: di tum autem vallum a vallis. 7 diam Valli fustes sunt, quibus vallum Ggnitur. Et valli dicti, quod figas; ae Vellantur. Intervalla spatia Sust φter capita vallorum , id est, β φῖ tum , quibus vallum fit, unde & cη ς τὸ quoque spatia dicuntur, a stipi φbus scilicet. Agger est cujuslibet rei aco Vatio, Unde fossae, aut valles pot)μ
repleri ab aggregando. 'in Aggos p prie dicitur terra aggesta , qVR
430쪽
facto proprius ponitur. Sed abusive
di muros, & munimenta omnia aggerem dicimuS.5 Maceriae sunt parietes longi, ' quibus vineae , aliaque clauduntur. Longum enim Graeci μακρον dicunt. 6 Formatum, sive formatium
in Africa , vel Hispania parietes de
xcrra appellant, quoniam in forma circundatis duabus utrinque tabulis inferciuntur Verius , quam StrUUntur. AEVis durant incorrupti, Ventis, ignibus , omni caemento fortioreS. 7 Saepes munimenta Satorum unt, unde & appellatae. 8 Iii Caulae munimenta OVium, Vel sepimenta ovilium. ESi autem
Graeciam nomen C. detracha. Nam Graeci as vocant animalium receptacula.
1 'Abernacula tentoria Sunt mi- 1 litum , quibus in itinere Siniis ardores, tempestatesque imbrium, frigorisque injurias vitant. Dicta au-xQm tabernacula, quod cortinae disten-ῖα funibus , tabulis interstantibUS aP pqnderentur , quae tentoria SUStine
tendatur funibus; atque palis. Unde hodie praetendere dicitUr.3 Papiliones vocantur a Similitudine parvuli animalis Volantis, quod maxime abundat florentibus
malvis. Hae sunt aViculae , quae lumine accenso conVeniunt , & circa Volitantes ab igne proximo interire
1 CEpulchrum a sepulto dictum. I Prius autem quisque in domo sua sepeliebatur. , in Postea vetitum est legibus, ne foetore ipso corpora viventium contacta inficerentur. Monumentum ideo nuncupatur , eo quod mentem moneat ad defuncti me moriam. Cum enim non Videris monumentum , illud est, quod scriptum
est. Excidit tanquam mortui S a corde. Chi m autem VideriS, monet mentem , & ad memoriam te reducit, ut mortuum recorderis. Monumenta
itaque, & memoriae pro mentis admonitione dictae. et Tumulus dictus, quasi tumens
3 Sarcophagus Graecum nomen est, eo quod ibi corpora abSUmantur, enim Graece caro , φαγDν comedere dicitur. 4 Alausolaea sunt sepulchra , Seu monumenta Regum , a Mausolaeo
Rege Cariae dicta. Nam eo defuncto 7 Uxor ejus mirae magnitudinis, dia pulchritudinis sepulchrum extruxit . in
tantum , ut Usque hodie omnia monumenta pretiosa e X nomine ejus Mausolaea nuncupentur.3 Pyramis genus sepulchrorum
η Quibus vineae aliquae clauduntur. Idem Georg. 2. μή v. Jam canit extremos eisuetus vinitor antes. Antes linqui '' i ςxtremos vinearum ordines accipiunt , alii macerias , quibus vineta clauduntur. . Formatum , sive formatium. E lib. 31. cap. I . Plinii, qui emendandus est ιx hoc loco Isidori. Retinemur nos hodiis nomen, nam formatium Hispani Hormison dicimμ . i in Caulae, &e. st Serυio AEn. s. ad illud v. Cum fremit ad caulas. V p. XI. Prius quisque in dom. s. s. Verba sunt Serv. ad υ. Sedibus hunc refert ante suis. AEn. 6. Postea vetitum est legibus. Idem. AEn. ii . ad illmi-Urbique remittunt. Ante , inquit , homines in civitate sepelie et Uxi quod postea , Duillio Consule , Senatus prohibuit, oc lcge cavit nequis in Urbe sepeliretur. βὶ Monumentum. Ex eodem in extremo lib. xl l . . 'in Uxor eius, ade. Lotus expressus ex Hieroum. lib. I. dvers. Jρτ η .... PIx-mis. e Solin. cap. 3 1. AL s. Non ergo Didoro obesse dιbent, qua de umbrιs dicuntur.