장음표시 사용
451쪽
Unde & nomen ei Graeci dederunt. 4 Cerauniorum duo genera sunt: Gignitur autem in Asia, & Cypro maxime in Septemtrionum Alpibus, ubi nec restate Sol serventissimus invenitur. Ideo ipsa Udiantur, & annosa duritia reddit hanc speciem , quae crystallus dicitur. Hic oppositus radiis Solis adeo rapit flammam , ut aridis fungis, vel foliis ignem praebeat. Usus ejus etiam ad pocula destinatur. Nihil autem aliud , quam frigidum , pati
et Adamas Indicus lapis parVUS,
es indecorus, ferrugineum habenS CΟ-lorem , & splendorem crystalli. Nunquam autem ultra magnitudinem nuclei avellani repertus. Hic nulli cedit materiae, ne ferro quidem , nec igni, Dec unquam incaleScit, Unde & nomen interpretatione Graeca indomitavis accepit. Sed dum sit invictus ferri, ignisque contemptor, hircino rumpitur Sanguine recenti & calido maceratus, Sicque multis ictibus ferri perfringitur. Cujus fragmentiS ScalptoreS pro gemmis insigniendis, perforandisque utuntur. 'in Hic autem dissidet cum Magnete lapide in tantum , ut juXta positus ferrum non patiatur abstrahi, Magneti autem, Si admotus Magnes
comprehenderit, rapiat atque auferat.
Fertur quoque in Electri similitudine
Venena deprehendere , metUS VanOS expellere, maleficis resiStere artibus. Genera ejUS SeX.
dorem , & figuram adamantinae duritiae. Etiam in igne poSitae manet Suum frigUS. - Unum quod Germania mittit cryse talli similem, splendet tamen caeru leo , & si sub divo positus fuerit, fulgorem rapit siderum . ii in Ceraunium alterum Hispania in Lusitanis littoribus gignit, cui colore Pyropo ruben'ti , S qualitas, ut ignis. Haec adversus Vim fulgurum opitulari fertur , Si cre dimus. Dicta autem Ceraunia , quo
niam alibi non inveniuntur , quam
in loco fulminis ictili proximo. Grae
ce enim fulmen , UI 1υνος dicitur.
rubro nascitur coloris crystallini, se X angulata , dicta ex argumento Iris. Nam sub tecto percussa Sole specle ,& colores arcus coelestis in pro i mos parietes emittit. 6 Astrios ex India est, crystallo Propinqua , in cujus centro stella lucet fulgore Lunae plenae , Sumpsit autem nomen , quod astris opposita , fulgo rem rapit, ac regerit.
7 Alectria , quasi alectoria. In
Ventriculis enim gallinaceis invenitur, Crystallina Specie, magnitudine fabae Hac in certaminibus invictos fieri Ma'gi volunt, si credimuS. 8 Enhydros ab aqua vocata
Exudat enim aquam, ita ut clausam in ea puteS fontaneam Scaturiginem
so Hie autem dissidet eum magn. e solin. cap. de India. G rum et) Unum quod Germania mittit. Al. Carmania. Vid. Plin. lib. 36. es. q. se Solin. cap. 33. de Scan m/V horum secutus sit Isidorus, non liqMet. . . a etias in Ceraunium alterum Hisp. Solin. ωρ. de Hisp. Lusitanum littus pollet gemma Ceraunio plurimum a qIndicis praeserunt, hujus color est e Pyropo , qualitas igni probatur , quem si sine detrimento sui .ixit, Vim Gigurum creditur opitulari. Ex quo loco quidam legebat , qualitas videtur igni , ut videri sit, qυρώ βρ 'probari. φὶ ixi HAEc partim e Solino , pari m e Plin. Quod in Arabia , & sexangulato , o Solino b reliquβ ex Piimρ' in In pro imos parietes immittit. Mendose libri omnes imittatur. Plinius , ejaculatur. οὶ A lectoria. Ex Plin. 3T. cap. IO. 7ὶ Cap. XIV. Omnium. Ex Plinio 3. . se Solin.
452쪽
bunculus habet. Carbunculus autem dictus, quod sit ignitus, ut carbo, cu Ius fulgor nec nocte vincitur. Lucet enim in tenebris , adeo ut flammas ad oculos vibret. Genera ejuS XII. Sed praestantiores , qui videntur fulgere, Velut ignem effundere. Carbunculus autem Graece dicitur. Gignitur in Libya apud Troglodytas. 2 Anthracites vocatus, quod Sit ipse coloris ignei, ut Carbunculus; κd candida vena praecinctuS , Cujus pr0prium est , quod jactatus in ignem
velut intermortuus eXtinguitur , at ς0ntra aquis perfusus eXardeScit. 3 Sandastrus nascitur in India lo- 0 ejusdem nominis. Species ejus, quod veluti in translucido igne intus fulgent aureae guttae. ConStat autem in-xζr omnes, 'in quantum numero Stil-iδrum accedit, tantum & pretio a
Invenitur ad repercussum Lunae plenae. Omnia autem genera Scalpturae
6 Alabandina e cta ab Alabanda
Asiae Regione , cujus color ad Carchedoniam Vadit, Sed raruS. 7 DracontiteS eX Cerebro draconis eruitur, quae niSi Viventi abscisa fuerit, non Τ ingemmescit: unde de eam Μagi dormientibus draconibus amputant. Audaces enim viri explorant draconum specus, & spargunt ibi gramina medicata ad incitandum draconum Soporem , atque ita somno sopitis capita desecant, Z gemmas detrahunt. Sunt autem candore tranSlucido. Usu earum Orientis Reges praecipue gloriantur. 8 ι'' Chrysoprasus AEthiopicus est, quem lapidem luX celat , prodit obscuritas. Nocte enita igneUS est,
' Lychnites ex eodem genere dentium est, appellata a lucernarum, grantia. Gignitur in multis locis, Sed Py0batissima apud Indos. Quidam
'λm remissiorem Carbunculum esse erunt. Hujus duplex facies: una quadyVrpura radiat: altera , quae cocci Tu
hQre. A Sole excalefacta , aut digito' 'm attritu paleas, & chartarum fila R e rapere dicitur. Scalpturis reSiStit, ς i quando scalpta fuerit, dum Sig-ηλ imprimit, quasi quodam animali*0rsu partem cerae retentat. Generasus quatuor.
aeli nites facere dicitur , quanquam pulto vilior praedictis. Nascitur apud Mamonas imbre, ut serunt, diVino. Phlogites ex PerSida est, o
tentans intra Se quaSi flammas aestuantes , quae non eXeant.1 o Syrtites vocata , quoniam in littore Syrtium inVenta primum est
in parte Lucaniae. Color ejuS croceus, intus stellas continenS elanguidas , sub nubilo renitenteS. 11 Hormesion inter gratiSsimas aspicitur, & igneo colore radians auro portante Secum in eXtremitatibus candidam lucem.
CAPUT XV. De Aureis., CUNT quaedam gemmarum
sil 'δhlyum numero stillarum, Stellarum apud pIin.
453쪽
rum , Vel lapidum cognominata. 2 3 in Chrysopis auram tantum
3 Chrysobilius auro similis est ct m marini coloriS Similitudine, hunc AEthiopia gignit. Chryselectrus similis auro, sed in colorem electri VergenS, matutino tantum aspectu jucundus, rapacissimus ignium, &si juxta fuerit ce
5 Chrysolampis eX auro, &igne Vocata. Aurea est enim die , noctu ignea: hanc AEthiopia gignit.
6 Ammochrysus areniS auro intermixtis , nunc bractearum, ΠUIC pulveris habet quadrulas . Gignitur in Perside. Leucochrysus colore attreo, interveniente candida Vena.
Veluti per aurum syncerum mel .' Si haec gemma tranSluceat.
9 Chrysocolla gignitur in India,
ubi formicae erunt aurum. ESi autem auro similis , dc habet naturam Μagnetis , ρὶ nisi quod augere aurum traditur , unde & nuncupatur.
1 o ,' Argyrites similis argento,
II Androdamas argenti nitorem habet, & pene adamas, quadrata Semper tesseris. Μagi putant nomen impositum, ab eo quod animorum impetus , Vel iracundias domare , & refraenare dicatur, si credimus. Gignitur in mari rubro.
13 Chalcophonos nigra est, Sed lapidi illisa aeris tinnitum reddit. I Balanitie duo sunt generae Subvirides, & Corinthii seris similitudine , mediam Secante flammea Vena.
15 Sideritis a contemplatione serri nihil dissonat: verum maleficus, quoquo inferatur, discordias eXcitat.16 Idaeus dactylus , ex Insula Creta est ferrei coloris, causa nomi nis ejus , quia pollicem humanum exprimit. i 7 AEthiopicus ferrei coloriS est,
qui dum teritur, nigrum succum emit tit.
18 '' Zmilaces in Euphratis al'Veo legitur Proconesio marmori Simi lis , medio colore glauco , veluti oculi pupilla internitenS. 19 Arabica ex patria dicta ,
2o Hephaestistes speculi naturam habet, in reddendis imaginibus, quan quam rutilet: experimentum ejus, iiserVenti aquae addita statim refrigeret, aut Si Soli opposita aridam materiam accendat. Nascitur in Coryco. 2I Ostracites lapidosus , colo Te teStaceo, durior. Altera Achati si milis , nisi quod Achates politura pia guescit. Duriori tanta inest vis, ut ali. gemmae scalpantur fragmentiS eju - .22 ' Clossopetra similis est lin guae humanae, unde dc nomen Sump sit. Fertur autem , deficiente Lung, Q CUelo cadere cui non modicam
in Cap. XV. Chrysopis. Sic etiam dicitur ab atiis. Chrysophis a Plinio. 1ὶ Chrysolithus cum marini coloris similitudine. μη dubito, quin ad Hieronym. Isidorus re,pexerit; ille niel. io. Pro Chrysolitho, sinquit j qui unu ex x M. lapidibus , qui poniicit in Logio Ponti fiet, , lxx. Io ς ξ μ mari appellaverunt. Isὶ Chrysolampis. Al. Chrysolampsis.s in Ammochrysus. Ex Solin. I si Melichrysis. Plin. cap. 9. Sunt & Melichrysi, veluti per aurum syncero melle translucente. 6ὶ Nisi quod augere aurum traditur. Agere aurum legebat A. Covarruυias, ui agera sit, quod PIinius diat γxe, vel jungere. 7 Argyrites habens stigmata. Stemmata Gotthici. in Quadrata semper tesseris. Plin. Quadrata semper tesselis similis. 9ὶ Sideritis. e Solin. Plinius quoque cap. io. Sideritis ferro similis , litigio illata discordias facit si oὶ Lini laces. Ex Plinio , , Solin. iiij Clossopct. Diυersa ab his tradit Plinius. Varum Oaς ὲ Solino sunt.
454쪽
Magi tribuunt potestatem. Nam ex & restinguere fulminis ictus. eo lunares motus eXcitari putant. 2 3 Sunt δc quaedam gemmarum Senera cognominata ab animalibus. et Echites vipereas maculaS eX- primit. 4o Hyaenia lapis in oculis Hyarnae bestiae invenitur, qui Si sub lingua hominis subditus fuerit, futura eum praecinere dicunt. 1 Sed & Corallium tempestati, 25 Carcinias marini cancri colo- S grandini reSiStere fertur.
26 Scorpitis scorpionem & colore , & effigie refert. 7 Μyrmicites formicae reptan iis effigiem imitatur. 28 Taos pavoni est similis. 29 Hieracites accipriS coloris. so Etites aquilae. 3I AEgopthalmos caprino oculo similiS. 32 'in Lycopthalmus quatuor colorum, ex rutilo SangUinea, in medio nigrum candido cingit, ut Lupo
hui Gentiles in superstitionibuS qui'
36 Ii in Ananchitide in hydroman- Daemonum imagines evocari di
3 7 Synocitide umbras inferorum
3 8 Chelonites oculus CSt Indicae testudinis, varius, & purpureus. Per hunc Magi impositum linguae fu-xura praenuntiari fingunt. 39 Τ' Brontia a capite testudi-hum, cum tonitruiS cadere putatur, et Pontica est gemma quae dam livore perlucida , habens Stellas rubeas, interdum & aureas. Jὶ Dicunt per eam interrogari Daemones , &fugari. I s In quibusdam gemmarum generibus VeraS a falsis diScernere magna difficultas est: quippe cUm in Ventum Sit eX Vero genere alterius in alia falsa transducere, Ut Sardonices, i 'in quae ternis glutinantur gemmis , ita Ut deprehendi non possint. Fingunt enim eas eX di VerSO genere, nigro, cala dido , minioque colore. Nam & pro lapide pretiosissimo Smaragdo quidam Vitrum arte inficiunt , & fallit oculos subdole quaedam falsa viriditaS , quoadusque non est , qui probet simulatum , & arguat: Sic & alia alio, atque alio modo. Neque est sine fraude ulla vita mortalium. 44 Omnes autem non transluci dat gemmas , CaecaS appellant , eo quod densitate Sua Obscurentur.
1 Aratrum '' dictum, quod visui V perspicuitate tranSJUceat. In aliis enim metallis quidquid intrin-
Τ Hi anchitide. Plin. Ananehitide in hydromantia dicunt evocari imagines Decitum. i Chelonites. Dὸ Ch.lonia hac pro it Pii'iμ . t . ii dxuntia. Pliniui ecl. 1 o. Brontia capitibus testudinum similis , & cum tonitruis caden , ac putant, fulmine icta 'IRit. Idem violuit Isidorus. ntica stillas aureas. Stellas aureas Solinus Stellas atras Plan. ' ξjς int per ea, interrogari d. e. umig. - unde sint.non constati δ' quibus tam gemmarum gener. veras a falsis disc. Ex Plin. cf. I . ι' 'AE tςrnis glutinantur gemmis. Ex Plin. i. d. CRp. XVI. viuum. Via Plin. lib. Q v. v.
455쪽
aecuS continetur, absconditur: in Vi- pondere, vel mensura, ac liquata iatro Vero quilibet liquor, Vel species alias fornaces transfundebatur , quα qualis est interius , talis exterius decla- massa vocabatur Ammonitrum, at Tatur , & quodammodo clauSUS patet.
Cujus origo haec fuit. In parte Syriae, quae Phoenice vocatur, finitima Judaeae , circa radicem montis Carmelique haec recocta fiebat vitrum purum,& candidum. In genere vitri & Obsidianus lapis annumeratur. Est autem urens interdum, & niger aliquando, Palus est, ex qua nascitur Belus am- α traslucidus crassiore visu, & specu 'i. , quinque millium passuum spatio lis parietum pro imagine umbras red in mare fluens juxta Ptolemaidem :CujuS arenae de torrente fluctu sordibus
eluuntur. Hic fama est, appulSa naVemercatorum nitri, cum Sparsim per littus epulas pararent, nec eSSent Pro attollendis vasis lapides, glebas nitri LX nave subdidisse , quibus accensiS, PermiXta arena littoriS , tranSlucentes novi liquoris fluXisse rivos, dc hanc fuisse originem Vitri. MOX , ut est ingeniosa sollertia , non fuit contenta solo nitro, Τ' sed & aliis mixturis hanc artem studuit. Levibus enim, aridisque lignis coquitur, adjecto cyprio,
ac nitro, continnisque fornacibus, ut aes liquatur, massaeque fiunt. PoStea CX massis rursus funditur in officinis, ec aliud statu figuratur, aliud torno texitur, aliud argenti modo caelatur. Tinguitur etiam multis modis, ita ut hyacinthOS , Saphirosque , dc virides imitetur , dc Onyches, Vel aliarum gemmarum coloreS : neque est alia '' spe- Culis aptior materia, Vel picturae accommodatior. Maximus tamen honor in candido Vitro, proXimoque in cryStalli similitudine. Unde & ad potandum argenti metalla , & auri pepulit vitrum. Olim fiebat,& in Italia; & per
Gallias, & Hispaniam arena alba mol- denter gemmas ex eo multi faciunt.
Hunc lapidem , & India , & in Italia,
& ad Occeanum in Hispania nasci tradunt. Ferunt autem sub Tiberio Caesare quemdam Artificem excogitas' Se Vitri temperamentum, ut sexibilcesset,& ductile, qui dum admissus suis' Set ad Caesarem, porrexit phialam Cae dari, quam ille indignatus in paVimen tum projecit. Artifex autem suStulit Phialam de pavimento , quae compsi
caVerat Se tanquam Vas aeneum: N
deinde marculum de sinu protulit, NPhialam correxit. Hoc facto, Caesar di'xit Artifici: Nunquid alius scit hanc
condituram vitrorum 3 Postquam illo juranS negavit alterum hoc scire , ius Sit illum Caesar decollari , ne dum hoc cognitum fieret, aurum pro luto haberetur , & omnium metallorum
Pretia abstraherentur. Et re Vera, quia Si Vasa vitrea non frangerentur , md liora essent, quam aurum, & aQQn
lissima pila , motaque terebatur. tura ejus ea Sit, ut ubi una Vena appδ mc miscebatur tribus partibus nitri ruerit, ibi spes sit alterius inquirendi Sep
456쪽
Septem autem sunt genera metallorum: aurum, argentum , aeS, electrum,
t)gnum , plumbum , & quod domat
bus appellaverunt, sicut a juVando ju
menta dicta sunt. δὶ Omne enim patrimonium apud antiquos peculium dicebatur a pecudibus , in quibus eorum ConStabat universa SubStantia, unde & pecuarius vocabatur, qui erat dives , modo Vero pecuniOSUS. Antiquissimi , nondUm auro, argentoque inVento, aere Utebantur. Nam prius aerea pecunia in USU fuit, post argentea, deinde aurea subsecuta , Sed ab ea, qua Coepit, nomen retinuit. Unde &arrarium dictum, quia Pritas aes tantum in usu fuit, dc ipsUm Solum recondebatur , auro, argentoqUe nondum Signato , eX quorum metallis, qUamvis postea fuisset facta pecunia , nomen tamen aerarii permansit ab eo metallo , unde initium Sum pSit. 3 Thesaurias juXta Graecam proprietatem αττο τ is 'λεσεως li positione, hoc eSt, a repOSito nominatur. Nam positio dicitur, & est nomen ex Graeco , Latinoque Sermone compoSi
tum. Nam 'u Graeci repositum dicunt , Latini aurum , quod junctum
6 Auraria nomen habet ab auro.. 7 ' Tributa Vero , eo quod an tea per tribus singulas eXigebantur: Sicut nunc per Singula territosa. Τ' Sic autem in treS partes divisum fuisse Romanum Populum constat, ut qui
Cap. XVIII. Aurum ab aura. e Serv. Tn. 6. ad illud. Discolor unde auri p. x. aura refulsit inde iam.is habὸni 'itanter Gotth. in υersu Maronii. Hinc & aurarii dicti. q. s. sp. v. Verba sunt Servii ibidem , niti quod apud illom aurati & favor tis iue, ted idὸm Vtui eodem lib. ad illud. Gaudens popularibus auris. Auris linquiti favoribus , unde & aurarii dicuntur tautores. bryzum aurum dictum quod obrad. De hoc notationum genere semel monuisse fuit satis. Sed occasionem fortasιλ ρ it ex serbis Hieron. ad Jerem. cap. Io. Septem sinquiti nominibus apud Hebraeos appellatur aurum. Quorum ' n Ophaz dieitur, quod nos dicere possumus obryzum, ut splendeat in superficie Idolorum. Et in Epist. ad Princia 'i Ophir genus auri a locci Indiae , vel a colore , nomine indito. Graeci κιριον. Ut de hac scriptura minus dubitari possit. Claron Latinis litteris scriptum est in Gotth. Ovet. collet. ' Silien. Est autem fulvum. a. ' 'xa laa-ἀπὸ τῶ β υε uiop quae est eνρματοποια crepitandi : . ἀπὸ ψ βιασουν quod est Ne de hac quia 2, siue , quantumυis in eodicibus deformata , dubitare licet. corio n. pecud. n. i. Cassiod. lib. 7. variar. Pecunia enim a pecudis teigo nominata. Gallis auctoribus , sine ς' adhuc signo , ad metalla translata est. Vid. Suid. in ασσα a. ' δες Π. patrimon. ap. antiq. e Serv. eclog. I. ad illud. Ncc cura peculi.
De Arens. 7 A Urum ab aura dictum,
a M. id est, a splendore , quod percusso aere plus fulgeat. Unde &Virgilius: Discolor inde auri per ramos aura refulsit, hoc est, Splendor Ruri. Naturale enim est, Ut metallo- Ium splendor plus fulgeat luce alia repercussus. Hinc & aurarii dicti, qu0rum fulgor splendidos reddit. 2 si Obrygum aurum dictum, quod obradiet splendore : eSi enim
ς0loris optimi, quod Hebraei Ophaz,
3 in Bractea dicitur tenuissima
ψ Pecunia prius de pecudibus R proprietatem habebat & nomen. qin
De corio enim pecudum nummi in-Pd bantur . Sc signabantur. POStea a
turno aereus nummus inVentus: Ipse
nim signari nummos , & inscribi 'RStituit: propterea & Erarium Sa-
Virmo a Gentilibus conse atum eSt.
4lii, ut superius, pecuniam a pecudi'
ΜOdo verb pecuniosos. Hieron. Ecclesiast. l)orro Tullius pecuniosos primitus dictos rescri, qui plura habuisse pe- ' μγ id est, pecora designantur, ita n. antiquitas appellabant, paullatim autem psit Abubionem nomen ad aliud lutum est.. xibuta. Ita Varro lib. ic autem nominarunt. Verba Servili aen. s. ad illud e Tres equitum numero turinae , &c.
457쪽
Praeerant in singulis partibus Tribuni
dicerentur. Unde etiam sumptus, quOS dabant populi , tributa nominave
8 Vectigalia , sunt tributa , avehendo dicta. 9 Stipendium a stipe pendenda
nominatum. Antiqui enim appendere Pecuniam soliti erant magis, quam an
Io Μoneta appellata est , quia monet, nequa fraus in metallo , Vel pondere fiat. II Nomisma est solidus aureuS, Vel argenteus, Sive aereUS, qui ideo nomisma dicitur, 'in quia nominibus Principum , effigiisque Signabatur. Primus
nummUS αργυIos nun Cupabatur , quia quam plurimum eX argento percutiebatur.
12 I3ὶ Nummi autem a Numa Romanorum Rege Vocati Sunt, qui eos primum apud Latinos imaginibus notaVit, dc titulo nominis sui praescripSit. 13 Folles dicuntur a Sacculo, quo
Conduntur: a continente id , quod Continetur, appellatum. I In nomismate tria quaeruntur : metal lum , figura , dc pondus. Si ex iis aliquid defuerit, nomisma non
15 Tria autem Sunt genera argenti , & auri, & aeris: Signatum, factum , infectum. Signatum est, quod in nummis est: factum est, quod invasis & signis : infectum , quod in massis, in quod & grave dicitur , id
est, maSSa. In notitiam autem formarum metalla ita venerunt. Dum enim quacumque ex causa ardentes SybVae eXcoquerent terram , eXcalefactis
venis fudit rivos cujyscumque Stri' dirae. Sive igitur ars illud fuerat, siVcaurum, cum in loca terrae depressiora decurreret, Sumpsit figuram, in qu millud , vel profluens rivus, vel exci piens lacuna formaverat. Quarum re rum splendore capti homines, cumligataS attollerent massas, viderunt in eiS terrae Vestigia figurata , hincquς excogitaverunt liquefactas ad omnζm formam posSe deduci.
Iac ca appellatione distat. Hoc enim illi ἄργυρον vocant. Cui mi rum in modum illud inest, ut dum candidum sit, impressum corpori 2
2 Argentum vivum dictum, quod eXcidat materias , in quibus inji citur e hoc & liquidum , quia percur
rit. In Venitur specialiter in metallis, siVe in argentariis fornacibus guttarum concretione tectis inhaerens : Saepoetiam & in stercore vetustissimo cloa carum, Vel puteorum limo. Fit etiam& eX minio imposito conchulae fer reae , Patina teStea superposita , L. circumlito vasculo circumdantur car bones , Sicque argentum vivum es minio destillat: in sine hoc neque ar gentum , neque aes inaurari pote x
1 antae autem virtutis est, ut SI SV p
in Quia nominibus princip. Repetuntur hac ins cap. 1 .
' Quod sc grave dicitur mas a. an. 6. ad uti L Fgrςgium tarma juvencin , Stai qJδςRMqμς ς ς-μ δ Rrd n Ilux, &c. Usque ad icem ea o. To- Isui a umbratui ex L i , 'q*4 , λd ς ζ, quacumque ex eausa flammeus ardor horribili son g, AEn. 7. Stricturas Chalybum dixit. Eii autem ii ictura , ut ait eo loco S mi .a,. j. i V, in Vuxu D in modum illud inest. Hujus rei meminera Pliniui , ct Augustinus lib. 2I. IJ Sine hoc neque argentum , neque. Vitruvius lib. 7. cap. s.
458쪽
SeXtarium argenti vivi centenarium Sa-Zum Superponas , oneri Statim reSiStat. Sin vero auri scripulum leVitatem ejus raptim sinu recipit, e X quo intelligitur, non pondus , Sed natu ram eSse, cui cedit. Servatur autem melius in vitreis VaSculiS , nam Caete ras materias perforat. ' Potui autem datum interficit ponderiS caUSa. 3 Argenti purgamenta TVI S, quam nos Spummam argenti appellamus. Fit enim eX argento, & plumbo.
Sentum. - Apud Antiquos autem prius aeris, quam ferri cognitUS USUS. Ere quippe prius proscindebant te V m , aere certamina belli gerebant,vrdique in pretio magis aeS: aurUm Ve k0 , & argentum propter inutilitatem xζjiciebantur. Nunc versa Vice jacet, aurum in summum ceSSit hono-τςm : sic voluenda aetas commutat
Qmpora rerum. Et quod fuit in pre- ψ0, fit nullo denique honore. Τ Usus p OStea transiit in simulacris, in ' is, in aedificiorum structuriS , ma- ime dc ad perpetuitatem monimen-mrum etiam publicae in eiS conStitu-d0nes scriptae Sunt.
prius repertum , unde & Vocatum: ex lapide eroso, quam Cadmiam vocant,& est ductile; huic si ad-q'tur plumbum , colore purpureo fit.
& splendorem auri, & duritiam arris possideat. ESi autem nomen compositum ex lingua Latina, S: Graeca. Es
enim sermone Graecorum χαλκος VO-
.catur. ρὶ Fit autem eX aere, & igne multo , ac medicaminibus perducitur
Corinthium est commiXtio omnium metallorum , quod casus primum miscuit Corintho, cum caperetur incensa. δ' Nam dum hane Civitatem Hannibal cepisset, omnes
statuas aerea S , S aureas , S argenteas in unum rogum congeSSit, & eas incendit. Ita eX hac commiXtione Fabrisubstulerunt, & secerunt paropSides. Sic Corinthia nata sunt eX omnibus in Unum , nec hoc , nec illud. Unde &usque in hodiernum diem, sive eX ipso, Sive eX imitatione ejus aes Corinthium , vel Corinthia Vasa dicuntur.
Hujus tria genera: Untim candidum, ad argenti nitorem accedenS: alterum , in quo ipsius auri fulva natura est: tertium, in quo aequalis cunctorum temperieS.s Coronarium ex ductili aere
tenuatur in laminaS , taurorumque felle tinetiim speciem auri in coronis histrionum praebet, Unde & appellatum. 6 Pyropum igneus color Vocavit. Namque in Singulas uncias aeris, additis auri scripulis senis, praetenuibractea ignescit, flammasque imitatur,
unde & Pyropum dicitur. 7 Regulare aes dicitur , quod ab aliis ductile appellatur, quale Onanc Cyprium est.
'l potui autem datum inters. p. c. e Dioscorid. , - . π, 's VRp- XX. Apud Antiquos autein prior aeris. Lucretius lib. s. & prior aeris erat , quam erri cognix u . A quo ρ 'ia usque ad: Nullo denique honore. Reliqua hujus capitis e Plinii ἰib. 3. I δvis. e Plin. cap. 3. se seqq. usque ad 9. o quo extremo sunt pleraque huIus ioc ver .
h yichalcum , quod A splendorem aur. & dur. aer. poss. Verba sunt Servis AEn. 12. μή εἰ/M . Ipse dehinc auro alboque orichalco- de Eumolog. vid. Fest.' / rix autem ex aere, &e. Quaerendus hujus medicaminis auctor,
459쪽
malleo producatur , Sicut contra fuSile , quod tantum funditur. Hoc &Caldarium , quod tantum funditur. Nam malleis fragile est. Siquidem omne aes diligentius purgatis igne vitiis eXcochisque regulare essicitur. 9 Campanum quoque inter genera aeris Vocatur a Campania ProVincia, quae est in Italiae partibus, utensilibus,& vasis omnibus probatiSSimum.1o - Es omne frigore magno melius funditur. - Es rubiginem celerius trahit, nisi oleo perungatur: Servari autem id optime in liquida pice tradunt.
II Inter omnia metalla aes vocalis-Simum est, maXimae poteStatis, ideo
aenea limina, unde & Virgilius: Foribus cardo stridebat alienis. Purgamenta aeris Cadmia, & Chalcitis. Cadmia aerugo aeris: Chalcitis aeris flos.
Tum aeriS, atque argenti fornacibus, in- Sidente nidore. Namque ut ipse lapis, ex quo fit aes, Cadmi a Vocatur : Sic rursus in fornacibus existit, & nominis sui originem recipit. a 3 nos iit , seu gignitur Constationibus, resoluto atque reliquato aere , Superfusa frigida. Repentina enim densatione , tanqUam de Sputo, reparatur stOS. 1 Τ JEruginem aes quoque creat. Nam laminae aereae Super Va Saceti asperrimi sarmentis SuperpOSitae , atque ita distillantibus , quod cX eo cecidit in ipsum acetum , teritur& cribratur.
si AEs omne frigore mel. e cap. '
De Ferro. 1 I Errum dictum , quod farra,
id est, semina frugum terra condat. Idem & Chalybs a Chalybassumine, ubi ferrum optima acie tem Peratur. Unde & abusive dicitur Chalybs ipsa materies , ut, Vulnificus que chalybs. 2 Ferri usus post alia metall/repertus eSt. Cujus postea versa in Op probrium species. Nam unde priu'tellus tractabatur , inde modo cruor effunditur. Nullum autem corpus tam denSiS inter se cohaerentibus, & impli citis elementis, quam ferrum: uno inest illi duritia cum frigore. 'Feiri
autem metallum pene ubique repcri tur , Sed eX omnibus generibus palm/Serico ferro datur. Seres en in hoc
Cum VeStibus suis , pellibusque mix tunt. Secunda Parthico , neque alia genera ferri ex mera acie temperan tur. Caeteris enim admiscetur mes lior compleXUS.
3 Differentia ferri plurima juSta
terrae genus. Nam aliud molle , plum boque vicinum , rotarum , & clavo rum HSibus aptum : aliud fragile , ScerOSum , culturae terrae conveniens aliud brevitate sola placet, claVi q.ς caligariis: aliud rubiginem celeriuS sen iit. Stricturae vocantur hae omne 1 quod non in aliis metallis , a 'Vin Strin gendo apte Vocabulo imposito. A qu Irum
si 2Es omne frigore mel. e cap. 9. 1ὶ EEs rubiginem celerius trahit. Pontus: aera extersa rubiginem celerius trahunt, qu in ne lacta, nisi OlςQ r 'gantur , &c. Ergo deesse hic υιdetur aliquid. 1 rara in Agrus nem ciuo lac creat. Nam laminae aereae. Hoc de cerussa Plin. cap. 18.
460쪽
rura vero summa disserentia est, quibus ferrum candens immergitur , quo
utilius fiat sicut Bilbili in Hispania, α Tirasone, Comi in Italia.
In acuendo ferro 'in oleo de lectatior fit acies, unde dc tenuiora se ramenta oleo restingui mOS est, ne Rqua infragilitatem durentur. Τ A ser-IO sanguis humanus sese ulciscitur. Contactum namque celeriUS rubiginem trahit. Cium ferro Magnes lapis Concordiam habet. Sola enim haec materia vim ab hoc lapide accipit, reti-RQtque longo tempore. EX eodem lupide Architectus quidam Alexandriae
xζmplum concameravit, ut in eo Simulacrum ferro in aere pendere Videretur. Ferrum accensum igni, nisi duretur ictibus, corrumpitur. Rubens
non est habile ad tundendum , neque Ratequam albescere incipiat. Aceto, vel alumine illitum serrum , fit aerissimile.
6 Rubigo est vitium rodenS ser- Vm ipsum , vel segetes, quasi rodigo
mutata una littera: haec & aerugo ab ςrodendo. Nam aerugo Vitium CSt fer-
, ab erodendo dicta, non ab aera
7 Scoria vero purgamenta, &δ'rdes sunt quae igne eX quuntur. dicta scoria , quia de ferro eXcuti
8 Rubigine autem caret ser- qm , si cerussa , gypso & liquidapὶς perungitur. Item rubigo ferramqnta non vitiat, si eadem medulla ςςrVina , vel cerussa miXta rOSaceo gatur.
' icut Bilb. Aliquid dιὸ,ιε υidetur. Vid. Pli . Divo dclectatior. S. o. libri. Delicatior apud Plin. Τ' 4 serro sanguis hum. s. v. Verba sunt Plinii. , ly accensum. Ex cap. I f. .. ς xia. Ex Hieron m. in Ezech. 22. , i Rhigine autem car. f. En Plin. ibid. 'p XXII. Huius genera sunt ni g. . Plin. 34. cap.
Lumbum di etiam, quod eX eo primum pilis factis maris
altitudo tentata est. 7 Hujus Vero genera duo Sunt , nigrum , & candidum e sed melius candidum , quod prius in Insulis Atlantici maris inventum est. Siquidem & in Lusitania , &in Gallecia gignitur Summa terra are-HOSa , coloriS nigri, & ponderis gravis : interveniunt dc minuti calculi , maxime torrentibus Siccatis, lavanteaS arenas, dc quod Subsidit, coquunt in fornacibus. Inveniuntur dc in aurariis metallis aqua missa calculi nigri,S graVes, & dum aurum colligitur
Cum eo remanent, postea Separati con
flantur , dc in plubum album resolvuntur. Inde dc eadem gravitas plumbi , quae auri. et Nigrum plumbum circa Can tabriam abundat, cujus origo duplex
eSt. Aut enim Solum eX Sua Vena prodit , aut cum argento naScitur , mi X-tisque Venis conflatur. Hujus primus in fornacibus liquor , Stannum eSt: SecunduS , argentum e quod remanet superaddita Vena , rurSusque consata , fit nigrum plumbum. s India neque plumbiam, ne que aes habet, gemmis tantum, de margaritis haec permutat: nigro plumbo ad fistulas, laminasque utimur. Laboriosius in Hispania , dc Gallia eruitur plumbum. Nam in Britannia summo