장음표시 사용
121쪽
. fi nem acquirendam requiruntur, ac in multis quilibet adhuc non aliorum auxilio & opera, quam rebus alienis indiget, hac indigentia tanto majore existente, quanto longius a vitae simplicitate receditur I. Ii9. . EnimVero unusquisque ii minum ad persectionem alterius statusque ipsius conferre oblioatur per ipsam essentiam & naturam suam , quantum conIrre valet I. aa a. pari. I. Plir. H I. um. conjunctis viribus eandem promovendo f. 22 I. pari. I. Phil. 'act. unii.2. Quamobrem inu oductis dominiis homines sibi invicem oblistatur ad dominia transserenda & operta communicandas.
Translatio igitur dominiorum & commurucatio operarum, quae eidem aequipollet 3. Ia I. , non tantummodo est neces-ntatis physicae, verum etiam moralis, etsi sine physica non locus esset morali. Neque purandum est, quod lassiciat adesis necessitatem physcam, quae hominibus imperat translationem dominiorum & communicationem Operarum: etenim ex mo. tali consequuntur , quae ex physica deduci minime possumo. Quamobrem propositio praesens probe notanda.
Obiim is Quoniam homines sibi invicem obligantur ad domini
mutua ad mu trausserendum I. ra 3. , transferre autem dominium d Am B idem cst ac dare . 67s.para. a. Fur. naid, facere autem pertariendam. inde est ac dare o. ia a. I homines sibi mutuo ad dandum Ufriciendum obligantur, prout i unusqkisqae indiget re Mel opera alterius 232. pan. I. Phil. Arare uniU.).' Qualis vero sit haec obligatio & quodnam ex ea jus nast tur, mox distinctius explicabitur. s. 123.
Res esam n ni ab alio siti comparare dicitur, qui dominium rei, quaeas alis nobis alterius est, sibi acquirit.
122쪽
De modo aeqHrendi derivativo in genere. 83
piens dominium ejus acquiro. Librum igitur a te mihi com. parasse dicor.
Homini campetis jus, iaminiis rerum introia tis , resis Ela siti eis urandi. Etenim homines sibi invicem obligantur, rempara Fdominiis rerum introductis, ad dominia rerum suarum transscrendum . a a 3. . Quamobrem cum accipiens voluntate transferentis statim essiciatur dominus . 13. , consequenter dominium rei, quae erat alterius, sibi acquirat, ex obligatione autem transferentis oriatur jus accipientis g. a 3. pari. r. Fur. nas.); dominiis rerum introductis hominibus competit
jus dominium rerum, quae sunt alterius, sibi acquirendi. Quoniam itaque res ab alio sibi comparat, qui . earum, quae sunt alterius, dominium sibi acquirit o. raued; dominiis r rum introductis homini competit jus res ab alio sibi compare
Quale si hoc jus & quae porro de eodem notanda, suo Io.
eo ostenditur. Suffcit hic constare, quod licitus fit actus comparandi res ab alio, si in genere spectetur. Neque enim hic agimus de translatione dominii nis in genere. Absit a tem ut existimes superfluum esse, ut demonstretur, homini competere jus res ab alio sibi comparandii videbimus enim suo loco non absque ratione hoc a nobis factum esse. Ceterum cum superius ostenderimus g. Ia. , a domini unice voluntate pendere, utrum dominium rei suae transferre in ali- .um veΗ ne; mirum sorsan videbitur nonnullis, qui fieri possit, ut sibi mutuo ad translationem dominii sui obligentur. Etenim translatio dominii a domini libertate pendet vi libertatis maturalis, quemadmodum ex demonstratione superiore patet 3. I a. , libertas autem non tollit obligationem naturalem f. Is 9. Part. ἔ. Iur. nat. . Quamobrem cum obligatione natu- rati transferendi dominium rei suae, qua nimirum ipse carere
123쪽
potes, alter vero indiget, prouti mox clarius evincemus, co sistit libertas transferendi dominium. quando & in quemnam domino visum fuerit. Obligantur homines ad dominia re- . rum suarum in se invicem transserenda ; sed ego non in singulari obligor ad dominium rei meae in te transferendum, quando tibi visum fuerit. I. I a T.
αοodb Nemo tenetur vire alteri, quo ipsi opus latit, seu dominium non tenea. μή trβnsferre in alterum, qua i e indiei. Quodsi enim moriami, se indiges re, qua indiget alter, & cujus in se dominium amisi nota a transferri Vellet, officium erga te ipsum colliditur cum fra iros. alium c . a O6. para. f. Phil. act. m. . Sed quan-fris is isti. Qificium erga st ipsum colliditur cum officio erga alios, officium erga P ipsium vincit g. 229.part. I. Iliastrarit. unm. . Quamobrem dominium rei suae in alterum transferre non teneris, qua ipse indiges, seu alteri dare non debes, quo ipse
. Opus habes s. aohs. pari. I. Phil. Ha I. - P. Num igitur ipse eo indigeas, quod alter sibi dare a te vellet, vi libertatis naturalis tuo permittendum est judicia 3. 136. Part. l. D . not.λ . I 28.
m. b iis Quoniam jus alterius ex obligatione tua oritur . a 3. 'rem ab Hisp4π--nat. , tu vero ad dominium rei tuae in alium tran mu is rem serendum non obligaris, qua ipse opus habes f. iar ; nee rodi L Hieri jus es ad eam rem a te siti comparandam, que se opus habe iam. I. 32 s. I
124쪽
m modo acquirendi deriva o in genere. 83
Non vacat mihi facere, si vel mihi quid faciendum eodem tempore, vel ad faciendum alteri iam obligatus sum. Utroque casu perinde est ac si tibi rem dare deberem, qua ipse carere
Quoniam nemo obligatur alteri ad faciendum, si sibi non Vacat g. ra 9.); nemini quoque dominiis introductis jus es si Hia operas a te comparandas , quando tibi non vacat. compararidi Hinc iniustae, quas moves, sunt quaerelae, si quis operas suas tibi locare non vult, quando ipsi non vacat: neque enim facit quid contra jus tuum, dum facere non vult, quod fieri velles. . I 3I.
In communione positiva iaminium nonnis unum es. Etenim An plura in communione positiva dominium in re in visa sini amisia
conjunctim competit I. I 26. para. a. Furi nat. . adeoque nulli in commu- .
dominium competit in hac, nulli in ista, nulli in illa parte. At ensem Patet itaque non singulorum, qui sunt in communione, do-va. minium quoddam esse in certa quadam rei parte, sed dominium perinde ac rem, quae in dominio plurium simul est, esse indivisum. In communione adeo positiva dominium non- ,
nisi unum cst. - Ad illustrationem propostionis praesentis faciunt, quae alibi annotavimus smi. f. Ia 6. & Iar. partia Furi nar. , hic relegenda. I. I 32.
Si res communis inur eos, qui sunt in communione positiva, tau iamia dividitur, ut oriuntur dominia, quot sunt personae, inter quas rivia Bia oriantur duur, seu quot constituuntur partes separata, communio positiva ex invisione interis. Quodsi enim res communis inter eos, qui sunt iurei commu- communione positiva, dividitur, singuli acquirunt domini- quo-L 3 ummodo com-
125쪽
omnis si- um in ea parte, quae unicuique tribuitur. Qugmobrna tot rima inte- oriuntur dominia. quot sunt partes separatae, seu, si in una parreat. te non nisi unus dominium consequitur, quod hic supponitur, quot sunt personae, inter quas res, quae erat communis,
Quoniam itaque unicuique eorum, qui erant in communione politiva, dominium competit in certa quadam par- te, facta divisione per demonserata ; non amplius omnes coi junctim in re iudivisa dominium habent. Quamobrem cum communio positiva desinat, quamprimum non amplius omnes conjunctim in re indivisa dominium habent β. I 26. para. a. Fur. t. ; si res communis inter eos, qui sunt in communione positiva, dividitur, communio positiva interit.
Quod si res dividitur in plures partes, quam sunt personae.& uni tribuuntur partes plures una ; partes plures uni ceden- etes habemur pro una, & diviso in plures commoditatis tam tummodo gratia sit, ut unicuique facilius pars rata tribui pos-st. E. gr. Ponamus rem quandam tribus esse communem ea . lege, ut unus pro tribus, secundus pro duabus partibus & ter- . tius pro una parte dominus sit. Totum si dividitur in sex par tes, ut unus tres, secundus duas & tertius unam accipiat ; idem nonnis in tres paries inaequales divisum intelligitur, quae sint in ratione 3. a. & I. nempe pars primi ad partem secundi in sesquialtera, ad pariem tertii in tripla , dc pars secundi ad pa tem tertiam in ratione dupla. Totum divistim revera est in tres partes, quarum prima ad secundam in ratione sesquialtera, secunda ad tertiam in dupla est. Oriuntur adeo ex hac divisone tria dominesa, adeoque tot, quot sunt personae, inter
quas res divisa, vel quot sint partes separatae in dominia par-ncularia deductae.
126쪽
m modo acquIrenaei derivatimo in genere. π
I33. Si res communis dimidisnr inter eos, qui sunt m communi e mando expositima, o plures dominium aequirunt in eadem parte conjunctims communisee communio positiva, quae ante erat, mIrait'nova orietur νω plures sitiva alia . dominium in eadem parte obtinentes. Etenim si res communis
dividitur inter eos, qui sunt in communione positiva, quam- - vis plures dominium acquirant conjunctim in eadcm parte, non tamen omnes conjunctiin dominium retinent in re tota. Quamobrem cum communio positivanon subsistat, nisi omnes conjiinetim in rc tota indivisa dominium retineant, quod ante habucrant g. i a 6. pari. a. Brinat. ς communio positiva, quae ante crat, interit, etiam quando res communis dividitus, di plures dominium conjunctim acquirunt in eadem parte.
Quoniam tamen plures in eadem parte conjunctim do- . 'minium acquirunt, per ρpothes η, & haec quoad ipsbs spectatur tanquam res indi etia , quod per se patet, ubi vero plures conjunctim dominium habent in re indivisa, communio po- . . 'sitiva est 3. 126. pan. 2. Pr. nai.ὰς ideo patet, communio- nem positivam novani oriri quoad plures dominium in ea-
dem parte obtinentes. erat alteram. Communionem novam, quae oritur .aon esse eandem cum vetere, sacile pater ex obiecto, quod cum antea esset res tota, nune est nonnis pars quaedam, ejus mutato autem obiecto, mu- - - , latur etiam communio, seu non eadem perfistit. Fieri etiam . potest, ut pars una maneat his, alia aliis communis, conseisquenter ut loco communionis unius oriantur plures juxta dominia separata. Sed de his disertius dici non est opus. Sufficit ostendisse, divisione rei communis semper interire comis munionem, quae ante erat, sue deinceps oriantur dominia plura separata, sive communiones noVae inde resultent. Plura autem loco unius oriri dominia, etiam si plures prodeant facta , divia
127쪽
divisone communiones palam est, cum tot etiam sint domi. nia diversa, quot communiones positivae diversae existunt I 26. yart. a. yo. nat. J. Non hic attenduntur personae, cum dominium in eadem re unum idemque sit, cuicunque personae tandem competat, nec per hoc mutetur jus, quod transeat ex persona ima in aliam, aut ex una in plures & contra. g. 23 4.
Qis db G ni a communione positi a recessitur, res pro rara d m Vn d id - de δε eademsunt. Quilibet enim, qui in com dis tammua munione positiVa est, pro parte rei communis dominus est .ms I a T. flari. a. Iur. nat.), consequenter ubi res dividitur,cam unusquisque accipere debet partem, pro qua dominus cst. Quoniam itaque res pro rata dividitur inter eos, qui in eadem communione sunt, si in ea dividitur ratione, quam habent ad se invicem partes, pro quibus ini domini sunt; quando a communione primaeva receditur, res pro rata inter - eos dividenda, qui in cadem sunt... Nimirum si singuli fuerint dominus pro parte aequali, velutis tres Herint pro parte tertia , ut uni tantundem juris in re indivisa competat, quemadmodum alteri ', res dividitur in tres paries aequales & unicuique cedit pars tertia, ita ut jam do- . minium unicuique competat in parte tertia a toto distincta separatum. -dsi vero unus fuerit pro tribus, alter pro duabus partibus rei indivisae dominus res dividenda est in duas partes inaequales, quae sunt inter se ut 3 ad a, vel, quod perinde est , in quinque partes aequales, quarum tres constituunt partem majorem,duae reliquiae minorem. Quoniam totum quodcunque qua totum repraesentari potest per lineam rectam; divisio in casu quocunque procedit per problema, quo recta data dividi jubetur in partes numero datas, quae sunt ad se invicem in ratione data.
128쪽
De modo aequirendi derivativo in genere.
participant.. Etenim qui iunt in communione positiva con--ου iunctim dominus sunt I. 07. pari. a. Iur. nar. 9. Lucrum igitur & damnum corum commune est & utrumque spectatur tanquam res communis intercos, qui in communioneis,c., possitiva sunt, dividenda. Enimvero si res communis ditur inter cos, qui sunt in communione positiva, communio positiva interit s. et 3 a. , consequenter ab ea receditur, ea
que de causa res communis pro rata inter illos dividitur 1 34. . Ergo qui sunt in communione positiva lucrum de
ostenditur etiam hoc modo. In communione positiva plures conjunctim in re indivisia dominium pro rata s. ia 6.
Part. 2. Iur. naid, habent, Consequenter etiam jus ad lucrum uni cuique pro rata esse debet. Lucrum igitur, quando i ter ipsos dividendum, pro rata participanti moderat unum. Enimvero cum damnum ex re proveniens ferredebeat rei
dominus, quod per se patct, quilibet autem in communione positiva pro parte dominus sit g. I a T. para. I. Pr. nat. ς quilibet etiam pro ea parte damnum ferre debet, pro qua domunus est. Qui ergo in communione positiva sunt damnum
pro rata participant. erat alterum. Patet adeo damnum & Iucrum inter eos dividi, qui sunt in ' eommunione positiva per regulam societatis, inserendo nimirum: ut summa paritum ad partem quamlibet, pro qua quis dominus est, ita lucrum vel damnum commune ad pariem unicuique competentem. In demonstratione priori supposuimus damnum spectari debere tanquam rem iis, qui in comomunione postiva sunt, pro rata communem. Quoniam enim dammun in iactura rei consistit 3. 486. pari. a. μν. nar. , res negativa est similis numeris negativis. Quemadmodum
129쪽
itaque ad salvandos conceptus universales numeri negativi seu quantitates negativae in Mathesi tractantur tanquam numeri, ita etiam res negativae instar rerum haberi possunt in Moralia hus quae sunt Verarum rerum , perinde ac numeri negativi verorum numerorum defectus. g. 136.
M utilitas ex re percipiori non fueris magnitudini partium Aportionalis; is, cujus pars praegra et at, tenetur alteri M aliud praestandum, quod aqui tit ei, quod des. Qui enim sunt in com- , imunione positiva, lucrum & damnum pro rata participant s. t 3 30. Quoniam itaque qumis facta divisione eam adhuc ipercipere debet utilitatem, quam ex re indivisa communi per cipiebat, ne alter locupletior fiat cum ipsius damno I. 38 3. an. a. Furi nard; si utilitas ex re percipienda non sucrit magnitudini partium proportionalis, consequenter pars unius Praegravet, is, cujus pars praegravat, utique tantundem alteri restituere tenetur, in quantum locupletior factus I. 386 pari. a. Furinato, adeoque alteri tenetur ad aliud praestat dum, quod aequivalet ei, quod deest.
In communione positiva ius in re commune est g. ra 6. Parr- a. Jur. nat. . mobrem cum res dominio subjiciamriar propter usum, quem habere possunt a II. Part. a. rcm θ; Si qui pro aequali parte domini sunt, eandem quoque ex re indivisa percipere debent utilitatem. Rata igitur eorum, qui sunt in communione positiva, minime aestimanda ex magnitudine partium rei communis, sed eX utiIitate, quae ex re communi percipitur. Facta divisione nullius conditio fieri debet deterior, quam erat in communione, nec alterius con ditio per hoc fieri debet melior, quod tua si deterior: id enim omnino perinde est ac si alter fieret Iocuplutior ex re tua 3. S84. Petri. a. Jur. nat. . Ceterum cum nondum egerimus de ' Pretio rerum . nec de Pecunia, communi pretii rerum Omni- .
130쪽
tim mensura, propositionem praesentem nonnisi terminis generalibus enunciare licuit. Hisce perspectis quod propositio. ne praesente praecipitur, ex eo etiam sequitur, quod nemo dolo vel culpa sua essicere debent, ut alter minus habeat, quam habere debet g. s79. Habet enim omnino minus, quam habere debet, qui, cum pro parte tertia esire dominus re indivisae, duis equidem tertiam partem accepit, sed ex parte tamen tertia non tertiam utilitatis partem Perc, Pit, quam perceperat, quamdiu esset in communione.
si res communis disiae non possi , qui rotam solus accipit, cet id farioris tenetis ad praestamiam aliud, quod rata vis ter. Quodsi endam irreenim res communis dividi non possit, physice impossibile est tammunis ut unusquisque eam ejus accipiat partem, pro qua dom-Hriri a
nus est, consequenter unus solus eandem accipiat ne sie estpossit Quoniam tamen nemo locupletari debet alterius cum damno Σ 3. 38 s. parsi a. γ' n4t. ἰ ceteris singulis, qui cum ipso in
communione sunt, aliud quid praestare tenetur, quod tantumdem valet, quantum Valet pars rei sibi debita. Quamobrem si res communis dividi non possit, qui totam solus accipit, cetciis tenetur ad praestandum aliud, quod ratae aequivalet. Poterat etiam propositio praesens ostendi hunc in mia dum. Ponamus rem, quae dividi minime potest, esse in communione trium pro aequa parte. Quod si a communione r cedendum, dividenda est in trcs partes, ut uni cuilibet cedat, pars una I. 3 34. . Ponamus ergo, cum res dividi minime queat per hp. cam dividi in tres partes r, o & o, ac te accipere panem i, hoc est, rem indiuilam Tua ago pars praegravat, adeoque teneris ceteris duobus singulis ad praestandum
aliud, quod aequivalet ei, quod ipsorum parti deest s. r36. . , Quoniam singuli accepere o, unicuique tantum deest, quan .