장음표시 사용
431쪽
dum, quod promissium est, haud ram snt Aelliores. Ea de
causa consultius quoque est, nisi de expressa promissoris voluntate constet, quamdiu sieri potest, conditipnem adimplere in serma specifica, quam Per aliud aequi pollens, quamvis fitu esses promissoris loco eandem per aequipollens adimpleri .
malles. Quemadmodum enim non eadem a que placent omnibus, circa idem ita nec eadem est omnium voluntas. Meis. tienda autem est obligatio adimplendi c aditionem potestati- vam ex promissoris, non ex promissarii voluntate. Et prudentia suadet, ut eligatur. quod tutius: tutius autem omnino
est, quod arcet litas dς adimpleta condisione movendra.& im iis candi unis potesatreae fuerit messium, per quod αβ ηαρ. a promissore intentus - obtinetur , fidi promissartus impeditur . ' μμ ιλή misi eum adimplere post, utut maxime velit; 'omi
P mim, si tu case V, Uuo valida est. Etenina si impletio . IV,' aeonditionis potestativae fuerit medium, per quod finis a pro- 't ut o intentus obtinetur; promissio nondit. nisi finis conse- mpseri η siletidi gratia nec promi r in promissarium ullum transferreqQς οβ -- exigendi quod promittitur, nisi ubi eundem fuerit s. 36x. 46a . . Conditio adeo potestativa sinem restrictione adjecta intelligitur, nec ea dici Ilotin esse. voluntas promissoris: dabo adhuc si, ubi habueris animum' conditionem implendi, in potestate tua non fiterit, cam im-' . plere, consequenter implendi animus pro ipso se to haberi nequit , inianui per promissarium, qui impedisnento tollendo
non par fuit, minime fictarit, ut conditionem impleret. Pa .let itaque nonnisi impleta conditione Validam csse posse pro-1nissionem, consequenter si impletio conditionis potestativae fuerit medium, per quod finis a pronaitare intentus obtin
tur, & promissarius quocun9ue imodo impeditur, quominus
432쪽
eam adimplare possit, utut maxime velit, promissionem validam non esse. od erat unum.
Eni mucro si impletio conditionis porcstativae' non se fir medium, per quod finis a promitare intentus obtictetur, promissio non tam fit intuitu hujus conditionis, quam perso nar promissarii, adeoque in ea potissimum spectatur animus conditionem implendi. Voluntas igitur promissoris haec sui sese intolligitur: dabo, si hoc seceris, & Lbo adhuc, si habueris animum faciendi, in potestate autem tua non fuerit, ut facias. Atque adeo voluntati promitaris, qua promis ito ad aliquod prestandum sese obligavit s. 363.), consentaneum cst, ut animus impilandi conditionem habeatist pro ipsa impletione. Quamobrem si impletio conditionis potestativae non fuerit medium, per quod sinci a promissore in tentus obtinetur, valida est promissio, ubi promissarius impeditur, quo minus conditionem implere possit, etiamsi velit.
Iuris adeo postivi est, quando simplieiter sine ulla limit tione dicitur, conditionem potestativam pro impleta haberi, si qui eam implere debet facto adversarii vel casu impeditur, quo minus possit. E. gr. Si dixero ; dabo tibi mille aureos,
s' agnatam meam uxorem duxeris, nisi circumstantias aliud insinuent, nemo non hine intelliget, me Tospicere velle agnarae meae de matrimonio selici, aut votis meis respondente.
Impletio adeo conditionis medium est, quo finem in entum co equi licet, cujus consequendi gratia facta est priniissio. Ponamus jam te ambire favorem puellae, sed eam tibi nubere nolle, nec parenaes in matrimonium consentire velle. Per tu igitur non stat, ut conditio, sub qua facta est promisso, impleatur, etfinihil omiseris eorum, quae ex parte tui des derari poterant. Quoniam tamen promitar nondum consecutus est finem, sub eurus consequendi conditione promisso iactatruelligitur ; nec tibi dare aenetur mille aureos, vis disi
433쪽
.at eum eosdem tibi debere , etiamsi non existat conditio d. quod utique absurdum β. 46 8. . anterioribus satis supero. que constat, jus promissarii metiendum esse ex voluntate proomissoris, atque ideo hanc unice esse respiciendam, ubi definiendum, utrum promistar promissario sit obligatus, nec ne,& ad quid eidem teneatur. Idem adhuc clarius intelligitur. ubi dixero : Dabo tibi certum aureos, s cum filio meo, quam 'diu in Academia vixerit, amicitiam colueris 3c consiliis tuis studia ejus adjuveris. Filius autem meus militiae se dat, nee studiis operam navare vult. Tu casu impediris, quo minus conditionem potestativam implere possis, etsi de animo tuo eam adimplendi satis constet: non tamen ideo dici potest, me tibi centum aureos debere. Cessat sinis, .cujus consequendi gratia facta promisso, & cujus consequendi medium erat conis .ditio potestativa. Quamobrem nec tibi quicquam debeo. praesertim cum in hoc casu quod promittitur spectetur .ra quam praemium facti tui. In casibus nimirum particularibus rationes etiam particulares suppetunt, per quas adhuc clarius intelbgitur, cur promissario impedito, quo minus conditio nem impleat, etiamsi Velit, ea pro impleta haberi minime possit. Falluntur omnino, qui sibi persuadent, conditione . potestativa promissionem totam conferri in voluntatem promissarii, ita ut ab eadem pendeat ejus validitas. Exemplum easus alterius, quo validam esse diximus promissionem, quando promissarius impeditur, quo minus impleat conditionem,
utut maxime Velit, tale esto. Promitto tibi nummum aureisum , s opus, quod sub manibus est, ante nundinas proximas absolveris. Tu omnem adhibes Operam, .ut conditionem imis pleas. - EnimVero per aliquot hebdomades eidem vacare morbo impediris, ut adeo non amplius in potestate tua sit opus ante nundinas proximas absolvere. Dico me tibi nummum aureisum debere. Etenim nemo non Videt, nummum aureum esse
munus, quod tibi debuit esse motivum omnem adhibendi diligentiam, ut opus ante nundinas proximas ab luatur. Quamobrem perinde est, ac si dixissem: si omnem .adhibueris dilia geniti
434쪽
gentiam, ut opus, quod sub manibus est, 'ante nundinas proximas absolvatur, dabo tibi nummum aureum. Quod si er- go tu eam adhibueris diligentiam, qua statuto tempore opus absolvi poterat, voluntati meae satisfecisti. Quod vero, morbo fueris impeditus, quo minus eadem diligentia laborem continuare potueris; id tibi mihime imputandum f. sa8. para. l. Phil. pract. u=liv.). Quamvis igitur conditionem implere non
potueris, hoc tamen in casu Pro impleta habetur, consequen- ter ego tibi nummum aureum dare teneor.
Si quid tibi datur ob certum finem,scilicet ut lac facias; tu obligatis adfacundum obligaris, es, nisi seceris, quod datum restituere re- ejus, cui ob aeris. Etenim si tibi quid do certo fine, nimirum ut hoc sa- renum scias, animus omnino mihi est non dandi nisi sub hac condi- isti au'tione ut, ubi acceperis, hoc feceris, consequenter ut quod abdim datum restituas, nisi seceris: id quod ex ipsa notione finis manifestum est . 93 a. Iot . Quamobrem si quod datur acceptas, tu dcclaras, quod velis, siub hac conditione hoc 'tibi dari, atque adeo nisi seceris, te id restituere debere, comsequenter in dantem transfers jus ad restitutionem te ii adigendi, nisi seceris. Quoniam itaque promittis, te id facturum, cujus gratia datur, &, nisi feceris restituturum, quod datur 36i.); danti te obligas ad implendam conditionem,
sub qua tibi datur & ad restituendum, quod datur, nisi s ceris g. 363. , & quia promissa sunt servanda G. 43r. , adeoque faciendum, quod facere promittis . 43o. ; si tibi
quid datur certo fine, nimirum ut hoc facias, utique hoc fa- cere teneris, aut, nisi feceris, restituere quod datum.. E. gr. Do tibi ducentos aureos, ut Doctor fias. Tu in pa- . triam redis sine gradu Doctoris, nec eum petere vis; ducentos, quos tibi dedi, aureos mihi restituere teneris. Do tibi aureum, ut emas librum, quo indiges, quia ibidio algebraico.
435쪽
iseumbere debes. Tu librum illum non emis, cum A siram addiscendi animum mutasti. Aureum igitur, quem tibi dedi, restituere teneris. Non opus est, ut plura exempla co cerνemus, cum nemo de veritate propostionis ambigat, nisi juris omnis imperitus, cujus hic non habenda est ratio.
s. 'ss T. - promittitur eum in finem, ut quid fieri vel pro possit a promissario, finisi propter quem promi r pr UpH missario quid praestare vult, dicitur Maius; &s usi appellatur.
E. gr. Promitto tibi dare ducentos aureos, ut Doctor fias r finis, propter quem tibi duo volo ducentos aureos, est, ut fias doctor. Hic autem finis dlei solet Modus, quo tibi centum aureos dare promitto. Similitur si tibi suturis nundinis dare promitto aureum unum, ut emere possis librum, quo indiges in studio algebraico; sinis, propter quem tibi aureum dare volo, non alius est, quam ut librum istum emas. Dicitur adeo is modus, quo tibi aureus promittitur. Equidem hoc termino carere poteramus : quoniam tamen usu: receptus
aisa -- δη ri Miritur, quando hoc fit, quod ut fiat alia
Godo agi ista factis. Etenim si modus promissioni adicitur, modus ain promissor dicit se tibi daturum veI quid pnaestiturum, ut hoc lenae L facias I. sset. . Quamobrem se obligat ad dandum, vel praestandum, quod promittit, antequam tu seceris, quod ut iacias, ladaturum yci praestiturum promittit s. 363. . Quam
436쪽
vis ergo ubi dederit, vel piastiterit quod promisit, odigatus
sis ad hoc faciendum s. s s 6.); non tamen ante adimpletampi omissionem hoc facere teneris. Atque adeo patet, a prO- missaro non ante modum implendum este, quam promissio asimpleta suerit s. ss 8.
E. gr. promitto tibi centum aureos, in Doctor fias. Ego ante teneor tibi dare centum aureos, quam tu Doctor fias. Promitto tibi dare unum aureum, ut lihrum emas, quo in stu- dio algebraico habes opus. Ego tibi teneor aureum dare, a tequam tu librum emas. Exempla veritatem propositionis adeo manifeste loquuntur, ut ea sine probatione facile admittatur. Disseri nimirum modus a conditione potestativa, quam
supra diximus. Haec enim si adjicitur promissioni, ea ante adimplenda, quam promissio; ast ubi modus adjicitur, Ir missio ante adimplari debet, quam modutis. 36 C.
Quoniam promissarius non ante modum implere tene An modos sur, quam promissione impleta s 3 9.θ, adjectus nec obligarionem promissoriss pendit, nec promissonis impletionem ae era, nec disse τι promis exactionem ex parte pra=mssaria ' ferat ex
- .E. gr. Si tibi promitto centum: aureos, ut fias doctor, vel ritimem. unum aureum, ut emas librum quendam; non ideo in suspe so est obligatio mea tibi dandi centum aureos, vel unum, nec
disserenda est praestatio, sed tu statim quod promissum est exigere potes. . Modalis adeo promissio differt a promissione . conditio ta, sub conditione scilicet suspensiva facta, qualis intelligi ur, quando simpliciter dicitur, quod obligationem non suspendat, adeoque promi r non ante dici possit pr missario obligatus, niu constiterit aliud quiddam factum iiDisse: differt etiam a promissione in diem facta, quae exa*: nem debiti differt, donec dies venerit. Quamobrem ea tam . a Promissione conditionata, quam ab ea, quae sit in diem, dis
437쪽
sert. Non ramen ideo repugnat, ut promissio & conditionata, & in diem tacta simul sit modalis. Cum enim a voluntate promissoris unice pendeat, quomodo promittere velit; modum adjicere potest non minus promissioni conditionatae N in diem factae, quam purae. E. gr. Nil obstat, quo minus tibi promittam : si agnatus meus, qui gravi morbo decumbit, moriatur, & me haeredem instituerit; mutuo tibi da. bo pecuniam, ut aedes hasce emas. Hic autem promissioni adjicitur conditio casualis q. 487. , si agnatus meus moriatur me haeredem instituerit, & modus 3. 3370, ut aedes' hasce emas. Similiter nil obstat, quo minus ita promitram: . Dabo tibi proximis nundinis Lipsiensibus unum aureum, ut librum emas. Hic promisso fit in diem, scilicet quando nundinae erunt Lipsienses, & modus eidem adjicitur, ut emas certum librum. Immo nec obstat, ut ita promittam : Dabo o ducentos aureos, quando Doctor fies, & ut Doctor fias. Hie. promissio fit in diem, quatenus dare volo tempore, quo D rfidi: adjicitur eidem conditio potestativa, quatonus dare volo, si Doctor sita hanc enim tempus incerium involvit);. adjicitur etiam modus, quatenus dare volo, ut Doctor fias. Exempla haec satis clare inculcant, promissionem probe e i pendendam esse, antequam 'definiri possit, quaenam si obligatio promitaris dc quodnam ex ea nascatur jus promissarii ac num hic ante, vel post impletam obligationem ad quid, obligetur.
. s. s6 I. Ain modus Quoniam modus non differt promissionis impletionem sit condi is s. 36o. , adeoque actus perseetionem, suspensiva autem con- suspensita. 'non est, quae actus perfectionem non differt, donea il- Iam extare certum sit s. 488. , modus, qui promboni adjiciamae, conitio suspensiva non e . In sensu philosophieo, qui a communi Ioquendi usu non
differt, dici omnino potest, me tibi quid promittere sub hacs condi. Diuiti od by Corale
438쪽
De modo sese alteri obligandi. 389.
conditione, ut hoc facias, veluti ut Doctor fias, adeoque hoc sensu modus conditio est. Enimvero modus non est conditio suspensiva: quae cum Ictis Romanis sola spectetur in proemissione conditionata, seu sub conditione facta, quando de ea simpliciter loquuntur, ideo negatur, modum esse conditionem. Negantes tamen non aliud sibi velle, quam quod vult
propositio praesens, ex dictis abunde liquet. . 362. Promissisne moduli adimplera. promissarius modum adimplere Quando renetW : si non ad pleverit, quod ex promissione consecutus, . refrimodias sit rerim. Etenim si promistio modalis adimpletur, assim m
sor promissario dat vel praestat, quod promiserat, ut promis dinosarius quid faciat, vel praestet 3. 337.). Enimvero si quid tibi datur, vel praestatur ob eum finem, ut hoc fictas, sive praestes, ad faciendum seu praestandum obligatus es, &, nisi 'seceris, quod datum, restituendum . ss6. . Quamobrem promissione modali adimpleta, promissarius modum adimplere tenetur, &, si non adimpleverit, quod ex promissione consecutus, restituendum si 80.
Exempla ante s. 337. 6s9. data propositionem praesentem illuctrantis 63.
Quoniam promissione modest adimpleta, promissarius 2- -- modum adimplere tenetur I. 36 a. , non vero antes. 339. salamoris inarat, quid adimplera promissione feri debeat a nomissa ris, seu lassicat, quia amsis obligatio promissariiris promi, lanis impletionem.
f. 564. Ex eadem ratione patet, mota, qui adjicitur,. in promissionem asta coitione fustra 'a aut in Hem fana, non ante Libendum esse modia η-C c c a rati di ratio in
439쪽
rarionem, quam ubi promissarisu consecutus, quod vi effusiam 3vi debetat.
Hoc ideo addimus, ut constet, si promissio sub conditione suspensiva vel in diem facta tuerit modalis . ad eam ante appliciri debere, quae depromissione conditionata & in diem facta demonstrata fuerunt, antequam applicentur ea, quae de oodali ostendimus. Qtiamvis adeo dicitur, modum non disserre obligationem promistaris 36oo, consequenter quod debetur, statim deberi, & statim exigi poste ; idem tameα non ante valet, quam ubi constitarit, validam esse promissi nem conditionatam 3. 467. . Et idem eodem modo dici ρο- . test quoad debiti exactionem . si promissio motalis in diem mat I. sor . . Quamobrem ubi definiendum, quid debeatur ex promissione modali sub conditione suspensiva, aut in diem facta; primo non attenditur modus. ac deinde promissio mo-Halis coiisderatur tanquam tum demum facta, quando valida intelligitur conditionalis, vel dies venit, in quem promissio facta. Exempla paulo ante t. s . data, quac ἐὰ cur , illussiant.
Si omissio in Hem facta fuerit riais Uremissarissismiaris ante diem; promissio s* stit. Ius enim quod ex promissione . reali acquiritur personale non est s. s47. , adeoque eodem modo ostenditur, ideo transferri vel transmitti posse in alium, quo supra evicimus, spem debitum iri, quam promissarius ex promitame conditionata habet, in alium tran serri ac transmitti posse . 348. . Vnde porro sua sponte fluit, etiamsi promissarius moriatur promissionem tamense lem in diem factam subsistere.
Satim nimirum debetur, utut ante diem exigi non pines or. , adeo jus exigendi jam actu habet promisi mus, quamvis .ejus exercitium in mun Gm dictuatur. Cum ad Me ius
440쪽
personale non sit, nil obstat quo minus in alium transmittatur 3. s 3 90 , ad quo morte promissarii non e tinguitur. I. I 66. si μod tibi distar ad certum finem nimirum ut hoc facias, M AB vero moriaris, Utequam facere potueras, seu modo nondum ad--
leui quod datum resiluendum. Si quid enim datur ad certum Lia bis finem, nimirum ut hoc facias; si non seceris, quod datum restituere debes ss6 , . adeoque manet restituendi obli- d. in Asia 'tio, donec feceris, consequenter donec modus fuerit gario resi- impletus s. ss 80. Quodsi ergo moriaris, antequam mo- tuendi ex-dus suerit adimpletus; quod datim restituendum. linguatis
Ε. gr. Do tibi ducentos aureos, ut Doctor sas. Quodsi mori nommoriaris, antequam Doctor fias, ducenti aurei sunt restituen- imple di. Similiter do tibi librum, ut studio algebraico incumbino πre possis. Quodsi moriaris, antequam eidem te consecres, IN her restituenaus. Probe autem notandum est, posse aliquid dari intuitu certi cujusdam finis, sed ita, ut accipiens eum consequi possit, si velis, nulla autem imposta necessitate eum conis sequendil Tunc enim, quini datur, non datur ad hunc finem, neque tu accipientem vis esse obligatum, ut sectat, & nisi se- 'eerit restituat, & quod finis videri poterat, respectu tui mori-vum magis est, quam finis: quod tamen non admittendum, nisi ubi circumstantiae animum dantis satis clare ostendunt, vel ipsa verba dantis hoc insinuant. E. gr. Si dico: do tibi hune librum, ut, si Algebrae operam dare volueris, eodem uti possis; nemo non intelligit, me non velle, ut studio algebraico operam navet, &, nis navaverit, librum mihi restituas. Simili- . . ter si Aicor do tibi centum aureos, ut quando Doctor fies, ne des ut sumtus sussicientes; non minus apparet, me eos tibi non . date sub hac conditione, ut Doctor sas nisi fas, eos resti-ritas. Qui motivum a fine distinguere didicit, is duos istos 'casus non confundet, nec quae de uno demotarantur ad ali Tum male uanaseret.