장음표시 사용
401쪽
petenda, vel si continua fuerit, futurorum temporam HM - exiri non potes, nisi tempore, quo praestatio fieri debet, praeterlapso. Etenim si praestatio, quam continet promissio, Certo tempore fuerit repetenda, promissio uniuscujuslibet praestationis futurae aequipollet promissioni in diem laetae I. si a . Quoniam itaque quod in diem promittitur exigi non potest, nisi die isto praeterlapso g. sol. I ubi praestatio, quam conti net promissio, certo tempore fuerit repetenda, futurorum etiam temporum debitum exigi non potest, nisi tempore, quo praestatio fieri debet, praeterlapso. uod erat alterum. Iam si continua suerit praestatio, cum ea aequipolleat promissionibus pluribus in singulos dies factis 3. 314. , eodem, quo ante, modo patet, quod singulis diebus debetur, exigi non posse nisi die isto praeterlapis. αuod erat alterum.
Quando de die dicimus, quodvis etiam aliud tempus intelis ligitur, veluti hora diei, si certae cuidam horae praestatio su rit alligata. Ita si praestatio debetur hora duodecima meridiana, ea praeterlapsa statim exigi potest debitum, squidem sua sponte debitor praestare recuset, quod debet. s. II 6.
momodo Si promisso continet praesiationem re tendum, non necesse esprasationes semper eandem repeti, fedrastationes aeverserum temporum νο- multipticari cunque modo variari possunt. Etenim si promissio contineata possint in praestationem certo tempore repetendam, ea aequipolici plu- promissone. ribus promissionibus in diem factis s. si a. , consequenter si praestationes fuerint trium diversorum temporum, pro tribus ..diversis promissionibus habenda est promissio, quarum una- quaeque propriam sibi continet praestationem, nec una ab alia ullo modo dependct, praestationibus quippe singulis volun- tate promissoris dcfiniendis. Necesse igitur non est, ut eadem semper repetatur praestatio, sed praestationes diversorum
402쪽
De modo sese asteri obligandi.
temporum pro lubitu, adeoque modo quocunque variari possunt.
Nimirum quando praestatio in promissione multiplicatur. uno actu plura diversa simul promittuntur, quae cum diverso tempore praestanda snt, ipsam quoque promissionem multi- plicant. Quemadmodum itaque nil obstat, quo minus uno eodemque actu tibi promittem & vestimentum,& centum ain. reos, si pura suerit promissio; ita etiam nil impedit, quominus idem fiat in promissionibus praestationem repetendam conin' . tinentibus. E. gr. Promitto me tibi daturum anno primo, quo fueris in Academia, quinquaginta aureos; secundo totidem aureos & vestem , tertio centum aureos, vel secundo annodulum, tertio triplum ejus, quod anno primo dandum. I. IIT.
Si praestitio unius deliti coninudisris solutionis gratis per ρί- m n nra tempora iuribuitur ; pars quaeliber debui nonnisi sivi tempore P be -- exigi potes, promissio tamen nonnise simplex est, nec plaribus in . . 'diem factis κρω siet. Etenim si unum tantummodo fuerit debitum, unum quoque tantummodo est, ad quod dum sese obligavit promistar, consequenter quod semel praestitum est, id alio tempore non denuo fieri debet, conse- , quenter nec rcpetcnda pr.estlatio est I. 3o9. . amobrem ,-; promissio quoque nonnisi simplex est, nec pluribus aequipol
Quoniam tarnon commodioris sblutionis gratia debiti unius praestatio per plura tempora distribuitur, adeoque pars 'debiti quaelibet certo die praestanda venit ; promissio in diem facta intelligitur . soo , consequenter cum quod in diem promittitur exigi nequeat nisi eo praeterlapis s. sol. , pars debiti quaeliint suo tempore praestanda exigi eodem elapsis potest, consequenter cum nonnisi unica, seu simplex sit pro- . missio per demonsrata, etsi ea in diem lacta sit per denostram molpi μ.NM. Md Yy, NOR
403쪽
non tamen pluribus in diem factis aequipollet. erat
distri Iam simul exigore liceat. . Ε. gr. Si tibi dare promitto centum aureos in annos quaminor solvendos: debitum nonnis unum est, centum nimirum aureorum. Sed cum id praestare non promiserim, nis intra quatuor annos, ita ut fingulis solvantur viginti quinque; nec ante tu partem quamlibet exigere potes, nisi anno, quo ea deis hetur, praeterlapso. A voluntate enim promissoris pendet, quomodo sese tibi obligare voluerit, nec aliud jus ex promissone acquirere potuisti, quam quod ille in te transferre vo-Iuit. Erit autem singulis annis solvantur totidem aurei; non tamen eadem praestatio repetitur, cum pars semel soluta non solvatur denuo, quemadmodum idem, quod ante fuerat prinstitum, tanquam debitum peculiare praestatur, ubi eadem praestatio repetitur f. so9. . Ceterum non inanis subtilitatis graria promisso, quae praestationem unius debiti per plura tempo-xa disti ibuit, distinguitur a promissione, quae praestationem multiplicat; suo enim loco constabit. occurrere casus, in qui hus haec disserentia omnino attendenda Venit. Praeterea notandum est, nihil referre, utrum promissio in diem facta pr. stationem debiti totius conserat in unum tempus, an Vero ratam partem assignet temporibus diverser modus enim, quo quod debetur praestandum, non multiplicat praestationem, ideoque nec multiplicen. facit promissionem.
Si praestatio unius debui ter plora rempora distribuisur : nee reus debendi satis temporibus praestitit, quod profandum fuerar proram debitum ab eo simia exigi test. Etenim si praestatio unius debiti per plura tempora distribuitur, pars quaelibet debita suo tempore ex i potest si T.), consequenter elapso tem- pore, quo pars prima debiti praestari debebat, tibi competit jus exigendi eandem. Eodem modo patet, quod praeteri
to temporo, quo pars alicra debiti praestari debebat, tibi
404쪽
De modo sese alteri siligandi. 3 S
competere jus eandem exigendi & ita porro. Quod si ergo statuto tempore non praestitum, quod praestandum erat; elapsis toto tempore, per quod praestatio distributa fuerat, tibi competit jus praestationem totam exigendi, atque adeo debitum totum simul exigi potest.
Toto igitur tempore elapso non licet amplius provocare ad particularem praestationem: jus cnim disiurendi praestationem exspirat, quam primum dies venit, quo praulatio aliqua seri debet, quippe quod cum jure exigendi eandem, quae parti adversae competit, minime consistit. Nimirum jus disserendis praestationem reo debendi non competit nisi ad ea tempora. per quae illa distributa, adeoque ultra ea durare nequit: dum enim promissor praestationem distribuit per certa tempora. - eo ipso in promissarium contulit jus in sine cujuslibet temporii ratam praestationis exigendi, adeoque sese obligavit ad eandem non ultra hunc terminum disserendam. Qui adeo obligatus est ad praestationem non disserendam, eidem competere nequit jus ςam ulterius disserendi: id quod ex ipsis obligationis atque juris notionibus statim liquet . I I 8. Is 6. parrii. Phil prae unisJ. Totum adeo debitum praeterito tempore, per quod distributa fuerat praestatio, purum est, adeoque
perinde ac si in sne illius temporis promisso totius, quod debetur , simul ac statim praestandi facta fuisset. . II9.
praestario repetenda fuerit, nec salutis temporius praest rum, quodpraestandum erat; elamo toto empore, q*st prasiatio re praesta νει petenda fuerat, quo promissione contruebamr, simia erigi potes. repei risiis Quoniam promissio praestationem certo tempore repetendam mal erigi
continens aequi pollet pluribus promissionibus in diem factis I. s i a. , adeoque suo tempore quaelibet praestatio exigi potest 3. sol δ, propositio praesens eodem modo demonstratur, quo Praecedcns.
405쪽
E. gr. Si tibi promitto quotannis decem aureos in duode. cim annos, singulis autem annis non solvo, quos debeo; post annum duodecimum Iaci. aurei smul exigi possunt, seu justibi est me vi adigendi, ut simul solvam. Quae ad proposi- tionem praecedentem annotata sunt, ad praedentem quoque applicari possunt. . Iao.
Humissis in Si iisi quid omitto sub hac coditioηe, si mihi piacuerit; μι- υnudam pro-mum nulti est, Pu breviter: Promissio in nudam promittentis milientis luntatem coliata nutu est, seu inutilis. Etenim qui dicit v. gr. voluntatem se tibi daturum decem aureos, si sibi placuerit; is omnino eugata qua. assirmat, in arbitrio suo positum esse debere, utrum tibi ali sis sit. quando decem aureos dare velit, nec ne. Nullum igitur in te transfert jus eos exigendi, si non dederit. Enimvero nui .
Ia est promissio, qua in alterum non confertur jus id, quod promittitur, exigendi 3. 363. , cumque exigi non possit, quod promissum putatur, istiusmodi promissio inutilis est. amobrem si quid tibi promitto sub hac conditione, simi- '. hi placuit, promissio nulla est atque inutilis.
Quoniam haec conditio, si placuerit mihi, potestativa est & quidem in voluntatem promittentis collata g. 487. ; hine quidam inserunt: ex parte promittentis conditionem potestativam locum non habere in promissionibus, quippe quae per eam inutiles essiciantur. Enimvero non omnes condi tiones protestativae ex parte promistaris aequi pollent hule, si mihi placuerit, quemadmodum deinceps clarius constabit. Sa I.
istac υὸυ- Si quid tibi promitto sub hac contatione, ut dem quoi placu ai promissis rit, quo promissum est, satim debetur sed ante mortem promisso remino ris exigi nequit. Etenim si dico : promitto tibi dare decem rasationis aureos, quando mihi placuerit; conditio designat tempus - quo
406쪽
De modo sese alteri obligandi.
quo praestatio fieri debet, consequenter promissio in diem i, isti, iri,
β. soo.), atque adeo quod promittitur, ςXigi non potest, bravii δε- die isto elapso s. sor.). Quoniam Veio determinatio Isit - tam isus diei pendet a voluntate promi ris, ubi is ante obitum
non dederit, terminum solutionis diem mortis statuisse con 'sendus est. Quamobrem quod promissum ante mortem prO- ,
missoris exigi nequit. Quia tamen promistar scse tibi obli- gat ad dandum decem aureos . 363.); quod promittitur,
statim debetur ITO. surri . . Equidem Jcti Romani conditionem sumunt in sensu restri. ctiori pro eventu a casu aut arbitrio humano pendentem , ais deoque adjectionem temporis, in quod differtur praestatio,pro . . conditione non habent , praesertim s hoc fuerit certum , ac ideo promissionem conditionatam a promissione in diem facta distinguunt , nec eam pro specie illius habent , unde etiam porro promissionem puram condirionatae ac in diem factae opponunt; in sensu tamen philosophico, quo in Logica usi sumus , adjectio etiam temporis, quo terminus praestationis de-sgnatur, pro conditione haberi potest, quatenus scilicet promissor obligari non vult promissario , ad praestationem nisi sub hac conditione, ut promissum non praestetur nisi die sta- 'tuto. Et quoniam inde nihil detrimenti patitur veritas, nulla sane ratio est, cur in Iure naturae significatum conditionis ima
mutemus. Haec tamen monenda esse duximus, ne qui argutentur, quasi a Veritate aliena protulerimus, cum de vi ac potestate verborum statuere nequeant.
I, Iaa. Si ereditio potesativa fueris ex parte promi foris, is eam pro- Obligatio trahere non debet eo fine, ne Po promissum praestare reneatur: adpromissoris eam tamen adimplendam promiserius promissorem adigere nequi . sub conditi Proinitar enim obligatur ad strvandum promissum a J, nepotestati- consequenter nil quicquam facere debet, quod obstat, quo ex parte Υy 3 minusset
407쪽
minus servet . Taa. pari. I. Pr. naid, consequenter praestet,
quod promissuin . 4 3 o. . Quoniam itaque promistar promissione in conditionatam non ante adimplene reiactur, quam certum sit conditionem poni . 468. , consequenter ea extante, quando autem condititio potesttativa ex parte prominstris est, ab arbitrio ejusdem pendet, ut exici g. 487. ; evidens omnino est promissorem hanc protrali cre non debere eo fine, ne quod promissum praestare teneatur. erus
Enimvero quoniam vi promissionis promissario non competit nisi jus exigendi promissum conditione extante sq. 467. 468. , conditionem vero ab arbitrio suo pendere voluit pro Mittar 3. 487: i promissario nullum competit jus prόmisso rem ad conditionem adimplendam adigendi, consequenter
lioc facere nequit. erat alacrum. E. gr. Si quis tibi dare promittit viginti aureos, si uxorem
. duxerit; non eo fine matrimonium disserre debet, ne eos dare cogatur et tu tamen ipsum Cogere nequis ut uxorem ducat.
Similiter si quis tibi vestem suam dare promitrit, quando no- . vam sibi consci curaverit; non debet hoc differre eo fine, ne dare cogatur , dum ea maXime indiges, & ne det nisi valde detritam i tu tamen ipsum Vi adigere haud quaquam potes, ut vestem novam sibi fieri curet. Equidem sunt qui condi ' tionem potestativam hoc in casu tantummodo pro adiectione temporis habent, quando dandum, quod fuit promissum, ut adeo promisso in sensu Jctorum Romanorum non habeatur pro conditionata, sed pro facta in diem; pzr ea tamen, quae ante diximus t. f. sa I. , hoc minime Obstat, quo minus eam pro conditionata habeamus quamvis ac deestent, quae stante sgnificatu strictiori conditionis adhuc opponi pos socii. Ceterum me tacente intelligitur, obligationem, de qua hic loquimur, non esse extornam, sed mere internam 6ue 6. pari. I. Din. uar. . . g, sa3. 'Di siligod by COOgle
408쪽
. set 34 Quoniam condi iane potesta a ex parte sui promittem Ea niterius eam protrahere non debet eo sise, ne quo promisso praestare expenduantematur I. 3220; mulio minus e .cere debes, ne extra conduis, eodem fine. Quodsi quis illationem propositionis praesenris ex praeco
dente per modum corollarii admittere nolit: is eam demonstrare poterit eodem modo , quo partem primam praecedemtis demonstravimus. E. gr. Si dico: dabo tibi triginta aureos,
s Doctor ex Academia rediero ; non sne hoc gradu discedendum ex eadem , ne illos tibi dare minime tenear, posthac deinde gradum istum petiturus. . sa 4.
Si conditis p testativa fueris ex pane promittentis, is quic- Num V quid poterit facere non tenetur ut ea impleatur, nisS hoc promiserit. missor -- Etenit qui sub conditione quid promittit, is promissario ad re tenea- dandum vel faciendum sese non obligat nisi quando condi-ior creduistio extitura s. 46 a. 463.), non Vero sese obligat ad laclan-nem testidum, quantum in se est, ut conditio eXtet. Quamobrem triam ex ritec necesse est, ut faciat, quaequid possit, quo extet condivarie si . tio s. II 8. 8art. f. Phic pract. uni P. Juod erat unum. Quodsi vero quis praeterea promisit, se nihil eorum praetermissurum, quod facere possit, elim promissa sint stivanda 4 310, omnino facere tenetur, quicquid poterit, ut ,
tinxtet conditio. uod erat alterum. ' . . E. gr. Si quis promittit, se omnes causas alterius in foro ais tum, si studio Juris operam navaverit; non ideo tenetur . - - omni diligentia huic incumbere , ut ad causas illius in soroagendas si aptus. Secus est, si promiserit se , ut hoc facere 'possit , eidem sedulam operam navaturum. Exemplum in casu posteriori clarius est sequens. Promitto tibi dare librum
quendam, si eodem potiri potuero. Tum omnino obligor Di tigod by COOste
409쪽
operam pro virili dandum, ut eodem potiar: hoe enim promissum in promisso meo continetur. Ceterum ero hacte nus demonstratis abunde patere arbitror, non omnem promissionem sub conditione in arbitrium promittentis collata iactam esse inutilem, praesertim si cogitemus, dari etiam h mines honestos , qui in servandis promissis sunt tenaces, neque adeo faciunt, quod honestati adversum , etiamsi desit obligatio extrinseca s,.sa a. sa3. . Patet etiam ex dumonstratione propositionis praesentis, cum veritate, non consem tire Gratium de J. B. & P. lib. a. c. II. f. in genere asseremtem : quod in hypothesi propositionis praesentis promissoriacere teneatur, quicquid moraliter aequum , ut conditio impleatur , cum enim hoc repugnet libertati naturali is 6. Pari L Br. nat. , iure hoc se abdicasse dicendus non est, nisi ex verbis, quibus animum suum promissario declaravit,
probari possit Sane qui tibi quid promittit, s uxorem duxerit, non ideo quoad hune actum non vult amplius esse sui juris, adeoque particulam quandam libertatis suae alis . Peculiaris omnino obligatio est, qua ad faciendum teneris , si
omnem operam dare debes, ut nuptias contrahas, quo Promissarius quod promissum accipiat. Obligatio dandi sub ista
conditione minime involvit obligationem hanc faciendi: sunt duae obligationes distinctae , quarum una ab altera minima pendet. s. sas. eonditione resoluti Praestanda qua promist fur, aut conti aeromit Λ- mam habentpraestationem aut repetenda Quoniam enim conditiαιαν sab eis resolutiva actus jam perfecti durationem ad illud tempus re-Hiuae - strinEit, quo eam extare certum est 4880, promissio, quae Arist. fit suo conditione resolutiva, statim valida est, praestatio ve- Iro, quam continet, tamdiu durat, donec conditio existat. Patet adeo praestationem, quam continet promisso sub co
ditio e resolutiva facta unico actu absolvi minime posse, sed vel
410쪽
vel per certum temporis intervallum durare interruptam, ves certis temporis articulis semel factam denuo fieri debere. At at continua est praestatio, si per certum intervallum non in- terrupta durat; repetitur eadem, si certo tempore denuo fieri debet I. so9. . Quae adco sub conditione resolutiva praestanda promittuntur, aut continuam habent praestationem,
aut repetendam. Si tibi habitationem in aedibus meis promitto , quamdiu eaelebs fueris : promisso fit sub conditione resolutiva. Haec igitur promisso statim valida est. Enimvero quamprimum, matrimonium contrahis, praestatio, quam continet, nimirum ut tibi concedam habitationem in aedibus meis, desinit, adeoque ad hoc usque tempus durat, consequenter continua est. Similiter si tibi prommitto quotannis Viginti aureos , quamdiu improles silero; eodem modo, quo ante, patet praest tionem , quae continetur promissione sub conditione resolutuva facta, singulis annis repetendam esse. Erit etiam promi so sub conditione resolutiva facta, ubi dixero: uti debes comvictu meo, quamdiu inorem non duxero, aut donec uxorem ducam. Conditio haec potestativa est & pendet a voluntate, seu arbitrio promittentis. Hic vero evidens est, conditionem potestativam, quae pendet ab arbitrio rei promittendi, si reso- lutiva fuerit, promissionem nunquam efficere posse indillem. Quamobrem cum conditio resolutiva inter ccladitionum species numeretur; vel hoc nomine in promissionibus quoque admi, aenda erat conditio potestativa in arbitrio rei promittendi posita.
I. I 26. Si conssitis resolutiva n-quam existit, promissis sub ea facta uiri fisou Aut huic, quamdiu visam. Quoniam enim quod sub con- LIM . ditione resolutiva promittitur, tamdiu praestari debet, donec sub ea existat s. 488. , ubi nunquam cxistit, tamdiu idem Promisi conduisne sor praestare voluisse censendus est, donec Vixerit. a - resoluti O AH Fur. NM.rari rud ZZ obrem