장음표시 사용
411쪽
--m obrem si conssilio resolutiva nunquam existit, promissio sub ea facta aequipollet huic, quamdiu vivam.
- Ε. gr. Si dico, convictu meo uti debes, quamdiu caelebs fueris, ru vero nunquam uxorem duxeris, nemo dubitabit, praestitionem tamdiu durare debere, quamdiu vixero. Quodsi enim ex me quaereres, an victum dabis, quamdiu vives , frte vivente uxorem non duxero, utique respondebis, se dat ' rum. Verba tua non aliam recipiunt interpretationem. SL
militet si dico , dabo tibi quotannis duodecim aureo quam diu improles fuero: nemo non hinc colliget, me tibi, quoad vixero, decem aureos dare velle , si nulla mihi extiterit proles. Nimirum actus, qui conditione existente resolvi debet, ipsa promissio est, adeoque illa rivin existente perdurat, com. sequenter prestatio a promissore fieri debet, quamdiu durata, Secus se res habet, si alii actus celebrentur sub conditione potesttativa, qui perpetuam durationem non adnuitum, sed stat to tempore per se finiuntur, quale exemplum oceurrit in tutela, quod iupra dedimus not. f. 488. di vel etiam si amis in praesens absolvuntur, nec in futurum prominent, qui conditione non e&istente. in perpetuum validi permanent, quale exemplum supra dedimus in lege commisiaria not. F. est. . Ied de hisce actibus nobis non quando de promisitionibus agitur ; verum de praestationibus in futurum, quod nemo non intelligit . qui vel promissionis definitionem peris penderit F. 36 I. ). Ita si dico: Habitabis in aedibus meis, quamdiu filius meus non redierit, filius autem meus absens moritur , ut redire nunquam possit, conditio resolutiva non existit. Habitabis ergo in stabus meis , quoad vixero, si stilicet tamdiu mihi sint aedes, quae conditio tacite inest proinmissioni, re Ivens eandem, etiamsi filio adhuc vivo, sed nonis dum reduce, aedes mihi non amplius fuerint. In casibus paristieularibus sacile perspicitur , quaenam conditiones racite i
fini promita, ne tibi promis rem ultra id obligatum esses . . . n- , ad quod tibi obligatus esio voluit. Quodsi homine,
412쪽
easus omnes futuros prospicerent, in declarenda voluntate sua circumspectiores forent: quoniam vero ad eos animum non advertunt, qui de suturo voluntatem suam declarant, ideo racite haud raro quaedam supponunt. quae aequa interpretatione suppleri debent. Atque ideo lex naturae de hac interpro ratione etiam praecipit suo loco exffendenda.
Π quodpromistis nunc non es in potesate rua, sed ali3uando malis es esse post; promissis sit sub tacita hac condisione , s res in potesa- promiso eo-sem venerit. Etenim si promittis, quod nondum est in pote- rum, quae sate tua; per se patet te dare non posse, quod non habes , -- in ρο- consequenter nec in alterum transferre potes jus hoc a te st, resare non tim exigendi, neque adeo etiam ad statim dandum te sunt aligas I. 363. 363. . Quoniam vero aliquando in potestatem quania r tuam Venire potest, quod promittis, cum borium menses
- obtentu possibile spem gignat . 8 oo. Pssch. mpis. . idem in sera.
potestatem tuam Venturum speras, consequenter promittis,
quod in potestate tua aliquando futurum speras. Quamobrem patet promissionem non fieri posse, nisi sub hac comditione, si res in potestatem venerit: quam cum disertis veris his non exprimis, tacite ea promissioni inest.
E. gr. Si promittis fruebas in horto tuo sutura aestate nariscendos, vel vinum quod proximo anno seret vinea tua ς videns est, promissioni inesse tacite hanc conditionem, s a botes proxima aestate stuctus serant, vel f vinum seret vinea lux anno proximo. Similiter si aedes emere constkui & tibi h hitationem in iisdem promitto ; tacite promissioni inest hareconditio, si eas emero, vel nis venditor eas alii emtori venis dere malit, prouti casus tulerit: plures enim dantur rationes, r Mibus, quas emere constituisti, potiri non potueris.
413쪽
in Si ροσήρ istis num non es in potestate tua, sed aliquandae
iis G p mi istηem non ante adimplere teneris, quam ubi in ρο--omissione
histic enim si quod promittis nunc non est in potestate tua, sed aliquando esse possit ; promissio fit sub tacita hac conditione,
si res in potestatem venerit I. 3 a T. , adeoque conditionata est I. 46 a J- Enimvero promissionem conditionatam non ante adimplere tenetur promistar, quam ubi certum fuerit extare conditionem 468.). Ergo si quod promittis nunc non est in potestate tua, sed aliquando esse possit; promis,sionem non ante adimplere teneris, quam ubi id in potestatem tuam venerit. Eaod erat prim/-. Iam vero promissio valida non est, nisi conditio in se certa sit o. 46 3. , nec num valida sit, ante cognosci potest,. quam certum sit eam extare 4 6 7., Quamobrem ii quod in potestatem tuam Venturum speras, in eam non venerit pnec valida esse potest promissio, adeoque nulla est..
Ita si tibi promisi fluctus in horto meo futura aestate nascendos, non ante tibi darae teneor, quam donec ad matustatem nati pervenerint. Quodsi nascantur nulli, nullos quoque dare teneor: neque enim existit condiuo, quae tacite inerat promissioni, si fructus surura aestate in horto meo nascantur. . Similiter si vinum, quod proxima aestate seret, Vinea mea, promisero ; non ante duo teneor,. quam donec illud fuerit in cella vinaria mea ex uvis proxima aestatς nazs in vinea mea. Quodsi proxima aestas fuerit sterilis , ut uvas nullas serat vi-nea, non existente conditione nihil tibi debeo- Idem valet. ita exemplo habitationis promissae in aedibus , quas. emere v Iui,. sed non emiqiracunque de cauia impeditus not.ε. sar. . . Enimvero si promitto cerasa futurae, nota expressb. impore, quo nasci debent, nec tacite subintellecto ;. licet proxima a . V - stae hortus tuus cerata nulla serat, danda tamen adhuc sunt,
414쪽
De modo sese alteri obligandi.
si alia insequente seret: Conditio enim tacita . quae tunc inest promissioni tempus adjectum non habenti, haec esse intelligitur, quando hortus cerasa feret: id quod ex conditione
generali , quae promissis istiusmodi inest 3 27. , liquido
constat. Idem intelligitur de amphoris vini, quod serer vis . nea tua, promissis.. In istiusmodi adeo promissionibus expectandum est, donec promissio vel cesset, vel valear. Ceterum cum ea dem conditionatae sint , per se patet, ad eas Omnia applicanda esse , quae de promissione conditionata demonstrata sunt, ut adeo opus non sit esse prolixioribus. 329.
amprimum conditianem enare certum est, vel in specie due mando es in quem fami promissis, venit; promissio conditionatae, aut in se promissiocis in diem fam aequipost purae. Etenim quamprimum certum conditionina est poni, seu extare conrutionem, promissionein validam esse aut in diem constat s. 46ro Perinde igitur est, ac si tum absque ulla facta abeat conditione promitteres, quod siub eadem promissum fuerat in puram.
Similiter cum, quod in diem promissum est, exigi possit, ubi dies venit Io sor. ; idem codem modo intelligitur de promissione in diem facta. Quamobrem cum pur sit promiusio, quae nullam conditionem in sciasu sciliceti latiori not. g. Saa. adeoque nec adsistionem temporis, in quod praestatio differtur, habet 3. 46 a.); pronaisso conditionata, ac in specie in diem facta, purae aequiparatur, quamprimum certum est extare conditionem, aut in lecte dies venit, in quc in facitae
Hanc propositionem ideo apponere libuit, ur constet, quax de promissione pura demonstrata sunt, ad conditionatam quoque & in diem factam applicari posse ac debere, quamprimum certum est extare conditionem, aut diem, in quem saeta promisso, venisse: id quod exempla clare loquuntur. E. gr. Si tibi et O. aureos promitto, siquidem Patruus meus, qui gra-' Zet I vi mose Diuiligoo by GOmle
415쪽
E moino laborat & me haeredem instkuk, moriatur, hla --tem diem supreum obiit; omnino perinde est ac si tibi, qua, primum obit, aut de obitu constat, pure promitterem vigi ti aureos: conditionis enim, quae ante suspenderat obligati nem meam & jus tuum, nullus amplius est effectus, consequenter noc ulla amplius in Promisso ejus habenda ratio est. f. 63O. . 'diumprimum certum es conditionem restativam extare.
praestatio ejus, quod sub ea promissum, satim cessat, es in genere jus sub ea quaesitum satis tussitur. Eienim conditio resolutiva actus jam persecti durationem restringit ad illud tempus, quo cana extare certum est g. 488. , consequenter praestationem ejus, quod sub ea promissum est, & in gcnere jus tibi sub ea quaelitum tamdiu durare debere patet, donec cam extare certum sit. Quamprimum adeo certum est conditionem resolutivam extare, statim cessat ejus, quod sub ca promissum cst, praestatio, di in genere jus tibi sub ea quHitum statim tollitur.
Ni Sirum extante eonditione resolutiva perinde est, ac tibi nihil promissum fuisset, & in genere ac si nullum tibi jusquaesitum fuisset. Ita si habitare debes in aedibus meis, do. nec filius, qui peregre abest, domum redierit; eo adveniente cessat habitatio in aedibus meis tibi hactenus concessa, 'adeoque ab eo tempore perinde est, ac si habitationem in aedi-hus meis tibi non promisissem. Idem valet, si sub eadem conditione tibi promiserim, ut convictu meo utaris. Similiter si tutor esse debes, donec Titius ex militia redierit; jus administrandi tutelam statim exspirat, ubi is redit. Si aedes venditae ' fuerint sub ea conditione, ut, s tu intra anni dimidium nousolveris pretium, interea vero pinguior emtor sese omrat, aedes snt Hemiae, tu vero statuto tempore pretium non solveris pinguior em torse interea obtulerit; aedos t e esse desinunt.
416쪽
De modo sese alteri obligandi. 367
ae perinde est ac si tibi venditae non fuissent. Quae hic exempli loco in medium asseruntur, de iis suo loco ex instituto
s. s 3 r. Si plures condistanes copuiative adjiciant.' is i, ea non tauanis, valet, nisi omnes simul exunt, nec anu valet, nisi omnes extare valeat pro certam es. Quodsi enim plures conditi pties copulative ad- mum,plar jiciantur proinissioni, promissor tibi sese ad praestandum obli- has cond=- gate non volui nisi conditiones omnes existant, nequaquam nondus coinvero si una aut altera existat 46 a. . Quamobrem cum Litae ari praeter voluntatem suam tibi obligari minime possit s. as . ;jectis. promissio quoque non valet, nisi omnes simul extent. diuta.
Enimvero num valida sit promisso conditionata non ante constare potest, quam certum sit poni conditionem s. 46 . . Quamobrem cum conditionata promisso non sit valida, nisi conditiones omnes copulative adjectae extent perrimo rata a promissio sub conditionibus pluribus' copulative
adjectis non ante Valet, quam certum sit, eas omnes eXtare. erat alterum. E. v. promitto tibi duodecim aureos, s patruus meus moris tuus sit & me haeredem instituerit. Quamvis ergo certum si, eum mortuum esse, duodecim tamen aureos tibi nondum debeo, msi 3c compertum sit me ab ipso haeredem esse insti-nitum. Similiter si dicam: dabo tibi centum aureos, si studio ' sedicinae operam dederis & Maeviam uxorem duxeris; nondum valet promissio, quamvis Medicinae Doctor ex Ac demia redis, ius & Maeviam uxorem ducas.
si promisini canditiones plures disjunctise adjiceamur ea um mori va-ana extante, statim vasetfromisso, etiamsi ceura non sint extitura. leat condi Etenim
417쪽
si promissioni conditiones plures disiunctive adiici- ibis, dis ' promior tibi ad praestandum obligatus esse voluit
itinctjec/rum una, quaecunque tandem illarum extiterit . kctis οβ . . Quamobrcm cum obligatio non nascatur nisi ex mutuo conlevsu . a s 7.), adeoque haec metienda sit ex voluntate promitaris; ubi conditionum disjunctive adjectarum una extiterit, statim valere debet promissio, etiamsi ceterae
non sint cxtiturae. Nimirum quamprimum conditio una existit, ceterae prs non adjectis habentur, cum vis obligandi non pendeat nisi ab una. Exemplum esto tale. Dabo tibi sumtus studiorum, si aut juri, aut Medicinae operam dederis. Hic electioni tuae . relinquitur, utrum Juri, an Medicinae operam dare velis. Quamobrem sive Juri, sive Medicinae eram des et sumtus studiorum a me tibi dandi. Similiter si dicam, dabo tibi quotannis viginti aureos, si aut avus meus mortuus fuerit, aut Tanaquilla mihi nupsetit, statim debeo promissum annuum, ubi horum alterutrum contigerit, V. gr. si avus meus moriatur, etiamsi . Tanaquilla mihi non nubati
Dem si conditiones pia res copuiative edidisj-ctris adjic,
333. Si conditiones plures piraim capulariis, partim Aisjunctime . adiiciantur omissioni; valebit omissio, sive quae coF lamur omnes extiterint, sive una earam, qua disjunguntur. Etenim si plures copulative adjectae ab aliis disjunguntur, in oppositione ad disjunctivas hincntur pro disjunctiva una. Quamobrem cum promisso valeat, si disjunctivariim una eXistat s. 33 ad , ubi autem plures copulantur non valida sit promissio, nisi omnes extent s. s 3 r. , valebit promisso, cui condiciones . plures partim copulative, partim disjunctive adjiciuntur, si
vel omiata, quae copulantur, extiterint, Vel una Carum, quae disjunguntur. Nimirum Diuitigoo by Coos e
418쪽
. Nimirum si conditiones plures disjunctive adjiciantur, aut
omnes sunt simplices, aut quaedam earum, vel etiam om scompostae, quae adeo inter se copulantur. Quamobrem si disjunctive adjecta existere debet, ubi ea constet ex pluribus. - , hae omnes extare debent, antequam dici possit extare conditionem disjunctive adjectam. Exemplum tale esto. Si agnatus meus Sempronius mortuus si me haeredem instititerit, vel Maevia mihi nupserit, dabo tibi Medicinae operam in Academi' navaturo quotannis quinquagita aureos. Quatuor huic promissioni insunt conditiones, nimirum agnatum meum esse 'mortuum, eundem me haeredem instituisse, Maeviam mihi nupturam, te bledicinae operam navaturum. Prima, secunda & quarta, stemque tertia & quarta copulantur, sed prima, secunda & quarta copulatae disjunguntur a tertia & quarta copulata. .amobrem si valere debet promissio, aut necesse est agnatum meum mortuum esse & me ha redem instituisse& te Medicinae operam navare in Academia, aut Maeviam
mihi nubere & te Medicinam colere in Aeademia. f. s 3 4.
Et primum certum es desscere condisionem, premissio pro Ruod mn faeta halenda, seu evanescit. Conditio enim valida dine ramisisnequit, nisi conditio extiterit s. 4n 3. . Quando ergo cer- conssim aratum est, eam non extitisse, aut eXistere non posse , conse-m escat. quenter cam deficere, nec valida fieri potest promissio, ata . que adeo perinde est, ac si nihil promissum fuisset. Patetataque quamprimum certum est deficere conditionem, pr missionem pro non facta habendam, seu evanescere. ' ostenditur etiam hoc modo. Quamprimum certum est deficere conditionem, evidens est fieri non posse ut extet,
, atque adeo perinde est ac si sub conditione impossibili promissio facta jussici I. 483. . Sed promissio sub conditione . impossibili facta nulla est s. 484. , adeoque pro non facta Aa a tabem
419쪽
ἀ Lrum iri habenda. Ergo etiam pro non facta haberi debet promissio, Famprimum certum est conditionem deficete. Posterioris demonstrationis vim statim percipiet, qui ad
animum revocaverit ea, quae de conditionum certitudine in se spectata supra annotavimus not. f. Q J, praesertim ubi determinatam veritatem contingentium Io7. Comes. , earumdemque necessitatem hypotheticam habuerit perspectam I. Ioa. Co M ac probe consideraverit, in mundo extrinsece possibile non esse, nisi quod vel extitit, vel actu praesens est, vel olim existet F. II a. Cosmisi. .
. 33 s. Quoniam deficiente conditione promissio pro non facta habenda D s 34. , promissio autem potestativa deficit, quamprimum certum est eam non suisse impletam, aut impleri non posse; promissio sub condisione potestitiis facta pro non fac Ia ha-bori, quamprisnum certum es, eam non fuisse imple m, aiat -- pleri non posse-E. gr. Dabo tibi quotannis, quamdiu studiorum gratia in
Academia vixeris, quinquaginta aureos, fi Medicinae operam naves. Quodsi studium theologicum eligis, nec Medicinae Operam dare velis, certum est, conditionem potestativam non ibisse impletam. Promissio itaque pro non facta habenda, neque adeo ego tibi teneor annuos quinquaginta aureos Praeliate. Similiter dabo tibi centum aureos, si Maeviam, quae sibi nubere vult, uxorem ducas. Quodsi tu matrimonium contrahas cum Τanaquilla; cerrum re conditionem asimplere haud quaquam posse. Promissio itaque evanestis, nec ego tibi nuptias celebranti dare cogor centum, quos prae
420쪽
conditionem deficere, promissio pro non facta habenda . 33 4. . Sed spem debitum iri promissarius habet ex promissione conditionata, quamdiu nondum certum est conditio- nem extare . 47 30. Quamobrem quamprimum certum est, conditionem desicere, spes debitum iri statim evanescit. Ex promissione conditionata promissarius non habet nisi stem debitum iri 3. r. . Illa igitur deficiente, haec evan scit, & spe sua se stustratum experitur promissu tua. s. s 37-
promissio personam est, quae restringitur ad persenem promissarii, ita ut promusor nemini obligatus esse velit nisimis ario. Consertur autem promissio in petibnam promissa frii vel expresse, vel tacite, quando ex materia promissi aliisque circumstantiis colligitur, quod promi r nemini nisi promissario ad praestationem velit esse obligatus.
E. gr. Dabo tibi centum aureos, quando in Academiam . . profecturus es. Quoniam centum aurei promittuntur, ne deis sint necessarii studiorum sumtus in Academia, vel ut tanto
commodius ibidem degere ac studiis operam dare possis; ne mo non intelligit, promissionem restringi ad perlanam tuam. . , I 38.
Quoniam vi promissionis jus migendi, quod promitti- misi e
tur, in promissarium transfertur quando vero promissio personalis est, promissor nemini obligatus esse vult nisi promissario f. s 37. ,'promissisne 'sonali jus exigenes quod promittitur adpersonam promissarii restringitur, ita ut nemo aluis ' Uationem promis suo nomine migere possit, consequenter &m M id, qua promittior, adsum omissari ersonam refringitur.
Ita si tibi promitto centum aureos, quando in Academiamotolacturus es; me stater tuus, s tu Vel maxime velis, eos exuAaa a . geri