장음표시 사용
421쪽
gere potest, quando iii Aeadem iam proseiscitur. Vel si tibi
promittuntur m quatuor annos 'centum aurei, non tu per annos duos, frater tuus itidem per biennium eos exigere valet.
s. 339. 'Pspersonale est, quod ad personam, cui competit, ita restringitur, ut ab ea in aliam transferri non possit.
Hine dici solet: jus personale non egredi personam, cui inhaeret. Ita si tibi competit jus personale habitandi in meis aedibus, ius hoc nullo modo, quicunque tandem laesit, in alium uansferre potes, adeoque si tu in iis habitare nolis, tuo nomine non alius in iisdem habitare potest. Similiter si tu convictu meo uti debes, non alium in locum tui substituere potes. g. 34o.
Fus, quod ex promi ne personali acquisitar, personale est. Etenim jus, quod ex promissione personali acquiritur, ita restringitur ad personam promissarii, ut alii competere nequeat I. s 38. . Quoniam itaque jus, quod ad personam, cui competit, ita restringitur, ut nullo modo ab ea in aliani transferri possit, personale est 3. 339. ; jus, quod ex pro-nfissione persenali acquiritur, persenale est.
Ita si tibi promittuntur, quamdiu in Academia vixeris, centum quotannis aurei; jus, quod acquiris, eos exigendi nonnis personale est. g. 54 .Fus personale alienari nequit, sera in se malienabile es. N que enim a persona, cui competit, in aliam transferri potesto s39. ; consequenter ipsa de eo, tanquam re sua incorpo rati, pro arbitrio suo disponere nequit, adeoque nec jus istud iga domiqio . habet. g. ii 8. para. a. Iur. nar. . Quamobrem cum alien uo in translatione dominii cunsistat g. 66 a. pari. a. adeoqueoquod in dominio nostro non est, alie-
422쪽
De modo sese alteri oblieandi. 4373
nari non possit; jus persbnale alienari nequit, consequenteriti se inalienabile est.
Res incorporales in dominio esse posse demonstravimus alias 3. a I 6. pari. a. Jur. nat. . Quamobrem si cui dubium quoddam circa propositionem praesentem sub oriatur ἔ is non modo demonstrationem loco citato datam perpendat, Verum etiam relegat, quae ibidem annotavimus. g. 342.
personale cum 'sa persona extinguitur ,seu m=rte ejus ex Fus pers spirat. Etenim a persona, cui competit, in aliam non tranS- nale an oferri potest f. 3 39.). Quando igitur is, cui competit, mo- desimus. ritur, nemo est, cui competere amplius possit. Atque adeo patet, morte ejus, cui competit, idem exspirare, seu idem cum in .
ipsa persona extingui. g. 343.
Personale in genere dicitur, quod persona: cuidam ita inhae- 'sonale inret, seu competit, ut ab ea in aliam nullo modo transire possiti. genere quid 'Quoniam hoc termino subinde utemur, placuit eundem in incatur. genere definire, ne definitionum numerus praeter necessitatemst multiplicandus.
Si promissio conditionata fuerit personalis, ora debitum iri et- malis spes iam personalis est, Ex promissione conditionata promissarius exeundi a nonnisi spem habet debitum iri, quamdiu incertum est, coΠ- rap=omissioditionem extare I. 47 io, quae in jus erigitur, conditione' personali extante I. 469. 473. EnimVero jus hoc persionale est, si inraur. . promissio fuerit personalis g. 34o. . Quamobrem & sipes debitum iri perχnalis esse debet, si promissio conditionata personalis fuerit.
Sane spes debitum iri foret tibi inutilis, quae excitat ius, quo uti non pote f. 63 80. Nemini nisi promissario quid deberi Aa a 3 potest, Diqitigod by Cooste
423쪽
potest, ubi conditio extiterit. Quamobrem nee alii uisi promissario spes debitum iri competere potest. Si tibi in Acade. iniam profecturo promitto centum aureos, nemo habere potest spem eos obtinendi, ubi in Academiam proficiscitur, praeter te. s. s 43.
An ea in ah- Quoniam spes debitum iri ex promissione conditionata um trans- personali orta perlbnalis est s. 344.); quicquid autem pera ferri, vel sonale est, nullo modo in personam aliam transire potest s.
traosmittν 343.); spes quoque iabitum iri, Pam ex promissione conditionata possit. personali labet promissarius, in alium transferri aut transmisit nequit. Est nimirum non minus, quam ipsum jus, quod excitare valet, conditione extante, inalienabile g. s a. j.
f. 346. o D premissio conditionata fuerit person alis edi promissarius, am iis tequam exsat condisio, moriatur ἰ hoc mortuo isti e Asric EG. D enim arucquam conditio existit, promissarius non habet nisi
' vero spem debitum iri, quam habet promissarius ex promissione conditionata perisnali, in alium transferre vel transmitis Iere nequit g. s4 Id, nec jus, quod ex ea oriri poterat, in alium transire potest 338. . Quamobrem cum morte promissarii evanescit mes debitum iri, quam ex promissione conis ditionata perisnali habet, nec si post mortem cjus extet con-
- ditio jus quoddam oriri potest ad id, quod promisitim est,
alii cuidam perPnae competens. Patet adco promissionem eyanes re, si promissarius moriatur, antequam conditio existit, ubi ea personalis fuerit.
E. gr. Promitto tibi, s filius meus iter susceperit, habitati nem in aedibus consustudine tua usurus. Nςmo non intri. Dissiligod by Gorale
424쪽
De modo sese alteri obligandi. 373
intelligit, promissionem esse personalem ps78. . Quodsi
ergo moriaris ante illud tempus, quo filius meus in oras peregrinas. profiscitur, frater tuus, qui tibi haeres existit, habitationem in aedibus meis praetendere nequit; sed morte tua st, tim extinguitur promissio. Similiter promitto tibi proxima aestate gradum Doctoris petituro centum aureos. Tu moreris, antequam gradum istum petere possis; promissio evan scit, nec quicquam haeres tuus a me exigere potest.
. s4 T. Promissio realis dicitur, qtiae personaIis non cst, conse- Promissis quenter quae ad perisnam proinissarii non ita restringitur, uit realis qua- promissarius nemini ad praestationem obligatus esse velit, nisi nam st. promissario, rei magis, quam personae habita ratione s. 337. .
Vulgo dicitur, promissionem realem esse, quae in rem con cipitur; sed cum obscurius dictum sit in rem concipi, nisi distincte intelligatur, quid in rem concipi significare debeat; iideo malumus dicere, quod promisso reaIis si, quae personalis non est. Quando nimirum expresse non dicitur, me nemininis tibi velle esse obligatum ad praestationem ejus, quod pro-
mittitur, nec ex materia promissa, nec aliis circumstantiis sautem probabiliter hoc colligi possit; realis erit promissio. E. gr. Si quando de reditu filii mei sermo fuerit, nil magis in
votis habens quam ut salvus & incolumis redeat, tibi promi to quatuor aureos sub hac conditione, si salvus ac incolumis redierit filius meus; nemo non intelligis, in hac promissione magis rei, quae promittitur, quam personae tuae rationem haberi, adeoque non personalem, sed realem esse promissionein.
enim cum promissio conditionata realis non fit perssinalis, adeoque non ita restringatur ad perisnam promissarii, in reab in alia .
425쪽
promissor nemini nisi ipsi obligatus esse velit ad praestati nem promissi . s 8. ; proinissori perinde eis, sive promisso
mi 'U si .e alii praestet promitium , consequentur cum trai Sia tionem, vel transmissionem juris a te acquirendi in alium non prohibuerit, a te quoque spes debitum iri, ejus conditione exiliente jus cxcitatura, in alium transferri aut transmitti potest.
Ita in exemplo proposito spem debitum iri quatuor aureos, si filius meus salvus ac incolumis redierit, pro lubitu tuo in alium transferre potes; nec quicquam obstat, quo minus hoc facias. Nimirum spes illa debitum iri cum jus excitet, conditione extantu aequiparatur juri acquisito; unde etiam a nonnullis δει eon titionale appellari solet. Ex iis autem, quae paulo ante quoad promissionem personalem demonstrata sunt g. 6 3. , abunde liquet,' sine ulla restrictione assirmari minime posse. quod jus conditionale omne in alium transferri aut trans ' mitti possit, consequenter quando Imper ator dicit. spem debitum iri in haeredem transmitti, si priusquam conditio extet, ' mors nobis obtigerit f. 3. I. de U. O. id citra injuriam intelligi non posse nisi de promissione conditionata reali, minime autem de personali. . I 49.
missio ma. c dirimata reali, in alium transscrri ac transmitti ponestat. Sqῖ ),-- te Vomissarii mn extinguitor, neque adeo. etiam prorarassio 'so mortuo, antequam exret conditio, evanescit. Quodsi sutura praevidere possemus, quemadmodum ea P videt Deus, nihil promitteremus nisi sub conditione certo extitura, si quid vero promitteretur sub conditione non eruitu- ra, haec pro impossibili haberetur. Atque adeo in casu priori promissio conditionata seret promisso in diem facta sor. ; in posteriori foret nulla 4s . . In priori igitur casu conditionaliter promissum statim deberetur, sed exigi
426쪽
m modo sese alteri obligandi. 377
non posset nisi extante conditione 3. so 3. , atque ea de camsa jus ad id, quod promittitur, statim tibi competeret, non vero tantummodo spes debitum iri. Quamobrem cum eo ipso momento, quo quid promittitur, in se certum si, licet . . incertum ex parte promissoris & promissarii, quae incertitudo veritati nullum assert praejudicium, conditionem vel extituram . Vel non extituram ; tanto clarius inde perspicitur, spem debitum iri in eo casu jam esse jus quoddam, quando extitura conditio, arque adeo recte vocari jus: quatenus tamen ignoras, num ea revera jus si, ideo jus conditionale appellatur. g. IFO.
Condylioni potesativa ex parte promissarii ines obligatio eam diuulis alli adimplendi conditionata ,si nempe volueris, ut valeat romissio. Etegario insit enim si conditio suerit potestativa, ea ab arbitrio promissuli conditioni pendet 3. 487. . Quamobrem cum promissor nullum missario jus ad id concedere teneatur, quod proinissum est, pane nisi certum sit extare conditionem g. 4 7 9. ; si promissui gramissarii. Velit, ut valeat .promissio, necesse est, ut conditionem potestativam adimpleat. Haec agendi necessitas cum obligatio
ditioni potestativae, quae respicit promissarium, inesse obligationem adimplendi candem conditionem, nempe si voluerit, ut valeat promissio. E. gr. Si tibi promitto, quamdiu in Academia vixeris, quinoquaginta aureos annuos, s studio Theologiae operam dederis rhuic conditioni inest obligatio studio Theologiae operam nais vandi conditionata, s nempe volueris, ut tibi in Academia vi- . vepti dem quotannis so. aureos. υ' . . I s - .
si conditio potesarma ex parte promissarii fuerit personalis; ea ad pleri ηequit nisi ab ipso promiseris, seu obligatio eam adi
plendi personalis es. Etenim si conditio potestativa eX i ludicinoi si Iur. Nar. Pars Iud Bbb pro-
427쪽
est, ea ita confertur hi personam proinmisisi se missarii, ut in aliam personam migrare minime possit a. s 4 3 ., αν--μ Quoniam itaque conditioni potestativae ex parte promissarii satram inest obligatio eam adimplendi condionata, nempe si v luerit, ut valeat promissio 3. 3 so. , haec quoque obligatio ita inhaeret personae promissarii, ut conditionem potest rivam nonnisi im adimplere debeat, siquidem velit, ut V Ieat promissio, nec alius ejus nomine hoc facere possit. Quamobrem patet, conditionem adimplendi conditionem potestativam adimpleri non posse nisi ab ipso promissario, si fuerit personalis, consequenter Sc obligationem adimplendi conditionem potestativam personalem esse s 43. .
. Non adeo in hoc casu per se secisse putariar, quod quis per
alium iacit. E. gr. Dabo tibi centum aureos, si uxorem du
xeris, si studio Medico operam navaveris, si gradum Din ris petieris. Tu uxorem ducere, studio Medico operam nais vare, gradum Doctoris petere debes, ubi adimplenda condi. . tio; nec ea pro adimpleta habetur, si tui loco frater tuus haresecerit voluntate tua. Simili aer dabo tibi decem aureos, fi SC. descripseris propria manu, aut, si MSC. descripseriis, di ex circumstantiis intelligitur, velle me, ut propria manu . . describas. Non igitur adimpletur conditio, si idem per suum describi cures, etsi perinde videri possit, utaum a te, ves alio fuerit descriptiun. Possunt enim mihi esse rationes fingulares,. ob quas a te, non ab alio id describi velimo
H in assim se, promitarias em per alium a implere 'fest. Etenim si non
,hri .. . fuerit personalis, nec ita in personam promissarii consertur,. ' ni ab ipso praecise fiat, quod fieri debet s. 343. , sed hoc magis intenditur, ut fiat, quod fieri debet, consequenter in arb trium plomissari tacite consertur , utrum Ust, an per alium hoc
428쪽
De modo sese aluei obligandi. D
hoc secere velit, quod aeque per allium, ac per se saccipe eunt posse palam est. Quamobrem conditio adimpleta est, etiamsi promisi rius per alium faciat, quod ab eo fieri debet. Atque adeo patet, conditionem potestativam non person lem a promissario per alium quoque adimpleri posse.
. E. Dabo aureum, si Maevio persuaseris, ut mecum MSC. quoddam describendum communicet. Nemo non videt: mea non reserre, utrum ipse boc secta is, an seceris por alium eneque enim alio sine tibi dare volo aureum, quam ut MSC. a Maevio accipiam, & ipsus consensu describere valeam. Com itio igitur ad impieta, sue tuo Maevio persuaseris hoc, sive te autore hoe fecerit alius. Ex ipis autem secto, quod conis ditionis locum subit, aliisque circumstantiis colligitur, utriun conditio Potestativa personalis sit, nec M. 3 3.
Gnsiis usativa adimplexi dicitur forma specifica, si sis db arraecise hoc fiat, quod promissor a promissario fieri vult, in genere si is, qui cam adimplere debet, praecise hoc faciat, is, quod feri debere dicitur. Eadem Vero per AEqui siens adim-ῶ a iis
pleri dicitur, si quid aliud fiat, quod ei, cujus interest adim-NAM T
pleri conditionem, aeque aut magis utile, habito .respecti atis
E. M. Si dico: dabo ducentos. aureos, s Maeviam taexmem ara . duxerisue ubi tu hoc seceris, conditio potestativa in forma jecifica adimpleta. Similiter .s dico : dabo decem aureos. ii ad nundinas Lipsenses mecum proficiscaris ; ubi mecum prosectus fueris, conditio potestativa informa specisca ad. impleta. Quodsi vero dicam : dabo tibi quinquaginta auro. , si esseceris, ut Maevia mihi obtingat uxor, & ego eam ducere Volim, quia dives est, tu vero essicias, ut alia virgo duxor & pulchrior mihi obtingat uxor; conditio potestativa a
impleta est per aliud aequipollens. Etenim Maevia in hac com
429쪽
ditione tantiammodo spectatur tanquam virgo dives, cui adeo s substituitur alia ditior ac praeterea pulchrior, conditio in se non mutatur, sed eadem manere intelligitur, si eam metiaris ex fine promittentis, quem is intendit. 3 sq.
aias Si finis, pιem intendit promissor per conitionem potesatia conditionem vam a promissario adimplendam, aeque obtineatur, sive ea in forma potestari- specifica, sive per aequi siens Mimpleatur; per aliud aequipolgens eammam adm- assimplere potes promissarius: si non, in forma specisca adimplendi. plere tiri at, Quoniam promissor promissario obligari nequit nisi volun per aliud a-tate sua j. 3 T. 386. , quando quaeritur, num conditio po- . qui siens, testativa a promissario in forma specifica sit adimplenda, an qaando no per aequipollens eandem adimplere liceat , spectanda potiss- cessario in mum est mens promissoris, an eam in forma specifica adim forma θ - pleri voluerit, an vero in arbitrio promissarii positum reli. .cifica Him. querit, utrum eam in serma specifica, an per aliud aequipol plendae. lens adimplere velit, obligatione eam adimplendi metienda ex voluntate promissoris, unde oritur jus eandem per aliud
aequipollens adimplendi I. a 3. Quodsi
ergo non expresse constet, de voluntate promiscris, it quo casu nulla est dissicultas, nec eam explorare detur, quod nomo non consultum judicabit; mens quaenam fuerit promis . seri, aliunde colligendum. Quamobrum ubi constat de fine ex circumstantiis aut ipso facto, quod conditionem subit' haud dissiculter colligendo; nemo non Videt adimpletio nem conditionis spectari debere tanquam medium finem istum consequendi I. 9 3 7. OMA J. Perinde igitur est ac si promis Qr dixisset, dabo vel faciam, si effeceris, ut hoc sine potiar. Quamobrem cum promissor fine suo potiatur, ubi conditio nem potestativam per aliud aequipollens adimpleverit pro . niissarius s. 33 3. ; eandem quin per aliud aequipollens ad.
430쪽
De modo sese alteri obligori. 381
implere possit dubita dum non est. Atque adeo patet, comditionem potestativam a promissario per aliud aequipollens adimpleri posse, si finis, quem intendit promistar per eandem adimplendam, aeque obtineatur, sive in se a specifica, sive per aequipollens adimpleatur, in casu autem opposito in ser-ma specifica necessario esse adimplendam.
Ρatet hoc in exempla, quod ante dedimus not. f. ss3. .
Etenim si ego intendam ducere uxorem divitem, ac ideo meis eum constitui ducere Maeviam, squidem ea mihi uxor obtingere posset; matrimonicum cum Maevia contrahendum spetiatur tanquam medium divitias acquirendi absque labore aesudine & quidem statim. Quamobrem cum matrimonium cum alia virgine ditiore, quae praeterea magis adhuc aliis do. tibus sese commendat, ineundum sit etiam medium finem a me intentum consequendi; intentioni meae aeque satisfacit prominstitus, sive essecerit, ut Maevia mihi obtingat uxor, sive aIterius ditioris, & ob alias dotes magis adhuc commendabilis favorem mihi conciliet, ut in matrimonium mecum ineundum conasentiati Eccur igitur non perinde conditionem potestativam
aeque adimplevisse dicendus est, si posterius, quam s prius secerit. Perinde nimirum est, ac si promissor sub hac condi. tione generali promisissem, si effeceris, ut tantas vel majores
consequar opes, quantae sunt Maeviae, ducendo uxorem. Dixi tamen consultius esse, s seri possit, ut ante mentem promissoris explores, num conditionem potestativam per aliud aequi. pollens adimpleri velit, tam ut tanto certius constet intentio.
ni promitaris esse satisfactum, quia subinde praeter finem primarium alii subesse possunt fines secundarii, quos ille una im. tendit, minime autem consequitur, nisi in serma specifica conis ditio potestativa adimpleatur, tum ne evitentur lites, si sorsis, adimpleta conditione per aequipollens, promissorem poeniteat . promissionis iactae dc ut eam eludat conditionem non adimpletam esse contendat, quia non adimpleta fuit in forma specifica, cum homines ad promittendum, quam ad praestan-