장음표시 사용
471쪽
cturum promisisti . 6oa. 6o3. . Quamobrem cum poena . promissioni non adiiciatur, nisi reus promittendi declaret, Qquid daturum vel facturum, si non steterit promisso, hoc ia, sin vi praestiterit, quod se praestiturum promisit g. 6o6. ; quod ipse dare, vel facere promittit, si tertius non praestiterit, quod
ipsum praestit0rum promiserat, poena non zs . . . Ad promissonem adeo facti alieni ubi accedit promisso proprii lub conditione illius non obtenti ad banc applicari ne- tueunt, quae de promissione poenae demonstrantur, sed, ubi '
actum alienum non fuerit obtentum,. de ea ratiocinandum,
quemadmodum de promissione pura. g. 6O9. Si factam alienumpromittens aeresciat, si promissario hoc dat ram, vel ficturum, ni somnem det operam. ut factum Hienum οὐ tineatur ; factum ρη prium poena nomine promtuit- : es, sim missarius promisum poenale acceptet, reus promittendi non amplius
tenetur ad id quod mures. 'Etenim qui sectum alienum promittit, nihil eorum omittere debet, quae facere potest, ut factum alienum, quod promisit, obtineatur, praesertim si expresse hoc se facturum affirmaverit s. 6oa. 6o3. . Quodsi ergo declaret, se promissario hoc daturum, vel facturum, nisi omnem det operam, ut factum alienum obtineatur; omni- no declarat, se ipsi hoc daturum, vel facturum, nisi steterit promisso I. 43o. . Enimvero quando reus promittendi declarat, se hoc daturum, vel facturum, nisi steterio promisso, poena adjicitur promissioni 6o6. . Factum igitur propri-um poenae nomine promittitur, si qui alienum promittit simul ilectuat, se promissario hoc prasiturum, nisi omnem
det operam, ut factum alienum Obtineatur. αuod erat unum.
Iam si promittens factum aliqnum declarct, sc promis sario hoc daturum, vel facturum, nisi omnem det Operam, ut
472쪽
factum alienum obtineatur; eo ipso declarat, nolle se uiua upoenam teneri . siquidem omnem operam non dederit, ut tactum alienum obtineatur, nec tertius facere voluerit;
quod per se patet. Quamobrem si eromissarius promittam
poenale acceptet, in hoc consentit, quod ultra poenam ipss . teneri non debeat, siquidem non omnem dederit operam, ut factum alienum obtineatur s. o. , consequenter jus ad id, quod inter est, alias ipsi competens g. 6o4. , remittit s. 9s. , adeoque id ipsa acceptatione extinguitur . 97. . Quodsi ergo promissarius promissum poenale acceptet, reus promittendi non amplius tenetur ad id, quod inrerest. erat
Si tibi promisio factusm alienum si tertius non seceris, me ipsem tibi quid daturum, vel factarum ; si unius non fecerit, nonnis id dare vel facere teneor, quod me 'astiturum promisi, nμββ-allani tibita diligentia τόν negligrantia in facto alieno obtinendo ratione, non obe Si enim tibi promitto Tillam daturum vel sacturum, quod si non dederit, me ipsum tibi quid darerum vel facturum; eVi- mnem c dens .est, me non velle esse obligatum ad omnem diligentia am in facto alieno obtinendo adhibendam, sed in meo arbi--αι trio positum esse volo, qualem adhibere velim, immo an ul- oblinen Iam mi. adhibere plauerit. Quoniam itaque acceptatio' coctio ne tua ultra voluntatem suam promis rem tibi obligare non
vales ad quid dandum, vel faciendum I. 38 a. ; nec is tibi in hypothesi propositionis praesentis obligatur ad omnem diligentiam, quam in facto alieno obtinendo collocare potest, consequenter nec tenetur ad id, quod interest, si tertius nissisecerit, quod ipsum facturum promiserat s. 6o4. . Quoniam vero tibi obligatur ad p standum promissum proprium, si tertius non fecerit o. 6os.); hoc ipsum reus promi tendi
473쪽
tendi tibi praestare tenetur , ubi tertius non secerit, quod ipsum facturum prolui raz, ni alia habita ratione ratione diligentiae, vel negligentiae in facto alieno obtinendo.
. Hinc patet, quaenam disserentia intercedat. quando factum alienum promittens aliquid de suo promittit, illo non obtento.& quando idem promittit in eodem casu poenae nomine. Nimirum quando quid non promittitur poenae nomine, id praestandum est, sive omnem diligintiam in facto alieno obtinen, do collocaveris, sive nullam; quando vero quid promittatur poenae nomine, id dandum non est, nisi ubi in facto alieno obtinendo te i1egligentem praebueris, siquidem tertius non s cerit, quod ipsum facturum promiseras. Adest etiam haec disserentia. Si quid poenae nomine promittitur, ea motivum
est nil eorum omittendi, quae ad obtinendum factum tertii requiruntur; si vero poenae nomine non promittitur, sectum pro prium tale motivum esse nequit: quin potius in eo casu libertatem faciendi, quid velis, aut pro renata consultum visum fuerit, tibi reservas. Egr. Dicor colloquar eum Titio, dabit tibi quatuor aureos: Si non dederit, ego tin duos da .. Hieme non obligo ad onMem dandam operam, ut Titius tibi detuatuor, 3c nisi operam dederim, ut ego tibi duos dare tenear.ed promisso mere liberalis est, quae tanquam conditionem supponit, si Titius non dederit quatuor. Poena respicere debet factum proprium, non alienum 3. Io 84. pari. . Iur. nat enisi quis acs alienum, quod poenagi meretur 3. IO M. I 686.
Part. r. Iur. nu. , concurrat, poenae communicationi locus non
est f. Io 8a.part. r. μα uat. . Quamobrem hic sonteneris ad id, quod interest, si Titius non dederit; teneris tamen dare duos, quos proprio nomine promisisti conditionale, aureos, quamcunque adhibueris diligentiam, ut Titium ad dandum quatuor permoveres. Ceterum hunc casum esse dabilem, immo altero, quo renae nomine quid promittitur, stequentiorem, ipsa experientia loquitur.
474쪽
3μ omittis remitifacturum Uyrami. nonfeceras, quod poenae nomine promisi . dare debes. Etenim
reus promi Tndi poenam adjicit. promissioni, nisi secerit quod se facturum promisit; hoc ipso declarat, quod, nisu
fecerit se tibi hoc daturum esse β. 6o6. , consequenter 's non coit, non obligatus csse vult nisi ad hoc dandunt boniam itaque promissarius acceptatione sua ultra voluntatem siuam promi rem .sibi obligare nequit et set ubi non secerit, quod se facturum promisit, dare non rencita
nisi quod poenae nomine promisit. . . . '
D pras promittit .se tibi quid facturum, ρο non feceris, o mori, inde damnum aliquodpassus, id resarcire netur, seu a Maenerar, Amissur Fimeres. obditur eodem prorsus modo, quo iuprasS - - ostendimus promissorem facti alieni 1eneri ad id, quod inter teneat is ad est, si fuerit negligens in eo obtinendo Go4. . .
Quoniam ple que in incerio est,quantum interst, spro re β. sior facti prπrii non steterit .promisso, ne quantitas ejus, quod debetur, incerta si, promissioni facti proprii poenam adjici e stilium est, praesertim si tua refert, ut certo temporesat, ad quod faciendum reus promittendi sese obligavit. Ita ' nimirum in statu naturali evitantur bella s3. 4o8. , in civili 1i- res non redduntur dissiciles, quatenus probatu dissicile, quan- . tum intersit. - damobrem etiam Imperator s. . 4. de V. optimum esse judicat, ut fi stipulemur aliquid fieri, vel non fie- ri, poena subjiciarur, ne quantitas stipinarionis in incerto sti E. gr. Si architectita domum intra annum non aedifieaverit, de tu sis mercator, nec habeas commoditatem exponendi merces tuas, cum hic dammum, quod pateris si ducrum Osiris, imcertum vero sp quantum lucrari potueris, id, quod interest. iniseerto est. Supponimus & hic, quemadmodum in anteri
475쪽
tibus, Iucrum cessans esse damnum, prouti & vulgo habetur& in communi sermone damnum pati seoicit, is, cujus lucrum .ce sis. Quamobrem & teneri ad id quod interest &damnum daturn resarcire, a se invicem Pon distinximus. Quodsi vero quis sine probatione admittere nolit, lucrum cestans recte ad damnum reserri; id ostendere luber, ne quicquam dubii circa demonstrationes' anteriores aliasque subsecuturas supereve ' possit iis, qui jure Romano animum habent imbutum. s. 6I3.
Lacrum dicitur res, quae bonis nostris superaccedit, ii dem non deminutis. Quamobrem cum locupletiores fiamus, uando res quaedam bonis nostris stiperaccedit, iisdem non eminutis, . 38 a. para. 2. Pr. nat. M lucro incimur loca tu res. Vnde etiam Lucrum definiri poterat, quod sit res, qua simus locupletiores.
E. gr. Mercator vendit mercem, quam emerat pretio duo. rum aureorum, tribus aureis. Unus ergo aureus superaccedit bonis ejus, nec ut accederet, bona erant diminuenda r lucrum igitur est unus aureus. Similiter patet, eum uno aureo fieri locupletiorem, cum tantundem nunc plus habeat, quam habuerat ante 3. 38a .part. a. Iur. nat ) hinc demuo intelligitur, lucrum esse unum aureum, ac ideo aureum unum lucratus etiam disitur. 6I4.
Laerum Geram cessare dicitur, si, quando id obtinere poteranius, quando res impedimur, quo minus obtineam .
Egr. Si ope a tua quid lucrari poteras, morbo autem imis pediris, quo minus hoc fiat; lucrum cessat, Similiter si mer cator impeditur, quo minus merces suas in loco commodo podere possit, consequenter quo minus lucretur, quod eas . vendendo lucrari poterat, lucrum cessat. Don abhorrent haeea recepto loquendi usu, quod nemo non advenae potest, mo.
476쪽
. : De modo e alteri obligandi. 4:
do ad circumstantias animum attendere velit, quando de lucro 'sermo fit. f. 6 S. Lucrum dicitur certum, quando certo constae, nos id ob-c, om. tinere posse, seu obtenturos esse: Incertum vero, quando cer--er into non constat, nos id obtinere posse, seu obtenturos esse. οὐ his cumo iras Vcro lucra incerta est, si quidem satis constet thcrum aliquod obtenturos esse, vel obtinere posse, non tamen satis constat, quanti id sit.
E. gr. Si mercator in loco commodo merces vendibiles exponere potest, dubio caret, quod quasdam sit venditurus, adeoque eas vendendo aliquid lucraturus. Lucrum adeo ejus certum est. Enimvero cum non certo constet, quot suarum mercium & quasnam sit venditurus intra certum tempus ἔ. quantum sit lucraturus, dici non potest. Quantitas adeo lu- .cri incerta est. . Enimvero si certo non constet, an hodie meris ' ces quasdam sit venditurus, consequenter quid lucraturus, lucriun quoque hodiernum incertum est.
s. 6 6. Si lucrum cess re debet, necese est ut certum fuerit, res ejus Gale isequanti as fuerit incerta. Quando enim lucrum cessare Ibet, cram celsisse necesse est impediamur, quo minus obtineamus, quod alias obtinere ponassemus o. 6i4. , consequenter certo constare debet, nos lucrum istud obtenturos fuisse, nisi impediti suis. selyus, quo minus obtineremus. Enimvero quando certo. constat, nos lucrum aliquod obtinere posse, id certum esto. 6is . . Quamobrem si lucrum cessare debet, necesse est, . .
ut certum fuerit. mod eras unum.
Certum vero esse potcst lucrum , etiamsi ejus quant, . tas incerta sit s. 6is . . Quamobrem cum lucrum cesset, quod certum erat per demonstrata; idem etiam cessabit, etsi ejus qdantitas incerta siti cinis erat alterum. . . Nhh ,
477쪽
Ita in exemplo mercatoris, qui merces suas in loco commodo exponere impeditiss certum est, eum quasdam vendit , . rum , adeoque aliquid lucraturum fuisse, etsi non constet,.
quantum suisset haec lucrum. Cessat igitur ejus lucham, etsi hujus quantitas incerta sitos. 6 T. Quoniam lucrum certum sit necesse est, quod cessare de- esset. . bet . 6160ς lucrum minime cessat, quod incertum es M' adeoque mulso minus, quod obtinera non 'se satis cosat. Aliud nimirum est carere Iuero, quod habem alii, vel quod
tu habere malles, vel etiam non tantum lucrari, quantum lu- crantur alii, aut tu lucrari malles; aliud oro cestare Iucrum E. gr. Si Medicus vendendo medicamenta arcana tantundem Iucrari nequir, quantum lucratur alius, vel nulla habet, quaτvendere possit γ lucrum cessare minime dicendum. Ass siquiω' ' alius, qui quotannis vendendo medicamenta suae com9ostio nis multum Iucratur, impeditur, quo minus ea praeparare PONO, Vel praeparata vendere prohibetur; tum omnino lucrum sessat. Ita si opera tua Iucrari quid poteras, nemo autem su erit, qui eam conducere velit; lucrum pon cessat, sed nihil lucrari potes- Ast si adsuerint . qui operam tuam conducere . velint, tu vero tapediris, quo minus eam Iocare possis, cessabit
uuque lacrum tuum. - . . 6 I in
etialis res I cerrum es res in Hominio Mino exsitura. Luculmi loreum bonis nostris, adeoque rebus in dominio noeeriam. . e istentibus --Zara. a. yon nas. . superaccedit. Quodsi ergo fuerit certum; ea rebus in dominio nostro existentibus stuperaccedet 6 is δ, consequenter in dominio
nostro extitura esto Lucrum, antequam fuerit obtentum, bonis nostris annumerari non potest, nec ideo est res, quae actu in dominio nostro
478쪽
stita Patenus vero certo constar, nos idem obtenturos se eatenus etiam certum est, rem aliquam in dominio nostro extituram. Ita fi certum est, me lucraturum centum aureos; ceroiian quoque est, centum aureos in dominio meo extituros.
so r a. Furi arat. , lucum vero certum res est in do- exorari ιν mimo nostro extitura 6OT.) ς ducrum cenum es res, suam , muram futura, certo nmimusis Ita in exempla p .ulo ante dato , centum aureos , quos me ,
impedit,. quo minus lucrumabas cerum utineasς isisse E MIMimperit, quo minus res tua fiat, Vae abas rua futura erat. Etenim
lucrum certum est res , quam tuam fore certo nosti I. 6 3-ereri Quamobrem qui impedit, quo minus Iucrum alias certum obtineas; is omnino impedit, quo minus res tua fiat, quae . alias tua sutura eratis
lucrum tuum cessare facis, damnum risi dare censendus Cessans las. Etenim qui lucrum tuum cessare facit, is impedit, quo erum numminus idem obtineas, cum Plias obtinere potuisses 63 4inquipare urconsequenter impedir, qu minus lucrum alias certum iam obtineas 3, 6a s.)- Enimvcro qui impedit, quo minus lucrum cerium alias obtineae , is impedit, quo minus re tua fiat, quae alio tua futura erar ο ao. , consequenter eanom absque voluntate tua, quod per se patet, potestati tuae ita siubducit, ut ea tua fieri minime possit a 6. Iacturam sit facit, si res quaedam siua ejus potestati ita sub - citur absque Voluntate sua, ur cam nunquam recuperare pos
479쪽
a. Fur. atque adeo jacturam rei, quae sua futura erat, fecisse dicendus cst, si ea potestati ipsius ita subducitur, ut ipsius fieri minime possit. Quamobrem cum damnum det, qui facto quodam suo, vel etiam non in causa est, ut jacturam tui facias l. 488. a. Iur. damnum omnino dare dicendus est, qui lucrum tuum cessare facit.
Videmus itaque lucrum cessans recte aequiparari damno, atque adeo sub hoc comprehendi posse, ut adeo, quae de damno dato demolastrata fuerunt, ad lucrum etiam cessans apis plicari queant, neque opus si, ut de hoc ea seorsim demonstrentur. In ipsis nimirum demonstrationibus propositione praesente tanquam principio uti poteramus, vi principii reductionis reducendo luerum cessans ad damnum datum. Quamobrem abunde sussicit aequi pollentiam damnes dati & lucri resilantis a nobis fuisse evictam, eum nemo non ultro de damno sibi dato conqueratur, si quis effecerit, ut Iucrum ejus cesset, manifesto indicio quod lucrum cessans damno dato aequipare- . rur. Poteramus itaque usu communi loquEndi non invito deis sinitionem damni ad lucrum cessans aperte extendere, scilicet quod si jactura ejus, quod nostrum est, vel nostrum esse po-' terat, nisi aliter consultius visum fuisset. idnam . s. 622. .
O id quod Damnum emergens& lucrum cessans communi nomine. interes. appellantur id, quod intere.
Notandum vero est, ad lucrum cessans etiam referri, si quam alia Isunt nobis utilia vel jucunda, quae, quatenus aestimationem recipiunt, in lucro pdhuntur, iisdem vero carere cogimur,
veluti si privear voluptate ex re ob assectionem sngularem percipienda. .
480쪽
e modo sest alteri obligandi. - . 43I
ipsum alter damnum quadrim incinrat, aut lucrum quoddam ejus neamur
celset; adia, pudimeres, teneris. Etenim si ob factum qupddam-μώtuum, vel non factum, sive dolosum, sive culpossum alter dam- uras. num incurrat; damnum ipsi datur dolo tuo, vel culpa tua, quod per se pater. Damnum igitur, quod alter ob factum, vel non factum tuum incurrit, resiarciendum est . 3 8 O. pari. a. Fur. nat . Quod si ob idem factum lucrum quoddam alterius cinet, cum . damnum tibi dare censendus sit, qui lucrum tuum cessare facit f. 6aa. , damnum vero dolo, vel culpa datum resarciendum sit f. 38O. pari. a. Furi nat . . quicquid etiam hujus damni est,
resarciendum, consequenter tantundem restituendum, quantum Valet res, quam habere poterat, nisi a te impeditus suis set g. 3 7 a. pari. a. Iur. nat. 634. 6I 3. huj. . Telleris adeo alteri non minus de lucro cessante, quam damno emer- 'gente. Quamobreui cum damnum emergens lucrum ces.sans sint id, quod interest I. 6aa. 0; si ob dactum quosdam tittim, sive dolosum, sive culposum, alter damnum quosdam incurrat, vel lucrum quoddam ejus cesset, ad id, quod
interest, teneris . Atque adeo susscienter ostendimus, ex eo, quod ad damnum datum resarciendam teneamur, nos etiam teneri de lucro cessante, consequenter damnum datum resarcire idem esse ac
praestare id, quod interest. Modo principio reductionis rite uti noveris, multa statim patent, quae alias dissiculter perspiciuntur. Ne tamen scrupulosioribus dubium quoddam adhuc supersit, quaedam actu. moianda sunt. In demonstrat da obligatione damnum datum resarciendi supposuimus s8o.Part. a Iur. nar. , alterum non minus habere, quam h . bere debebat g. 679. pari. a. Jur uet. ): id quod contingit ei, qui damnum patitur 3. s 3. para. a. Br. nat. ). Ast illucrum cessar, minus habes, quam habere poteras 3. 614. . Enim . vero si concedere nolis, cum minus habere, quam habere debeat, qui non habet, quod habere poterat, facillime demonstrare