장음표시 사용
491쪽
inerutra Maismobtineat, moraetenti impinatar i si fiae ad limp rarin& it. Quodsii enim impedimentum adsit inevitabile, tu efficere non potuisti, seu in causa non es, cur tibi objiciatur,& si idem fuerit insuperabile, oblatum tollere in potestate tua non est i 3, 6 3 9. . Quamobrem fi ob tale impedimentum facere non potes, quod certo tempore facere debebas,& eo tempore facturus eras, impedimento non oblato, vel Bblato ra6. Onto ; a voluntate tua non dependet dilatio ejus, quod nunc ficti debebat, in aliud tempus, consequenter mora s. 638. , adeoque mora non dependet a lubertate tua s. 94i. Psch. empir. , conscquenter actionibus u. beris accensenda minime Venit I. I a .part. L. PHLWact. -κυ. Quoniam itaque homini non imputantur actiones nisi liberar s. sa8. pari. 3. HL 'act. --δοῦ mora agenti imputtii n quit, fi adfuerit impedimentum inevitabile ac insuperabile. 'i duo erat unam. Enimvero si impedimentum fuerit evitabise, tu efficere poteras, ne tibi sese offerret, &, si superabile fuerit, tu identrollere poteras, ubi oblatum suerat G. 639. , consequenter fi ves utrumque, vel alterutrum fuerit, dilatio ejus, quod nunc faciendum crat, in tempus aliud, adeoque mora g. 638. a libertate tua dependet θ. 942. Psych. empir.2. Ioniam itaque mora aetionibus iliaris in hoc casu accensenda venit f. ra pari. I. Phil. pracf. -rν. , actiones autem liberae agenti imputantur I. 328. Wrt. I. HE. VAE. un,υ. I mora imputatur agenti, si impedimentum, quod ipsi objicitur, fuerit evitabile ae si erabile, aut si alterutrum horum obtinuerit.
ino erat alterum. Hine patet ratio , cur eum demum in mota esse dicamus, qui ultro differt, quod nunc faciendum erat, cum & facerσdebuisset, ac potuisset g. 638. I Quodsi morbus impedis,' quo minus sacere Possis, quod nunc furiendum erat, adeoquo
492쪽
De modo sese asteri Glieanae. 443
id in aliud tempus disserre cogetis; mora tibi nulla imputari potest. Ast si otio indulgere, vel aliis non necessariis tempus. eterere, quam quod faciendum erat. sacere malueris: mora omninci tibi imputari potesL
i Cui mora imputari nequit, is in mora non es. Cui enim o . mora imputari nequit; cum actiones imputari nequeant nisi liberae f. set 8. pari. I. Phil.pra I. vivis. J, is non libere differt, quod nunc faciendum erat, hi tempus aliud s. 638 , con- .sequenter quod differt, tunc faceme mi inme poterat, quamvis maxime vellet I. 942. Psyh. em . . . Quoniam itaque iri . mora non est, qui facere tunc non poterat, quando debebat,
quod in aliud tempus differt I. 638 At cui mora imputari nequit, is in mora non esti
Nemo ad impossibile obligatur f. ao9.part. r. Phi prasscuniri , consequenter ut faciat, quod facere non est in potesta te ipsus. Quamobrem moraliter pro mora nulla habetur. . quae ab arbitrio agentis minime dependet, qualis omnino est,' quae imputari nequit. Ita in mora esse dici nequit. qui modi ho impeditur, quo minus opus coeptum staruto tempore a solvat, quo alias idem absolvere poterat ac insoluturus erat. .
s. 64 a. Quoniam mora agenti. imputari nequit, si ipsi impedi- Irim alia mentum inevitabile ac insuperabile objiciatur . 64Q- ,-e ea mora vero non cst, cui eadem imputari nequit 64iJ; in mora non es, qui ob impeiumentum inevisabile ac insuperabile facere nequis, quod certo tempore facere οὐ bat. - Si per te non stetit, ut impedimentum evitares, vel oblaatum tolleres, quod faciendum erat, omittere cogeris, adeoque proprie dici nequi, te disserre in aliud tempus, quod nunc faciendum erat, cum dilatio habeatur pro actione libera, conse-Κkk a quem.
493쪽
quenter supponat, te jam non velle faeere, quod sacere po- eras. Unde tanto clarius elucescit pro mora nulla habendum, i esse, quando quid disserendum in tempus aliud, quia nunc fieri minime potest. Ita si morbo impediris, quo minus nunc incias, quod saetendum erat, etsi alio adhuc tempore fieri poD. 1it, proprie a te in aliud tempus disseret dici nequit, adeoque tanto minus ru in causa esse potes, cur disserendum sit: quod utique requirinu, si tu in mora esse debes I. 6384.
g. 643. M a Grando mora agenti im ramimus, raepa est. Etenim cumia sit eis a. actiones homini non imputentur nisi liberae I. 3:8. pari. I. iniLWHI. unisse. & quatenus liberae sunt s. 3 3 a. pari. I. Phil. a P. unis. I si mora agenti imputari potest, necesse 'est ut
libere in aliud tempus distulerit, quod nunc fieri debebat 638.), adeoque vel nullum adsuerit impedimentum, quod ne ipsi objiceretur esticere minime potuisset, vel quod, quando objiciebatur, tollere non potuisset, siquidem facultatibus. suis uti voluisset. Patet itaque eum negligentem sese Ninbuisse vel in faciendo, quod fieri debebat, vel in impedimento evitando, vel eodem tollendo s. 639. huj. BI. Iso.' para. l. P .pram unis. . Quoniam itaque negligentia culpa est I. 738. pari. 1. PHL'ast uiam. , quae eX Cadem proficiscitur mora etiam culpa est. Atque adeo patet, moram esse culpam, quando agenti imputari potest.
Equidem non ignoro, quod vulgo simpliciter assismetur moram esse eulpae speciem; non tamen qui affirmant, animum attendunt nisi ad moram, quae agenti imputari potest, non cogitantes de eo casu, quo ob impedimentum inevitabiis ac insuperabile ea amnii imputari nequit 3. 64o. . Ita nemo moram pro specie culpae habebit, quae morbo unice tribuenda, seu quando morbus in altumempus te dissere co-. gix, quod nunc erat faciendum.
494쪽
De modo sese alteri obligandi. 44s
Quoniam mora agenti imputatur, si nullum adsit impe- Idem porro dimentum inevitabile ac insuperabile s. 64o. , culpa vero evemetitur. . est, quando ea imputari potest s. 643. ; mora etiam cul- pa es, si nasium adsit impedimentum inevitasve ac insuperabile.
Si mora agenti impura i nequis, cu a non es. 'odo enim moram, quae agenti imputari nequit, esse culpam. Quo mora culpaniam culpa tam in genere, quam in specie sic dicta agenti im- non sit. putatur cf. TOP. Iaa. pari. I. Phil. 'MI. - δἰ mora etiam agenti imputatur, cruaeperhet thesin eidem imputari ninuit: quod cum sit absurdum, mora, quae agenti imputari nequit, '. culpa non est 's. 646.
. Quoniam mora agenti imputari nequit, si adsit impedi- Iiam porro mentum inevitabile ac insuperabile s. 64o. , quando autem imputari nequit, nec culpa esse potest 64s. , mora culpaxon es, si adsit impelmentum inevitasile ac insinabile.
mi in mora est, ei mara imputari ress qui non es, ei μ' citruam in palari ne uit. Qui enim in mora est, is non facit, eo temp'--par re, quo quid facere debet, etiamsi poterat 638. , adeoque quod fieri debet differt ultra rempus, quo fieri debebat. Quoniam itaque haec dilatio actio libera est g. I a. pari. I. Phil. pract. --. , actiones autem liberae agenti imputantur sa8. PQt. I. PHL ast unis. 2; mora ei imputatur, qui in
Quodsi vero quis in mora non fuerit, is eo tempore, quo quid fieri debebat, idem facere non potuit, etiamsi ma- - . Kkk . xime
495쪽
xime vellet . 6 38. . Dilatio igitur ejus, quod fieri debe-
. bat, non depenget a libera ejus voluntate, consequenter actio libera non est . i a. para. f. Phi pracy.umυ. . Quoniam itu, . que actiones imputari nequeunt, nisi quatenus Iiberae sunt, 3. 33 a. ρart. I. Phil. 'act. un. v. , nec illa, consequenter nec mora I. 6'imputari potest ei, qui in mora non est.
6 s. 'mo.8Δ Quoniam mora culpa est, quando agenti imputari po- ονψu culpa Vero non est, quando imputari nequit D. o 64 3- , imputari autem potest ei, qui in mora est, ast non .ci, qui in mora non in g. 647. ; si gais is mora est, mora
calpa es; si in mora non es, nec mora culpa es. Ut adeo con 't, utrum mora culpa si, nee ne, inquiret dum est, num sit in mora, ut ea ipsi imputari queat, an non si, ut imputari nequeat. Qu3mobrem non inconsultum, videtur sequentia addere.
s. 649. De mora se De mora se purgare dicitur, qui demonstrat, 2 in mora
purgare quid n tae. - sit. ' Ubi enim probavit satis se in mora non esi nec mora pro culpa habetur 6 3. , nec eidem imputatur 647. Aad que ab ea labe immunis est, qua insectus videbatur.
momori De mora se purgaturus ostendere debet, se ob impedimentam de mora inevitabile ac insuperabile facere non potuisse, quod certo ten requisse pur- secrendum erat. De mora enim se purgaturus demonstrareget. . tenetur, se in mora non esse I. 649.). Quoniam it ire in a mora non cst, qui ob impedimentum inevitabile ac insuper bile facere nequit, quod certo inmpore iacere debcbat s. 64 a. ἐDigiti od by Corale
496쪽
6 ad; de mora se purgaturus os dere debet, se ob impedimentum inevitabile ac insuperabile facere non potuisse
quod certo tempore faciendum erat. .. 'Quomodo autem ostendatur, impedimentum fuisse ineui. ., tabile ac insuperabile, per definitiones supratraditas pateti Moram non excusat nisi impedimentum inevitabile ac Me is loratile. Mora enim ideo excusatur, ne nobis imputetur, mis rinita sequenter ne i pro culpa habeatur I. 64s. .: Enimvero si nullum adsit impedimentum inevitabile ac ii Hrperabile mora culpa est o. 6440, si vero tale adsite non est f. 646. . Quamobrem patet, moram non excusare nisi impedii intum
inevitabile ac insuperabile e . I . .. ι Atque adeo intelligitur, suissetenter sese de mora 'purgasse cum 3. 649.648. , qui ostendit adsitisse impedimentum in vitabile ac insuperabile , immo nulla ratione alia de mora
Nemo in mora esse detit, seu in mora esse Hu licet. Quodsi sis enim quis ad praestandum nunc obligatus cst, necesse est utesselam. nunc praestet, quod praestandum cs. r. . 'νν. I. Phil. pract. κλJ, neque adeo ipsi jus est praestationcm differendi in aliud tempus pro arbitrio suo g. 336. pari. I. Pistractinis. . Quamobrem cum in mora sit, qui, quod certo tempore P - stare poterat, ac debebat, eodem non praestat, sed praestatio- 'nem in aliud tempus differt 6 3 3. i nemo in mor. a esse debet, seu in mora esse non licci f. 37o.para. Iu liLWacI. Πλιυμ.. . Obligationi adeo suae , qua ad dandum vel fisendum,' adeoque praestandum 3. So. alteri tenemur F. 3 38.M sta in satisfaciendum, sine ulla mora.
497쪽
. 633. i quid asta iam, is moram Musistere non Ioetin, nisi reariabendi de eatam se putetare possit. Nemo enim, qui alteri ad quid praestandum obligatur, in mora esse debet I. 6sa. , adeoque cum ex obligatione rei debendi tibi nascatur jus praestationem eo tempore exigendi, quoad praestandum hic tibi obligatig a 3. pari. L. Fur. πισυ, haud quaquam pati debes, ut reus debendi praestationem differat in aliud te pus 97s. para. t. Iur. t.J. Moram igitur nemo ei indes. gere tenetur, qui ad praestationem quandam sibi obligatur.
Enimvero quoniam in mora non est, qui de mora se pur potest o. 649. , adeoque nullam quoque moram eidem imputare licet s. 647δι ιi quis de mora st pinget, mrendum omnino est ac permittendum, ut, quod nunc Gi ldebebat, in aliud tempus differatur, consequenter mora eidem
indulgenta 638. . diuoderat alterum. Injustae adeo sunt querelae rei debendi 'de nimio rigore ejus, qui moram indulgere. non Vult, ubi de ea se purgare nequeunt: neque enim iis locus est, nisi quando justa excusatio non admittitur, seu quando non attenditur impedimentum
inevitabile ac insuperabile f. 6s r. , quale quod adfuerit non semper probatu facile 3. 639.j.
Misam im Quoniam is, cui quid praestandum, moram indulgere non diu renum tenetur , nisi reus debendi sede ea purgare possit 3. 6sa. ;liceari si quis indulget, etiamsi reus debendi de ea sese purgare misime possit. jussum disium statim exigenia remittit s. 9s J. Quamobrem cum quilibet jus suum remittere possit, quando haeremissi'F nihil fit contra jus tertii f. II Id; moram quoque reo debenia indristere lint, etiamsi rimaras vagare minime possit
498쪽
Non tamen hinc sequitur, quod prudenter imper faciatae recte, qui reo debendi moram indulget, cum iustam non habeat excusationem. Hoc enim a circumstantiis particuIarubus pendet, quarum nulla habetur ratio, ubi de jure quaestio est. Potest nimirum quis jure suo abutir quod num faciat,
A quis damnum patitur. vel lucrum ejus cesse propterea quoEM P . in mora es; ad id, quod interest, teneris. Quoniam enim ne- tuae quimo in mora esse debet s. 6sa.)i si mora es, obligationi es. tuae non satisfacis I ao. pari. 1. Hic pract. unis. Enimvero si quis damnum incurrit, vel Iuaum ejus cessat, pmpterea quod obligationi tuae non satisfacis, ad id, quod interest, teneris j. 629.J Ergo ad id, quod interest teneris, si quis damnum patitur, Vel lucrum ejus cessat, propterea quod tu
in mora tate admodum patet obligatio naturalis praestandi interes- 'se morae, quae cur & quomodo arctioribus limitibus in civitate. circumscribi possit, suo patebit loco. Ex principio autem generali, quod hic demonstratur, multa deducuntur Particularia suo itid- aoco inculcanda.
g. 636. 'Mmo alteri promittere pores se ipsi dammm rem adimam. Rei Ilisma Qui . enim alteri promittit, se ipsi rzm alienam daturum; dimissis is promittit, quod dare non potest I. 6T T. para. 2. Iuminat. , num sis consequenter impossibile cit ut det. chamobrem cium tiri.
promissio ejus, quod impossibile, invalida sit I. 633. ; pr
missio quoque rei alienae invalida est, consequenter nemo promittere potest se alteri daturum rem alienam.
Ostenditur etiam hoc modo. Quoniam Promissa sunt inusii Pr. Nat. rsiaia Lli servam Pisitiaco by Cooste
499쪽
servandas 43 IJ, adeoque quod te daturum promittis, da. re debes d . 43o.); quod alteri dare non potes, id nec promittese potes. Sed rem alienam alteri dare non potes s.
Ian. a. Pr. nat. . Ergo nec eandem promittere potes. E. gr. Titius mihi commodavit librum quendam tuum. Ego tibi promitto, me eum tibi daturum. . Promissici statim invalida est. Nee ego tibi obligor ad eundem dandum, nee . . tu ius ullum habes eum a me exigendi. Quodsi excipias dari osse pretium, aut aliud ejusdem libri exemplar a promissore emtum tibi dari posse; facilis est responsio, hoe in promissis non contineri, neque enim sub hac conditione facta promisso, quod aliud exemplar, vel pretium libri dare velit, siquidem i hunc, quem promittit, librum dare non possit. . ' i I
's .is db is, i G p motis, PH μκm non est, suum ramen feri pras; m dis, A.' 'Vs,q'ia θοm fieri potes ἰ is obligatur ad dandum operam, , b his ut siumst, s promissio valida est. Etenim si suis promittit, quod suum non est, quia suum fieri potest; cum dare, adeo. que servare promtisum I. 43o.), non possit, nisi operam de ut suum fiat, servare autem promissum tenetur I. 433. , omnino promissario sese obligat ad dandam operam, ut, quod suum nondum est, suum fiat. Et quoniam dare potest, quod . st daturum promisit, quam primum id suum factum est; pro-ι missio quin sit valida dubitari nequit.
E. gr. Titius, qui mihi commodavit Iibrum quendam. suum, eundem mihi vendere vult. Qui ergo meus non est i meus fieri potest. Quodsi ergo tibi promitto hunc librum, quia Titius eum mihi vendere vult; ego eum emere tibique dare teneor. Ex propostione autem praesenti patet, certo constare debere de voluntate promitaris, num stilicet ideo tia' . . hi librum dare voluerit, quia Titius eum sibi vendere vult. Tunc enim promisisse consendus est, se librum hune a Titio
500쪽
De Moduse alteri obligandi. 43r
emturum tibique daturum. Quodsi vero de hae voluntate non constiterit, nec valida esse potest promisso ea solum de uia, quod Titius eum Vendere Vult, consequenter tuus fieri . ' . . potes . neque enim ultra voluntatem meam me tibi obligare . vales tua acceptatione cf. 38 a. , consequenter voluntate liu f. . , ' 6s 8.
Si quis promittit, quod μ- n es, suum tamen fieri posse tautaris Ρfat. quia suum sieri 'sepui ἰ GH tσ'tuniam riti obeatur, at promissio quantum impenaeendum erat, Wseum fieret, Mirim sum fleri ne- rei, Dam 'isi . Quodsi enim promittis, quod tuum non est, tuum Ea-nosram frimen fieri posse putas, propterea quod tuum fieri posse putas; ri βρα- te obligas ad dandum operam, ut tuum fiat, consequenter
. ad implendendum id, quod impendi necesse est, si quidem fieri posit g. 6s . . Qilamobrem si adhuc dubitari potest, num
tuum fieri possit; tacite te obligas ad tantundem alteri da dum, quantum impendendum cssct, ut tuum fieret. Quam obtem si tuum fieri non possit, ad tantundem alteri obligaris,
quantum impendendum erat, ut tuum fieret. Quodsi propositionem praesentem ad exemplum modo . datum cnot g. 637. applicare libeat; veritas ejus evadet manifestior. Etenim fi Titius mihi vendere voluit librum suum aritus aures prefo, dc ego tibi promitto eundem, quia mihi . eundem venderemit; ego me obligor ad impendendum unum ' aureum, ut tibi librum dare possim f. 6s7. , adeoque perinde est ae si tibi me obligarer ad unum aureum dandum. Quod- ,- , s ergo interea Titius voluntatem suam vendendi librum m tavit, ut eum hoc yretio emere nequeam; quin ad aureum uis num tibi dandum obliger, non est quod dubitemus. Mihi . - enim perinde est, sue tibi dem unum aureum, sue tanto pre- tio emam librum tibique dem. Quamobrem dici nequit, plus 4 a te exigi, seu te ultra id me tibi obligare velle, quam ego dare volui.