장음표시 사용
501쪽
s. 6s 9 as id iuri Quoniam in hypothesi propositionis praecedentis ad tanaiab his i dem ineri Obligaris,. quantum impentandum crat, ut tuum fieret, quod tuum fieri posse putabas , quando tuum fieri nequit; si rem qua iam alteri promittis, quia tuam fieri posse putas, ea autem tua fieri nequit, non teneris ad rem ejusdem speciei majori Eretia comparandam, est eam promissario dandam Retineamus exemplum paulo antα datum t. f. 6s . . Si librM, quem Titius. tibi pro uno, aureo vendere volebat,
mutato. animo. venderet non Vult,. eundem vero pro majori
pretio ita bibliopolio emere possis, aS hunc emendum minime obligaris. In promittendo enim rati γ etiam habita, pretii, quo eum tuum fieri posse putabas, immo fieri potest, ut pretium si non unica, potissima tamen fuerit promittendi ratio . Neque vero est, ut in his promissionibus excipie, errore eas viatiari, quoniam error non dat causam promissioni ,. consequem ter. nec vitiare earu em potest fro. Quod non det ca- iam errori, vi desinitionis statim patet cf. so .) . Ecquis nim affirmare ausit, hanc unicam suisse promittendi rationem .
ures, quam nubam i posse putamur. Eieri promis emam Pea nostra sire, fruina aurem data fuerit operae, ut minas as; ad nisi promissario renemura Etenim qui ita promittit, adhuc dubius est, num ea sua fieri possit, adeoque non promittit nisi
sub hac conditione, si sita fiet Quodsi ergo strae dederit operam ut sua fiat, conditio deficit. Quamobrem cum deficiente conditione promissio pro non facta habenda I 3 3 4. qui rem, quam suam fieti posse putar, alteri promittir, si ea sua fiet, frustra autem dat operam , ut sua fiat, ad nihil pr
502쪽
De mori sese asteri obligos. . 4 3
Videmus adeo diversos esse casus, quibus alteri rem, quam nostram fieri posidi putamus promittimus ψ neque de rei istiusmodi promissione in omni casu idem esse pronunciandum. Quamobrem in hisce promissionibus probo inspieiendus est animus promitaris ut constet, qua nam si eius obligatio. quodnam' j- promissario quaestum. Quoniam itaque promissiones animo deliberato fieri debent I. 39I.); promissori quoque ante probe expendendum, quomodo promittere vest & opera Lnda, ut animum suum satis perspicue declare
Si res quam alteri promisi ι. volumare vel culpae tua H alie - mando ad aer, adrastandam ainmationem teneris. Etenim si reλ quam anastimatio-
teri proiiussisti', fit aliena, antequam promissionem adimple- rei pro. visti, eam pronussariG dare nequiS I. 677. parc. a. Furinat.). missa pra- Quoniam tamen tu ad promisiuna servandum I. 43r adeos nom t que ad remissam dandam obligaris 43o0; minus habet, quam habere deber promissarius, & quia voluntate vel culpa tua aliena facta est per heou. tu effecisti, ut minus habeat, quam habere debet . Enimvero nemo essicere debet, ut alter nunus habear, quam haberet debet pari. Z Pr. nat. I Ergo minus haber, quam habere debebar, propterea . quod obligationi tuae non satisfecisti I. rao- pari. r. ILL ratiL anm J. Quoniam itaque ad id, quod inter est, teneris, si quis minus haber, quam habere debet, Impterea quod obligationi tuae non satisfecisti 626o, adeoque in casu praesenti promissarium restituere debes in eum statum, quo perinde est, ac si res promissa non facta fuisset aliena si 6as P ad praestandam aestimationem teneris. Patet itaquo, si res,, quam alteri promisisti, voluntate veI culpa tua fit aliena, te ad praestandam aestimationem teneri
Promitto tibi dare hunc librum : postea me persuaderi patior ut eum Titio vendamo Tibi ergo pretium libit dare te. I , ne is
503쪽
neor. Idem obtinet, si ego immemor promissi eundem Mem Maevio. Ne vero casus propositionis praesentis pro non dabili habeatur, sed utique possibilis agnoscatur, sequentia adde-rς lubet.
DomjAiam Domnium reipromisse in non promisirium vaside traea fretorrci I romisae a fi mi sore. Etenim quod promitsor siuificienter indicat, id λ, in contra trium pro Vero habetur g. 428. , consequenter quo Ilumi sera. non indicat, pro Vero haberi nequir contra ipsum. Enim-tim trans. Vcro quando res quaedam promittitur, promistor Piseienteriarei su. declarat, se eam tibi dare, consequenter dominium ejus in terransferre Velle . 67s. a. non vero se sibi ad micre jus dominium non transferendi in tertium β. 363. . iamobrem tibi quidem obligatus et , ad dominium ejus in ' te trans serendum, non tamen ipsi ademtum cli jus idem transferendi in tertium. Quodsi ergo illud in tertium transfert, , translatio valida cst.
Aliud est se obligare ad dominium in aliquem transferemdum, aliud dominium actu transferre, aliud sibi adimere jus ad dominii traiulationem. Quamobrem qui sussicienter in- . dieat, se in alterum Velle transferre dominium rei suae, nondum indicavit se sbi adimere jus illud transferendi in alium ineque e tem propterea, quod dominium in aliud transfertur, promissio efficitur invalida, cum maneat obligatio praestandi aestimationem, immo si tui intersi, ut rem potius ipsam. quam eius pretium habeas, obligatio etiam subsistit ad id quod prandrea interest 3. 63o. . Quamobrem promissio ita interpretanda: dabo tibi hanc rem, quodsi vero voluntate vel culpa mea contigerit, ut eam dare non possim, dabo pretium & s praeterea mi intersi, quod rem ipsam non dederim quod interest praestabo. Uerba enim promittentis id omne sgnisitare intelliguntur, ad quod vi eorundem obligatus es.
504쪽
De modo sese alteri obligant. 4 3
s promissor iaciaret sibi ademtώm esse debere jur domistam Eincto, rei promissae in renium trans rendi s in non Homissarium Hem promissiunis transferri nequit. Quodsi enim promistar declaret, sibi adem- rem premistum esse debere jiu; dominium rei promissae id tertium tTarrima Aon aia serendi, cum contra ipsum pro vero habeatur, quod iussici n- enandi. ter indicat β. 4 et 8. , quoque rem istam alienandi ipsi amplius competere nequit. Patet itaque dominium rei promiς sae in non promis arium valide transferri non posse, si promi pQr declaret sibi ademtum esse debere jus dominium rei pro-: missae in tertium transferendi.
E. gr. Promitto tibi hanc rem. Aeceptando dicis tui in teresse, ut rem istam certo accipias. Promitto porro, me eandem alii nulli daturum, teque cerium esse jubeo, quod non facturus sim. Hinc omnino colligitur, me mihi ademtum esse velle jus dominium ejus in alium transferendi. Qubiis ergo hoc hon obstante id faciam, actus jure nullo iactus validus csse nequit, sed pro nullo habetur: neque enim dominium in . alium transire poteli, quod in itisum transferre non possum. i Si hoc admittere nolis, admittendum quoque non est domino de omni juiu, quod vi dominii ipsi vere competit, pro arbitrio suo disponere posse; quod quam si absonum nemo non intelligit, utpote ipsi dominio advorsum c f. ipari. Irimat. . Sane nemo non admittit, si quis alteri promittit, sibi non integrum esse debere rem alii alienandi; promissionem est e validam 3 ai. Hoc vero promittere omnino intelligitur, qui sbi ademtum esse debere jus dominium rei promis ἰ se in alium transferendi sufficienter declarat.
I. 664. Apromissor jus dominium rei promissa in alium tram rendi Ius promis- sibi ademiam esse vuli; in promi farium satim transfert jus 'non sano ac rus pariendi, ut res sine crasensu seo ab erar. Etelum si promi r sum, sis ro- .
505쪽
Hienod si jus dominium rei ademiae in altum transserendi sibi assentabi ademiam tum vult, cum promissario persecte socobliget g. 363. , esse tui . in ipsum transferre debet jus cum vi cogendi, ne jure isto utatur a 36. 8art. I. Phil. pram uniυ. . Ita promii latium adeo statim transseri ius non patiendi, ut res sine consensu suo ali nari possit s. ob a. pari. a. Par. Mat.). Voluntas promissoris in gratiam promissarii ius alienandi rem promissam sibi adimentis mcax esse debet, adeoque tam obligationem quandam promissoris, quam ius quoddam promissarii producere. Obligario promissoris confistit in non
faciendo, nimirum ne rem promissam alienare possit; ius pro- 'missarii in non patiendo, ut sne consensu suo clienari possit - Hinc alienatio rei promissae moraliter essicitur impossibilis ab . que consensu promissarii, adeoque i fiat, pro inon facta habetur. Nihil agit, qui sine rure agit. Clarius, quae hic di-Cuntur, elucescent, quando de dominio directo de utili sumus aB uri. Ius enim, quod acquirit promissarius, .a dominio directo .non abhorret. g. 66s.
ia reia Quoniam promis r jus dominium rei promissae in alium
is, sibi ademtum volens in promissarium statim trans ori fert jus non patiendi, ut res sine consensu ipsius alienetur 664J; dum promisser jus alienori rem romisim sibi adimit.'
rem auandam pro nefatu I. 666. para. Dr. Mat. , consequenter riwinis. in promissarium transfert I. 136. para. a. Iur. nat. , adeo que promissarius νei promise quMammodo dominas iam efficitQ. Patet adeo jus promissarii diversum esse, si promissor mi adimit ius rem promissam alienandi & si hoc non facit,3c plus juris acquiri in casu priori, quam in posteriori: id quod etiam intenditur a promissore & promissario, alias enim ademtio j ris alienandi esset inutilis, si nullum haberet essectum juris. Ne . Fer .dubium quoddam supersit iis, qui obligationem internam
506쪽
m modo sese asteri obliga . 437
ab extema non semper satis distinguere possunt, quarum illa
a natura hominis, haec a voluntate promittentis in promissionibus pendet, adeoque non plus continet, quam promissor ea contineri voluit, non attenta obligatione interna; nonnulla adhuc addi consultum videtur. ι
Promissis naturaliter obligatur ad rem promissam non alienam promissisis Gm. Etenim obligatur ad promissa sereanta s. 43 1. , sequenter ad rem, quam alteri dare promisit, ..dandam 43o. . Cum itaque rem non amplius dare podi, quando aliena facta in s. 6 V7.part. a. Pra L ς naturaliter, hoc est,nem reiar
vi ipsius legis naturalis obligatur ad rem promissam non alienandam. . Honestum adeo est rem promissam non alienare g. I r. I. Prin. -α , & contra honestatem facit promissor, si eam alienet Quoniam tamen jus alienandi sibi admirum essen .... luit, sed ne hoc fieret honestiti suae relictum esse voluit/neque adeo promissario jus est, ne absque suo consensu res promissa lienari possit; quae contra honestatem si alteriatio, non fit contrajus persectumalterius, adeoque etiam a nemine irrita effici potest.. mobrem patet hoc non ostante, quod promissor jam n . . turaliter obligetur ad rem promissam non alienandam, superis fluum minima esse, ut sibi adimat alienandi ius: ita enim m tuo consensu essicitur, iis, quod imperfecte debebatur, jam d
beatur perse s. '4. , & dominium promissibris diminua-i rur, aratequam in promissarium transeat 3. 663. : quod etsi jam inesse videbatur, siquidem obligationem internam spectes, promissioni, externo tamen jure per se non inest, cum pro- . . missarius non plus juris acquirere valeat, quam promissor in ' , eum transferre vult 38ao. Quodsi ergo jiu non alienan- i honestati sint relictum esse vult, quod velle intelligitur, nisi contrarium lassicienter indicet s 3. 4et 8. , nec hoc ipsi adem- tum censeri potest jure externo. In jure naturali non modo Mdaia . i. . domo
507쪽
demonstiantur, quae obligationam externam & ius extemum respiciunt; verum etiam ea, quae ad internam obligationem ex ea natum jus internum spectant. Quamobrem tanto- majore attentione opus est, ne quae sunt iuris interni confundantur cum iis, quae ad eraernum spectanr 3e in demonstra. tionibus cavendum, ne ad jus externum spectantia inserantur ex interna obligatione. Quodsi excipias obligat nem promissa servandi esse externam, non modo internam, consequenter quod ex ea deducirur, ad externam Obinationem , Mamrernum spectare debere; facile hoe concedo, sed suo dis. ferentia ejus, quod ex interna & externa obligatione fovandi promissa resultat. Nimirum ex obligatione externa tibi resuti in jus promissorem compellendi ad promissa scivanda, comsequenter ad rem promisim dandam, quam dare promisit L36 I. , ub res voluntate vel culpa ipsius aliena facta, a
praemindam a limationem 6 ό i. ς non vero jus, ne absque
ruo coris su res promissa alienatur, etsi ex interna obligatione resultet, cum jure ememo id acquirere' nes eas, nisi dominusni, qui idem promissor in Gla praesenti, id in te transferre ve-M 3. xx. . Non tamen nihil operatur obligario mrema, cum' per eam valida effetatur extema , eie qua ius exigendi aestin tionem rei promisia; sed asehatae voliintut8, vel cii a proinmissoris descendit. Non quod tibi utilius . id jurii rus est
a 6 s. parr. ἔ NH. pract. unis. Ius enim romissarii non m mnendum .ert utilitate ipsius, sed ex voluntate promittentis fgga. . Immo dum promi cofisentit in omittendi modum, si vel maxime jus aliquod naturaliter sbi compet tet, idem remisisse censetur . 9 s. . qii 1d omnino fame potest f. et et . , 3c facere debuit, cum nonnisi sub conditione reis inissionis hujus iuris Homisi, Tomittere VoIuisse intelligatur. quod enim sussicienter non indicavit, nec iis, quae indicavit,hueparabiliter thest id taetre me tum intelligi r , ctim conis ea ipsum pro vero haberi nequear, nisi quod sussicientes indi: earum 4 et g. . Majore acumine opus inad jura penitus in- . .eienda, quam putant qui cognitione eorum superficiaria
508쪽
' Cum mi e naturas mimteriar misa omnis, quantacunque firmir. obligatio naturalis rem promissam non alienandi latissime. '
Si a sinissam. ramissorem rem ramissam alienare vens7us promis 'si competis fas impediend2, ne Ioc fiat. Etenim ipsi competit u circμjus promi rem vi adigendi ad rem, quam promisit, dan- alienariodam, nisi ultro dare voluerit s. 36r. ; con uenter ripsi nemrei'ν-qupque comperit jus sibi prospiciendi, ut promi r quod pro- missa graemisit sibi dare possit. Quamobrem cum rem iplam dare non rate. possit, ubi ea fuerit alienata, promissarii autem interesse queat, ut rem ipsim potius, quam pretium rei accipiat, ad quod dandum promi r tenetur re alienata I. 66 i. ; pr missario utique commit jus impediendi, ne rem promissam alienet promissor, ubi novit hoc ipsiun ficere velle.' Ius hoc minus esse, quam quod consequitur promissu ius ubi promitar sibi adimit jus rem alienandi f. 664. , absque ulla dissicultate intelligitiar. Illud enim impellit, quo minus fiat, quod nondum iactum ε hoc vero quod jam factum est irritum facit. Quod contra illud fit, validum est ae subsistit quod vero contra hoc fit, Walidum non est, nec subsistere potest.
509쪽
maris ferenda. Etenim nisi jus alienandi sibi ademtum esse' - - . . . velit; hoc non obstante, quod eam alienare nori debebat
666. , alienatib tamen valida est s. 6 6 a. . Quamobrem cum promissarius factum insectum reddere nequeat; quod faetii sit alienati', quam impedire voluit, sed non potuit, ferendum.
Ferendum nimirum, quod mutari non potes , scilicet ut subsit at alienatio : non tamen ideo remittis jus tuum, quod per . eam minime tollitur, nempe exigendi praestationem aestimati
ius cf. 661. si quid praeterea interest I. 6a9. . .
aruis . . Si res promissa casu inevitia i interit, promissio, qua as initio promissis exerat valida, evost facto redditur invalida. Quoniam enim resia promissa interiit, impossibile est, ut promisses eam det pro- iam MusL missario I. s 4 3 . Ontri J. Quodsi vero, cum fieret promisso, promitarem interrogasset promissarius, num aestimationem praestare, seu pretium rei dare velit, si eam casu inevitabili interire contingat; responsurus utique suisset, se ad hoc t neri nolle, cum ipse in causa non sit, ut intereat, nec imp dire possit, quo minus intereat. Promissio igitur omnis fieri intelligitur sub tacita hac restrictione: nisi casu inevitabili res promissa intereat, nisi expresse dicat promitar, se ad pret,um rei dandum teneri velle, siquidem casu inevitabili eam interire contingat. Quoniam igitur promissarius promisi, rem ultra voluntatem suam obligare nequit I. 3820; si res romissa casu inevitabili interit, promis r promissario ad ni-il obligatur, consequenter promissio, quae ab initio erat v lida, ex post facio redditur invalida. Oitenditur etiam hoc modo, Promissor non promittit promissario nisi rem, non vero pretium rei, quod per se patet, adeoque volimtate sua sese non obligat ad pretium
rei dandum. Quando res casu quodam inevitabili interit ι hoc
510쪽
De modo sese alteri obligandi.
hoc nullo ipsius facto, nec non facto quodam contingit, ex quo oriri posset obligatio pretium rei dandi. Nulla igitur adest ratio, cur, ubi res casu quodam inevitabili interit, pro-- missor promissario ad aliquid obligatus csse debeat. .am obrem cum sine ratione sussiciente obligatio dari non possit β. 7o. Ontia : si res promissa cassi inevitabili interit, promissio, quae ab initio valida erat, invalida essicitur ex postfacto.
Obligatio, quae ex promissione oritur , metienda ex moluntate promissoris, adeoque dispiciendum est, qualis fuerit ejus animus. Velle autem rem dare & velle pretium rei d . re, ubi ea interiit, non sunt unum idemque, nec ex priori
necessario sequitur posterius. Quamobrem qui prius vult, posterius quoque Velle dici nequit. Quando itaque obligatio ad aliquid pretandum aliunde deduci nequit nisi a volu tate ejus, qui se aueri obligare voluit; ad pretium rei dandum, ubi ea interiit, ideo obligatus nemo disi potest , quia se obligavit ad rem dandam. Nullum adeo dubium restare potest
hirca demonstrationem priorem. Obligationes contrahi ne queunt, nisi mutuo consensu aut facto quodam vel non facto, quod obligationem parere debere lex pronunciat: quod non
modo ex anterioribus abunde perspicitur, verum etiam alte
dentibus manifestum est, eum homines vel velle debeant, se alteri esse obligatos, vel quidpiam facere, aut non facere, ut inde obligentur, quoniam praeter voluntatem verbis vel signis declaratam & facta & non facta in illis non datur, unde obligatio aliqua contracta venire possit g. I 8. Part. l. nat. Quando res promissa casu interit inevitabili, nec adest volumias promissoris, utpote qui rem, non pretium rei dare promist, nec adest aliquod ejus iactum vel non factum , unde
ligatio oriri possit, consequenter obligatio dandi pretii. nulla adest. Haec si perpendimus, nihil obscuritatis, vel dissiculi tis superesse potest circa demonstrationem posteriorem. Immo propositio praesens adeo manifesta videtur, ut sne probatione admittenti videatur, non alia de causa quam si quis fin-