장음표시 사용
701쪽
tur s. r I. Phil. prassi urim, Nemo alterum induce- te debet, ut legem naturae transgrediatur . TOI. pari. 1. Iur. nat. , adeoque impedire etiam debes, si potes, ne transgrediatur. Quamobrem ut juret, quem de pejeratione aut per-jurici suspectum habes, velle non debes. Enimvero qui abieri juramentum defert, vult ut is iuret s. 89 et . . Iuramentum igitur deseric ci, qui de pejeratione, vel de pedurio su-
ectus est, non licet. . Agitur hic de moralitate actus, quo de peieratione, Vel periurio suspecto desertur juramentum. Qua de causa nul
lam hic attentionem merentur rationes, eorum , quorum in
terest ne pejeretur, aut ad juramentum admittatur, qui per-jurus sit, alio loco utique attendendae, ubi spectandum, qui Sintersit juratum esse.
. 939. An jura- Iuramentum vocabulu sicriptis expresῖm validum es- δε- mentum cabula scripta idem significant, quod ore prolata, quod ne-striptum, mini ignotum. Unum adeo idemque est, sive verba jura tia orae proserantur, sive scribantur Quamobrem si eadem animo jurandi scribantur, adeoque iuramentuin vocabulis scri- , , PtiS eXPrimitur eodem modo valet, ac si viva voce fuissed praestitum.
H Qilonium piramentum Vocabulis scri t. expressum valia absenti ju- dum eii I. 939. , absens vero absenti scribere potest, ideo rara postia pater, flesse s sentem absentι juramentu- m titeris deferre jorare.
Nulla sane ratio est, cur juramentum scriptum non ejusdem valoris esse debeat cum eo , quod viva Voce prosertur: neque enim eiscacia ejus ullo modo dependet a fgnis, quibus animi tui sententiam alteri significas. Quodῖ motibus sistennitates quaidam accedant, idem non sunt juria naturalis
702쪽
De Assi veratione , Iurejurando Volo. 6 3 .
nee ad eius valorem quicquam conserunt, quamvis suam in
jurando habeant utilitatem. Sed de his dicere non est hujus loci g. 94 I. In mimam alterius jurare dicitur, qui nomine & mandato D animam absentis jurat. Eierius ju-E. gr. Titius absens jurare debet Maevio. Is mandat γαιθ. pronio, ut nomine suo idem juret.. Dicitur Sempronius jurare in animam Titi io . 942M Iramennum in animam alteri praesitum vadidum ess Ete- jura-nim unum idcinque est, sive animi tui sententiam quocunque in in cassi alteri significesper literas, sive viva voce alterius, qui annuam a ut hoc faciat voluisti. Quamobrem cum juramentum per li- terius prateras significatum validum iit . 939.); validum quoque sit se debet juramentum,. quod viva voce alterius praestas, cta vati umia 'hoc demandasti. Enimvero qur nomine & mandato alteri- - us jurat, in animam alterius jurat 941 Ergo juramentum, in animam alterius praestitum validum est. . .
Quae de juramento scripto annotavimus not. 6 94o.) de eo etiam tenenda , quod in animam alterius praestatur. Cererum hie juramentum tantummodo in se spectamus nullo respectu habito ad statum civilem, dequo suo demum loco diceturi.
absenti per Eteras jurat . aut alium in animam suam ju- An ρομυ- rare vult, non tamen habet anmum jurandi, pejerat, S qui non sa- tu S perjarit, quo a hoc modo se facturum jurato promittu, 'durus es. Ete-rium locum
nim juramentum validum est, sive perliteras juretur s. 939. siue in animam absuntis ab alio praesic tur s. 94a. . Quodsi ramiato ergo is, qui pes litoraSaurat, aut in animam suam jurari vula,sorino es in
703쪽
non habeat animiam jurandi, moraliter falsum est hane esse animi sivi sentcntiam, quaeu usi bis scriptis, aut viva alterius voce i gni cat. Et si non facit, quod facturum sese in e in literis, live per alium jurato sig lifica v t, utique non facit, quod se facturum jurato promtiit. Enimvero si jurans niora-Jiter fallit in loquitur, pejerat, di si concrari ulla cjus facit, vel id non facit, quod se facturum juraverat, perjurus csi s. 9a6. . Qilamobrem p erat, qui abiciati pcr j iteras jurat, aut alium in animam suam jurare vult, inon tamen habQt animum jurandi, & pcrjurus est qui lion facit, quod hoc modo se s Ucuru in jurat.
Naturaliter nulla differentia cst inter juramentum scriptuiti. R in animam alterius praestitum k intcr iuramentum ipsi jurantis viva voce enunciatum. Quocunque igitur modo praestetur iuramentum, eadem semper religione praestandum. Quemadmodum auramenti semper eadem est essicacia , ita quocue pejeratur & perjurium committitur codem modo. Non nugax crim multos aliter o Pinari poste, ut malitu per literas, aut per alium jurare, quam juramentum Voce propria praestare, ac facilius in casu priori ad pejerandum & perjurium duci, quam in posturiori; sed erronea non recte sentientium opinio nullum veritati praejudicium affert, quamvis in praxi ejus habendast ratio. s. 4944.
Obtesatio est actus, quo quis alteruin per Deum testem veritatis dictorum & vindiccna mendacii ac perfidiae, aut facti cujusdam illiciti, vel per rem aliam ipsi charistimam, veIcujus maxime rationem habere debet, obsecrat, ut x crum dicat, ves ut quid faciat, aut non faciat. Obtestans igitur mundit alterum permovere ad verum ricendum, vel quia faciendum, aut non faciendum, quarteritus scilicet in memoriam revocat mo
tiva volitionis vel nolitionis s. 39o. VIAE. empirJ, ad actum
704쪽
De Asseveratione, Parejurando Volo. 63,
volitionis, vel nolitionis necessaria I. O ch. empir. . Patrio sermone dicimus: einen beschmere n.
Nimirum si per Deum testem ac vindicem alterum obtest mur, eum cogitare jubemus, Deum nosse omnes hominum cogitationes ac certo punire mendacium ac perfidiam, & factum quodvis illicitum, & hortamur, ne poenam divinam in- eurrat. Ita Archi sacerdos obtestabatur Christum ut diceret, num sit filius Dei, Matth. XXVI. 23ώ Similiter si quis ait rum obtestatur per suam, aut per parentes suos, ut verum dicat, vel promisium servet, aut ne quid faciat; is eidem repraesentat labem, quam famae suae sit adspersurus mento oaut persidia, aut sacto alio illicito, & tristitiam parentibus contrahendam , vel labem famae ipsorum adspergendam perfidia aut facto quodam scelesto. Eodem modo facile interpre aridatur obtestatiotium formulas quascunque alias, modo ad intentionem obtestantis animum advertas ct circumstauum c siis praesentis, in quo obtestatio sit. . 94s.
Nisi enim metuendum sit, ne juraturus pejeret, aut, qui jurato promisit, periurus fiat, obtestatione opus non est.
. 946 diuando tui plari um interest, ut alter verum Gat qui merum duendam tibi oblgatar, am ut factu, piae frami 'obi statu licita es. Etenim quando tui sesurii num intei liter verum dicat, & hic ad verum dicendum tibi obligetur; tibi etiam jus est alterum ad verum dicendum compellendi
I. 23. p. t. f. Pur. naid, consequenter licitum est eum perviovere ad verum dicendum, ne S temere hoc facisi a r 7. ,
705쪽
iit propterea ab hoc proposito sit abstinendum
Quoniam itaque obtestatione non aliud intenditur, quam ut alter ad verum dicendum permovcatur, nec utaris niti ino-tivis, quibus alter animum suum a mendacio avcrtae dinet 9ψ4.ή t. 87 io; quando tui plurimum interest, ut ad verum dicendum tibi obligatus verum dicat, obtestatio
Similiter si tui plurimum interest, ut quae alter promittit faciat. & ut sis securus, quost lacturus sit, cum is ad pro-nvi a servanda tibi obligetur I. 363. 433.); eodem, quo ais modo patet, tibi cssc jus cum obtellandi, ut faciat, quae, sic factutum promittit, consequenter in hoc etiam casu obtestationem licitam esse. βαθὰ erat alteram.
Nimirum obtestatio temeraria non est, quando necessaria, . enmque in se nil contineat, quod sit illicitum, nulla sane ra- tio est, cur in hypothesi propositionis praesentis minime licita esse debeQt, aut, si per Deum testem ac vindicem fiat. cur ad abusum nominis divini, seu obscurationem gloriae divinae re- serri debeat, cum dcfinitio obscurationis gloriae divinae huic actui parum conveniat 3. IIs 3 .part. t. Furi nar. . I. 9 7.
MPm in. . Euauedo AElterum eHortari debes ne quid faciat, aut in D expriduis. μ' ait ση- m uae fa nae . hoc non facienae ; Austiis luita. Etenim qui alterum exhortari deber, ne quid faciat, aut ut faciat, ipsi signiῖcare debet, seriam sibi & con stann esse noluntatem, ne hoc faciat, ad quod non faeiei obligatur, aut seriam & constantem voluntatem, ut hoc faciat, ad quod faciendum obligatur & adhortationi ac dehortationi jungere motiva , quibus alter ad facicndum, quod facere debet, & non faciendum, quod facere non de
706쪽
De Assemeratione, Iurejurando θ' ' o. 6Π
Quamobrem cum obtestans alterum intendat permovere ad faciendum, quod facere desit, vel non faciendum, quod secere non debet, siquidem habeat animum non faciendi, quod debebat facere, vel faciendi, quod facere non debebat s 944J; obtestatio omnino licita est, quando alterum exhortari debemus, ne quid faciat, aut ut faciat, quando illud non faciendi, hoc faciendi animum prodit.
. Cum ex via definitione intelligatur. obtestationem nil comtinere , quod in se spectatum illicitum sit, neque etiam illici- 'ta diei possit intentio obtestantis in se spectata 9 4.); si judicare velis, utrum obtestatio licita sit. nec ne, dispiciendum tantummodo est , mum sit necessariar neque enim illicita es se potest, nisi quando temeraria f. 278. J , remeraria aurem non est, quando necessui
s. 948. Asseveratio per Deum testem aut rem aliam nobis rissimam, vel magni momenti dicitur Carusatio. qaias.
Accedit ea propius ad juramentura, in quod etiam abri si vim, iuramenti eidem tribuere velimus. Sed cum de his asseverandi formulis jam egerimus in silperioribus cf. 89r. 894. anon opus est, ut de contestatione plura addamus. 949
' iuraro proam us mota δε- no es ineri, si is De iramini Lerit. Etenim si is, cui d jurato promisimus, is his idem sibi praestari non vult, jus suum remittit j. 9 s, , quod , s facere utique potest 1370, constquenter tu ab obligati Ioriis. μι- ne tua liberaris 97. . Oniam itaque necesse non est, minis ut ei praestes, quod ad certiorandam fidem tuam jurato pro
miseras s. si alter, cui jurato quid promisisti, id sibi
praestari non vult, praestandum hoc ipsi non est. Juram alterius gratia . cui promisso facta est, ut tanto se WAH γαμι. Pars IIIJ ΟO OO cur,
707쪽
eurior esset de fide data non .llenda. Quodsi h nota rit, te praestare id, quod sibi promissum est ; juramenti non ea est vis, ut ipso invito praestes, quod ipsi praestandum erat: neque enim ideo, quod te sibi jurare passus est, ademit sibi
libertatem jus ex jurata promissione quaesitum remittendi, nec . - tibi imposuit necessitatem in remissionem juris sui non consentiendi. Horum enim nihil in ipso juramento continetur, cui tacitas conditiones adjicere non licet 9οῖ. . 9so.
matri Quoniam alteri praestandum non est, quod jurato prosi is hoc sibi praestari non vult g. 949. , peIjusus sit, is demum est, qui volenti non praestat, quod ipsi scro promisia Praestiturum promisit s. 9z6. ; si quod jurato alteri omissi non
sim non praestas, quia id sibi prastare via vult, per jurus non es. praesin.
Nimirum quando juras te alteri quid praestiturum , non juras , te id praestare velle . ctiamsi alter noluinit, ut praestes. Quamobrem ubi is debitum remittit, hoc acceptando nil facis, quod est contra juramentum , nec dici potest , te id feci are nolle β. 93 neque enim hoc aliud continet, quam quod animum prinandi promissum, qui tibi est, mutare nolis g. 9o2. . Hunc autem animum non mutas , dum remissionem debiti acceptas; sed mutat alter animum a te debiti solutionem exigendi, cuius gratia sidem tuam ipsi adstrinxisti f. 934. . Facit autem hoc alaer iure suo . III. . adeoque licite S.IIo. part t Phil. 'act. unetv. . Quamobrem quoad te perinde est, ac si servando iuramentum praestitisses, quod praestandum erat, consequenter fidem juratam minime fefellisti, nec ulla ratio est. cur periurii suspicio in te cadat. Quods quis excipiat, te Deo obligatum esse ad praestandum, quod erat prinmissum, ab hac autem obligatione te liberare non posse eum
cui juratum est ; supra jam notatum est not. vos. , falli eos , qui sibi persuadent juramento adstringi fidem nostram Deo ipsique nos obligari ad promissionem juratam adimplem
708쪽
dam. . Unde sua sponte cadit objectio, quae aliquam veritatis . foeciem habere videbatur. ' ' . .
. acccssit.: I Lnimvero si juiam thm actui non obligatorio su- ipei accedit, cum in obligatorium con rtere requit I9o . . . Promissionem itaque conditionatam, cujus deficit conditio, obligatoriam efficere nequit, consequenter conditiostata promissio conditione non existente propter juramentum accedens servanda non est. i odii promissio conditionata conditione non existen--re scrvanda esset, in puram vertenda foret . 46 a.). . Quo-- iam itaque dcficiente conditione propter juramentum ser- r. vanilaesion cit promissio. conditionata neci eam juramentum in puram convertit.
Nimirum si conditionale iurato quid promittis,' non iuras . . mis te hoc praestiturum condicione existente, ast non praestiturum, conditione non existente. Juramento adeo adstringiatur sides 88 i. , nonnisi in eo casu, quo conditio existis, non' vero in altero, quo non existit. Quamobrem s conditio non' e cistat, non prarstando id, quod sub conditione fuerat promis' lam, nihil fit contra juramentum.
' seb conaetione potestat a ex me sui Iurato premisiis
709쪽
ramori is fidem suam a rivi de conditione , implenda. Etenim si sub nomi e conditione potestativa promittitur, promitsor eam protrahe-μ --iis re non debet eo fine, ne quod promissum praestare teneatur nepises sa a., Quoniam itaque jurato promittens fidem si mirim alteri adstringit s. 93 4. ; si conditio potestativa adsit ex parte sui, fidem quoque sitam adstringit de non protrah da asimpletione conditionis potestativae g. 738. . Patet itaque eum, qui sub conditione potestativa ex parte sivi quid promi tit, Mem suam de adimplenda promissione adstringere
Nimirum juramento adstringitur fides de eo omni, ad quod vi promissionis obligaris, quemadmodum ipsa defiiatio ruramenti loquitur cf. 8 s a. . Quamobrem sub conditione pol
stativa ex parte Iut jurans omnino juras, te adimpIerionem conditionis minime protracturum, quin potius eam adimplem di habere animum. Absonum enim foret alterum persuadere veritatis dictorum, Zc non habere animum conditionem adimplendi , sub qua promittitur. g. 9 3.
Ave adyti iam perfidus est, qui facere non vult, quod se fa-nem testa. rum FraVix 936, , qui autem siub conditione potestati-ι-- non jurato promittit, fidem suam de adimplenda --μ, conditione adstringit s. 9sad, consequenter jurat, se eam x, velle o. 738. ; si coaedisionem assim re neglim, vel ejus adimpletissem μαιορ trahit, quisb conditione pote uva ex partesui promisit, utique urus est.
Fidem juratam violat promisser, qui conditionem potest livam ex parte sui adimplere negligit, vel ejus adimpletio. nem studio rorsus protrahit i f. 9sa. , & quidem in casuriori culP lua s 8. parι. r. PM.I Q. uni γ, in posteri ri dolo ros. ra r. i. mitraa. -m. . Quamobrem cum violatio fidei juratae Wrjurium sit f. 937. ; nullum est dinbium , quin neglectus adi lationis conditionis Potestativae,
710쪽
De Asseveratione , Iurejurando Veso. 66I
sub qua prismissum est , sit periurium culpossim, ejus autem - ' ' protractio missio facta peduritum dolosum. Quemadmodum factum dolosum omne pravius est sacto culposo ; ita quoque periurium dolossim multo pejus est culposo. Quamobrem . ubi quis sierit periurus, probe dispiciendum est, utrum d losum, an culposum fit periurium, cumque culpa 3 739. Parti . u.'-.a ima muItos admittat gradus, horum qu que in aestimando periurio habenda ratio est . /g. 9sq. Iura raram amiserium generale quando in I mamentiquid promittitur: speciadae vero, quanta certus in specie promittitur. ι isis ira
E. gr. Si juras te ossiciam tuum diligenter obire velle; jur, mrale dimentum promisiarium generale est: diligentia enim ista reuadra cistatos sub se comprehendit actus, quos singuos distincte tibi noni repraesentas, dum juras. Enimvero fi juras, te proximis nundinis Titio daturum decem aureos; juramentum speciale eae Erit idem adhue speciaIe, si praestetur de actu quodam in specie, etsi non singulari, veluti s jures te sne permissu seperio. ris nunquam iter ingressurum. Non implicat, ut idem juramentum sit simul & generale, & speciale, quatenus plures continet promissiones, quarum aliis in genere, aliis in specie quid
Quoniam perjurus est, qui non facit, quod se facturum Oisisses, juravit o. 9a 60, non Θlum vero non facit, quod se rum juravit, qui actum quendam certum in sipecie promisit, , d res verum etiam qui in genere quid promittit, consequenter sis
juramentum etiam generale, non vero tantummodo speciale Mineni Violat 9340; per iam non modo es viistis Iuramenti mrissariis ieritis, verum et generalis. Quoniam tamen jura-
mentum generale praestans de singulis actibus ad genus istudo ooo 3 rese-