장음표시 사용
671쪽
- miel α, retu ith mahe, non juras, sed tantummodo asseveras te moraliter Verum loqui. Immo nec dici potest te jur re, si dicas: Uerum esse, quod dico, adeo certum eu, quam quod Deus existit, vel vivit, patrio idiomate : Eo malit als ou ist, vel als Moti Iebes, rebe i h mar. Iurameruum non subsistit sine animo jurandi, si quis vel verba jurantis profert s. 87 G, multo minus itaque jurare intelligitur, cujus Verba nuchil significant, quod in definitionς juramenti continetur, aut ad idem requiritur, nisi animus jurandi accedat, qui absque ulla ratione praesumi non potest, nisi omnem asseverationem Pro iuramento haberi eoncedatur, s alteri visum fuerit: quod quam sit absonum, nemo non int*lligit. .
Iuramenti Iuramentum alteri deferre dicitur, qui sussicienter signifi- ritu is quidem velle sese, ut juret. Furamenti adeo detitia est actus, quos cienter significatur nos yelle, ut alter juret.
s. 893. 8ῶ- tauodsi jurammium tisi deferor, es tu sccis, Iam certo veramnam raperte Hcere velli, Pam certum sit rem quamcunque exstire, vel tibi res alias jm caris am esseἷ utique iuras. Etenim si juramentum tibi de- rara intelli- sertur, deferens Vult ut jures s. 89 a J. Quamobrem si re-- gatur, quam spondens non neges te jurare Velle, quod tam certum sit te per Deum, Verum dicere, quam quod res ista existat, vel tibi carissima sit, ροist jorare ut hac ratione declaretur, juramento non esse opus; sed nu-isis distri de asseris, te Verum dicere velle tam certum esse, quam ce tum sit rem quamcunque existecte, vel tibi carissimam esse te jurare velle tacite consimiis s. 66 o. pari. I. Phil. 'act. unim. .
Quamobrem cum verbis quibuscunque jurari possit, modo iisdem tribuatur significatus, qui vi definitionis juramento convenit . 889.);-jures, si juramento tibi delato dicistam certo verum esse, quod verum dicere velis, quam certum sit
672쪽
De Assveratione, 'rejurando eae Volo.
sit rem quamcunque existere, vel tibi carissimam esse, dubitandum non est. E. gr. Si quis desideret ut jures, verum esse . quod dicis, is utique vult ut probes veritatem dictorum per Deum testem ac vindicem mendacii & perfidiae, nisi verum dicas g. 8sa. consequenter ut te ipsi obliges ad dicendum verum f. 88s. & te ipsum ad idem sub poena divina mendacii perfidiae s.
88o. 8sa. o Quamobrem frespondes, quam cerium est De- um eXistere, aut vivere, tam certum quoque esse quod verumst hoc quod dicis ς is non aliter accipit verba tua , quam tanquam sormulam iuramenti, dc te animum jurandi habere, ex iis colligit, fi quidem in iis acquiescit, nec aliis verbis sibi jurari vult, cum non aliter praesumere possit, quam te animum j randi habere. Verbis adeo tuis tribuit fgnificatum juramenti,& re quoque eundem iis tribuere contra tu pro vero habetur, v
pote prose entem verba, quae pro formula juramenti haberi possinr, s in hoc conveneritis 3. 889. r id quod a vobis ni mintelligitur, quia jurare jussus haec verba prosers. Eodem modo te jurate in hoc casu pater, si dicis, quae a re dicuntur iam certo vera esse, quam certum es solem existere I. 89o. . 894.
Si quis, suramento sit non de Ato, Hcarneum esse testem suum, di provoca-- d myaliter verum loquatur ; is non 'rat. Etenim quod mo-rio a Deumraliter verum loquatur, probat per Deum restem, sed eum tanquam re- non invocat tanquam vindicem mendacii ac perfidiae, nisi Vesem si Ἀ-rum Ioquatur, cum juramento non delatoper Nou. nulla ad- ramorum. sit ratio, cur verba tua ad hunc sensum extendi debeant s. 89 a. ta, V q. s6. DL . Enimvero qui Deum tantummodo testem este suum ait, quod moraliter verum loquatur, nonvcro simul eundem invocat, tanquam vindicem mendacii ac
perfidiae, si verum non loquatur, is non jurat I. 8sa Οὐ Ergo si quis juramento sibi non delato dicit, Deum esse testem si lim , quod moraliter verum loquatur, is non jurat,
673쪽
Nimirum si dicis r Deus testis meus est, quod Tithiminori oderim, non aliud significare vis quam hoc , quod dicis, esse
certissimum, non vero animum hines iurandi. Nue ulla est
ratio, cur pro juramento hoc liaberi possit ab eo, cui hoc dicis. Qiiod si quaes veris: Qii id ergo sit, si juramentum non
sit' ego respondeo, este asseverationem staminam. Provocas, enim ad conscientiam tuam Deo omni scio perip di tam . adeoque veritatem dictorum probas per conscientiam testem, cuius testis quoque esse potest Ipse Deus, qui intima h5minum, scrutatur. Erit igitur utique alleveratio Ly. 83 I. , eaqqesumma, cum testimonium conseientiae majus esto nequeat, quam
quod ne a Deo quidem in dubium vocari Possit. 'sos . juramento sibi delato dicis, Soam .esse testem hum, verba, Deus quod morabier verum loquatur; is jurat. . Quoniam enim jura- est sume-snentum tibi descitur, tu non negans te iurare velle, *d r in sint iura-spondens Verbis, quae juramento inlunt 83 i . ,. idem acce-merium. ptare intelligeris a. . Quamobrem cum animum jurandite habere recte sumatur, nec hisce verbis jurari repugnet g. 889. i si juramento tibi delato dicis, Deum csse testcm tuum, quod moraliter verum loquaris, utique juras.
Nimirum si ad Deum tanquam testem provocas , hoc se- ri potest vel animo jurandi, vel animo non jurand . sed asse. . vorandi. i In casu .priori verbis trihuendus est fgniscatus ju. . ramenti; in posteriori autem fgnificatus asseverationis. Utrum animum juraodi Labeas, necne, gratis sumi nequit, sed ex. circumstantiis colligitur. . Si tibi desertur iuramentum sormula non praescripta, sed in arbitrio tuo re icta ; . quando non negans te iurare velle ais, Deum esse tu stem tuum, hanc jurandi sermussam elegisse videris. Nosti sane juramentum ti bi deserentem pro juramento habere verba tua, quia te jurare
volens in iis acquiescit. Quods ergo tu pro juramento ea dem haberi nolles,. hoc utique indicandum erat. Te itaqReiurasse pro vero habendum. f. 896. Disilia oo by in i rie
674쪽
De Asseveratione, Iurejurando Volo. 623. s. 896.
In or mla iuramenti non debet certa quaedam poena mendacii δε Mi amae pressa temporalis in jecie exprimi: a Christianis tamen jurari sit Deo mea 'potest sub poena damnationu Hernae. Etenim poenae temporales nam rem . vi nexus rerum hominibus accidunt s. 3Oἐ.pars. I. Phil.Waci. ratem ρυ--ιυ. . Quamobrem si jurans in formula juramenti certainfensi ab quandam poenam temporalem mendacii ac perfidiae coprimit, ante. cum ignoret, quaenam in rerum nexu contineatur, Vult ut, Deus eundem in gratiam sui mutet. Quamobrem cum hic rerum nexus sapientia ac bonitate divina sit constitutus I. T4 l .part. I. Theoc nat I idem Vult ut Deus agat, quod sapienti e ac bonitati ipsius parum convenit, consequenter quod ipsum minime decet g. 3 3a .part. l. Neol. naid, adeoque non velit, quod ipse vult . 3 3 s.flari. I. Theo nat. , sed quod ho- . mo fieri vult. Enimvcro cum voluntas Dei homini loco pr prior voluntatis esse debeat β. 97 . Neo nat. r, hoc velle minime licet. Patet itaque in formula juramenti certam quandam poenam temporalem mendacii ac perfidiae in , syecie exprimi non debem. Guod erat unum. Christiani credunt, Deum mendaces ac perfidos post hanc vitam poenis aeternis assiCere. Quamobrem dUokens . jurejurando in se poenam damnationis aeternae, nisi moraliter verum loquatur, non vult nisi ut Deus agat voluntati suae convenienter, consequenter cessat ratio, cur poena quindam temporalis in specie, adeoque & poena damnationis aeternae in te deposci minime possit. Patet itaque Christianum , sub poena damnationis aeternae jurare posse. α-σα alterum.
Si quis veritatem determinatam contingentium, quam ea Misbent ri 3. Cosmia. , non agnoscit, nez quomodo Deus per nexum rerum omnia gubernet in hoc universo sota pari. r.
perspicit, sed quia rebus i h universo ita provi- inoli Iur. Nat, Parilita Kkkk. det.
675쪽
quam Deum jurare non det, ae si ad ea, quae fiunt, attentus hodie demum decern ret, quid facere aut permittere Velit 3. 9 3 8. part r. I Deianat. , eum quoque falso jurantis poenam, quam in se deposcit, decernere posse arbitratur; is poenam hanc in nexu rerum contentam& eidem convenienter ab aeterno jam definitam non agnoicit, consequenter voluntati divinae non adversari putat, quod poenam certam temporalem in se deposcat iurans. Quodsi ergo hoc faciat , iuramenti equidem eiscaciae nihil detrahit, cum metus poenae subsistat ; attamen peccat s. Ἀ O. pari. r. Phil. pra I. ωσιν. . Salva tamen Veritate, ubi quis fuerit hebetior, quam ut eandem capiat, stante errore informari potest, quod non liceat poenam certam temporalam exprimere in formula
aurandi, quia scilicet voluntati divinae relinquendum, quid fa-pientiae suae convenire judicet poenam mendacii ac periurii temporalem exacturus. Sed de hisce disertius dicetur in Philos - phia morali, quando de Veracitate agetur.
. 897ω Si quis per res alias, quam per Deum Iurans, eas si noxias imprecatin se vel in iis puniri ae ostis ς juramentum in iram est.
Etenim si quis per alias res, quam per Deum jurans eas sibi noxias knprecatur, veI in iis puniri deposcit; is in formula juramenti poenam certam rempora Iem in specie exprimit, quod per se patet. Sed in formula iuramenti non debet ceriata q*aedam poena temporalis mendacii ac perfidiae ni specie exprimi f. 896. Illicitum adeo juramentum est, si quis per res alias, quam per Deum jurans eas sibi noxias impreca. tur, vel in iis puniri deposcito
Quae paulo an e de iuramento certam quandam poenam temporalem in specie eominente annotata sunt r. 896. , ea aliam intelligenda sunt de juramentis per rea alias, quam per Deum factis uo sensu, quem exprimit hypothesis propositi inis praesentis. Peccat, qui per eas ita jurat, ut eas sibI noxias
preeetuo vel in iis puniri deposcat ; os actae tamen jur,
676쪽
De Asseveratione, Iurejurando Volo. 627
menti nihil detrahitur: manet salva tam obligatio, qua seipsum sibi 3. 38o. , quam qua se alteri, cui iurat, adstringit ad dicendum verum f. 88s . . Immo si falso juret, metuenda quoque ipsi est poena mendacii, perfidiae ac obscurationis gloriae divinae, quae Deo visa fuerit. f.' 898. Brans sibi mala imprecari.Kegsum execrari minime agetis I impreea. sed paream mendacii, perstriae ct obscuratisnis gloriae diis, a Deo δε-siones Scretum in se deposcit. Etenim qui sibi. mala imprecatur, is de- execrationes clarat velle lase, ut certa quaedam mala sibi eveniant . 86 3A iuramenta& si seipsum execratur, mala haec majora sunt s. 86s.). For-bcite ins mulae igitur juramenti inserit poenas temporales certas in sp ransuricie & iisdem aequiparat aeternas post hanc vitam, si eas vel specifice determinat pro suo arbitratu, vel eas tanquam Voluntate sua determinandas spectat I. a 8 s. para. I. m. 'a Limυ. . Enimvero illicitum est juramentum, si in formula ju- randi exprimitur certa quaedam poena temporalis U. 896. . consequenter etiam aeterna specifice pro suo arbitratu dete minata, aut in genae tanquam a suo arbitrio pendens spectata. 4iamobrem jurans libi mala imprecari & scipium execrari minimc debet. αuod erat unum. Verum enimvem qui jurat, agnoscere debet ac pro cedito habere, Deum punire mendacium, perfidiam & obscura. tionem gloriae suae j. 87ι . . Quamobrem ubi eum invocat tanquam vindicem mendacii, perfidiae & obscurationis gloriae suae 8sa. 87 a. I tantummodo declarat, se poenam
mendacii, perfidiae & obscurationis gloriae divinae a Deo decretam mereri ac subire velle, siquidem falsum dicat. I rans itaque poenam mendacii, perfidiae & obscurationis glo- riae divinae a Deo decretam in se deposcit. oderat alteram.
Iuramentum adco ab imprecatione α execratione distingui
677쪽
liquet, 3c scriptura etiam in abnegatione Christi a Petro secta distinguit Matth. XXV. a 4. Cum antea asseruerimus, Christianum sub poena damnationis aeternat jurare posse f. 896. ,
non autem majus malum damnatione aeterna homini obtingere possit: execrationem sui omnium maximam in juramento admittere videmur 3. 86s0. Quamobrem forsitan erunt, quia majori ad minus argumentaturi contendent, licitas quoque eL. se debere execrationes sui minores. adeoque etiam licitum esse
sibi mala imprecari s 863. 863. , siquidem liceat se omnium maxime execrari. Enimvero hi non attendunt ad ea ani- 'mum, quae tam in aemonstratione de illicito juramento poenam certam temporalem in specie continente & juramento li- ' cito Christianorum sub poena damnationis aeternae g. 896. , quam in demonstratione praesenti quoad poenas aeternas continentur. Nimirum aliud est habere animum se submittendi poenae divinae, siquidem verum non dicatur, aliud vero est . hi metipsi deceruere sub hac conditione poenam ejusque execu tionem Deo demandare, quasi Deus non haberet jus punien- di, nisi a jurante in ipsum fuerit colIatum. Declarat itaque jurans, Deum mendacium, perfidiam ac obseurationem Πω . minis sui puniturum juste, ut nulla sibi sit conquerendi causa, squidem poenam incurrat. Haec probe notanda sunt, ut hui- mius perspiciatur, juramentum nihil continere, quod ossicio cuidam erga Deum, vel erga seipsum repugnet, modo idem perverse non interpretemur: io quod inprimis ad tranquillandam conscientiam eorum facit, qui, cum a juramento notas iis intellecto abhorreant, ad jurandum tamen compelIuntur.
Sed de talibus disertius dicere non est hujus Ioci.
g. 899. aeno Si promusio de vero dicendu datis dexteris vice juris iurandi ramis, δε- facta 'obaramento accipi deber, ita promittens jurar; s vero pro iis sxteris modo ad ingenia fide uam alteri, mn juras, sed tantummodo haec
factu sit δε-yromissio assueratu es. Etenim si promisso de vero dicendorareretum, datis dextoris vice jurisjurandi saeta pro juramento accipi de-
678쪽
De Asseveratione, Iurejurando Voto. 629.
bet; eidem tribuitur significatus juramenti. Enimvcio non bis quibuscunque, adeoque etiam lignis aliis, quae vocabulis: t.
aequipollent, jurari potest, moelo iisdem tribuatur lignificatur, qui vi definitionis juramento convenit . 889. . Qua re si promissio de vero dicendo datis dexteris vice jurisjurandi facta pro juramento accipi debet, quin ita promittens jur asseintelligatur, dubitandum noli est. moderar nnum. Enimvero si promisso eadem tantummodo haberi debet pro modo adsiringendi fidcui sitam alteri, cum hoc nuda promtisione obtineatur s. 76o.); pro iuramento non accipitur, adeoque nec eidem tribuitur significatus, qui vi definitionis juramento convenit. Quamobrem nec ita promittens jurasse intelligitur . 349. Di . Od erar sicandum.
Denique si quis velit, ut vice iurisiurandi datis dexteris promisso fiat de vero dicendo, is de veritate dictorum ab que istiusmodi promissione dubitat s . 43 7.Zara. a. πρα nat. . Enimvero si quis dubitat de veritate dictorum, ea probari nequit nisi per conscientiam, aut Deum testem l. Quamobrem cum promissiu de vero dicendo datis dexteris facta accipi non debeat pro juramento per hi t. adeoque probatio veritatis dictorum non desideretur per Deum telienasset', istiusmodi promissio habeatur pro probatione per conscientiam restem facta. Ast probatio per conscientiam testem facta asseveratio est . 8s r.). Quamobrem si promissio de vero dicendo datis dexteris facta vice juris urandi tantummodo accipiatur pro modo adstringendi fident
suam ἱ ea pro asseveratione habenda. mod eras Ieratum. ἄTidem datis dexteris adstringere non solum hodie apud nos reeeorum est; sed olim apud omnes quas gentes receprum fuisse constat. Inprimis apud Pelias firmissimum hoc fuit fidei
vinculum. Unde Diodorus i. I 6. c. 43: dextra, inquit, certissi
ma fidei apud Persas arrha est: id quod Antiq. Jud.
679쪽
lib. rg. e. I a. de Parthis refert. Quod vero etiam veteres pro- , anissionem data dextera factam pro juramento accipi voluerint. ex iis liquet, quae de Cro foedus cum Hireamis faciente narissat Xenophon: Dicebant enim ad obsides actu. tum hinc prosem, hac nocte vobis adducere volumus. Tu modo Diu testibin sidem nobis dato , dextramque jungue, ut, quae abs te acceperimus, ad alios etiam asseramus. Promissio. Dis adeo data dextera factae tanta olim ruit apud multas genses religio, quanta juramenti esse potest : id quod inde erat, quod adeo detestabilis habebatur qui fidem data duxiςra ad- itrictam fallit, quam qui pejeraVir.
u, amena Promentum asertorium est, qt d praestatur de veritate1,m .ser- di totum, quibus aliquid nude affirmatur, vel negatur. Astio iom ouio m/ssoriam Vocatur, quod praestatur de veritate dictorum, quia si, bus aliquid promittitur.
Ita fi juro, me hoe non fecisse, vel nihil mihi eonstare de facto quodam alterius, vel alterum ea secisse, quae dico; juramentum assertorium est. Ast si juro me tibi hoc praestitirum, juramentum promissorium est. Nimirum qui jurato promjttit, per Deum testem probat se moraliter verum loqui, dum promittit, . . 9O .
. a bati Mibβ υρ mittit, per Deum testem ac vinctem --Γρυ- ,-jab is σω - hinc tibi ρ μηαι Η se praestiturum dicit, iei non facient, quod se non faraurum dicis. Etenim qui jurat, is per Deum testem probat se verum dicere & cum invocat, tanquam vindicem mendacii ac perfidiae, nisi verum dica, M. 8 s a. 8 3 3. . Enimvero qui alteri promittit, sic quid ipsi pro stiturum esse a 6 i. & in hoc proposito se perseveraturum declarat g. 366. . Quamobrem qui jurato promittit, per Deum testem ac vindi ' in mali prolist sibi esse animum haec
ipsi praestandi, quae se praestiturum dicit, vel, si promisso sit
680쪽
rei negativae, se habere animum non diciendi, quod st non facturum dicit.
Qui alteri quid promittit, eidem verbis declarat, quinamst animus ejiis in praesenti de suturo quoad certas prae statio nes. Prodiit ergo alter dubitet de votitate dictorum, ac ideo de ea certus fieri vellet; ejus potissimum interest noso, quod habear animum in hae voluntate persistendi, quem in praelemti declarat, δc certum esse, ne eundem in posterum mutet. Quoniam igitur hoc probari nequit, nisi per Deum testem . 3. 3, 3. , nec probatio haberi possit pro certa, nisi necessitatem qu .mdam animum non mutandi sbi imponat promissor, id quod fit Deum invocando tanquam vindicem mendacii ac perfidii s . 88 o. huj. & F. tr 8. piari. r. Phic pracl. untυ.)ὴ ju- ramentum promissorium potissimum re icit animum praestam
di id, quod se praestiturum dick pro suar. s. 'Oa Iurato promutens iuramen o suo confirmat, se animum p - ooidnam sand , quem labet, mutaturum non esse, seu in praesenti Voluntate Janienio servandi promisum perseverare vella. Eteni in probat, promissioris
animum haec tibi praestandi, quae promittit ,- 9Q - - co metunniam vero dicere nequit, sibi hunc animum csse, nisi velit in praesenti voluntate perscverare; juramento omnino probat, se in hac voluntate tibi praestandi, quae dicit, persevcrare vcule. Enimvero haec perseverantia iri proposito praestandi id,
quod promittitur, jam inest ipsi promissioni f. 366. . Quamobrem jurato promittens juramento suo probat verum csse, quod in proposito praestandi id, quod promittitur, perseverare vest, consequenter eodem id confirmat. Nullum iuramentum alium habere potest finem vi desnutionis g. 8saJ, quam ut is, cui juratur, certus radiatur de veritate dictorum, de quibus dubitatur 3. 8 s 30. Quam ob rem quae vi verborum, quibus promittitur, adversus promis x krem pro vero haberi possunt 3. 4a ea omnia juramo