장음표시 사용
681쪽
lo confirmantur, non plura, nec pauciora. Quamobrem cum promissor habere debeat animum in proposito praestandi id, quod promittit, perseverandi 3. 366. , sine quo nulla concipi potest promissio; juramento promitaris promissarius reddi debet certus, eum in proposito praestandi id, quod promittit, perseverare velle. Invocat Deum testem, cui omnia certa sunt & qui falli nequit; cumque Deus testimoniumnon actu perhibeat, ad quod provocat iurans, eum invocat vindicem mendacii ac perfidiae ne de veritate verborum, quibus juratur, dubitetur. Facilius autem iuranti creditur, quod vera dicat, quia poena mendacii ac periuriae eXasperatur per poenam obscurationis gloriae divinae superaccedentem, siquidem falsum dicat iurans s9. 872. . Haec ex notione juramenti consequuntur: quae autem ex eadem deduci nequeunt, ea gratis sumuntur.
s. 9O3. jura- Pramensum non .novam producit obbet uionem aliquid Ara. mentum standi ei, cui juratur. Etenim juramento tantummodo te obli-
producat gas ad dicendum verum 8 8 s Et si jurato promittis, v obligario- rum tantummodo esse probas juramento tuo, quod habeas a-nem Wa- nimum alteri praestandi, quod te praestiturum dicis 3. 9oi. ,s.8H. ac in hoc praestandi proposito perseverare velis s. 9oa. . Quamobrem nisi dicta, quorum Veritas juramento probatur, praestationem quanda4 contineant, ad quam aliunde sis obligatus; ex juramento nulla nasci potest obligatio alteri, cui juratur, 'uid praestandi, consequenter juramentum nullam istiusmodi obligationem producit. Quodsi dicas, posse me iurare, quod Titio daturus sim
decem aureos, cumque negari non possit, me eos ipsi dare debere, juramentum producere obligationem dandi Titio de cem aureos. Enimvero quis non Videt , verbis jurantis ine
se promissionem s. 36 I. . & ex promissione nasci dandi obligationem s3. 363.2, ad quam acteo juramentum nil confert, quod tantummodo producit obligationem moralitis vεrum in loquen-
682쪽
De Ase verationes Iure rori s Volo. 633
loquendi, quando Titio te Mem aureos daturum dicis. ' 38s- , tur pro vero 3. 4a 80. quod subinde ex juramento,quae ad promissionem accedit, intelligatiar verbis Titii persectam contineri promissionem. s. 9O4.
Quoniam juramentum promissorium non novam producit obligationem ei, cui juratur, aliquid praestandi s. 9o a. : enm ex
si actas non oblienario super aucedit, eum in ota aurium converte
Vulgus equidem ses persuadet, eam esse iuramenti vim, ut actum non obligatorium in obligatorium convertat, &falsa hac persuasione nascitur abusus juramentorum: qui quo. magis detestandus. eo firmius tenendum, vim istam iuramento lalso tribui.
. s. 9os. Quoniam juramentum adtiam non obligatorium in obli- 'amissis gatorium convertere nequit 3. 9o3. 9 pu ante juramentum non valida validus non es, per juramentum validus fleri nequit, consequen-pre μυ-rer nec romissio, qua per ρ valida non es, per iuramentum valida mentum fieri putem flat valida.
Gratius lib. a. c. I 3. f. I 4. statuit, juramento Deo obligari jurantem ad praestandum, quod dicit, etiamsi non obli- gatus sit ei, cui juratur. Enimvero cum juramentum non liud involvat, quam quod Deus testis esse debeat, jurantem vera dicere, dc poenam mendacii ac perfidiae justus vindex exe-' qui debeat, quam actibus hisce vitiosis statuit, nisi is vera loqua . . tur eamque acerbiorem propter poenam obscurationis gloriae suae superaccedentem I. 8 a. ; non video, quomodo hinc inferri possit, hominem sese obligare Deo ad praestandum id, quod dicit, & in ipsum transferre jus hoc a. se exigendi 3. 23. . para. . Iur. no.). Non juratur Dei cavi, sed hominis, qui de veritate dictorum dubitat, nec nis jurato credere vult.
683쪽
Quoniam promissio invalida per juramentum valida fieri nequit 9os.); promissio autem invalida cst, quae sit sub conditione turpi 6. 494. , cui error dat causam 369. quae vi vel metu extorta fuit . 376.), qua promittitur factum vires tuas transcendens 6360; etiamsinmisiani sub
conditione turpi factae, vel cui errar causam dedit,. aut quae metu extorta fuit, immo qua factum vires tuas. transcendens Promittuor ea tamen in diri Quando itaque de promissionis validitate aut invaliditate j dieium fieri debet, juramentum prorsus seponendum, nec ejus . ulla in hoo serendo habenda ratio est.
Ex juramram promissoni superacredente crem cogelim , ea, esse per ritam. Etenim qui jurato promittit, per Deum testem ac vindicem mali probat, sibi esse animum haec tibi prastandi, quae dicis β. 9oa d, & confirmat, is in promitto ea tibi praestandi perseveraturum soa. , consequenten sufficien- . tes indicat, se ad haec praest dum tibi velle ine obligatum adeoque in to transfert jus id a se exigendi, nisi steterit promissis . a 3 9. pari. I. Hae ρυιλ --υ.9. Quamobrem cum se tibi obligaverit ad dicendum verum . M.f.), tu dichorum veritatem pro certo recte habes. Quoniam tradue presecta promissio est, quando alteri sescienter declaras, te ipsi quid praestare velle, ae in ipsum jus transsera a te exigendi, ut praeq. stet, nisi tua sponte praestare velis s. ex juramcnto . promissioni superaccedente certo colligitur, eam esse per
fictam. Iuramentum adeo promisi um arcet exceptiones , quae sieri poterant ab eo, qui promissis stare non vulr, quando dii-hium videri Poterat, num Persesita suerit permissio. Et sor-
684쪽
-Jut re is debra, ea vera esse quae dicis g. 8 a. o ne mensum em. dictorum.veruate alter diitare post s. 833. , cui ceptiones ac hoc te ipsi obligas jurejurando . 88s ), & quidem teipsum ebricii es. sub Paena metallacii , mrfidiae ac obsicuratiouis gloriae divinae Mi Maria .r s. 8Sa. 87 a. H8o. . . Quamobrem uon alia mem tua esse erat. ς colligitur, quam quae verbis tuis significatur, vi quod iisdem
- significatur pro vero contra te habendum sine ulla exceptione ac conditione. ' Patet itaque juramentum arcere Omnes tacitas exceptioncs ac conditiones. . . Nimirum si tibi non praeesse ea. Eierit mens , quae verbisi i dignificatur, Aliis adhuc verbis significari debebat, quaenam lapis ' 'a onenda st conditio, vel quaenam adjicenda exceptio : quod . . . Cum non facias, ubi dictorum veritatem alteri probare & de ea ' . eundem certum facere debes, tuque ad hoe faciendum te ipsi iobligas, nec alia admiret debent, quam quae verbis istis signi sieari possunt. Quamobrem mec ultra id te alier δεῖ obliga. - - tum habere potest, quam quod verbis tuis praecise significaturi
mee tu adversus eam obligationem, quam Verba tua aperte i .muotur, ' cquam excipere Vales. Patet . adeo usus jur
.menti in promi'onibus & aliis assibus obligatonis, eis ab eo' minime pendeat obligatio.
s. . 9am In iuramentis non admittuntur reservationes mentales. An in imm
seruationes enim mentales illicitae sunt omnes, quando salsi1-mento adloquium illicitum . a 38. , consequenter qaando moraliter mittantur falsum loqui non licet s. 13 6. . Enimvero. juranti morat, reservati
685쪽
M, teri, insessum loqui non licet s. 8 s et . . Ergo nec in juramentis
admittuntur reservationes mentales. a
ostenditur etiam hoc modo. Iuramento nosmetiples obligamus ad verum alteri dicendum, cui iuramus s. 883. , consequenter ad animi nostii sensia significanda iso.2. Sed reservationes mentales illicitae sunt; quando ad animi nostri sensia alteri significanda obligamur a 37. Ergo et iam illicitae sunt, quando juramus, consequenter in jurame
tis non admittendae. Quando ad animi nostri sensa indicanda alteri obligamur, r lavationes mentales respectu ejus, ad quem serino dirigitur,
mendacium sunt s. a 36. . Quis ergo iisdem in juramentis concedet locum, quibus sub poena divina mendacii fides de v ro dicendo adstringis F. 8sa. 88 I. y
verba μrantia severe debet in eo significasu, quem iis veris ,- tribuit iis, cui juratur. Etenim qui alteri jurat, ipsi veritatem ranii. f. dictorum probare debet per Deum lcstem ac vindicem men-mere debeo dacii I. 8 s 8 3 3. . .amobrem cum is, cui juratur, ve binari. ba jurantis non in iligat nisi in eo significatu, quem iis tribuit ; jurans quoquc verba jurantia in eo significatu sumere
debet, quem iis tribuit is, cui juratur, seu, quod pGinde est, quomodo intelligi ea ab ipso novit.
Nimirum qui vult, ut jures te verum licere, is certias esse vult, eam esse animi tui sententiam, quam ex verbis tuis tibi esse colligit. Non igitur vult, ut tu jures, aliam esse sententiam tuam, quam ipse animo concipit. Iuramentum adeo s rei mera illuso, squidem tibi jurare lioeret, tibi aliam esse sententiam antami, quam es re putat, aum jurare debes, quod ea sit, quam Putat alien. 9 II. Dissiligod by
686쪽
Quoniam juram verba jurantia sumere debet in eo signi- Verba b ficatu, quem iis tribuere novit alterum, cui jurat g. 9 r i. i is
verba, quibus jurat, non detorqu- deber, contra manifestum e lienumsων undem significatum in alienum, ur falsam loquendo ex more ejus, sum de sir civ juratur, verum se locutum pia et ex mente sis. ι re num Repugnat hoc e diametro pacto de vero dieendo, quod tu. V MI--- ramenrum continet f. 8 34. P. Cum enim pactum omne con- D. ventio quinam si h. 7 88. , vero inter se conveniunt, in idem consentire debeat f. 699. ; pactum de vero dicendo requirit ut verba jurantia in eodem a jurante & eo , cui jur , tur, sumantur sgnificatu. Tum enim iurans consentire intelligitur, quando vult jurare, quod ea fit atami sui sententia, quam is, cui jurat, ipsi esse vult, aut putat.
Similiter quia jurans verba jurantia sumere debet in eo ne dum significatu, quem iisdem tribuere novit alterum, cui jurat f. eidos memsio. , cum is, qui juramentum defert, stibi jurari velit s jὸω -H.ssa. ; verba Iuroris accipienda secundum mentem deferentis. Juraniis a
Adque adeo hinc etiam patet, aequivocationem nec 'reaba ripienda,lem, nec mentalem admitti in juramento, ut verba alium sor- iuramento uantur sgnificatum, qui sit a mente deserentis diversu ialato. I. 933.
Dinamentum G re illicita factum non obligat adpro=-- . ruramen Etenim si id, quod te acturum dicis, illicitum est, ad id n m a-ioisia rei endum obligaris s. Irogari. I. PHLpra I. unis. . Sed nemo
se ab obligatione sua liberare potest g. 674. . 'Ergo nec ruis, juramento se obligare potest ad id praestandum, ad quod non
agendum obligatur Iuramentum adeo ex illicito non sacere potest licitum. S ne si hoe fieri posset, quidvis tibi licitum foret, ut facere posi Lllt 3 ' sese Dissiligod by Cooste
687쪽
' Ses, quod lubet. Neque elum aliare 'pus seret . quam ut ' .. aurares te hbc agoe,elle, ac protinus ii ret, Au antea non licebat Q e. . iam plum .eddem modo intelligitur, de non - facto quocunque. Pecc. qui miae jurat : Gd bis peccat, uui . . .facit, aquod malc iuratum. Stolida est eorum religio, qui sibi metuunt ad cena divina pol sidiae , non vero metuunt 'a Poena. divina inobedientiae & scelerum. Stolida qdoque est eorum de' existimatione opinio, qui maluntesse inol inuentes liga Deum' ac scelerati , quam perfidi. videri. Sed de disertius dicen. 'dum in Philosophia morali, ubi actuum vitiosorum urpitu-' do intrinseca graphice delineanda, ut quam iidem sint Aetestan-' hi tanto dilucidius constet. is s. . 914.
Iuramentum.de re Ascisa illicitum est. . s o ls enim: id, de ibin ri re juratur, fuere illicitum, ad .d omittendum obligatis s.
de te illicita habeas attin vim actum illicitum dommisiqndi ' g 1 2. ; de re illicita jurare non d e, adeoque iuramentum de re illicita illicitum 'est j. 37 o. ρσt. I. Phil unis. .
. Iuras te injuriam tibi illatam vindicaturum cupiditate vindi. ctae addiictus. Cum cupiditas vindictaea enatorali prohibea 'tur g. 948 Pan. t. Jur. nat. , de re illicita Juras cf. 1 p. 'Phinnias. - . . duramentum itaque illicitum. .
688쪽
De severatione, iure urandos Voroo 639
eum temerarium sit a 27. , tam ere autem. jurare non lice: 278. P Omnc juramentum actui non obligatorio stifcr- accedens illicitum est.
Cum s3 omni facto temerario si abstinendum, immo ne i meraria quidem. Verba proferro liceat a 78. Deum temerario invocare licet tanquam testem vetitatis divo- ,rum & tanquam vindicem perfidiae: id quod faeit jurans g sa. , eontra reverentiam Deo debitam I I 8a. I, 33.- ς,κJur. nar.
. . F. 936. is, vel Iui, et adterius piarimum inferest ue s teritu e d suram suorum is sit certus, asseveranti tamen credere non visis; ,-ramentum
ramentum Luitum es. Etenim si tui, veI alterius PIurimum ii, sit licitum. terest , ut de veritate di rum is sit certus, de ca vcro du- . . hitae; aut id probandum est pos conscientiam, aut per Deum . testem j. 3.), consequenter vel asseverando g. 8 s i vel jurando s. 8s a. ./ Quoniam itaque asseveranti credere non vula per hypotin veritas dictorum aliter probari nequit rusi jurejurando, consequenter temerarie non juratur, ut propterea a juramento sit absti endum . 278. Enimvero cum jurans profiteatur, se pro certo habere, quod mus norit cogi- . Tationes suas non minus, quam Verba ore prolata, dc rnend Cium ac perfidiam, immo obscurationcm gloriae suae puniat g. 8 7 i . , &'poenam eam mereri, nisi verum loquatur, ac se eandem lubenter, prout debet I. Io I F. part I. Iur. nat. se
subire velle, si idem mendacii, perfidiae ac obscurationis gloriae divinae fiat reus ; juramentum ipsimi nil continer, quoapro certo habere ac ore profiteri illicitum fit not. s. 8 r.). ' Quoniam ita e , cum ves tui, veI alterius pIurimum inter' st, ut de veriste dictorum tuorum hic sit certus per L; ιλ
α animi tui sensa alteri palcfacienda obligaris , alio
689쪽
autem modo quam jurejurando hoc fieri non potest per dem. quin lege naturali tibi detur jus jurindi dubitandum non est
o. IS9. pari. L. Phil. ---.2. Licitum adeo est juramet tum, si vel tui, vel alterius plurimum intersit, ut hic de verbiate dictorum tuorum sit certus, asseveranti tamen credere
non vult. 'Praestae lique tam sanctum hominibus haberi servare λdem , ac juramentum. & tam detestabilem haberi violati nem fici ei datae, quam juratae, ut juramentri non esset opus. Enimvero eum hi non sint hominum mores, ne Chrisban . rum quidem, quos iidem maxime decent, cum nemo in I
ge naturae servanda, quae fidem datam servare praecipit , 76 s. , fallere autem s. est. , ac mendacium c 3. 18 3. & perfidiam prohibet 3 7 4. , exactior esse debeat homine CL istiano;
juramentum pro praesenti hominum conditione utique permi a tendum. Permisis sunt iuramenta lege naturali ob perversos hominum mores, minime autem prae repta. Quota tales es.sent eorum mores, quales esse debebant, omne juramentum foret illieitum, cum in temerariam invocationem Dei tanquam . . testis veritatis dictorum & vindicis mendacii ae perfidiae se teretur , adeoque stylo scriptiuae in absim nomini divini biret contra reverentiam Deo debitam f. II 82. II 83. yart. . Iur. nat. . Iuramenta igitur non per se legi naturae crinis.
niunt, quippe quae fidem simpliciter datam servare praecipit,sallere prohibet 6s. i sed ex hypothesi fidei sallaeis ob
. 9 T. SaaAdonon alterius parum intersit, ni de veritare aectorum brandum. tuorum is sit ceram, asseveranti autem credere nolis; δε,-- no es. Etenim si tui, vel Alterius parum intersit, ut de veritate verborum tuorum is sit certus, asseveranti tamen credere no- .lit; nec opus est, ut eidem per Deum testem ac vindicem laudacii ac perfidiae veritatem dictorum probes, oonsequenter Diuitiaso by Coosl
690쪽
De Asseveratione, Iurejurando Volo. 64I
ter jures 8 s a. . inamobrem cum tibi perinde esse possit, immo debeat, utrum alter dictis tuis fidem habere velit, nccne ; nulla quoque adest ratio, cur ad fidem faciendam distis
tuis sis obligatus . ii 8. I. Hic Wact. unis. . Pro actu igitur temerario habendum cst juramentum, quo veritalcm. dictorum adstruere vis a 7 7. , consequenter ab eo abstia . .nendum . a TR.). Si tui, vel alterius parum intersit, ut de veritate dictorum is sit certus, asseveranti autem credere no- .lit; jurandum non est. In casu particulari dato haud dissiculter perspicitur, utrum
tui, vel alterius multum intersit, nec ne, ut dictis tuis fides ha- . beatur, ut adeo facile pateat, num jurare liceat, ac non liceat, etiamsi rei, de qua jurandum, juramentum minime repugnet,
prouti accidit in casu rei illicitae, vel actus non obligatorii . 9 4. 9I Q. - . 938.
si asυeranti crestur, juramentum illicitum est. Etenim Assius eas i. si asseveranti creditur, per testem conscientiam satis probata Iorametri est dictorum veritas ιβ. 86 is, adeoque non opus est proba- i iii. tionc per Deum testem s. 8 3 , consequenter per juramentum β8 set . . 'Iuramentum igitur cum fiat nullo fine, te merarium est . aT6.), consequenter illicitum s. a 78.).Juramenta non alio sine inn oducta, neque alio sine deserun- . . . . tur, quam quia asse ranti non creditur. Quodsi semper tuta , esset asseverantium fides, de iuramento nemo vel per somnium cogitaret. Fides fallax peperit asseverationes, & cum nec tuta esset asseverantium fides, ipsum peperit iuramentum, quo majus vinculum ad adstringendam aliorum fidem concipi m, nime potuit.