장음표시 사용
291쪽
1NTERMITTENTIBUS. Is lacram anchoram, confugere; quandoquidem tu
tissimum , & certissimum est istiusmodi praesti
Peticulά enim quandoque benignε sunt , nec pyrniciem aut malignitatem recondunt. Tales fuere in tertiana p te-ehiali MARCELLI DONATI de medic. histor. lib. 3. cap. 14. quam ex itat Sa Uva GES IUS . Sed tertiana ejusmodi non erat perniciosa , ut Ea, quA a MORANDIO petechizans vocatur. Petechi Zanti vero huic propius accedit tertiana epide mica petechialis, quam observabie anno Ios 2. in Diania BARTHOLINUs . Vid. Bonet. Polyaath. TOm. I. Pag. 2y2.hitur , ut dignoscamus, utrum peticula 'mploma perniciosum exhibeant, nec ne i reliqua etiam Umplomata ad exa
men vocentur, ne errore implicemur .
'' MORANDI Us l. c. cap. q. ) hanc proponis corticis pe-ruviani adhibendi rationem adversus singulas , de quibus egit , intermittentium febrium species, plus minus incacem pro majore , vel minore periculi proes itare . Cum citius ad exitium proferant catari balis , Colica , pleuritica , , cdeca , silc validiore methodo indigent: contra leniore arthri lica, scor butica, is petechizans , quia ka lentiore passu
vitam adimere solent . Itaque si prava Symplomata , quῶ antecedentes omnes acces ues, prAcipue postremam , comitata sunt , sta intensa visa sint, ut in celerem mortem rendere morbum signis cent, totis viribus futurus accessius illito arcendus es . Cum primum igitur sob is accesso prasens remittere inceperit, mox thing thioa drachmg sex uno haustu porrigκntur , desinde alia tres post Ires circiter horas ; demum post quatuor iterum eaάem dosiis . Profligara sic certi me proxima accesἶone , detur drachma una quotidie per octiduum , deinde alte nis diebus usque ad vigesimam diem . Tum quinque vel sex sine cortice transactis diebus , iterentur drachma dua, edi demaum quinto quoque die sem drachma per tres alias υices e Cum vero non Adeo prox mi m urges periculum , leniorique modo agere licet , ii rasi prima vice quatuor corticis drachmnae dare satis est , dei s ε binas alias post quatuor horas, unam non 'o Q g o
292쪽
Iridie per sex dies, verum etiam postea alternis di bus ad vigesimum usque ; domum quinto quoqtae die Jemtarac h mad diem usque quadragesimum ,
ro ii, , Huc fortasse spectat tertiana urticata PLAN- urticata, CHΟΝII a), in cujus quavis accessione apparebat ες' ἐ- ,'' pui phira urticata ; & decedebat, se bre t udoribus V vanescente. Curatur haec quoque cortice peruVia ino, diluentibus, i blandis ecco proticis . . Fortasse quas a EDELIo vis a& scorbutica tertiana b)appellata fuit, aut ad urticatam , aut ad pgtecnietantem referenda est. In quovis enim ejus Circui tu erumpebant maculas instar ne techiarum. Curata autem fuit jure viperino . Symploma purpuram scarlatinam referens tertianis addi polle, non est, cur dubitemus; nam quotidianam cum hujusmodi miliaris, eκant emate conjunctam , & mali molis, vidit MOR TONUs c ). Exanthemata quoque m I ra non raro intermittentibus iuperveniunt d), nec 1 emo er 1 udbri , ee regimini calefacienti debentur ..
Quidni ergo & tertianis ' Ego quidem quibias damia constitationibus pluries vidi suae regimine . cale iaciente, imo cum refrigerante , tertianis intermittentibus supervenire pustulas miliares, papulas urticatas, peticulas, aliasque exanthematum species. SAU VAGASIUS, & CULLENIUS 1 p ciebus tertianarum adnumerant Tertianam Miliarem ΛLTHIERlI e), sed perperam; nam x UAL 1 HIER IUS veram febrem miliarem eo, quo citatur, loco de
scriniit , ' non tertianam Comitatam e Xanthzmate
miliari: nec obstat, ab initio febrem illam primis diebus sub tertianae intermittentis specie lusisse ;eum hoe sae pe eidem ibi emne sit, nec ioeo cortiri
293쪽
ei obtemperare soleat, nisii tum , cum revera in termittens sua natura fuerit; exanthema vero syna
J J Vid. RONCALLI Europ. Medi c. p. Is I. ubi Uralthie Vi epistola.
comitatis accenseri debent non paucae aliae ter viana, etsi non semper, neque adeo, ut superi: Sexpositae , perniciosi , neque valde frequent CS , quarum tamen aliquam mentionem faciunt Nos )logi. Interdum accessiones vel hysterismum, veliuilacationem, vel flatus immodicos, & borbory-gmOS, vel motus convulsi vos, vel spasmum, vel epilepsiam periodice comitem habent. Hinc ter xianam hujusmodi symptomate comitatam Vocant
sunt, qui Duodein, nempe singuli tam eXcitantem 1) viderint, quam alit serminosam, utpoto a Uer' mibuS ventriculum irritantibus ortam , licet non latis id compertum esset ', vocare maluerint ,
294쪽
198 DE FEBRIBU sQuae ex- similesque aliae , aut f=mptomaticiae tantum sunt i, 'isti aut complicatae, sic ut ad comitatas minime pertineant . a) wΕDELIUS A. N. C. Dec. I. A. 2. Obs. I93. RMed. sept. BONETI P. 2. lib. 7. Paralel P. Ob S. 22. P. s 2. b) DucAM BAINE Es ais de Medec d'Edimb. T. 1. P. 2 pag. I 37. ί ) Quotidie recurrebat febris cum motibus coa- ut His spasmis. An tertiana duplex P e) WEDEL. l. C. d) Beobachi I. Band. p. 24. FR. CASIMI R. MEDIC.Τom. I. vid. pommerit. Lipsiens. Suppl. 2. ad decad. 2. p. zo . D seq. ubi tamen aucZor observationes habet de quo tidiana spasmis, is convulsionibus comitata , extensa , oesubintrante , maligna ; nis fortasse mavis , eam fuisse ter-rianam duplicem p rniciosam , communicantem , conUusoniabus , oe spasmis stipatam. e ) CALDERA Trib. med. p. 22s. L UT TER Hist. med
RAMAZZINI Us l. C. g. XI. P. I .' RAMAZZINI Us enimvero , eo quod in illa epidemica constittitione sεpe vermes complicari viderat , facile conjecturam fecit , singultum, quo febris tertiana simplex stipabatur, a vermibus excitatum esse. Sed quonam remedio eum sedatum fuisse credis Z Febre nimirum per corticem sublata. Ni ergo singultus febris toma fuissest , cortici n ncerte obtempera et . Eug enim ei tribuitur vis anthelminiica, incerta valde , si non fritilia , est . Nec ex ejusmodi felici curatione, meo quidem judicio, magis ea eυincitur ,
ἰ) L. c. m) L. C. g. CLXXX. να- Singulis hisce comitatis g. CLXXIX. varia I i. pro symptomatum ratione adhibenda quidem curi
295쪽
ratio qualem nempe hvsterismus, hypochon driasis, convulsiones, motui e epileptici alias poscunt, & prcis ceteris antis pasmodica, nervin 1, at que antepileptica, praeter generaleS e Vacuationes,
Idae a plet hora, aut cacochylia indicant tr. Se 1 cortex per uvianus his quoque necessarius est, qui eas vel 1olus, vel aliis, quae modo memoravi , remediis admixtus certillime discutit. Σ3mptomaticae vero iis curantur, quibus morbi primarii , quor tria lympio mata sunt ό vel si con licatae fuerint, mixta curatione opus est, febri nimirum, ct morbo , quocum copulatur , aCCθmmodata . Hinc I philiticae, scorbuticae, Osrminosae anti vene rea, in primis mercurialia, antis corbutica, ct sic porro, opem asserunt praestantillimam.
QUARTANA INTERMITTENS.s, CLXXXI.
Ira accessiones quarto quovis die ordinate fiunt , Peloriptic. cc vacuum duorum dierum intervallum relinquunt, tunc febris se uartana intermittens est . Haec autumno praesertim, atque hieme insolescit ; hortique ut plurimum pomeridiantis suos habet circui ius. A frigore ingenti, dolorifico, delassante, atque ossa ipsa qua sit frangente, sive osteacopo incipit. Post primam accessi Inem, in qua plerum que aegri non admodum rigent, tantus in subsequentibus rigor, & tremor est, ut dentes interclum, etiam 1atis firmi inter se collissi e suis alveolis ejiciantur. Solet frigoris tempus ad duas, treS, aut plures horas protendi, diutiusque affligere , quam in quotidiana, oc tertiana. Calor succedens frigor js intensioni nequaquam respondet, sed levi 2r
296쪽
est, quam in tertiana, major tamen, quam in quotidi . na, fallem ut plurimum, atque ad quinque , vel sex hora; cum aliqua canitis molestia , & gravitate pro rahitur. Deinde sensim remittit, dc sudore e Xiguo, interdum etiam nullo, solvitur ac cessio . Pulsuum micatus inchoante frigore, imo toto ejus curriculo parvi, profundi, in .equales , tardi, Ac rari exiit unt , neque accedente calore , quamquam Celeriores , aut crebriores fiant , ad eum unquam gradum perveniunt celeritatis , ocfrequentiae, qui in tertianae vigore deprehendi solet. Vomitus, atque alvi solutio plerumque adest, quemadmodum ex SYDE ME AMIO animadvertit SAU VAGESIUS. Attamen ante eos aliter visum est GA LEN a), qui copiosiores excretiones Quartanae attribuit, quam Quotidianae , vomitus in primis pituit Olbs, urinas tenues, aquosas, dc albas. ln- termissio vero nunc perfecta consequitur , nunc imperfecta , prout sudor manaverit , vel defuerit. nὶ Different. sebr. l. 1, cap. s. de Typ. Cp p. s. De cris
l. 2. Cap. q. ex TR NKΑ l. c. P. cap. q. f.
Atque haec de Quartana Iegitima intelligantur ;Nam in ea, quam Duriam sive notham dicunt ,
cuncta symptomata, praesertim calor, sitis, pervigilium, vehementius urgent, accessioves diutius trahuntur, dc saepenumero ad perfectam apyre X iam nequaquam pertingunt . Praeterea ut plurimum haec aliis febribus tam continuis, quam intermittentibus succedere consuevit. Quartana item alia si plex
297쪽
phes est, qualem supra M. CLXXXI. posui, alia
duplox, d frata, triplex, & triplicata . In dupli Di accessiones duobus pri in is diebus revertuntur , terti I libero manente, sic tamen, ut accessioni primae diei accestio quarta die rediens; secundae vero ea, quae quinta diu recurrit, sana ilis sit, at que ad arnutitii in respondeat. Si quarto quovis diu non femel, sed bis accedat, febris, recedatque intermedio biduo libero, di fonta dicitur . Trip x autem est, in qua singulis diebus quotidianze in modum accessiones habentur, sed primae quarta , tertiae sexta sequari debent. Trimicata demum UO Catur, quae quarto quolibet die tantummodo Cor ripit , sed tres habet intra idem nychthemerum accestiones . Hac per sex menses conflictatum fuisse FEOYIUM narrat SAUVAGEsIUs a) tandem Opuchitae chinae cum talibus aikalinis fixis commix A
curatum. μ) Noaol. Cl. a. gen. II. SPe C.
Quartana insuper, ut de quotidiana, dc tertia na dictum est, communibus illis differentiis, to ties jam inculcatis i ubjicitur. Quare & ipsa distinguatur neces le est, in bInignam perniciosam , amitatam, primariam , secundariam, is tomati- com , commicatam, & sic porro. Quartanam cata-
298쪽
Quartana alias omnes sebres diuturnitate loripssuperat, excepta sertasse quotidianae specie aliqua, ac in primis symptomatica, dc spuria, quibus conveniunt ea, quae passim memoriae prodita sunt de ejus pertinacissima natura . Herumque autumno incipit, & tota hieme, si sibi relinquatur, proie-quitur, donec adventante paullatim delinat.
limo , & spuria breviores esse solent ; ideoque scripsit Hippo CRATEs a ); Quartanae aestivae ρ ρ-rumqua fiunt brdves autumnales es Pero is ae , cc maxim quae propῖ hiem Zm incidunt. Raro ultra an-pum producitur ; quamquam plurium etiam annO-
299쪽
IMΤERMITTENTIBUS. 2 3ruin quartanae contumaciores, interdum vis e f te runt. Insolita, & vi κ credenda diuturnae quarta nae eXempla, per octodecim scilicet, triginta tres, dc quadraginta etiam octo annos affligentis extant
apud Jo. , IRRUM, & OLPHANGUII GAB ELCO VERUM , ali ique mirabilia sectantes b). At non audiendus omnino est HIΡΡOCRATES , ubi inquit e) , Omalum febrium tutissimam , dc placidissimam esse quartanam; neque tanti GALENI locus, inquQeam periculi expertem pronunciat d), faciendus est, ut obi ivi scamur alterius se), in quo graviter stam etiam vexare, & in lethalem hydropem in terdum desinere fatetur , eκperientia quotidiana
e) Comment. III. in Hipp. Epid. l. I. n. q.
Imo quandoque epide micas, & malignas, imor Qμο ις' titerasque est e qti artanas,. prsesertim senibus, qui Σὰιίπε. plerumque in i pi a frigoris stadio enecantur, non mortisς
runt, verum etiam nos ipsi pluries observavimus. Quare ad b nignas, legitimas, deparativasque Coarctanda sunt ea, quae a BoERNA AVIO c) HOFF-M ANNO d), aliisque dicuntur de Quartanae ia- lubritate, & de longaevitate ab eadem expectan 'da. Limitandae item runt laudes, quas ei imperiit Limitus de HIPPOCRA CES hisce verbis: .A quartana correpti Quartane nou admodum coaetasonibus capiuntur i si vero pr/
300쪽
2C DE FAERIBUS capiantur, is quartana fusta ventrit, fiberantur , . Nam non modo epilepticos insultus cum ea con juneti supra indicatum ell, verum etiam alios sp sticus nervorum affectus ab eRdem natos non lato vidimus. Neque universim , & absolute vera sunt,
quae habet a uctor feesti libri epide micorum f), si1c
loquens r se ui q&artana udaeantur non nulla magno aliquo morbo corripiuntur , quartana fur edente , Abdrantur. Utrumque enim s .aepe falsum e X perientia demonstravit. Extant apud clini os Onier UZ-tiones, ex quibus diicimus, quartan.u, plaesertim hiberna: pleuritidem , aut alios morbos acutos non raro supervenire, neque ab eadem eos, qui Jam a erant, sem Der depelli. Noverunt id vel antiqhul
hoc si mi g) Medicorum. Neque quidquam boni est
ἀμφ μ' fortaste a quartana proguκurum , quod ab auis Id' id zmmo' bribus tam continuis, quam intermittentibus eX- 'ς ς φ pectari, aut haberi non possit, ut variis in locis
decidivs Recidiva autem valde esst quartana , sed quali- ' ής - ' l, et vice naitior, minusque pertinax sensim evadit , nlerumque post aliquot tum circuitus facile , i aut