장음표시 사용
281쪽
In 1ER MITTENTI Bυ S. se , ut si quid aut dixerit, aut petierit, non am plius recordetur, interim dormitans, dc nonnumquam obloquens , aut balbutiens , dc verba mutilans , aut unum pro alio proferens, non fecus ae si Avi apoplexia in linguae parabsim degenerante foret detentus e Tandem sic veterno opprimitur , uc supinus jaceat, de naribus stertat, nec ulla voce, aut arte , aut Vellicatione eκcitari queat , aut si aliquantulum eκcuti videatur, iterum statim profundiori sopore occupetur, donec remittente accesso ne paullatim mens, & senius redeant. Quod si una ,
et et ahera vice reviviscat, id femper paullo dissici Ilus fit, & serius ; aut si sopori accedat singultus,
tum t0rtia ad fummo, , usi quarta accessiones, certissimam fore mortem, ni cortice antevertatur a , occumbit. In ipso autem soporis tempore ea omnia in usum vocari possunt, quae lethargo, aut apo
plexide opportuna sunt , nimirum sanguinis milli nes, cucurbitulae, epis pastica, frictiones , clysmata
acria, atque odoramenta naribus admovenda. Haec tamen nequaquam impediunt, quo minus proχima accessione teterrimus affectus revertatur. His igi
tur omnibus, quae symptomati aliquo modo levando serviunt , curatio per corticem superaddi de bet , ut febris symptomatis illius caussa removea tur. Hic vero non praetermittam , seniores hac febre Correptos, quamquam admirabili hoc remedio semel, iterumque servati fuerint, interdum lata et
post: aliquod tempus in eamdem relabi, oc praecipiti apoplexia rapi, quin antidoto uti liceat, vel lenta dc continua febri consumi , quemadmodum mihi pluries observare contigit . Credibile enim est, cerebrum tantam labem a gravissimo hujusmodi symptomate accepisse , ut deinde levi nego:io idiopathice assiciatur, sine u a salillis spe.
282쪽
D A FEBRIBUS Te tiana catarrbalis Morandi '.
Atque hae sunt praecipuae , & frequentiores cο-
mitatarum species, quas TORTIUs observavit , &posterorum momoriae concredendas duxit quamquam non negarit , alias, atque alias esse , quas Luna LUDOVICUS MERCATUS , tum RICCARDUS MORTOMUS Commemorarunt . Ex his totidem, ac
habet TORTI Us , depromssit MoRAN Us MORANDIUS, quarum quatuor propria experientia illustravit, etsi1 ab aliis jam visas ; tres vero ipse primus omnium protulit, illisque addidit n). Harum igitur prima est tertiana, ut ipse vocat, catarrba isquia catarrho quasi suffocativo stipatur . Accidit enim quandoque , ut, ineunte tertianae febris accessione aliqua, pulmones veluti catarrhali colluvie obrui videantur i sive id vere a serosio , mucos que humore in pulmones irruente, sive a spasm dica tantum pectoris opprestione pendeat. Hinc sed-
sim respiratio si perdi ollis cum intus quasi ebulliuntis , & spumantis materiar ssibilo, dc ltrepitu . Huic sensiim Juxta 16bris motum adjungitur pectoris planitudo ; Jactatio irrequigia ; vox bκmide rauca faries turgida ; oculi fulgentes ; fudores circa fron rem, b pectus; pulsus evicis . & demum virium
defectus tam ad extussiendum , quam ad eXcreandum ; ita ut catarrhum suffocativum praesentem dice:reS . Remittente, atque evanescente accessione omnia ista symptomata sedantur ; radeunte vero , it pruna resurgunt, atque exacerbantur, ut jure metiat possit, ne intra quatuor , aut quinque circui itas , e X quo primum apparuerunt, exitium inevitabile asserant. Remedio vero est cortex mature,
283쪽
INΤERMITTENTIBUS. 1873c valide datus, quemadmodum supra Praescriptura est, aut infra dicetur, ubi cl. Auctoris eo utendi rationem exponemuS . Non tamen durante acces iisne negligenda ea sunt, 'quae catarrho suffocativo mederi iolent, uti venae sectio, balnea pedum te pida , frictiones artuum, vapores aquae calentis inspirati, bechica incidentia, oxyme I scilliticum, spiritus fuliginis, gummi ammoniacum, diluta herbarum resolventium, & similia.
ad hane spectat tertiana perniciosa catarrhalis , asthmattea BONE i I, Polyalth. T. I. p. 2so. quando nimirum catarrhus, vel osthma eam comitatur, is perniciosam kil. Asthmatica psrtier ab asthmate comitante pernicio Abinas historias refert GALEATI Us l. c. p. G7. in qui bus corticem peruVianum utiliter adhibuit Sed in hii febris non intermittebat, sed remittebat tantum . TORTIUS quoque de ejusmodi perniciosa specie mentionem facit , yedeae MERCATI tantum, is Co RG III Medici Montuani experientia , s quorum altero miram a malicA febris histopiam
a) De quibusdam tertianis perniciosis commentatio , cap. 3.
Interdum tertiana , inchoante accessione ; ute- e stipit': runa , vel intestina speciatim aggreditur ; atque hinc dolores vehementes earum partium cum ien sis modo torsionis, modo molestissimae tensionis, mardo fremitus cultus an is tremoris , pulsu par anxietate summa, spasmis , 'convolutionibusque in ternis, vomit uritione, vagis corporis exterioris vi
cissitudinibus, sudore non nunquam frigido, siti, Oclinguae ariditate ingenti eam comitaatur. Haec Ver
284쪽
ro non semper omnia, sed modo plura, modo pauciora conveniunt, & prout febris decedit, reverriturque, abeunt & ipsa, & redeunt. Dolores autem hujusmodi semper magnum periculum porten dunt ii & tum potissimum, cum obscurato accellio num typo , assidui cum ipsa febre fasti eκ symiaptomate in morbum essentialem transeunt , brevi lethalem futurum . MORTO NUs ceficas hujusmodi saepe cum immodico vomitu, lipothymiis, extremorumque algore conjungi vidit a , interdum ratio. etiam cum aphthis tumoris, tum faucium. Tempore accessionum nihil utilius videtur , ellematibus; fomentis, jure pulli copiose hausto, theriaca, laudano, aliisque spasmis laxandis idoneis ; & si timor inflammationis subsit, pulsusque, & vires consentiant, sanguinis missibiae. Soluta vero accessio ne, statim cortici tota salus committatur . Inter dum post fugatam ope corticis febrem oculorum ophthalmia succedere visa est b), quae phleboto-miis , & catharticis de more curanda est , atque iterum, si febris redeat, cortice, quod sitne noxa deinde fieri solet, expugnanda. a) De protei rm. febr. laterimiti. genio, Hiit. Ic
285쪽
g. CLXXIII. Perniciosam quoque s sebris indolem indicant dolores, univerium corpus infestantes , rheumatismi, aut arthritidis instar, & febrilium accessionum Cir cui tum sequentes . Initio hi te vi, gravativi , prσ- ζWrip sorti sunt , & liberum membrorum motum impediunt ; deinde libratiles, Iancinantes, Ῥρllicantoqus fiunt. Ad hos accedunt aestus modo tolatici, modo ardentes , circa febris satum praecordiorum anxidia tes, pulsus denessio, Virium cula us, & fiitis in3κ- plebilis . Solent dolores isti cum febre evanescerg, iterumque cum ea redire periodice. Sed si, finita accessione, aliquid eorum superest , nova redeunte , ita increscunt , ut facile in spasmum desinanet universalem. Praeterea interdum accessiones diutius protrahuntur , & continuitatem affectant, obscurio ri quotidie earum typo reddito. Quo in casu periculosa circa abdominalia vi lcera symptomata ena scuntur I uniis iapatis , lignis , aut Ῥdntriculi inflammatio imminet, vel fallem febri lentae, babituali splenica sinthemata superveniunt. Haec omnia data tempore china china avertit, febrimque de more jugulat. Sub ipsis autem dolorum, & spasmorum cruciatibus in hac febris specie, quae dolorem univerialem Rheumatismo spasmodico similem inducit, ut ait MORTO NUS sa), ipse non timet UC-nae sectione , emeticis , Oeficatoriis , & paregoriciS, in primis laudano liquido eum mitigare, &demul'
286쪽
O DE FEBRIBUS Tertiana TIeuritica.
se latio, Nec minus perniciosa est tertiana. quacum do lor pleurit idem adamussim referens consociatur . Accessiones ut plurim dira antecedit vertiginosa capitis perturbatio ; deinde horror incipit , qui ma gis, magisque increscit, usquedum nauseam , cardialgiam, bc vomitum excitet. Interim paullo infra mamillam, aut circa eam dolor acutus, d pungens, quandoque obtusus tantum, & gravans, sed jugis , interdum cum ardoris sensu conjunctus , plerumque inspiratione recrudescens supervenit , quem reliqua pleuritidis signa non deficiunt , uti pultus celer, durus, non raro inaequalis, respiratio parva, frequens , dissicilis , erecto capite , tussis molestissima , sitis fere inextinguibilis , . cum Oris non dubia amaritudine . Circa febris statum aegri
vehementer aestuant, delirant sputa eXcernunt Uarie colorata , cruenta , di puri similia , urinasque emittunt crassas, turbidaS, quales jumentorum . Nec rarum est, adeo malum augeri, ut peripl42umoniam suffocantem cum exteriorum partium perfrigeratione imitetur ab. Quando haec febris ipsus vices subeunt , ideoque ejus symptomata haberi debent , non solum corticis Citum usum postulant , ut in aliarum curatione febrium , perniciem minitantium, verum ea quoque Omnia, quae verae pleuriti di conveniunt, atque in primis iteratam sanguinis missionem ; quae adeo necessaria est , ut saepe ipse viderim , febrem cortici non Obtem
perasse, nisi sanguine prius largiter misi, hoc est diathesi inflammatoria per sellionem venae quo
287쪽
1NTERMITΤENTIBUS. 19idam modo retula . Nec quidquam metuendum tum est ab remedio, quod alias in inflammationibus vulgo male audit. Tutissime, atque saluberrime tunc adhiberi, certissima observata' evicere.
Tres, quae sequuntur,' tertianae species, cadi a ,hescripti 1 corbutica , & petechizans a MORANDIO primum , ut ipse Ins arrogantia contendit a), dc observatae, & curate fuerunt Et primum quod ad cae cum pertinet, haec incipit a lassitudine, debilitate, oscitatibne frequenti pandiculatione; deinde 1e exerit horrors, rieore, tremors, pallors extremorum , a letate, nausea, dolore capitis graUalido , obtuto,
Ῥοmitu, pulsu depresso , citato , duro, ait quassus Te tigin a affections visionem aliquantisper hebetantu . Calore, re febre invalescente, succedunt inquies, garrulitas , oblivio P visus obfuscatio, sitis, sopor , linguae tarditas, delirium, coccitas, facies luctuo- urina sedimentum habens lateritium. Simul ac vero remittit febris , patillatitar visus restituitur , objectorum imagines primum confuse, mOX clare, di distin te cernuntur, mens redit, & resipiscit , superstite aliqua in soporem modo, modo in gaI-rulitatem propensione : quae, ubi remanetes stipuo
restque, Opportune admonet, non omnem C CCI
bro caussam excussam esse, sed ibi figi , ac si i liri , remediaque illico , vel saltem ante quam
Opportuna CXpOlcere , ne sera nimis 'poenitentia nOS subeat . Necesse ergo es L continuo alvum lenire , curatio. Venam 1ezare , alioque ex pii pasticis revellere, oc
288쪽
corticem validissime propinare. Coecitatem eκ hujusmodi cata fla in quodam medico aetate, atque ingeni3 1JOrente , patria Caesertate, ortam, & post febrem discussam corticis ope , diu adhuc perma nentem solo continuato antidoti hujus usu tandem Curatam perfecte laetus memini.
Tertiana scorbutica 6 dem. . CLXXVI. . Haec a Dorbulo , cujus symptomata praese fert , nomen habet: sed seruiciosa ut dici possit, nam
maculae regularis figurae , colori qu rubescentis , quae remittente accessione evanescunt, a legitima,
& benigna tertiana saepe non a sunt hisce se debet patefacere symptomatibus . Initium accessionis facit senius quidam spasticus perfrigerationis , quia regione lumborum Critis , sensim juxta totius dorsi Iongitudin m ad scrobiculum cordis usque porrigitur , pro Ceflit , Cum Pomendi couatu , cum rigoribus toto accessonis tempord inordinatis , statu ex se ratis , cum angustiis is anxietatibu misecordiorum , dissicili respirationes , cum dΘΓriis , aut fomni pr funditate , cum parvitatJ pulsus , ac depressiona, cum urinis nimium crassis , cum maculis irregularibus , latis , viola eis , pDrumque iudid quietis evanesces; et Θαs . Ubi febris hanc sequi tur symptomatum rationem, non temere fidendum est ; nam versus quintam accesilanem Memorrhagia
narium vel intestinor in Occidet , vel ps f pt,
289쪽
IMΤERMITTENTI DUS. I m, ii non occiderit, in Alium ipsa morbum , is praecipua in tabem, et13I droo Im migrabit. Salus hic quJque a china china '' ex sectari debet ;quamquam non me latet, non defui de olim me dicos, & quidem non ignobiles, qui ejus usu viam Scorbulo parari crediderint, idque posteros etiam, atque etiam monuerint, ut caverent. Sed hodie polt quam compertum est, scorbulo quoque chinam chinam remedio esse , vix fidem ullam amplius obtinent. Gratiabatur hieme ann. I75 . Faveatitus corbutus epide micus, oc gravissime graisabatur , Omnes ab eo immunes extitere, quibus sortex per uvianus praegre flas febres autumnales pernicio sistimas, dc summopere recidivas diu, dc liberali manu ab datus fuerat.
.ibolutioni occurrat, is pracipae acidis mineralibus, eo fe
290쪽
Horror in hujus febris accessionibus dimidiam
circiter horam , aliquando integram, raro diutius aegrum pertinaciter concutit ; interimque dolori bus torquetur dortum, ut inquiunt, tens is, repente viribus exsolutis , & crebris lipothymiis intercedentibus. Calor horrori mox succedit, nunc satis quidem tolerabilis, nunc ingens, sed .semper cum praecordiorum anxietate con unctus ., Ptilius ei- se 1 olet parvus, celer, depressus; somni imminuti ; caput imbecillum , parumque dolens , urina au-,antio colore tincta , crassum sedimentum exhibens. Tertio, aut octaetro, quod tardissimum est , fibris circuitu efforescunt steticulae rubicundae, Telitet escentes, se circa collum, pectus, bumdros copio
sae, cum in signi animi angore, deliri. que 1 dbris satum ρraemonstrantibus . Quae omnia i termissionis tempore mitescunt quidem : nova Vero accessione resurgunt, atque exacerbantur , eXCeptiS peti culis , quae etiam interi nissionis tempore assiduae perstant. Quamquam haec febris, toste MORA DIO , ut plurimum prospere finiatur ', interdum tamen exitium vitae comminatur. Quare ab eodem moriemur, caute progno sim tamdiu disserendam esse, donec certa boni, aut mali exitus indicia se praebeant . Bonum augurari licet. in pristinis ex peticulis, si post septimam eruperint , atque ex pulsu, si magnus, si validius, si aequalis
fuerit contra malum ex iis circa tertiam prodeuntibus, & pulsu parvo, , inordinato, inaequa