장음표시 사용
21쪽
posterior remigatio cernitur,antequam prioris senus ad auditum perueniat:vide Acet cum imaginum visibilium traiectio momen tanea sit , proposita re spectabili non eget oculus mora temporis ad rei conspiciendam:audibiles vero species non nisi tempore ad aures petieruntur: proindeque necessario aliqua mora interlici debetiantequam sonus percipiatur. Accidit tame nonnun AliquaΔ-- quam ut inspectio sui ruris non antecedat tonitrui auditum, quia II DP exhalatio antequam flammam concipiat,nubem diu concuti tonitruum edit. Fit etiam non raro, ut coruscatio detur absque iisn m ti,Mullo tonitruo cum nubes adeo tenuis est, ut exhalationi discur trui. renti, non valde obsistat, nihilominus eam habet concretio
tu excussa. Dicitur exhalatio ignita siue ignis in ex t halatione accensus: quia fulmen, ut Aristoteles libr. 3.cap. i. ostendit est ignis non lapis igni delatus, ut vulgus putat: alioquin non esset tam subtile, nec posset corpora traiicere quod saepe acies, cum focina lapidis in
tanta tenuitate seruari nequeat: tametsi non sit negandum posse exhalationes intra nubem concrescere in lapidem , qui una cum silmine tanquam bombardae globus trudatur quemadmodum aliquando exhalationes in metalla addensantur,ut aduertit M. Albertus libr. 3. tradi. 3 cap. 23.& Georgius Agricola lib. . de rerum subterranearum ortu. Itaque ea fulmina, quae n5 penetrant, Gneratis sed terebrant uitiindunt, saepe numero lapidem vehunt,quem f. m. cuneum vocant. Incenditur vero talis exhalatio quae admodum
sicca esse debet, vel per motum, vel per anti peristas in desquia accensa rare fit magnoque conatu exitum e nube frigidari densa ac diu et fluctanti quaerit,dum eam tandem rumpit, horrendum edit tonitruum quod si nubem per inseriorem partem, quam tunc tenuiorem inuenit frangat eadem vii impetu, quo eam scindit ad terras sertur nec in aere mox dissi uitri dissipatur, ut pleraeq; omnes exhalationes ignitae,ium quia velocissim E erumpit, tum quia constat partibus bene coagmentatis: inter se cohaerentibus.Nonnunquam tamen fulmen, quia languidiore imi vibratur, non pertingit ad terras : sed in aere extinguitur
DE sCEN IT autem valde irresulari motu, quia ipsum se Mρ δε quitur praeitque halitus plurimus, Milatus conglonatus, quo in varias partes resilit, ut annotauit M. Albertus in tracta de fulmine, cap. 21. Plerumque autem oblique fertur, ut docet Seneca lib. 2. Nat.quaest cap. 28. quia natura ignis sursum vocat: vis qua eC a
22쪽
nube deiectus fuit deorsum premit atque ita dum neutra vis alteri cedit,nec in supera, nec in infima commeat sed media fertur via: donec victo ignis conatu , ad terras descendat Addit Plinius libr. 2. Natta hist cap. 11 fulmen cum terram penetrat non altius quinque pedibus dulcendere deoque pauidos altiores specus tutissimas putare. v ara se: Si hyemei aestate rariora fulmina,quia hyeme exhalatio, ut minus habet caloris, ita ignem minus concipit ideoque Scythia, Maliae regiones nimium frigidae sulminum iactus raro sentiunt, aestate verbialidi siccique halitus terrae, ut exiliores,ita in nubes admodum tenues infirmas, atque aded ad fulmina
proserenda parum idoneas densantur. Igitur tain Vere, quam autumno , sed autumno frequentius, cadunt fulmina, ob aduersas aestatis hyemis caulas .Vnde ut annotauit Plinius lib. 2.cap. 3οὐ crebra sunt in iis locis, qua semper quodammodo vernant, vel autumnant,ut in Italia. Discrime Dis p εn fulmen a tonitruo,quia tonitruum est sonus edi- ς f. tiis modo superius expli cato:Fulmen autem est substantia ignea. I iis, o ulgure quia piritus fulguris Gaarior ac minus compactus.
Item quia spiritus fulguris sparsim ter interualla: fu i minis vero
uno ictu, ac totus consertim incenditur Tertio, quia ulmen est
ignis e nube vibratus, fulgur ignis nube inclusus. Quar id quia fulmina non nisi crassi, magnis nubibus,di nimborum caligine obruto coelo proueniunt. Quinto, quia maiori vi ad fulmen opus est,quam ad fulgut: vird de vult Seneca fulgur nihil aliud esse,quam istam mam suturam fulmen,si plus virium habuisset. . . sebat EXHALAN Ticinia unquam fulmina sulphuris odorem,quia u-- spiratio,in qua ardent,multu habet sulphureae materiae. Vt enim in terrae visceribus sulphur ignitur,ita in aere: sicuti paulo lupra de lapide, qui nonnunquam sulmen comitatur, dicebamus: interdum quoque odoris causa erit, quod halitus ipse e sulphurea
terra euocatus natiuuna solui redoleat. Dis ovis FULMINUM genera leti differentias tradunt inter alios Se
se minam nec a lib. citato c. a C. Pl m. lib. 2.cap. 3. cap. 1 O. D. Damascenus
in suis Physicis,cap.vit. Set cattia facit illorum genera quod terebrat,quod discutiti quod urit. Quod terebra est nimium subtile lammeum, cui per angustillima eiiugium si ob synceram puram flamma tenuitatem .Quod dissipat valde conglobatum est: spiritus coacti admixtioncm habens itaque ictu rumpit de non perserat, ac per id solamen, quo ingressium est, regreditur. Quod rit,igneum magis est,quam flammeum itaque percussis
magnas ignium notas imprimit. Tribus autem modis vrit. Aut enim leui iniuria laedit aut comburit,aut accendit. Potest quippe aliquid uti,non tamen ardere aut combustum esse, quod non lix, accensum ardere tamen nihil potest,quod non uratur sis accensum aliquid esse nequeat, non combustum. Ν
23쪽
r ci Nivs ait quaedam esse bruta fulmina&vana, quaeque nulla veniant ratione naturae;iis percuti montes iis maria , omnesque irritos iactus. Alia esse satidica ex alto statisque de causis ex suis venire sideribus. Haec tamen partitio superstitionem magis quam philosophiam olet. Omnia enim fulmina causam habent physicam;& tam ea,quae montes, quam quae caetera loca hominesve percutiunt, ad influxum siderum exhalationes euocantium, ut ad causam referri debent ae nullum ex iis fatidicum estis fatum sumatur prout significat contextum scriem rerum humanarum indeflexari ineuitabili necessitate succedentium, velut Stoici putabant. Nec enim eiusmodi satum datur, ut a nobis in physicis demonstratum suit. Idem Plinius loco posterius citato,aliam tradit fulminum distributione,in sicca, humida hoc est minus sicca &clara. Aitque sicca non adurere, sed dissipare: humida non rere sed infuscare id est,nigrore inficere. Clara esse mirifice, maxime naturae quibus dolia exhauriuntur intactis operimentis,nullo que alio vestigio relicto.
Onno fulminum varia sunt effecta,&cxiis quaeda rutat cur Veluti naturae miracula habentur. Ac primum constat Rmea,quae sulminibus seriuntur, solere prius intremisce re vibrata vento quia ut Aristoteles . Seneca docentin esse estri praemittere spiritum, agere ante se a tergo trahere ventum, cum tam vasto impetu aerem indiderint. Fe-tiunt autem saepius fulmina summos montes iraealtas turres. quia cum oblique terantur, celsissima quaeque eis obuiam fiunt, ideoque in ea frequenter impingunt Plinius lib. 2. cap. s.&lib.
37.cap. IO. asserit laurum non ici fulmine, nec corallium nec ta
bernaculae pellibus vitulo marino detractis quod e natatilibus hoc blum animal non percutiat, scut nec e volucribus aquilam. Sunt etiam qui asserant serentem lapidem hyacinthum fulmine non tangi. Verum haec immunitas ab ictu ulminum commenticia videtur: nisi forte, quod ad vitulum marinum Gad aquilam spectat,ita res habeat,quod hae animantes tacito naturae instinctu
praesagiunt fulmina, seque per id tempus in abditissima tutissimaque loca recipiunt. Nam laurum ante paucos annos decocto aurum r- tactam narrat Vicomercatus ad decimum caput libri terri huius
operis, Millud de hyacintho fabulam Te docet Scaliger exercit.
iii an Cardanum. ς ε ne ea lib. i. S A N E experiei uia compertum est fulmen non eodem imodo N- - ς 3'. omnem materiam impete revi vexare nam, sacculis nullo modo combustis aurum,aes argentum conflat intus: manente vagina,
ensem liquat inuiolato ligno circa pila ferrum dii luit: integra
24쪽
carne,& interdum nulla ignis, aut ictus nota exterius apparente, ossa comminuit, uniuersim firmiora vehementius dissipat obteritque;cum lapide ferro,ac durissimis quibusque confligit, tenetis: rarioribus, licet faminis opportuna videantur, parcit. Cis fulmis, Cuius rei causa est,ut aduertit Theophrastus lib.1.de causis plan- ait tam au tatum cap. i .D.Damascenus in suis Physicis cap.i7.post Aristo-- teletri cap. I lib., quia in iis,quae ignis traiectui obsistunt, qualia sunt durae densa,necesse est fulmen, dum eorum contumaciam vincit,moram traher atque aded in ea vim suam imprimere; cui tamen imprimendae motus celeritas locum non dat In aliis verbquae tenuia tara sunt,ubi sulmen vim sibi resistentem non inuenit per polos; Rocculta seramina celerrime atque adeo sine in
A c cuiuis etiam nonnunquam reserente Alberto in traci CIMB da tu de tonitruo cap. 2 2.dolium fulmine correptum frangi com-λ ης ς --- uti-ipsum alitem vinum subito concretum stare, ita ut rigor ille triduo duret.Videlicet quia calor potest liquores addensar si ijsccam exhalationem admistam contineant: hac enim ratione gignit ut sal nitrum,sulphur,aliaque id genus.Igitur cum sulmen vinum calidis exhalationibus consperium attingit,nec id ob liquoris copiam aliamve causam penetrat, extima illius partes circumquaque addensetvi durat, quibus totum vinum quasi corio inclusum detinetur eo modὶquo aqua cum e terius gelascit, per se tota consistit,nec disiuit.Declarat hoc Albertus. exemplis Nar bum in Pselium herba,de qua Dioscorides lib. cap.7o. Egineta lib. . . i ii m. vino admisceatur,replet ipsum humore quodam viscoso,quem
vinum insito calore ad extremitates dii Fundio; sicque obducitur vino quaedam veluti crusta quae per aliquot dies cohibetur nec dilabitur etiam stacto, e . A enim cum oppositum aliquando acciderit reserente Lucretio,siquidem illaeto dolio vinum fulmine exhaustum suit, qua sium to huiusce euentus causam extitisse putandum erit Respondemus - - dolium illud quia rariori substantia constabat, fulminis vi laxa- -- fimi tum suis eiulque latera omnia ratiora acta, ita vi igneus spiri-
tu Deile in id te reciperet, atque acerrimi caloris sui repente
vinumexsiccaret inmineret. Clim autem destructo dolio vinum incolume permansit dolium reluctatum est ac reluctando consumptum vi et autem vinum,quod ualmine concretum fuit, cum ad liquorem redit, potum exanimare, vel dementiam inducere,
nimicum quia fulmen habet in se noxias ualitates sulphuris,aut alietius similis materi quibus vinum inlicit.Quod etia in causia est,ut non solum tacti sulimine, sed etiam assiati deiiciatur quamquam istiusmodi deiectio ad metum quoquo, vel ad impulsum acris sulmine commoti reserti queatina, peruulgatum est venenata interdu post fulminis plagam
25쪽
plagam venenum deponere δε e contrario quae veneni antea ni- nil habebant, ipsum concipere.Ratio esse potest,quia illis fulmen venenum exurit: his vero sulphuream noxiamque exhalationem imprimit Verum hoc tunc accidit cum fulmen in prioribus hanciquam dicimus,qualitatem non relinquit:alioqui absumpto in eis nativo veneno nouum ipsis venenum aliquando iniiciet,
non secus ac iis quae veneno antea carebant.
De Cometis. De materia, e natura cometarum et a
philosophorum sententM. CAPUT I.
Tam omnes ignitas concretiones principem locum obtinent cometae, qui omnium in se oculos conuertunt,ac nemo non scire quid sint,desiderat: ut ait Seneca libro . Natur quaest.c. I. aliorum oblitus de aduentitio quaerit,ignarus utrum mirari
debeat,an timere. De iis proinde multa a Philosophis disputata, multa ab aliis etiam auctoribus memoriae cliteris prodita sunt.
Quare de iis etiam nos fusius disseremus. Ac primum de eorum materi avi natura.Fuerunt autem de hac re variae sententiae, quas resert Atistoteles libro I. cap. 6. Plutarchus 3 de Placitis,cap. 2. Sua cam idam cometas e materia coelesti constare, essieque denumero al-ia se .
stellarum errantium arbitrati sunt, quod Apollonius Myndius m ςri'
Childaris, apud quos studuerat, visum fuisse aiebat. Verum qui
dhu Asti hanc partem secuti sunt in diuersum abiere Democritus inacus in Ulixi agoras putarunt Cometam non elle aliud, quam coalitum plu- ς' η Iς D tium planetarum septem,quos Astrologia contemplatur cum videlicet multi planetae sic inter sese appropinquant, ut confuso in unum lumine iaciem longioris sidetis reddant .Qus fit,ut propter varium eorum litum, mutuamque distantiam nunc maiores, nunc minores appareant modo hanc, modo illam fguram oculis offerant. Pythagorici & Hippocrates non Cous, me pshu, ibi dicinae patens,sed alius, Cnius natione, eiusque auditor Eschy tolus existimarunt omnes cometas esse unam eandemque stellam m.
errantem a septem vulgatis distinctam , quae non nis per longa temporum interualla nobis colluceat, quod Solem sere semper comitetur, eiusque splendore propter viciniam abscondatur nec se in conspectum det,nisi cum ab eo digreditur. Qui Philosophi in eo etiam inte se discreparunt, quod Pythagorici dicerent caudam seu crinem Cometae esse ipsius sidetis partem, aut ab
26쪽
illo fluenteni: Hippocrates autem M Eschylus esse quidpiam sideri aduentitium concretumque ex halitibus in altum sublatis,
quia eiusmodi halitus Solis splendorem excipiunt tanquam
speculum reddunt,iccirco eos collucere,quia item stellae,cubus vi attrahuntur , subiecti sunt, vel ad eius latus declinant, stellam comatam nobis videri. Ollimis APOLLO Nivs Myndius ratus est Cometam elle stellam errantem a septem aliis diuersam, non tamen eandem sed multas, quae separatim diuersiis temporibus in conspectum mortalium post certa ultra exeant habereque motum ab aliorum planetarum cursu longe dissimilem,nimirum altiora coelestis mundi lecare: nunc sursum,nunc deorsum tendere: apparere autem Cometam tum demum cum in imum sui cursus venit. - N libro citato alsentitur Apollonio quatenus ait Cometam elle stellam erraticam: dit Fert tamen, quia illius motum in diuersum iter secedere,& omnino incompertum esse ait. Dari autem plures stellas vagas,de quarum grege Cometa sit,prciter eas, quae ab Astrologis traduntur suadela quia in maximo tulcherrimo corpore,hoc est .coelo inter innumerabiles stellas, qua no- cstem decore vario distinguunt, quaeque acrem inertem elle minime patiuntur,non conuenit,ut paucae tantum sese proprio motu CXCrceant , .rt r. vero stent fixus, immobilis polus. Quare
fatendum erit plures dari planetas, quam septem. Tum rogantibus cumoniarum etiam stellarum errantium,id est,cometarum obteruatus sit certus:respondet multa dari,quae esse concedimus, quae tamen qualia sint ignoramus. Solisti. dab. si quis item opponat stellas esse in figuram rotundam conglobatas cometam ver,crinem in barbam porrigere occurrit cap.r .eiusdem libri no debere id mirum videri,quia cum mundi concordia ex discordibus constet, matura non nivnam sor-errdia ex di mam opus suum praestet sed ipsa varietate se iactet, a reliqua tur-f ba cometas secreuitieis a dissimilem faciem attribuit. Quod vero cometae inter aeterna naturae opera collocari debeant atque ex aerea concretione minime constent, probat, quia quaecumque aer creat, breuia sunt, cum nascantur in re fugaciri mutabili.
Nec enim potest aliquid diu manere in eo quod adeo versatile est,ut nunquam idem diu permaneat, sed intra breue tempus in alium statum abeat. Quod etiam liquet exemplo sub ulm , quae aeri familiarissimae sunt, vi pote, in quas coit, ex quibus Olui
tutiquae modb aggregantur,mod digerunturinunquam immotae iacent. Qua te heri nequibit, ut ignis certus in corpore vago insideat,sitam pertinaciter haereat. Accedit quod si cometae exhalationibus4 aeris pactu alerentur, semper descenderent , cum aer tanto sit crassior, quanto est terrae vicinior, itanen nullus
unquam Cometa in imum usque demitti,aut bio appropinquare visus est. Praeterea si Cometa esset ignis collectit ius, alternis
27쪽
diebus maior ac minor fieret, quod negat experientia. Denique moueri in orbem non competit aeriis igni ous, quos videmus, sub coelo Fatendum igitur Cometas sidera, eiusdemque naturae cum coelestibus corporibus.
Superiora ententiarum confutatio.
ENTENT , quas proximo capite retulimus, quatenus Cometas de coelesti natura esse volunt,tu communiter,tum priuatim omnes a veritate deflexerunt. 4 Ac primum ea, quae statuit Cometam esse coalitum Com ire a
multorum planetarum ex eo conuincitur,quia quo tempore pia os ' 'netae uniuersi ab se disiuncti sunt, omnes, aut sere omnes supra horizonta simul videntur,interdum Cometa apparet, aliquando siderum errantium non solum inter se, sed etiam cum inerrantibus congressus notatus fuit,vi cap. 6. docet Aristot. quo tempore nullus Cometa videbatur. Secundb, quia planetae non digrediuntur a Zodiaco, tamen Cometae aliis coeli regionibus visuntur Tertio , quia coniunctio unius planeta cum altero breui temporis spatio durat, ut in novilunio cin deliquio Solis patet: tamen cometae nonnunquam sex mensum spatio conspici untur.Quarto, quia oportet eiusmodi congressum stata legeri definitis annorum curriculis accidere, Cometae ver,non eo pacto recurrunt. Quinto quia Attalo regnante suis Cometa totum lacteum circulum comples,qui si ex planetis coaluisset,nec omnes simul planetae qui nunc sunt mec multo plures ad eam magnitudinem es liciendam sat essent. O Pam Ii vero Pythagoraeoru , Hippocratis, Eschyli alentium Cometas esse unam eandemque stellam errantem a vulgatis distinctam ea ratione coarguitur, quia sequitur ex illa nunquam duos Cometas simul videri, cuius oppositum docet experientia teste Aristotele lib. i.cap. 6. Scaliger etiam exercit. o. in Carda -nsi assit mat se duos simul Cometas vidisse diuersa latitudine, alterum matutinum, alteru vespertinum multis diebus. Item quias Cometae propter Solis viciniam obliteicerent,&per digressum ab eo cernerentur,non possent rurius occultari, niti redeundo ad Solem a quo discesserint,sicuti Luna post nouilunium , quo magis a Sole amouetur,tanto maior lucidiorque nobis apparet: d
inde quo ad eundem propius accedit,ed magis diminuitur Mai sconditur donec prorsus effugiat aspectum. At quod aliter in Cometis res habeat, planum est: siquidem in magna a Sole distantia evanescunt. Postremo , quod Cometae non sint stellae et Coneta non rantes, ad eum modum, quem Apollonius cieneca imaginan ' si r-tur,ex eo concluditur,quia cum coclum sit diaphanum, Miran Clucidum non possent ij nobis occultari, atque adeo perpetuo
28쪽
si omnium istiusmodi sententiarum, quae Cometas e coelesti materia componunt, impugnatio illustrior euadet proximo sequenti capite, cum ostenderimus Cometas ins a Lunam ex
elementariis concretionibus gigni.
aret umenta vero Seneca respondendu est,etsi aer ad modii miseriatilis Linconstans sit,id tamen non impedire, quomimis coacta multa viscosa ac bene cohaerente materia in eo possit aliquot mentium spatio Cometa durare, subeundo interim o tum ipsus acris seque pariter cum in illo in orbem versando licet mibes, quia tenui de evanida constant materia,breui tempore dissili pentur. Non descendit vero Cometa sequendo pastum ad hune aerem terris vicinum quantumlibet aperiori crassio sit, quia Cometa non accenditur nisi in magna copia viscosiae exhalationis,quae in sublimiori tantum regione concrescere ansam mari potest, ut progressi exponemus. Non destendit etiam suopte motu,quia tum leuitate ignea quae etiam in materia densi oti, potest esse maior, tuam si leuitas aeris tenetur ne deicendat, tum interdum attractoria vi alicuius astri. Non oportet etiam Cometam singulis diebus magnitudinis decrementum aut incremenisium, saltem notabile, subire,qui potest materia lento igni, qualis ille est, accensa eundem tenorem, quoad nostrum aspectum, aliquandiu seruare, vel tantundem ei semitis aliunde substitui, quantum absumit. Denique sutile argumentum est ad proba dum Cometam coelestis naturae este,quisdin orbem eat , cum eo pacto moueatur etiam ignissuperiorque pars aeris,quae infra Lunam sunt,quorum circum actu rapi cometam dicimus.
Explicatio Aridotelicae, erae ementia de materia se
Ei s Aristotelis i. libro,cap. .quam tuentur Ptolem eius,MAlbum aeta in libro de coniunctionibus item i, Albertus lib. I. tract. 3. cap. I. Avicenna Al metus, Alexander,Philoponus, Auenroes,alij ueperipatetici est Cometam non constare natura coelesti, sed sublunati eiusque materiam esse exhalionem multa pinguem,crassam, constantem partibus bene coagmentatis. Nam quae huiusmodi est,flammam concipere,conceptamq; diu seruare potest, alioqui ii materia pauca sit,aec facile di inuat luch, ut reliquae ignitae concretiones xxtinguetur. Porro talem subesse cometae materiam, non autem coelestem,argumento est,quod cum comet papparent turbulenti ventorum fiatus, nimiaque siccitas et se consueuit:nimirum quia magna tunc exhalationis terrena copia aerem occupauit.Vnde illud Arati,inibo nomenis: t uti tritu intra exiestant multa uallentibio annis . . .. suppetunt
29쪽
suppetunt huius rei non pauca exempla Tempore Anaxagorae ingens cometes continuus septuaginta quinque die arsit, quem et is, C. tanta ventorum tempestas secura est,ut lapidem vehiculi magnitudinea rupe auulsum in sublinae turbo ferrei,dimitteretque in Ego flumen Thraciae, ut Arist. lib.huius operis, capi. refert. Item regnante Nichomacho Atheniensium Principe, cum circa
Equinoctialem circulum Cometa suis Tet ad urbem Corinthum
magna ventorum vis incubuit. P, experientia constat Cometas interdum e parua quantitate in magnam,deinde inmagna in paruam mutari: tandemque omnes aboleri: ac notatum aliquando est Cometam quendam, qui se paulo ante supra Horizontem extulerat subii odissipatum ex oculis euanuisse istiusmodi ver incrementa decrementa atque extinctio neutiquam in substantias coelestes, quae ab omnis noxae labe exemptosunt,cadere pomunt. a quod aiunt Cometas non extingui,sed abscondi, superiori capite resutauimus Denique Mathematici instrumentis Astronomicis Lunae altitudinem dimensi deprehendunt Cometas esse Luna inseriores,non igitur in coelesti,sed elementari mundo insunt. De hae vero altitudinis Cometarum mensura consule Regioimontanum in tract de Cometa. Ioannem Ogelium in opusculo de Coa meta,qui anno Domini M. D. X X VII. O ais civ N tamen e recentioribu sibilosophis & Astro oti l . nomis nonnulli non videri negandum etiam in aetherea regione Cometas apparere, cum id experientia comprobet. Nam Albu
marat nouam stellam aliquando supra sphaeram Veneris visim prodidit,&Halisu p. a. quadripartiti Ptolemaei cap. 9. aliam se vi disse testatur in is .gradu Scorpij,cum sol esset in gradu ignoilli opposito,videlicet i .gradu Tauri. Et nostra aetate anno 1 1. in Constellatione Cassiopeiae nouuinidus eximiae magnitudinis cum magna. spectantium adrniratione pparuit quod anno i .euanuit Sed nos quid de riusmodi italiis, si re vera in coea sum lesti regione conspiciantur,sentiendum videatur in i lib.de Coo
lo exposuimus. De loco incensitone empore Notu, loribu Cometarum. i U . .. PUTO IV. t Astu locus est suprema regio aeris. Nam . . quod nec in infima,nec in media gigna ur,testatur in primis eoru motus ab Oriente in occasum,'ubina tam aere volvuntur ut motus non pertingit ad nie-diam regionem.Secundo idem ostendit eorunde altitudo AEquindem media regio non transcendit altissimos montes, imo eorum alioui sublimiores ea sunt, utpote infra quos Ventos, nubes, c
30쪽
pluuias decumbere compertum sit. At alti metriae instrumentis constat multis maiorem esse cometarum a terris distantiam. Qua de re esse quae scripsit Petrus Nonius in libro de crepusculis V testio lib. io propos .co. Praeterea non consistere illos in media regione suadet loci stigiditas quae tandiu flammam inardescere ac vigere non pateretur. Itaque et fulgent cometae in suprema aeris plaga, nunc in sublimioti, nunc in depressiori tractu Conspiciuntur autem saepius extra Tropicos, id est cxtra solstitiales circulos tam ad Septentrionem quam ad Austrum,ut ait Aristoteles . Huiusque operis, cap. 6 quia nimius calor qui partes Tropicis subiectas peruacnt,cometae materiam dis luit.Nonnunquam tamen intra Tropicos visi sunt,ut is,qui Nicomacho regnante circa Equinoctialem paucis diebus et fulsit. see usio. INCEN si cometarum si, vel motu,quo ignis supremaq; aeris regio conuertitur, vel decidentibus, ut quibusdam placet, ab elementari igni in subiectam exhalationem flammulis, vel
interdum etiam vibrato ex aliqua nube in altiorem aerem fulmine. Non enim ima tantiim pars coruscantis nubis,sed nonnunquam semina aperitur: erumpenti igni aditum praebet. Sunt qui opinentur cometam non accendi ab igni, necessie exhalationem ardentem, sed halitum istae materiae, tanquam fumum aursu liginem ab ima nostra regione vi alicuius sideris libratam&auectam, recipientem in se radios Solis eoique eiaculantem, iccirco visibilem. REFEL ITu tamen haec opinio , quia si cometa Solari igne colluceret, sequeretur posse illum Eclypsim subire interiectu terrae,cum eius umbram ingreditur, quod hactenus obseruatum non fuit. τι M. TEMPus cometarum non omnino certum est, gignuntur
potissimum autumno,quia veris calor ad concretam illam vis. cosam exhalationem subvehendam non sussicit: hyemis, frigus,& humiditas enis euocationem inhibet: aestatis seruor eam dissipatri absumit. Docuit tamen experientia nullum esse annit pus,in quo non aliquando cometae generentur. Nam ωhybernis mensibus, cum omnia gelu concreta essent vis sunt, vi reser
Aristot. i.huius operis,cap. 6. PLINIV lib. 1.cap. 1 .ait breuissimum spatium,quo come rae cernantur, septem dierum notatum esse longissimum octoginta Seneca libr. . Natur. quaest. cap. LI. ad summum mensibus senis cometarum moram delinit Vera sententia est cometis non
esse durationis tempus ad exactam regulam definitum, xivltra sex menses rar,xirantur. Namque ante Hiero lymae excidium cometam per integrum annu urbi impedisse narrat Ioseph. lib. . de bello Iudaico,c. Durant vertat an diu cometae, primum ob asiluentiam exhalationum quibus aluntur. Secundo , quia ignis, qui visiosam illam materiam de Pascit, modicus ac lentus est,