Commentarii Collegii Conimbricensis Societatis Iesu, in libros Meteororum Aristotelis Stagiritae

31쪽

mediocrem ad ipsam habens proportionem Tettio , quia continenter ei si terra pabulum suggeritur influxu attractuque siderum impressionem eam iuuantium. MOTH cometarum non unus est, sed multiplex Primus ab M. QOriente in Occasum,quo una cum sphaeris collestibus, igni, su-Premaque aeris plaga in gyrum volvuntur. Secundus ab occasu in Orientem , qui non proprie motus est, sed retardatio prioris motussam comparatione ad punctum coeli cui comet recens ortus retondebat. Constat enim cometam , qui proxima no xc

certum sidus Apianis supra se habebat, paucis post diebus abio

aliquantulum distare versus Orientem .Hec vero retardatio exue prouenit,quia ignis&a er,cum sint fluxa corpora, non excipiunt totam efficacitatem impetus coelestium lationum. Quin etia nec acris celeritatem,quo cometa venitur,allequi valet, ob suam molem ela crassitiem qua raptui obluctatur Tertius motus est . nunc ad septentrionem iunc ad Austrum, aliasve locorum differcntia S. Hic autem motus nascitur vel ex impulsu alicuius sideris iticometam dominantis,uel certe quia cometa materia inuitantem

sequitur,ct ad eam partem,qua illae suggeritur,paulatim serpit. Quartus est,quo videtur sursum commeare, quia deficit illi ma iteria ex parte inferiori,vel deorsum, quia ex inferiori parte accrescit, vel etiam quia ab aliquo sidere in locum superum euocatur, aut ingrauelcente, Min se coeunte mole aliquantulum decidit. COMETARUM colore non quidem veri quia hos non ha C. O. bent,sed cati de apparentes multi vati jque sunt. Alii sincero S quasi argenteo et fulgent lumine aliis r nbo inest sine ulla luce, aliis flamma, haec non pura aenuis, sed multum circa si voluens fumidi ardoris. Quidam cruenti sunt, minaces, toruo ac terrifico,prae aliis aspectu. Quae varietas a materiae diuersitate

nascitur. Etenim, ut videre est in flamma, cum materia rarior est candidum,ac purum exhibet colorem, cum crassi oro multae sit.

liginis,sumeum. Atque ita in caeteris suo modo res habet.

29d comm prae mient. CAPUT V. Vii ad cometae significationem spectat; qui de ea

re philosophantur, multu referre putant ut Plinius lib. 2. c. 2s .notauit in quas partes sese iaculetur, aut cuius stellae vires accipiat,quasq; similitudines reddat de quibus in locis emicet. Quaedam tamen sunt, quae ut plurimu a toto cometarii genere significantur. Primu est,

vehemens ventorii flatus.Nam cum cometa, nisi ad supera aeris P rivi, iatiis regi e magna exhalationii copia eleuetur, gigni nequeat necet mmera en-

sum est relinqui in medio cinfimo aeris tractu magna halituit,

qui cruos creent,multitudine. Secundu maris tempestates, qua

32쪽

- ventorum ortum consequuntur. Tertium, siccitas raetilitas, quae euocato e terra succo 3c pirationibus existunt. Quartum, terrae motus, Quia dum exhalationes attrahuntur, liberumque e terrae sinu exitum quaerunt, concuti huc illuc agitari terram A. hi m contingit. Quintum Geris intemperies, quam siccus, ,enen

sus halitus inducit,praelertim iuxta loca palustriari, liginosia, in quibus humor ad saecem exsiccatus computrescit. Sextum mor- M. ;., bi,i maxime qui caucas siccas calidἱsque sortiuntur Peruulga-

Rerum str tum est autem cometas principum mortes portendere. Vnduit -

lud lib. 3. Sibyllinorum oraculorum:

S. D. Occiduo vero,vocitata cometa,

Ssen relucebit lad mortalibus index, Et famis est mortis praeclarorumi viror, , Alorue ιιcum interitus magnori ,Nobiliumst. PORRO haec prae sienificatio dupliciter intelligi potest: vel tibis 8 om i ita, Vt cometae mortem regum praemolirent tanquam ligna ad id

dia i iis , diuinitus at sumpta: vel quia morborum causas indicant. Prior sis ori gnificandi ratio inculcatur D. Damas. lib. 2. fidei,cap. 17. vii iam superius retulimus.Posterior nimium remota est. Na quod aiunt Reges delicatius uiueres humores subtiliores habere, ideoque eos acris intemperie facilius a sanitate deiici, uiuolum est cum plerique in tantes,ac multi in omni aetate nullius notae homines, regibus delicatiores sint quibus tamen cometae nec mortem afferunt, nec de nunciant. Sed nimirum quia potentum magis, quam vulgarium hominum interitus notati solet, ideo mortem Regum ab iis prei dici creditum es, ut M. Alber. lib. I. dract. 3 c. II. animaduertit. Vel potius ideo haec existimatio hominum mentes occupauit, quia cometae, ut D. Damas placet, ex diuino instituto Regibus mortem portendut Ptolemaeus vult cometas matutinos signi stare mortem Regis,cum fuerint in signo, quod in natiuitate alicuius Regis, aut praecipui in regno ascendit. Sunt etiam qui dicant, si cometa suerit in medio coeli benevolis tradiatus radiis Solis,aut Martis,potius regni incrementum, quam Regis mortem significate. Sed hae aliaque his similia, quae ab Astrologis traduntur circa praedictiones cometarum, cum sunt in hoc, aut illo signo, ad huius vel illius hominis natiuitatem spectante, minime auscultanda sunt, quia infinitis scatent mens aciis, de eorum plurima superstitionem continent. Quadere ex instituto accuratEque in libris de Coelo disseruimus.

De figuris es diuersitate Cometarum. CAPUT VI.

V m de cometarum speciebus , quae ab eorum figuris potissimum desumuntur, agemus Aristoteles i.lib.c.7.

olfariam duntaxat eorum vacietatem tradidit alens cometam , aut elle globosum, qui videlicet comam habet circa se undique

33쪽

TRACTATUS III. CAP. VII.

undique in orbem sparsam aut porrigi in longitudinem larbam caudamve appensam gerere. Rursus alios esse cometas, qui seorsim ac per se conjiciuntur balios, qui sidus aliquod siue errans, liue fixum,ambiunt,& sub eo excitantur.Priores veri atque omni ex parte cometae sunt posteriores non item, quia solum crinem ex ignita concretione habent. Et hi quidem gigni solent, cum exhalatio insta aliquod sidus posita inflammatur, ita ut inter illam de sidus, nullum notetur interuallum sed oculorum iudicio utrumque in unum coeat in eadem superficie sit: quo pacto nobis horizotem aspicientibus, coelum cum terra continuari videtur. Ita vero fit,ut stella ipsa quas crinita est uigeat sicuti accidit in coronis, quae ex vaporibus insta Lunam, aut Solem coalescunt. Vt enim eae Lunam ac Solem videntur cingere , cum ab ipsis longissima intercapedine dissideant ita ignita exhalatio tanquam sideri cohaerens sipeetatur,esto illa in actis regione , hoc est in coelesti mundo consistat. A, g vero trita est diuisio cometae in crinitum , barbatum

caudatum.Si enim exhalatio in medio crauior sit,in extremis au tatbeam alis, .

tem partibus rariorvi subtilior,ita ut lumen circum quaque veluti crines in orbe sun dat, crinitus dicituri. si exhalatio versus, nam solum partem longe extendatur, caudatum vocant: si modice

porrecta sit, balbatum. AsTROLOGI nouem cometatum species tradui M. Albertus lib. I.tract. 3.c. Io quinq; numerat Plinius lib. 2.c. 2I decem.

litiis in Oriente emicuit, lagosque ad diuini Regis in- ψρ ΘI cunabula perduxit, ut de ipsa quoque Philosophemur. Sciendum inprimis sidus hoc versus Orientalem plagam facta videlicet comparatione ad Palaestinam Magis apparuisse, eosque

secretiore coelestis numinis afflatu instinctos hanc quasi cocti m suam loquentem agnouisse, isque in Bethleemiticum oppidum fuisse prosecutos. Id quod etiam multo ante Euthraea Sibylla libro octauo oraculorum praenuntiauerat. Divinanis fari edam coluere recentem,

Monstratu Deipracepta si iremibus infans in praesepi.

Rationem vero, cur Deus istiusnodi spectaculo Magos vocarit reddit Theophilactus ad secundum Matthaei caput, nimirum quia cum Magi Astrologi essent, ut refert Tertullianus in libro de idololatria, contentaneum fuit allici eos signo aliquo sibi familiari sicuti Petrus piscator capta plicium ingenti multitudine ad Christum sequendum adductus est.

Con. Comm. in Meteor. E

34쪽

Q tamen solet num ea stella de numero coelestium astrorum suerit.Nonnulli quorum meminit Abulensis ad caput citatum Matthaei'. ii arbitrati sunt tui si unam ex sideribus in-

eirantibus aut ex planetis. Haec tamen opinio communi Patrum consensu improbatur,ut docet D.Thomas 3.p. q. 36.art. 7. retelliturque perspicuis argumentis a D. Basilio de humana Christi gen ratione , D. Chrysostomo hom. 6. in Matth. a D. Damasc. lib. r. cap. 7. D. August. lib. a. contra Faustum cap. s. ab aliis. Etenim

astra singolis diebus oriuntur,& occidunt ulla vero stella spectandori se perpoli dabat. Secundo, quia diurna lux astra obumbrat& ibscondit illa interdiu lucebat,tanto splendore,ut alia coeli lumina vinderet, sicut D. Ignatius in epistola ad Ephesios decima

quarta refert. Tertii quia illa dum opus erat, occultabatur, cum

cnim Reges Hierosolymam usque duxisset,ibi tantisper delituit, tum rursus sese visendam praebuit. Quarib,quia erat terris vicina: si quidem constitit supra speluncam in quaerat diuinus infans, eamque palam commonstrauit. Qv o mi VM ergo stella illa de sideribus aetheriae regionis n5suit, quaerat aliquis num saltem cometa dici debeat. Respondemus nec cometam sui Te, ut facile videbit quisquis ea considerarit,quae hactenus diiseruimus de natura cingenio Cometarum,

de illorum motu Mevanescentia sub diurno lumine, & distantia a terris .Quae omnia in eiusmodi stellam minime conueniunt , ut ex proxime dictis plane constat. Fia r igitur praedicta stella nouum quoddam & insolitum Meteoron, non naturali, sed Angelica , vel diuina virtute e sub coelesti materia conflatum , de eximiae lucis fulgore conspersum; quod non suapte vi, sed alicuius Angeli ministerio deserebatur. Diuus tamen Chrysostomus homilia 6. in Σ. caput Matthaei fulgentius serin de Epiphania, Gregorius rilenus in dialogo de anima existimant fuisse Angelum, qui ea figura stellae apparuit Ratio vero qua Magis urbem Hieroselymam ingredientibus obliteicere potuit,multiplex est,nimirum vel quia Deus subtraxit communem concursum ne illa sui imaginem ad oculos transimitteret: vel quia eo interim spatio lucem ei ademit: vel aliis etiam modis, quos astet Abulentis ad caput superius citatum quaestione i. ix tamen quosdam existimal e hanc stellam semel tantum visam a Magis in Oriente,moxque euanuisse, tum egres iis Hierosolymam apparuisse iterunt: indeque eos ad praesepe duxisse.Verum contrariam sententiam, quae statuit eam Mago per totum iter fuisse comitatam sequuntur plerique ex antiquis Patribus.

TR A C

35쪽

DU SPECTRIS, ET IMAGINIBVS,

quae sub astris, alm-ve locis in sublimi apparent.

eas,quae ignitae no sunt,accendendum erit. Ac primum de quibusdam spectris,quae in superiori loco

visuntur, disseremus E quibus primo occurrit lacteus circulus, seu via lactea, quam Ouidius primo Metamorpholeon ita paucis describit. Est via sublimis coelo manifesta sereno. Guid us. Lactea nomen habet candore notabilis ipso. Fuit autem de hoc circulo magna inter Philosophos di lcrepantia,quorum sententias reserunt Aristoteles i. libr. huius operis c. 8.D. Damascenus in Physc.c. s. Plutarchus lib. 3. de Placitis c. i. Macrobius lib. i.in Somnium Scipionis ci Is M. Albertus lib. i. tract. 2. cap. 2. Sto flerinus in sphaera Proesi, Manilius in lib. Astronomicon , Ioannes Picus Mirandulari libi de examine vanitatis cap. i 2. Hi ginius lib. 2. de coelestium signorum historia. Omissis fabulis de lacte Opis vel Iunonis:de casuri combustione Phaethontis: de animarum ab intretis ad coelum via, de illustrium virorum domo: de Solis ad ortum conuersione ob Thyestis facinus, quae a poetis circa lacteum circulum vati decantatae suerunt: eos tantum in medium afferamus qui Physica rationes inuenire conati sunt Posidonius teste Macrobio loco citato multo Clinis Io, rum assensu arbitratus est hunc circulum esse asperginem quan- - ηdam siderei caloris; quam ideb curuita Zodiaco aduersa obliquatat, ut quoniam Sol nunquam Zodiaci terminos excedens

reliquam coeli partem teruoris sui expertem sacit hic circulus avia Solis in obliquum recedens mundi uniuersitatem flexu calido attemperet. Haec lententia a vero abest:priinum, quia non potest reddere causam splendidissimi illius candoris, quem constat diuersum quidpiam esse a calore. Secundo , qui rigor, qui ad utrumque polum sentitur, satis indicat non dari temperationem illam , cuius gratia eiusmodi ardor coelo sparsus fingitur Deinde,quia calor,cum sit qualitas elementaria, Solis corporibus interitum subeuntibus conueniens, neutiquam in coelesti mundo locum habet. Quod ii Posidonius nomine sideri caloris

36쪽

ignem intelligat:ex eo refellitur,quia aetherea regio no est nere naturae, sed alterius longe diuersae ut primo de coelo cum Aristotele ostendimus. Sen im N D put. mi esse ignem densatae, concretaeque natura in unam curui limitis effigiem adari heriae fabrica di cretionem compositum cadere veto sub aspectum ob suam concretionem, cum reliquus ignis nimia tenuitate obtutum et lugiat. Haec op:nio,cum ignem in aetheria regione collocet, ex proxini dictis

conuincitur.

Ib. phr di opuRAsTus censuit esse duorum hemisphaericorum compagem; ita ut qua parte hemisphaeria ipsa coeunt, in nam phaeram coagmentantur,claritas illa videatur. Hoc placitum rei quaesita dinficultate mi causam minime exponit; cum licet talis coagmentatio inibi admitteretur, rationem conspicuae eius lucis non doceat. Accedit quod coelum cum a prima sua origine in sermana rotundam undique continuatum fuerit ridiculum est: asserere ipsius partes in eo circulo suis compactas. Democru Da Moc ni Tus& Anaxagoras crediderut esse lumen stel-

larum, quae a Sole ob terrae interiectum non conspiciuntur mecillius obscurantur splendore. Hos recte confutat Aristoteles tum quia fieri nequit, ut Sol omnes inerrantes stellas no semper aspiciat: tum quia,esto id fieri posGet, non adhuc ea esset causa lactei

circuli.Horum primum ea ratione demonstrati, quia ut constat ex s. rm. i. ma Astrologia theorematis, Sol est multo maior tota terrae mole:at, ρ ista terra ut Perspectivi demonstrant,cdm corpus opacum obiicitur luminos a quo magnitudine vincitur, radi e luminolo prodeuntes coeunt tandem post umbram iactam a corpore opaco unde iam eorum dit fusio non impeditur. Patet etiam moram terrae non

pertingere vltra sphaeram Mercuri j. Quo fit ut terrae interpositione uti litam impedire valeat explicationem radiorum solarium ad sidera inerrantia: atque adeo omnia a Sole perpetuo collustia- ri. Deinde,quod nec si terrae umbra ad stet las fixasperueniret, ea lacte circuli causa haberetur , ostendit quia tunc Sol aliasi alias stellas diuersis temporibus inflexa sua latione aspiceret, alias quidem cum in signis est Australibus: alias cum in Septentrionalibus alias in AEquinoctiali circulo quare oporteret lacteum non in iisdem semper stellis cerni, nec eandem perpetuo exhibere faciem: sed pro tempore mutati. quod falsum esse docet

experientia.

Ici tu Aristoteles libr. r. hirius operis c. 8. docet circulum lacteum in acre,non in coelo consistere esseque late distulam exuberantem concretionem exhalationum in fiammatam vi ,1

modum frequentium cingentis magnitudinis stellarum quae sontinea coeli plaga,in qua ille visitur. itaque velut magnu quendam ierpetuum Cometam continenter des agrare sub iis sideribus:eorumdemq; beneficio acta petennis pabuli attractione affatim

37쪽

a Tatim ali Potest autem haec sententia suaderi primum quia, Primκm au. spiratio ad concipiendum seruandumque ignem idonea,cum sub aliquo uno sidere concreuit crinitae stellae faciem exhibet i a consentaneum est simile quid accidere sub splendidissimo illo s-derum choro,cui lacteus orbis subiicitur,& coalescere inibi non unam, sed innumerabiles stellas crinitas quae totam illam viam ignea luce conuestiant. Nec obest quod sub toto Zodiaco, qui magnis lateque splendentibus stellis abundat, similis circulus non fulget illic enim apta ad id exhalationum concretio non datur. propterea quod eam Sol de reliqua sidera errantia at satu suo confestim extenuant de discutiunt. εχ v mmo idem corroboratur, quia circulus lacteus sibi si io milis undique non est, sed alicubi amplior , alicubi contractior: alibi clarior,alibi obscurior: rursus alia sui parte simplex, alia geminatus:quae discrimina non aliam videntur habere causiam, nisi quod exhalationum conglobatio maior, minorve pro magnitudineri, siderum e terra assurgit, circulumque varietate illa distinguit. Hoc igitur modo comprobas solet Aristotelis opinio, quam tuetur D. Damaseenus in uis Physicis. Vis si eam communis philosophorum rastrologorum Hi consensus reiicit statuunt enim praedictu circulum esse in Apta Botemne, hoc est in octaua sphaera. Nonnulli e Peripateticis , ut Lotia 'PV q nienses Parisienses,&quidam de familia D.Thomae, ne videlicet ab Aristotele pala desecisse videantur, aiunt codicem quem habemus,corruptum e Te Sed hos refellit auctoritas Graecorum interpretum, qui eandem sententiam in suo contextu Graeco legunt Aristotelique attribuunt quod etiam fecit Plutarchus o PAM A co citato Auerroes, qui nunquam insigniter Aristotelem errasse in ' putat dari sibi huius e re intelligentiam optat. Ali volunt Aristotelem non alleveranter, sed probabiliter fuisse locutum. Nos dicimus eum, quantumlibet acuto perspicaci valuerit ingenio, hominem tamen fuisse; quo proinde nihil humanum alienum existimare oportet humanum vero est interdum labi eu

erram

P ergo i pronuntiatum Circulus lacteus no sunt ' P 'Ut exhalationes in aere accensae more cometae, ut Ari i Ita, stoteles credit. Probatur, primum quia incredibile est tot annorum culis tantam halituum copiam e terra exsuscitari, attrahique eadem quantitatevi figura ita ut circulus ille eandem semper claritatem, densitatem Messigiem oculis oti erat:praesertim cum rigete hyeme Maestate

38쪽

et fervescente, paucae exhalationes in sublimiorem aeris tractum Ratio deueniant. Secundit,quia cum Sol est in Geminis in sagittario ardore suo dissipare consumeretque exhalationes ei plagae sup- polita Matiliae adeo per id tempus circulus interfectias appareret. . Ratio Tertio, quia si ideo tanta spirationum multitudo illi coalescit,

quia pars coeli , cui subiicstur, frequentissimis splendidissimi, stellis conspersa est simile quid perpetuo accideret in aliis aeris

tractibus, quinus etiam extra Zodiacum si non tanta siderum frequentiari magnitudo:at ea certe respondet, quae ad alios cir- ais, , culos,licet obscuriores,erliciendos sat esse deberet. Quarto, quias via lactea cint in acre, non ab omnibus per eadem sidera commeare cerneretur sed e diuersis regionibus circa diuersa astra sese oculis obiiceret,quemadmodum nec cometae, qui in aere existunt,ubique sub eadem stella fixa cernuntur. At testimonio sen- has constat semper lacteam viam in eodem loco, eademque a sideribus fixis distantia albescere. Crationes, quae illam in acre esse suadebant, persuadent: auum. pa, i, licet enim sub uno aliquo sit de re conglobetur aliquando exhal contraria. tionum semes, qui crinitam stellam efficiat, haud tamen posset ut supra dicebamus tot annorum millibus tanta halituum vis

sub stellis flagrareri circulum illum immensae magnitudini,d

scribere. Cui rei argumento est , quod reliquae omnes impressiones aeriae tandem absumuntur, cevanescum. Nec lacteus alibi maior, clarior,minor,& obscurior est propter diuersitatem stellarum exhalationes euocantium sed quia partes illae octaui orbis, in quo insidet non ubique eandem raritatem: densitatem obtianent,ut mox dicemus. αα ρr Utta Srcv Noux pronuntiatum Circulus lacteus est in octaua ' sphaera .Probatur quia compertum est eodem motu, quo illam ab occasu ad Ottum volui,hoc est uno gradu centum annis. ρ ρ Ttnrru, pronuntiatum Circulus lacteus non est, aliud ruse, isis quam maxima frequetia minimaru stellaria octaue sphaerae in hae nonnulli, frentium , quae prae exiguitate ad nostrum aspectum distincte pet uenire nequeunt, ut caeterae stellae atque ita inter se lumen com miscent de confundunt. Vel potius sunt partes eiusdem coeli den ii si Missiores,quam reliquae minus tamen densae, quam astra quae qui Deer i. i. mdem ex reflexione luminis,lam Solis, quam siderum inibi collu Card. Asso. centium, candorem illum,su splendorem emittunt hq

di Es autem lacteius, unus e maximis coeli circulis, quia longi

Iesu. a. tudine totum cocin cingit,&in duo secat per Sagittarium de Geminos. Latitudine vero ampli uima est, ut oculis patet. Non

est unus simplex circulus ted magna ex parte gerninatus; de quo

ita Ptolomaeus libr.8.magnae constructionis Lacteum circulum non simpliciter circulum esse, ted Zonam quandam, quae colorem lactis tota retineat,unde nomen quoque sibi attributum est,

quaeque non aequalisin sibi similis sit,sed latitudine decolore, de stella

39쪽

stellarum sequentia, & situ denique differens e varia 4 in qui bus tam partibus duplex ipso aspectu facile perspicitur. Porro it derum imagines , in quibus lacteus circulus conspicitur, ita ex A/.., Qpleuit Manilius lib. i. Astronomicon post Zodiaci descriptionem. Alter in aduersi mpositas siccedit ad Arctos, Et paulum a Boreag ros asila reducit, Transitque inuersae persidera Cassope , sed per obliquum descendem tangit lutem, Esi a fines, quilam isupinam. 7 cmpora, aequanicm Drum,Zonamis rentem

Solis equos,intra caudam qua Scorpius ardet, Extremami agitari lauam atque sigittam, Indest Ossimvatsexus per crura pede, fCentauri alterim,rursus ascendere calμml ipit, Argi mi, ratem per aplaust, a summa Et medium munuigγrum gemino per imum Signa ecat.subit Heniochum rei in ej v ictus

Caysiopeapetens super ipsum Per ea ii .inibit, Orbemi ex illa coepium concludi in ita.

De cooribus in ore apparentibus. At WT II l.

O Lim vi duo sunt genera, ali ex quatuor pri 'is in 'amarum qualitatum admixtioneri temperie obue ---niunt&in solo corpore mixto ac terminato cernuntur, ut docet Aristoteles ii de sensu uentili;& hi expressi ac vel colores iudicantur alii oriun-D. Damasi tu ex reflexione luminis qui adumbrati duntaxata apparentes ' hamis sunt. proindeque celeriter intercidunt. De illis egit Aristoteles libro citato: de his primo huius operis cap. 1. lib. 3. cap. 2.&in

libro de coloribus, ii eius est illud opus. Omissio igitur priori genere, quod in lib.de Anima pertractabimus: le posteriori hoc lo- .f. m. co sermo erit. Ad cuius intelligentiam sciendum causas apparen risu um . . tium colorum 'iri ad praesentem contemplationem attinent, in ' hunc modum se habere. Eorum materia cui videlicet nexi - stunt,est vapor, vel exhalatio, vel ac addensatus, vel etiam aqua: praeterrem,quae in maiorem raritatem attenuata sit. Locus, ubi se Forma. spectandos exhibent; est potissimum acriae regionis interstitiunt. Eorum sorma est lux varie modificata nec enim diuersam ab ea naturam sortiuntur, ut in libris de Anima ostendemus Eniciens et cest id,quod ptae dictam materiam ad eiusmodi colores admittendos praeparat itemque lucida corpora uexarsones , aliaque id genus qua lumen ipsum iaculantur. Communis finis,est pulchri r , ludo niuersi, ni TVR

40쪽

- R istiusmodi colorum varietas ut de affectionibus organi vi loci nihil dicamus partim ex diuersitate affectionum materiae, in quam lux incidit: partim ex diuerso aspectu luminos: partim ex qualitate med ij, per quod lux transmittitur, aut species

visibiles ad oculos feruntur spartim denique ex alia talia intentione vel remissione luminis. Igitur in acre densito concreti l luclia litibus multinlices colotum diffferentiae tam nocti, quam interdiu spictari olent. Sed aliis eorum discriminum causis omit. si s de quibus lege librum de coloribus ante citatum tum id, quod astrorum lux in aere percutit valde densum est umbrosum qii id e obscurum videri facit. Quod si aliquantulum densum, simulque humidum existat,colorem caeruleum recipit qui, quonia in vaporum coitionem testatur, pluviam denuntiat. Si autem adria concretio minus iam pilla existat, purpureum colorem imbibit. S i item exhalationes adhuc magis tenues luci opponantur phaeniceo colore pinguntur. Sane,ut flammae ex varia fumi commixtione valle colorari solenta. aliae enim puniceae,aliae purpurea istae virides apparent,ita astrorum , praesertim Solis ac Lunae va- riei species nobis et fulgent, pro diuersitate medij inter illari aspectum nostrum constituti. Praesertim mortui occasu, ubi maior halituum copia, quam assiduus diei calor discutit,in acre conglobatur.

o latione apparentium colortam,qui in aere cernuntur, figuratum, quibus aer in alitus in eum

evecti efformantur, solent in sublimi diueris reruspecies rimagines apparere.De quibus Aristote les primo libro capite quinto,in libro tertio a capite secundo Ac primum cum serena nocte multae spirationes in sublimi coniti palae,medio quidem dentiores, reliqua facie ratiores inter astrorum lumen , nostrumque aspectum constituuntur, exhibent similitudinem fovear quia in medio, quod propter densitatem minus illustratur, profunditas quaedam apparet. Ea Mar- Verosi magna sit vorago dicitur si parua , hiatus. Huius rei Isiai. caula est, quia omne obscurum licet arque propinquum in eadem superficie sit,videtur nobis remotius, ac depressius, nitidum vero propinquius propterea quod candidum ac splendidum crabilia . a magis aspectum mouet , atrum, et, umbrosum minus Qxiare is motu pictores cum aliquid cauum d profundum atque a nobis dissit

f U tum, ut puteum aut antrum pingunt, col e ni pro aut caeruleo

I U Utuntur, an o splendidove circa nigrum apposito. Cum vero quidpiam