Ioan. Baptistae Portae Neapolitani De munitione libri 3

71쪽

se, stilicet, ut iusto interuallo turros anterius productae vola, γque a lateribus interimerentur, tui. ad in mari reviri mes hostes,a fronte, & a murorum pinnis ,: idi 1 latere tum in Iadircessere possint , ne hostes Incruente accedant. Viitruvius. roes sini Producendae in exteriorem partei vicuus ad Inae, rus hossis velitrappropinquare a mirimus dextra di sinistra

igulis ediderunt, propterςa, quia si quis ad murum tali Ordinatione confriictumςset scauset vel mare smouere, non sol uni a fronte , sed etiam a lateri a tergo, .venit in sinu interclusis opprimerentur

ribus munitam tradit, ut hostes in sest nides ςςndcii atri , elateribus turrium telorum multitudine opprimerentur.

m variis, munitionum circuitionibus.

V N C varias militarium architectorum M. inioneS,de nurorum circuitionibus recenimus,quibus varijs in temperibus, varijstbus vii sunt, earumq;v6litates,& desecta. ijs praecognitis in quamplurimis militiae u rcessita

72쪽

si in Primo ne suIphurearum machinarum globis ad perpendiculum δαnia re irent,nam hoc modo oblique seriunt, & fidi pellenullarussiris murorum oblRuitate diffssa segnius, M beentius satirae ξ petunt'. Vtera iurio e ud intermedios muros ab aggressionibus Ilinarent, & ut pnscia laterae aueisdem mei tormentorini ictibuη έ qnibus moei domuliantur,noridum egi fles iis Donres proprimi, mi detergunthr, nisi veriti sihelibratores, hepissit 18 1 opposita latera pilas exonerant, dum hostest in vinis alueos descendentes scirpeis caveis muro aecedunt, eonuersis ad ipsas tormendosUrim ictus agmωἡ--rum euadunt in opposita milvorsi1n later, ,' moenia destruuntur, sibi miram parant. Vt 86h ει tuMeuallarentante medium murum bipartito constituerunt , ut in medio angulum protrudentem babeam - -

73쪽

lsettim i , ut nulli alio loco peti possint, nisi ab eo, quem a stergurit, stillim I Hsediliaec ua vim a peritis architectis fugismia sunt, ut antedictat. Prim' quia nostris temporibus rari thetermedij muri quatiuntur, uam propugnaculo-rnm 'lateribus adillimo ex polluntur in aggressione sed qua D satio intutissum frontibus exercetur, Ut dicemus, non forinmidantur tormentorum. damna ex lateribus aduersis. Praeterea si ictibus mangunis' teretur. de tumeturm risu a ruina B locus impediretur, istastrantur illicina xilia, quae ex oppofitis lateribu&speraruntur, du p προ tuorum frontes impetis ni tm: nam FG frons e senestet vi Α ict,bus tutari veraretur e l semostellis dico suo loco po tis. IAccedi ead hoe qeod triangula: E RG , IH N defensione nudatg re Iinquhrentur . ΑΦ a ratio quod latus unum alte um non die spicit, ut illud defendere possit, ut in B. Et sa prom nenistius fuerit, ut in K, neq; tuurium stontes abstergere possunt. Tertio λuea ibi in Nangvssima erit,& impensa multiplicior es ethurorum mu tipIicatione, nam murus Α Κ, Κ C longior est 4νὶ Α C ex αo. primi Euclidis: nam trianguli auo Iatelis tertio sunt maiora , didi ic muniendi ratio longe Pessim Ebsequendium erit a D r ι ' Π Ali; tua latera inditiarum ultra suae debitat quanitati

langitudinem erexerunt, scilicet I O. vel a oo. ped I s , ea cin tres partes diuiserunt, retrocedendo,Vt ΑΒ, ne nati xtilis A B latera erexerunti in quibus senestellae institue e tur ι ut ex ijuturnium Istootes G H, E F absterurentur, de ΤΦornisi strigeli minus acuti proueniant. Latera:interiori rhurbitam breuiora ootas ruerunt, ut non nisi Kna Intra se seriessenaM reeipex tria Rationes inuentionit hae sunt u in eirhestione min, a nomero propugnacula sumerarentur,''nam'ea'magnis sumptr a construuntur, ac daagnu tormentorum numera ,& militum praesidio defendatur, vinde eius-V modi murorum eo ronai turrium compend' consultum est. praeterea cum minutumisiars nil amplius fit,quam multipli- eeρohsessis utilitatem dcubsidentibus damna assi tre, in se- hundas atermus aliae amem modantur fenestellat, ut in C, &'' D, multiplieia rami intur auxilia tur um isontihus G H, FE Quod sthcinsiturtium angulos ictibus concusserit,con.

74쪽

De Munitione.

cossosq; proruerit, ut GH EF, ex lateralibus scissuris BD libratis mi is ilibus EHPartes retuntur,atq; hostes eo loco 1υbeuntes detrudet. Aliam addunt utilitati m , Vt vasta tormeta curulibus imposita maiorem intus aream staceant,& displosis ictibus idebita retrocessionum 'a- tia. Verum si id recte consideretur,rem se hal ere, meo quidem arbitratu, longe se .cus t nam si murorum cor*ana hae sorma constituetur.

contrarium eorum eueniet, quae praecepimuS et nam maximam urbis partem excludit, di in breuius contrahitur, & longe a circulari abi-hit forma, quam tantopere necessariam pra cepi mus in urbis formam, tum suae capacitatis areae plus tertio defraudetur . Praeterea ingentem minoribus sumpti-hus urbem circum uestir π inori militum mi mero de fendi posse mentiuntur qaini intermedia ina moenia qua ii . ternis lateribus ruta utur, in. ih quibus 5e matures sumptus, Oi di maior militum.& tormen

torum numerus requiritur,

l lusis & quae primo modq, non nisi ab obiecto uno loco, R Op 1

, lil l. n o tormentorum libratore

collimatis ictibus reti pul- sunt s

75쪽

sunt,ut hoe modo constituta , omnibus missilibus obiecta prostrat. Alijs placet in .

te I medium muruquinquepartito distribuere, & exprimis obliquis lateribus duo in. termedia moenia, di propugnaculi prima stons ab stergatur. Ex se Cundis , di tertii lateribus secudae, di tertia Dontes, atq; haec ab m

icrum tormento.

rum ictibus: nam& hoc modo constitutae stotes retusiores eueniet, magisq; ad circularem figura accedunt, ut in princedenti exes plovidere est. In quo

rus G C tuetur a latere A , icta , Λ G C, & inter medius rect' mi rus H D ao sci a

76쪽

De Munitione.

pars E F ab ictu L E F- tertia F P ab ictu MFP. IMεἰ 'est'ilia parte prosequendum , hoc modo propu- naculi dimidius angulas I E F P retasior eueniet, nam si ve- . rari iit, quae in tripartita intermedia moenia diximus, multo veriora sunt in quinque partitis. Praeterea quando dicunt, quo'd propugnacula ad circularem formam accendentia, firmiora, soli didraq; sunt machinarum quassationibus, ut ex vitruvlj opi Eione paulo ante recitauimus. Sed nostra tem - ,enateresse iliter habet. Antiquis enim temporibus non sim reperto Meorum torinentoruinartificio, arietibus, in-γentibus balistis , ac ligneis rurribus moen Ia quassabant rnunc aeneis iocinenti S serreo S globos euomentibus, moenia per fodiunt, non quatiunt, neq; tunc quassata moenia earum; xuii fossas eplebant: nam retro inclinata sunt: retro enim alter muriis inseruallo viginti pedum i nterposito fabri eam r. inurru id in ab exteriore ad interiorem murum transuersi hi teti)clusit , Ee in terra ex seisis egesta intermittitur, Veis et usq; densator,isse mul Oram nexu,& adminiculo primarii inter se itincti detinentur, &telluris vim urgentem varidius perserunt. Si et, ut tormentorum Vis, & impetus appel-Ions lentitudin interpositae terrae frustretur c hic enim erat

Metus mun eadi modus. J Praeterea rotundat fabricae.&te nudines extrinsecus interpolira onera validissime substinet, ut Vitruvius dixerat. Intrinsecus enim contrarium opera - tur: nam cunei fabricae aperiuntur, & tormentis quassatac uexa compaginatio commoue,tur, facillimeq; ad ruinam . prona redditur, & prostrata pnterius fossarum a Iu eos reis ileanti &curri circuluS Vuo loco Matitur, non solum oua

i sata pars hi ascit, sed di i pila alias quatit partes. Vnde &ap. pbsitae partes ex se ipsis latiscentes concidunt,& primis pro-

ruentibus partibus , ear tura ruina secum alias deserunt sine . quassatione . Exemplum habemus in testudinibus, quae rimis faciscentes, & proruentes, totum secum aedificium trahunt. Abi ipsis impositum . Hist alias dissicultas superadditur, nama 13 is ex is,imis p rtibus f utpote centum quinquaginta, ducti itis vassibus e plosi languescentes, hostiles aggeres ere 'o dc caveas ex viminibus contextas militari peritia, Ie'. est naS, L ntra murum incedentes, neq; disceris

77쪽

pere, neq; prorumpere validi sunt, sed hostes intra fossam

expellero.

De intermedijs muris, qui forcipes dicuntur.

R jusquam de intermedijs turrium Lis sermo.

.monem relinquamus, modum doevimus, qu murorum directiones ita excitabimus , ' Pro pugnaculis supersedeamus, N arcis corona, erit praemunita, ut nec propugnaculis, nec late mribus vi)uata videatur,& in oppugnationibus se ipsa desere dat. non quod eiusmodi in omnibus munitionibus uti cloeamus, sed ijs id locis, quae a mari alluuntur: cunt, inri murorum quassatio inel aggressio non fiat: neq; supra monte S, quia profundisivallibus praecinguntur, & crepat nibus, vel lacubus,vel ijs arcibus, quae paucis impensis parantur, tuenturq;. Vel ijs incis, quae ab hostibus praeoccupari formidamus . Tale in ebon te sancti Erasitit Neapoli imminenti habemus, prope coenobium P. Martini quae aduentu Caroli Quinti Imperatoris domini nostri erecta est, est ipse cogn8uisset locum ab hostibus posse occupari: ac subiacenti Neapolitanae urbi damna inferre. His locis & temporibus: laudabilis modus, in alijs fortasse detestabilis, quod a nobis com pari linearum praeceptione adumbratum est. Is nuntii nisichnographia H videtur forma exagonae stellae, in qua cir-

ipsa B F ipsi D l, ma terraitham fendit & ab A fenestra directus ipsi murus B F abstergitur , & ex B ipsi quoq; obiectus A G , & E ipsi D l, & D ipsum D F, & sic sibi mutua tuitione fitulantur, muriunturq; & ut meIius percipiantur.),artem unam scaenographicam erexamus.

78쪽

T in rebus omnibus servandus est modus,sie in longitudine intermedii muri,seu cortinae t nam ex ni mia huius laxitate. vel angustia, multa solent incommoda euenire. Priores militares architecti

79쪽

Liber Primus. π

gitudinem regalis munitionis, quanta regalium tormento in fulminantes globi ex opposito litere propugnaculorum frontes ferire possint. Hoc di ab antiquis usurpatum Fideo. Nam Vitrui ius lib o primo Turris ita distare debere, sui- hir, ne altera ub altera longius distet sagitta emassione, vip. si qua oppugnetur, tam a turri ius, quanti a sinistra, de dex . tia leorpionibus, reliquisqἔtelorum emissionibusvulnerentur . Nam fi plus nums relaxentur, hostes minus ostenduntur r nam ictus e longe languidi . di interti,nec vehementissimo ictu verberari possunt, ut Mam kssam iugredi tentans, transuersi s oggeri sincirpeas caueas,Uel cupas,aliasq; m chinas disjeere . di discerpere possie,Victusq; E longanqua runq; fallaces , nam noni tam exacta integritate libraret tormenta possunt. vi collima ea semper feriant signa . Ccin tra si breuiora tuerint . propugnacula At muri multiplicantur , multiplicesq, ex his consurgunt impensae, labores, fletempora, custodiae, murali a tormenta, & defensores, quod, tin parum reserre arbitror . Praeterea minoribus tormentis si opposita protiugnacula feriuntur; paruam ipsis in ferre pos,sunt novam,S hosteτ possunt vehementius repellere. Verum i mmi breuitate propugna lorum anguli angustantur, ut superius monuimus , Ruod maximum incommodum iudieirmus, atq; intus parua concluditur area . Sed redarguer disime, qui dicunt, quod tarmenta displodendo latera os n- dant: nam id hostium frassationibus ferreis pilis non uti n-tur, sed lapideis, cathenis, laternis glebulis marin reis' leni , quae this disiiciun ν ,1c pluribus ictibus plagas inferun, . :&cerrius: qtiam unicopi a tetricum plerunq; fans , . ii . Arreis usqntur cum transuerso si μggeres di hcere, dissipa- req; nituntur . Sed mea quidem ententia ea moenibus longitudo largienda et st, qua possis noribus fistulis, seu' elo.

petiis de findi, semper enim eorum mpior nobis copia. sup-: petit,.magoaq; dexteritate, & Velocitate onerantur , ex2-- neranturqέ , ac perpetuo plumbearu glandium nimbo grasi

antium hostium multitudinem discirpe te, dissipare , dii a. muro repellere .idc 3n maioribus neces, itatibus mur ait a ri tormentus uti, videliciti qua; dodr rit lis di Maaetri, tripidanei ambitus globos snsumat, o iustar humani capit U.

80쪽

Do Munitione.

Maiora emen haec tormenta ma toribus replen tus sumptibusqn agnaqsi pulueri di pilarum iaciuna , fit enim uno ictu plua absumatur pia,ueris, vi globi,.quam deeemi vel viginti minorum praetenda in eometractativnibus maiorum operari rum coma invigemus di harum ingenti bombardarum sonituti fragore, imaenia di propugnaculorum latera concutit,& sernestes larum testudinibus maiora infert damna , quam hornium tormenta ,ivi solo tremitu murorum, & laterum pars magna proruat o Poterimus igitur fistulatoribus , seu scio- peltari js maioribus rem cominus agere, scilicet Iao. passurisio incondiacias ollasι bolide ec, varia telorui genera coo- torquere ἡπt missiliuin proceriis hostes obruantitae, poteristhus minoribus tormentis, uti, scilicee angustioris tubi, quae galliaacei oui , aut anserint, vel medioci malo per a miles pi Lis elieiunt. Erit igitur moenium longitudo i passuS, nam maioribus tormentisi utemur, eum stirpium compage discerpere volumus, & spiculorum, & glandium ibre coni iubeuntem hostem texercere, quod propugnacula .non minustentum passibus interfit. Hoc idem,superiori Vitruvianuexemplo vidimus, qui distantia ad capultarum,balistarum, onagrorum , & scorpionum utus discrevit unam4maiorιb sthachinis , in maioribus necessitatibus Uteb tur ia vi' il

De murorum accubantia. Cap. XIX.

Vros ad perpendiculi assurgentes, ut Alber

tuS ait, quantumuis solidos , crassissimosq; maiorum bombardarumgloborti repetiti ictus, iteratiq; impulsus in medio impacti, ita cς u

tiunt, ut superior molis pars ad casum nutat , di quanto grauior, tanto maiore cum fragore ruinam mina tur, ac tandem cum reliqua subsecutura parte corruat. Nunc

ut firmius haereant, ac contra missilium iniuriam vehementius persistant, inuentum est, ut Tetro paululum murus re-elinet, accubetq; r lapidesq; reeumbentes, ira porportione quadam, concinnitate, dc positu coaptandi, ut mutuo sub nixu subsulti,ualidius confirmentare eoqy modo tantum roboris