장음표시 사용
421쪽
sed miterius agit ad ficenam, id est, duplum
mei depositae: quod duplum tunc Poenae nomia ne dandum est, quando depositarius , infietaeus depositum, convictus eo nomine fuerit. Ratio, cur in duplum condemnandus veniat, quod grave sit eo casu fidem fallere 3 quippe eraseente perfidia adversus afflictos usurpata; de in ejusmodi nece uitatis tempore deprehens os, quo consuli illis aequissimum est. sua furit amoms Poenae perseeutoria Quibus a or petit , quod nee sibi abest, nec reo abest: quemadmodum obtinet in furti actione, qua vel duplum, vel quadruplum petitur, nec ros inest: sed extra poenam persequitur ipsam rem dominus, aut is, cujus interest habere rem , vel rei vindicatione , petens rem suam esse, sive fur ipse eam rem possideat; sive alius quilibet 3 vel conditione furtiva, tam adversus iarem, quam eius haeredem, & quosvis successores : Itaque illί debet Iermitti laenam peiere, qui in ipsam non taeiaest: quia qui poenae est obnoxius , non potest alium ad poenae solutionem eompellere a sua disuntur actiones Miata eQuibus partum rem, live id , quod nobis
seu patrimonio nostro abest , partim poenam psrsequimur , Exempla earum tria hic e ponuntur, in actione P I bonorum raptorum , Legis Aquilia , in De Legato ἰοeis piis xelicto. Ostende, actionem P bonorum raptorum
esse mixtam uia est in quadruplum eius , quod raptum est , & in quadruplo rei persecutio
422쪽
tio eontinetur e poena autem est tripli , id est , praeter rem , Poenae loeo tripi um exigutur. Et in quantum poenalis est , durat anno tantum 3 in quantum rei perseeutoria , eatenus est perpetua. ostende simit ter ει actione, qua pro Iegatis pἰis eo etit In primis adversus infietantem in duplum agitur , nimirum si reus conventus neget, se damnum dedisse , & deinde convincatur 3 te t. netur enim in duplum , id est , & ad rem,& ad damni
Atque aestimationem, poena dicitur.
Quia si haeres , vel is qui gravatus est, R . testatore jubeatur , ut praestet legata Eees se ν omsiis , aliisque piis loeis relicta , isque neget AE legata relicta esse , vel ea praestare disterat , conventus in judicio convictusque eo nomine , compellitur & ipsam rem vel pecu- NoveLI3Lniam, quae relicta est, dare, & aliud tantum e. r 2. Autiuiro poena; & sic in duplum fit condemnatio. similiter. nsuper si per semestre,disterat huius legati pii solutionem , amittit Falcidiam . Quin etiam si decreto iudieis haeres monitus intra an ἔ . num jussa testatoris exequi neglexerit , indi- σμgnus habetur haereditate, salva tamen legitima. , β ι μν
Suntne alia actiones , qua mixtam causam cta de sid. obtinere dicuntur Sunt, nimirum actio Familia ere seundae . q. . quae .core muni dividunda , ct Finium regundari actνοηπ. S rum
423쪽
νmn : quae ideo dicuntur mi, tae , quia tam in rem , quam in pe.rsonam directae , di quia duobus constant, id ς ii, rebus atque prautationibus . Quatenus enim per ea peti tur dis vidi vel distingui res , eatenus in rem sunt quatenus in easdem veniunt praestationes perisonales, eatenus sunt in peribitam. Deviatur& ideo mixtae hae actiones, quia in iis uterque t tigatorum actor est Sc reus , cum Par i causa omnium videatur: quamvis magi, Placuerit , eum videri actorem , qui prius adia . judicium provocat. i, sua est actio Familia eresseundae,
r , Est actio mixta, . competens cohaeredibus de V kci dividenda haereditate, S de eo , quod alte- γ' alteri praestate oportet. Familia enim hic
' nihil est aliud . quam haereditas; & Ercis 're veteribus idem erat , quod dividere . Itaque eatenus hare actio in rem est quatenus cohaeres postulat haereditatem dividi s partem-Mue suam ex communi harxeditate quasi van. dicat ; quatenus vero agit ad impensas an res haereditarias a se bona fide factas , vel ad aeructus ex fundo haereditario a eohaerede Peν levi , eatenus in Ierson m est.
suae est actio communi dἰνί dundo λἰ. 3, 4J. Est similiter mixta actio .. descendens quasis. F. com, contractu , quae datur iis, inter quos resui'iri aliqua est communis , ex causa vel legati, vel donationis , vel alia quaeumque , excepta causa societatis , & datur ad hoc, ut et dividatur . Atque eadem ratione mix-' ta dieitur, eum quisque, quod suum est petat , & si fuerint pelsonales praestationes , agat ad expensas meliorationes , fructiisque' ex re communi Persxpia1 . .
424쪽
aua Finium regundorum Est & haee act io mixta competens illis , L qui eonfines habens agros , ad hoc ut fines sin. res. sive termini dirimantur , ae distinguantur , vel alleui partium adiudieentur. Et eatenus in rem est quia vindicationem eontinet finium , quatenus vero in hoc judicium veonit, quod alterum alteri eo nomine praestare oportet, eatenus est in Personam.
a quantitate rei petitae. uuanxum qualίbet actione persequi Neet lOmnes assi ones vel ta simplum eoneeptaesunt,val in duplum , vel in triplum , vel in quadruplum . vltra quadruplum nulla actio extenditur , nempe pecuniaria & eivilis , quia criminaliter etiam ultra peti potest 4 Ratio ,
cur ultra quadruplum non extendantur actiones , est, ut modus sit aliquis poenarum
eum infinitas in iure sit odiosa.
ssiuaenam actiones in simplum eoncepta sunt. Quae ex stipulatione & mutui datione, ex l. sivi- empto , vendito , locato, conducto, manda- llum . to , & denique ex aliis quamplurimis causis oriuntur , quaeque tantum sunt rei perse clitoriar: quamquam hoe fallat in actione depositi , & in eo constractu , in quo interesse.& poena est apposita.
Iuae in duplum Quibus praeter rem nobis debitam , ali ἰὴ pl.
quid ultra petimus , quod aestimationem ' . 'S a ejus '
425쪽
eius rei duplo excedat. Quarum lite quinque numerantur, species. ν et u I. Actio furti nec man festi , in qua nons quod interest, duplatur , sed verum rei Pre-
II. Act o damnἰ νέuria ex Lege Aquil/a , II Dp L' qua contra non duplatur verum re I pret,um IAqμ ι sed omne id quod interest . . . III. Depositi ex causa incendii , tumultus st- . V. de ruinae naufragii, adversus infletantem; in qua poti, actione duplo limplum inest . .
IV. Servi eorrupti I quae oritur ex delicto t-3O1 de. eius, qui servum alterius dolo malo, & calf rvo cor- liditate quadam eorrupit , in qua totum In rμpt. teresse & damnum duplatur. t U. Actio ex testamento , quae pro legat dict. Dp. venerabilibus locis relicto competit, adversus haeredem, disterentem ejus solutionem, donec t. sin. g. de judicio conveniatur , aut etiam adversus in j ure de d. sciantem , in duplum est prout & in duplum adversus eum est actio , qui ex bonis defuncti , celaverit quaedam , ne repertori inserςIentur .
sua ta triplum Eiusmodi actiones hodie in usus non sunt rristic. ideo quod viatores , qui in jus Vocant , &iudicata exigunt , veluti executores illium , sportularum nomine nihil exigere pollini. At. Iustinianus peculiarem legem ob malore sportulas introduxit , quae condictitιa di
suae in quadruplum pΙ. Actio furi; mansfesti , in qua qua- βδ p ας druplum totum est Poena . .
J II. Ouod metu 1 causa , quae ei datur s
426쪽
sorte rem suam dereliquit , aut coacte vendidit , adversus eum , qui metum talem i tulie . Et haee actio intra annum datur in quadruplum; non aliter tamen, quam si reus judiet , rem restituere jubenti , non obtem-Peret: post annum vero in simplum. III. AEIιο de ealumnsatoribus , quae in eam datur , qui , ut calumnioso iudieio aliquem β. ea divexaret, vel ut non vexaret, pecuniam ae- iam rua ceperit , intra annum in quadruplum , post annum in simplum : in quo quadruplo , uti& in actione , uuod metur eausa , inest simplum , ut scilicet fiat restitutio rei , & extra rem pro Poena praestetur triplum. IV. conditio ex lege , ad Uersus eXecillO- . res ditium , qui plus aequo sportularum no. - mine exegerint ; & proinde in quadruplum reddere coguntur.
Edine inter actiones duplἰ O quadrupli didferentia ZEst i nam furti nee manifesti & servi eorrupti actiones omnino habent dupli condemnationem , siv quis negaverit , sive confessus fuerit et actiones vero Legis Aquiliae , α depositi , adversus inficiantes quidem duplicantur, in confitentes vero simpli condemnationem inducunt. Inter actiones autem, quae
sunt quadrupli , nihil interest , nisi quod in actione, si uod metus eausa, si, qui rem vi abstulit, jussit judicis actori restituerit, a qu/druplo absolvatur, & quod in quadruplo res
U. DIUISIO ACTIONUM, i In bonae fidei , & stricti iuris.
Unde desumpta es hie dixi ο ὶ Dixi supra , desumptam esse ab intrinseeas ipsarum actionum qualitate et quae quidem 5 3 quam
427쪽
qualitas exeeutionem respieit actionis, &potissimum ad iudicem pertinet. Eoque referri possunt & arbitrariae actiones, ut trimembris
sit haec divisio in actiones Bonae sicei , Stricti iuris , O Arbitrarias visiva θίtur dicuntur actiones bonae fides , O
stricti juris Bona fidei quidem dioentur , in quibus Is-
s. amon. dex non inelusus eerta actionis formula , sed liberius aestimat, quid , quantumve ex aequo & bono litigatorum. alterum alteri praestare
I π s Stricti iuris, vero sunt, . quasi' strictae po-ο 'μ' testatis , in quibus, Iudex id , quod expresse inter eontrahentes actum , vel de negotio legibus constitutum est sententiae suae aequitate egredi non Potest .. Ouia , nonne A emtrassi bur omnἰbus neressariae est bona fides DI. I. R de, sane , .idque propter naturalem eonsenis pact. ι . sina , qui intervenire debet'; & quia nihil d. oes A. tam est eongruum fidei humanae , quam ea apl. r. f. quae inter contrahentes placuerundia servare da ' eonir Prae eaeteris. tamen in contractibus , qui inde . diri ' bonae fidei. appellationem, meruerunt . Qui ' eum magis neeessarii sunt ,, quam stricti ju-Q ris ideo providendum fuit , ut in illis ex bona fide omnia , etiam citra expressam eonventi nem,. magis quam in stricti iuris eon-3 4r tractibus , non aeque necessariis , perageren-νο ti . tur .. Quin, & inter hos. ipsos sunt quidam ς ε μ' honae fidei & aequitatis veluti gradus.; ut a V. g. in deposito, in quo bona. fides est exu
428쪽
Enumera iam Bona fidei amones rBona, fidei actiones sunt in primis omnes . ex eontratibus iuris gentium descendentes, a ' 'u' veluti actio, emptio , venditio , locatio, con- 'ductio, actio mandati , depositi, commodati, ν ' ρῖ
pro socio , pignoratilia . Item actiones quasi I
ex contractu, ut actio negotiorum gestorum, qtutelae , familiae ereiscundae' , communi di- V. vidundo. Itena actio praescriptis verbis , quae de aestimato proponitur, & quae ex permuta lotione competit: Quia permutatio vicem em
Omni Veterum disputatione sublata , Ii- λη minianus eam retulit inter actiones bonae s dei. Et recte s quia licet sit in rem , convenit tamen cum negotiorum gestione, quae bonae fidei est : Si sicut in illa , ita & in hae
actione, praestationes personales, & hae in tuae' veniunt , quae imaginem. habent actionum bonae fide Atque hae omnes, actiones bonae fidei di-euntur ob hane potissimum causam , quo
niam ut in singulis generibus ostendi P in
his mutuum negotium geritur , ac obligati. ultro ν citroque nascitur.
suae vero sunt stricti iuris actiones TReliquae omnes ; exeeptio. enim firmat re- fgulam in easibus non exceptis , veluti actio' reb. eressi ex stipulatu P & quae ex contractu' mutui datur. Nam eum, mutuo celebrato non agam tur actione ex eo contractu , sed lex ipsaeerti condictionem praestet , per quam actor adstringitur adi certum, petendum , ita ue
429쪽
arbitrium iudicis, quod versatur in bonae fidei contractibus ; hic cesset , merito actio , quae ex mutuo competits stricti iuris appellatur et uti S assivo ex stipulatione , quod solemni verborum conceptione adstringatur. Actio ex stipulatu tro dote exisenda estne
Regulariter est strictis iuris e verum eum reI uxoriae actio, in euius locum Iustinianus actionem ex stipulatu , ut pleniorem , surrogavit , fuerit bonae fidei, plaeuit ut & haee, in majorem dotis favorem, esset bonae fidei,& eompeteret non tantum in casum interpositae stipulationis , verum etiam omisLe . Tam cite etiam interposta fingitur favore muli ris . Nam si extraneus simpliciter dotem dederit , non censetur ipse eam sibi reddi stupulatus , sed mulier ; cum talis magis do nasse mulieri , quam sibi aliquod ius servasse non stipulando , videatur. Adeoque favorabilis est cauta dot Is , ut , si pactum , quo dos est constituta, sit ambiguum, aut stipulatio, quae in ea constituenda intercessit, inutilis, semper in eam partem inclinet decisio, qua dotes magis adiuventuL,
quam evanescant: Prout Vult regula, di a=n-biguit, pro dotibus respondere melius es.
. datur hae ex sispulatu actio , ad νer Iusquem , O quando a Datur marito, pra dote promissa , sed nomdum data, consequenda , sive ea promissa cestipulatione, sive nuda podlicitatione, contra
uXorem, quaei dotem promisit, vel contra socerum, eiusve haeredes 3 vel etiam contra extraneum, qui pro muliere se dotem daturum
430쪽
Datur & uxori, pro dote, marito data, repetenda, vel etiam patri, aut haeredibus ejus, contra maritum , ejusque haeredes. Idemqire dicendum de extraneo , qui pro muliere dotem dedit, eamque sibi reddi stipulatus est . Datur his , soluto matrimonio , quod fiemorte , vel divortio et quia tune sine causa dos apud maritum est cessante onere matrimonii , cujus nomine est data . Quod si tamen maritus vergat ad inopiam, & facultatibus labatur ut periculum sit , ne dos sua mulieri pereat s poterit mulier etiam constante matrimonio dotem repetere. suod prἰνiletiam dedis Imperator mulier; de dote agenti Dedit ei jus tacitae hypothecae in omnibus mariti bonis pro repetenda dote e cui privi' l. legio coniunctum est jus praelationis , per ' quam mulier praesertur creditoribus , hypo - thecam anteriorem habentibus , non tantum J'' ' tacitam, sed & expressam . Voluit enim Im- Perator , plene consultum mulieribus ; & ne ullum periculum cirea dotem sustineant, generaliter constitit it , ut Omnibas ereditoribus L praeponantur 9 etiam illis, qui caeteros tem- Por. inpig.
An hoe prs Aegiam haeredem , aut silium sequatur P
Ηaeredem non sequitur: quia non actioni I. . taclu. datum , sed mulieri . Licet enim personam priν. c. ora defuncti, ad jus quod attinet , haeres repraesentet, non habet tamen illas causas beneficii, suae facti sunt 3 propterea quod successio ,