장음표시 사용
431쪽
dotem matris , aut avitae suae repetenti. de possunt hic appellari illae iure regulae,. quod ubi conditio personae locum facit benesieio. id est, qua do. persona est causa proxima beneficii, IIoc cum ea. extinguatur , & in haere-Jyd. II ας des non transeat . . At vero privilegium, quod non personae sed causae , aut actioni tribu tur, hoc ad quosvis successores. transeat . .
suanam laitur inter home sidet O stricti iuris iudicia sunt. disserentiae Θ Quinque potissimum, recensentur. s ἰα bbaa. QR d in bome fidei iudieiis libera. pote
stas permitti. videatur Iudici ex bono & ae- ''' quo, neglecta verborum contracta. subdilitate, . iaestimandi, quantum actori restitui oporteat. Contra in strictit iurisi judiciis , noni potest LX7. 99-- Iudex in plus eondemnare reum actori, quam f. de V. o. petitum sit: Et nisi, quod petitur, palam ex- Laz.s Ι- primatur, omissum intelligendum est. Quare' de 'δ- stipulatio non valet in rei promittendi aris bitrium eollocata conditione. At in bonae φdei iudicias ubieumque eonfertur in arbitrium . l. q. F. de, domini a vet procuraroris ejus conditio , pro bo centr. emis. ἔrε arbitrἰo, hoc habendum est ρ non pro . quatieumque domini arbitrio . Neque enim debet in arbitrium eius , cum quo contrahitur, conserri, an sit obstrictus, neene. .
i ,. II; Quod ini bonae. fidei judieiis flatim ab .
initio fructus debeantur , & post moram usi-u wJ'' raer idque ossieio judicis, eum, ex obligatione non veniant . In strictis vero . fructus nonis nisi a tempore litis contestatae veniunt, & Gι. s. . De. militer usurae nunquam ni fi lite eontestata eur-ι. runt, & non aliter in pecunia eredita quam eod. l. 3. c. si in .stipulationem fuerint deductae , ne con. de moria tingat aliast in mutuo aecipientem obligati in plus, quam revera numeratum sit
III. Quod in botve si ei iudieiis , juretvn in
432쪽
LIB'. IV. TIT. UI r litem a non ita passim in strictis , in quibus I. 3. . Oeerta forma judicandi est praescripta . Et si l.seq. .dε
quando in iis juratur', ideo est, ut vera aesti- in litem inmatio rei, quae non extat, habeatur. ur..
IV. Quod contractus Dei, cui dolus .causam dedit P sit ipso iure nullus , non εις Dp. t. etiam ,, si dolus, incidat ii 'contractum . Ateontractus stricti juris, cui dolus, causam dedit valet ipso iure U. Quod olim in bonae fidei iudiciis, si quid L.ia bon.
invieem' praestare actoren, oporteret, compen- μ. sutio fieri ipso jure ;, in frictis vero , ex rescripto Divi Marci ,, opposita doli mali exceptione l. et r. g. induceretur; quia dolo facere videtur is, qui uti. ff. de petit id , , quod flatim restituturus est.. Verum eam, differentiam, sustulit Iustinia nus , constituens , ut. in qualibet actione , tam stricta, quam bonae fidei , ram personaliquam reali , compensatio Eae ipso jures minuatque debitum , modo id liquidum sie, & . ante rem judicatam a patre proponatur, pro. -.D. c. de positumque probetur , ut judiei constare pos- compens. sit , pecuniam invicem deberi. Neque enim ebri . divinare is potest , an quiequam actor vicis. '' sim debeat , ut locus sit compensationi. , suid. s.;ur' est compensaria dicompensatis est debiti Avicem , eradis; ἰnter se contributioλ D nam unusquisque credi- de eomp. rorem suum eumdemque debitorem', Pete rem submovet , si paratus, est compensare . Estque' ideo necessaria compensatio , quia nostra interest. potius non' solvere , quam lutum repetere , ne videlicet frustra fiat. .
433쪽
hum fit 3 adeo ut & maleficia mutua compensatione tollantur , dummodo civiliter ex maialeficia agantur . Quod naturaliter debetur, quia verum est debitum , nec solutum reperi ι titur ,. etiam compensatione tollitur , modα
exceptione perimi non possit, quod debetur Item res fungibiles inter se modo eiusdem sint bonitatis, compensationem admittunt ἀDixi similiter , debitum oportere esse litig.I.ls quidum & certum .. Unde neque inter se, vetri rab. er. genera diversa , vel species diveris , neque
La 8. App. species cum quantitate, vel contra, compen-
Τ. Opun. sari possunt: quia ut aliud pro alio solvi invito creditori non potest, ita neque compe sari eum compensatio sit quaedam. Iulio . Deinde in species. cadit assectio, & una diacitur pretiosior altera , ut plerumque in lixaequalitas. confiderari non possit -
saria nequys. cf. A bon. Id propterea iniquum esse eredidit Imper sd. o. l. Lm , ne sub Pr etextu compensationis quintil. e de depositarum rerum exactioneidefraudetur a. i camp. Ue Propter bonam fidem , quae hie exubeiarantior est, quaeque deponenti rem reddi ju-het, nec patitur eam ullo quaesito colore retineri a adeo ut nec depositum cum depinio compensari possit -
434쪽
LIB. IV. TIT. VI. 422 De Actionibus Arbitrariis. Actiones Arbitramne suntne bona fidei anstricti Juri s ΘSune natura sua stricti juris, & non nisi exaeeidenti aliquo extrinseco sunt arbitrariae , id est, ex arbitrio judicis dependentes e atque eatenus differunt ab actionibus stricti iuris , quia praecedit hic arbitrium sive justici judicis, praeter naturam actionis propositae, propter factum aliquod dolosum, veluti propter contumaeiam rei conventae , actori nota
satisfacienti. Quo etiam fit, ut in actionibus hujusmodi fere ineertum quid petatur : auuastimatio ineerta , iureiurando ia litem a xis., vel arbitrio judicis taxanda .
cur ergo dicuntur arbAraria, O quis sinis earum a
uia in his actionibus Iudex , priusquam
negotium definiat , interloquendo arbitratur, quemadmodum actori satisfieri debeat: cuiusis. evictus est, ut qui judieis arbitrio paruerit, & satisfeeerie intra tempora ab eo dicta, evitet poenam , & solam rem praestet . Sin minus, tunc sequitur condemnatio secundum rigorem juris , atque etiam in id , quod actoris interest , dc in quantum ab eo iura tum sueri z. Qua vera sunt disserentiae inter amiatrarias
in bonae sidat actiones 3. . I. Quod in actionibus bomas Dei iudiei libera sit potestas ex aequo Sc hono allimandi , quantum actori restitui debeat ita Arbisrariis , quemadmodum actori satis fieti
435쪽
sieri oporteat; idque non ex natura actionis sed judicis arbitrio pendet ; nec tamen libere, qualis est illa' libera potestas ini bonae fidei actionibus, sed potius sub quadam com ditione : nisi is, cum quo' agitur ,, ad jussum, d . q. prael. & iudicis interlocutionem' actoris satisfaciat, Firom acr. veluti rem restituar, exhibear, solvat II: Quod actioner bonae fidei omnes sine inipersonam , excepta haereditatis petitione sAVbitrariarum aliae in rem ω aliae in per
III. Quod' actiones bonae sideἰ ex contractibus descendant nominati Arbitrariarum quaeisdam ex contractu, quaedam ex nuda conventione, quaedam quasi ex delicto, quaedam ex . possessione, vel quasi IV. In actionibus bona sideἰ ultro citroque
nascitur. obligatio , ut ex empto , vendito , I eato, eonducto: in Arbitrariis unius tantum obligatio est, ut in Publi eiana , serviana utraque, Quod metus, causa, &e.. Enumerea actiones Arbitrarius Θ sipraeterea Imperator hoe loco reeenset septemr in rem 5. t. tres , Publicianam, Servianam , & stuasi Servia-uuod met. nam , sive Hypothecariam ; in Personam quasvrusa Oe. tuor M ut actionem ,, quod metus causa3 De δε--lo , De eo quod eerto loco , εα Ad exhibendum. Plures vero esse satis , indica idem Impera tot , cum addi , alias; enumeraris esse similes . Cujusmodi sunt in rem quidem, ut' Rei vindicatio , confessoria , 2 Satoria , ac Paulianarin personam V ero , Fariana' seu' calvisiana, Rerum amotarum , , Redhibitoria Actio ta fa- ictum, de Publica .s, O in factum A 77ο ex 'Ediator De alienatione x iudicii mutandi cau-'
436쪽
Ostende , actiones hic enumeratas esse arbis rarias . In primis Publiciana . es arbΠrar, a rquia in hae iudex rem restitui iubet, absolviturque reus, si1 restituat, alioqui manu mi- LI s. g. 3. litari res. ab eo auseretur , quemadmodum in Fia de rei vindieatione Si vero dolo desielio possi dere , . sequetur gravis illa condemnatio , . quanti in litem actor juraverit, judexque. aestimaverit o.
iudex praecipit possessori , ut rem pignoratam creditorii restituat r: cuius arbitrio si pareae reus, aut pecuniam creditori solvat, absolvetur ... Alioqui, eum in rem sit actio, manu militari res ab eo aufereturr vel si dωlo desierit . . Ussidere, deluseritve praeceptum Iudicis, tan- et Hii condemnabitur, quanti in litem ab actore st . 'iuratum fuerit , moderando in omnibus pro IMr. arbitrio Iudicis jurejurando , . ne arrepta hae oecasione in immensum iuretur ... III. Amo quod motu causa: quia si rem per t. I. I . . . . vim ablatam is, cum quo agituri ad judicis D. Iuod arbitrium noui restituat , quadrupli poenam mei. eaus. si istinebit quam: tamen . evitabit restituen
IU. Actia de dolo: quia si is, qui dolo ma- i , i, eircumvenit aliquem, arbitrio iudiei rem ibi. V non.restituat, sequitur eondemnatio , quanti μ' με ea res est id est, in id, quod actoris interest , dolo deceptum non esse ) infamiaque notabitur. St. vero, ante condemn Ztionem 4 re
stituat, evitabit ejusmodi poenam ., U. Actio de eo , quod tarto loco I quia qui Ly. certo Ioco eonstituit se soluturum, conveniri de eo. a dehae actione potest', etiam . alio in loco; sed eert. sici Iudex arbitrabitur, quanti intersit: verrei,
Ephesi potius solvere, quam eo loci , ubii
437쪽
eonvenitur; vel actoris, eo loci potius solvi, de quo inter eos convenit.. yL Actio ad exhibendum e quia hare datur ad ex hib. si intersit actoris, rem exhiberi; qui si pro- . q. c.eod. baverit interesse suum , jubetur reus exhibere, condemnandus alio3ui , si non paruerit,
quanti in litem juraverit actor. Quodnam A bisee, O bonae si ἰ actionuus , disis est Oseium in ferenda sententia Ps. curare. Curare debet Iudex , inquit Imperator , ut omnino , quantum possibile ei sit certa pecunias vel rei sententiam ferat , etiamsi de incerta quantitate apud eum actimi sit rut y.. g. Jn actionibus bonae fidei incerta est
petitio, in arbitrariis quasi incerta. Incerta autem pronuntiatio , eum n,n ponat finem γ ae 9 contro Versials nullius erit momenti, nee vim L .s . ce rei judieatae obtinere potest. Poterit ramea re duae. sententia ita proferri r Solve , quos , veIquantum , perἰtum et quia suffieit , si ex libello , vel aliqua parte actorum constet decerta quantitate , ad quam relatio fiat iasententia. Alias libellum oporret esse certum , cui consormis solet esse sententia, saltem quoad rem petitam, causam, & actionem. Incertus igitur libelἰHs potestne aliqua do admitti e Libellum ejusmodi quandoque admitti constat, rationeIncertae obligationis ; idque veIex natura rete vel quia Petitur interesse, euius incerta aestimatio et vel quia rei petitae praestatio ex electione Pendet debitoris, uein obligatione generis & alternativa : ita ue. secundum libeIlum judex incertam sentent iam , - proferre debeat, ne si ad speciem deven iat ,
injuriam Irroget reo, qui in istiusnodi obligationibus elactionem haber.
438쪽
LIB. IV. TIT. VI. ετ rQuid, si ag/nr intentione sua plus
complexus fiseris ,. quam ad ipsum pertineat cum sit in potestate eius , quando velit exin perire ; O ante debeat rem cistenter explo- l. 24.3nmrari , ct tune ad agendum procedere , ut D. de Ros
habet iuris Regula ) Ideo enim eausa eade- g. si quis
bat, id est, rem vere debitam amittebat , adens. actione tam personali , quam reali, nee sa- ἰ.I. IGelle restituebatur, nisi ob aetatem minorem D. de 2m lapsus esset, aut nisi tam magna justi erro- nor, ris causa intervenisset , ut etiam constantissimus quisque labe posset. Qua ratione succurritur majori viginti quinque . annis, qui veνssane. universum legatum testamento relictum petierit, cuius Pars eo ignorante codicillis postea prolatis exempta sit: quoniam probabili- , qter ignorare eo dicillos potuit, & ita in alie- ria υ. no facto euare; ut nihil dolose facere peten- μ' do videatur, qui ignorat ea anas cur non .lc- bea3 petere suos modis dia tur Plus
peti eQuatuor et nimirum Re , Tempore s Lo g. plus eo , Caussa οῦ Re Plus Petit , qui majorem quantitatem , quam quae obligatione continetur, actione comprehendit: veluti si quis Pro decem aureis , qui debentur , viginti petierit. Tempore plus petit, qui quod in diem vel . sub eonditione debetur, petit ante diem, vel
Loeo, qui quod certo loco sibi dare stipulatus est, alio loco petit pure, id est, omissa mentione loci. stipulatione eomprehensi rquo casu judicis erit aestimare, quanti debitoris
439쪽
toris intersit solvere in loco colaxent . potius, quam alibi. causa, qui quod in genere, vel alternative debetur, petet in specie e vel ex alternativo debitγ non certam. Ideo talis plus petere dicitur,. quia eum alias in debito gene-ι. 4.f. de rati & alternativo electio sic debitoris, non R. I. autem ereditoris 3 hane illi erit, suamque hoe modo eonditionem meliorem fecit 3 debitoris vero sive adversarii sui deteriorem : quod' fieri non debet insuia hodie iuris est e rea Pluris petissanem rgo sed hae Constituit Zeno Imperato , ut qui plus temquidem .. pore Petit, inducias temporis illius, quod conatus est antevertere, duplicare cogatur, ve- .luti si uno mense petierit ei liu S, quam Pet re debuit, expectare cogitur duos menses ,& insuper impensas litis reo refundere. Ex Iustiniani vero lege, qui re V eausa, loeo plusitetit, damnorum, quae ex hae causa sportuarum nomine acciderint, in triplum fit condemnatio . Ratio veteris iuris, mutati, quia iniquam eontinebaC subtilitatem3; ne tamentis. e. de mRueret impunita actorum temeritas & pro. Plus ser.. c ci/3 pro. amissione litis, mitior hae poenait' ' inventa fuit .
Quid , si quid minur, quam ad eum pertineat , complexus libello fuerit λTalis sine per eulo agis , inquit Imperator: s.si mἰ r. id est j nihil incommodi sentit, cum nec
eausa eadat , nec Partem debiti amittat , iquam petitione sita complexus non' est . Igitur si, cum ei decem aurei deberentur, quin-r ii que sibi dari oportere intenderit aut si, cum fi de . e. xotu fundua eius esset ,, partem dimidiamri sis sitam esse petierit, non impeditur reliquum δ' i ita,
440쪽
LIS. IU. ΤIT. VL 41γ. in eodem vel alio iudicio persequi. Neque enim obstare rei iudieatae exceptioe illi agenti poterit , eum de alia re agatur ..
ideoque in eodem iudicio,. seu in eadem ii, aliud. stantia, cognita veritate, errorem suum emem dare corrigereque eL permittiturias uousque verae emendatia libellἰ
Existimo,. ad sententiam usque permissam l. 3. C. deesse eam emendationem ,, quae Vel rei Petita: s. edendo vel actionis propositae , substanti an non immutat .. Si igitur actor semel' editar actionis qualitatem emendare velit, ad sententiam usque audietur. Nisi sorte hujusmodi qualitatis , emendatio personam. semel expressam,. factum. .P'ώ μη e narratum mutaret . Ea' vero emendatio , Iμμες quae vel actionem semel propositam , vel rem petitam immutat, solum usque ad litis eontestationem licita est.. Sunt qui, & post contestationem hoe lieere putent ita tamen , ut actor reo expensam retardatae litis refundat, eique novam, actionem edat concedatque spatium de ea. deliberandi ia
A. quantitate executionis, sive ab eflectu MEime semper A si dumi condemnatis . Nequaquam r sunt enim quaedam actioness, qui r non semper folἰdum , quod nobis debe- ri persequimur, sed. modo solidam modo mἰ- PrAt ημο-