장음표시 사용
81쪽
Excusare se volentes possuntne appellarer vers. quia Non possunt sed necesse habent propone-
excusare re prius Uxcusationem , ubi resciverint , se LI. tutores vel curatores datos. Quod si causa quando. U- excusationis fuerit rellista , tunc poterunt peti. ab hoc gravamine appellare .. Intra quod tempus proponenda est excusatio d. υγέ. IVtra. quinqsaginta dies, numerandos ab eo quia ex - tempore, quo cognoverint , se tutores vel fare j.6.C. eura rores datos. Et hoc si in eadem civitabis. I 8. . te sint, Vel intra centesimum a b.urbe lapi-εui. dare dem morentur. Si vero ultra centesimum hatur. I. 164. bitent lapidem a loco tutelae , in singuloς is de V. s. dies Vicena utillia passuum: tig conceduntur, donec Veniant ad locum , ubi tutores dati L 13. . I.Ο sunt , & amplius triginta. dies ἔ. qui et amen ita debenti computari , ne minus iant , quam quinquaginta dies . Nam absurdum esset', meliori conditione esse praesentes, vel qui propius absunt , quam qui longius. Peragi autem totum, negotium hujus disceptationis debet a die nominationis intra . quatuors men
Quid , si quis falsis allegationibus excusationem.
tutelae meruerit di i . I. An.. b.t. Talis non liberatur onere tutelae, sed poesii tui. vel nae nomine ex tempore dationis , non au- r. Di.al-tem quo scire coepit , periculo in tutelae o leg9.22.C. stringitur. Ita eum. postulat favor minoris, de ex s. & ne cuiquam dolus suus prosit . . Qui vero tui. veris allegationibus excusationem tutelae meruit , liberatus est periculo omissae admini
82쪽
LIB. I. T I T. XXVI. 7 TITULUS XXVI.
DE sUSPECTIS TUTORIBUS, VEL CURATORIBUS.
siuibus est ius cognoscendi de suspecto tRomae competere ius illud ceX Lego XII Inpr. h.I.
Tabularum descendens solet Praetoris 1. . di M. in provinciis vero Praesidibus earum , di Le r. l .st Aegato Proconsulis. Idque ob favorem & ut1' ια ἡ υ, litatem pupilli singulariter receptum est, ut oti mand. aliis quoque haec de ius pecto cognitio man es ,r.l. 11. dari & delegari possit. . F. de oss. Si vero quid erit, quod majorem an I ad' proc. versionem exigat, rejicere Legatus apud Pro' l. o. F. doconsulem debet ; neque enim animadvertendi, coercendi , vel atrociter verberandi ius habet . Nemo , enim potest gladii potestatem sibi datam , vel ius alterius coercitιonis , ad alium traηsferre. Quoniam ea potestas non iure magistratus, sed specialiter lege desertur.
Ruinam tutores suspecti fieri possunt 'Possunt omnos fieri suspecti, sive est; Ubisdia
mentarii, siυe non sint , sed alterivi generis mas . tutores: si utrique fraus ac segnities illorum re ipsa se prodat , licet alias a testat Orς , ls. . f. aut a Magistratu fuerit approbata eorumdem fides diligentiaque . Quare & si legiti- .mus fuerit tutor, accusari poterit e quamvis propter necessitudinem, quae tali tutoricum pupillo intercedit, consultum fuerit ;curatorem ei potius adjungi, quam eumdem notata fide & existimatione removeri. Idem I. II. . I. dicendum de patrono, removeri quidem , u t J. de dolo, suspectum , posse , dummodo famae ejus par- i. s. F decatur. Nam adversus parentes vel patronos obseq.patr. non sunt instituendae actiones famosae , sed praes. temperandae actiones in factum.
83쪽
eο Sciendum est , suspecti accusatio irem non --. quidem publieam esse ciuia non descendit
ex lege aliqua publici iudicii sed quasi pu
blicam , hoc est , omnibus de populo patere, quatenus alias sunt idonei . Qua ratione non passim admittuntur mulieres , sed eae solae , quae pietatis necessituline ductae , ad hoc procedunt, ut puta, mater, nutri X,
avia , soror , & si qua alia fuerit propensa
pietate in pupillum , sexus verecundiam non egressa. Nam naturalis pudor mulicrem non omnibus perperam fe manifestare concedit. i. r. C. is Impuberes quidem non pomunt tutores suos
contr. 'i'. suspectos postulare; tum quia judicium ejussi. impube- desit, tum quia legitimam standi in judicio ires i. personam non habeant . Puberes autem cu-L6. C. h. r. ratores suos suspectos arguere possunt, dummodo ex consilio necessariorum seu amicorum id faciant, ne alias aetatis lubrico duincti, temere nolent curatores.
Quis dieitur suspectus, oe ex qua ea a 3 suspecto I. Qui non ex fide tutelam gerit . Et talis
in h. fin. continuo removeri ab administratione de- h. t. bet , licet idoneus & solvendo sit aut satis offerat e neque enim satisdatio tutoris pro-l s. oe 6. eositum malevolum mutat, sed diutius grasi f. h. i. fandi in re familiari facultatem praestat. Et expedit eupillo habere rem pupillarem falvam ab initio , quam post remedium quaerere , & in tutorem aggre. I. uti. h. t. II. Qui moribus talis est, ut μίρεctus sit dii. 8. f. mi etiam anteluam incipiat tutelam pere- eod. re, removeri quam suspectus poterit . Alioqui tutor vel curator stuamvis pauper sit, ' detis tamen oe diligens , removendus non e st quasi suspectus. Noarenim, cum de fide agr-tur, culpanda est hominis fortona; potissimum eum paupertas non obstet , quin aliquis
84쪽
L I R. I. TIT. XXVL. 8r 'quis sit frugalis rerum dispensator. Si tamen ita egenus sit tutor , fimus erit ei curat rem adjungi, quam eumdem laesa fide & exi-1timatione removeri.
Suntne aliae causae , ob quas quis ut suspectus removettir s graυius punitur Z Sunt hae tres : Ι. Si tutor copiam fui nou f. si quis faciatu sed latitet, ne alimenta pupillo decedi tutor cum nantur . Quo casu non solum removetur ut seqq. suspectus, sed & mo a seu contumacia eius coercetur, missis pupillo in possessionem bonorum ipsius tutoriS. II. Si praesens neger per mendacium ἰ uti l. 3. I. 14.ωmenta pupilio posse decerni, propter inopiam ἰ seq. F. h.t. quo casu mitti iubetur ad Pi eiectum urbis Puniendus poena corporali , quam infligere
III. Qui data pecunia miniserium rutelae .g. I I.9 IZ. aequis erit veI redemerit . Quo etiam casu b. t. remittitur ad Praesectum urbis puniendus: sicut & libertus , si fraudulenter tutelam filiorum vel nepotum patrant gessisse probaretur: est enim haec species in8ratitudinis , . ob quam saepe libertus in servitutem revocabatur. Nam quo quis pleniorem indulgen-- - II. tiam est eXpertus, eo graviorem sceleri suo st. σου S. C.
Quae alias est poena tutoris remoti tit suspecti Z Si quidem ob dolum , sententia expressium , β. δείρω quia scilicet dolose & perniciosie in rebus sitis, Lia. pupillaribus suerit versatus , aut ex iis in- ώD. I .ff. terceperit aliquid, famosus est ; ob culpam b. t. l. ult.
non aeque , id est, ob levem culpam sive se-C. eod. 8nitiem , aut inertiam remotus, non notatur infamia. Ideoque solet Praetor causam remOtionis exprimere ; quae si expressa non sit , ceu se tur remotus citra infamiam .
85쪽
sa INSTIT. IMΡER. Pendente cognitione suspecti quis administrat dig. si quis Quamvis regulariter nemo soleat, pendenis Meni . te iudicio, deturbari possessione rei controversae , tamen si tutor suspectus postuletur , .τ. C. b. . interdicitur administratio , ejusque in locum sussicitur curator , qui aciministrat Ratio hujus iuris singularis posita est in favorem pupilli, & iusto metus, ne tutor suspecti judicio irritatus , grassetur in bonis. pupili I. q. ρd si Sed si pendente suspecti, cos nitione , hu- suspecti. manitus quid tutori contigerit , extinguitur suspecti cognitio, nec quidquam ad haeredes.
d.'en. . a. transit , quia crimen. extinguitur- mortess. Gadm. Permittitur tamen, haeredibus. accusati , in-ri. nocentiam elus Purgare , declarandam . . Iudicis: sententia
86쪽
Superiore libro de Iure Personarum exposuimus ; nunc videamus de Rebus , quod alterum est juris objectum, quo pacto eae dividantur , acquirantur , & Per quav
Riplex proponitur a Iustiniano; duae bis inpr. hoc Titulo es tertia Titulo sequenti. I. Quod Res vel in nostro patrimo- l.4o. f. denio, vel extra patrimonium nostriam ba- V. S. beantur. In patrimonio nostro , id est , in bonis nostris habentur eae res , quae sunt in hominum commercio , quaeve humani iuris esse dicuntur : Extra patrimonium esse dicuntur, quae sunt extra commercium, quaeve divini juris e ae dicuntur ; & nullius in bonis. II. Quod Res quaedam naturali iure communes sint omnium , quaedam Publicae , quaedam tiniversitatis, quaedam milius , pleraeque Singulorum . Nam dilatat seu explicat haec diuisio superiorem ; ut scilicet earum rerum, quae extra patrimonium alicujus privatum sunt, quaedam sint communes, &c. quaedam privatorum propriae, sive in privato cujus que patrimonio. D 6 III.
87쪽
II l. Quaedam praeterea res corporales fanr , quaedam incorporales . Haec quoque divisio
explicat si ve ampliat praecedentem , quod nimirum in bonis & patrimonio singulorum
habeantur etiam ros incorporalas . de qua Titulo sequenti. Quie sunt res communes lsi. ει qui ae naturali iure, id est gentium, commu dem nutu nes Iuni omnium: sive quarum proprietat nai νώu. litis es, usus autem omnibus patet , ut aer , aqua proriuens, mare , s per hoc titora maris .
Aer quidem communis est ubique, & quid-I. 3. F ne quid in aere capitur , ut avis . Aqua pro- quid in I nuens, id est aqua fluminis, quia non pro- eo publ. l. fluens iuris est privati . Litora maris remio6.ct II 2. communia , uti & mare Quod vero, Celsus fis V. S. ait, litora esse popuIi Roman i , id accipiendum non quoad proprietatem, sed Fo- ad jurisdictionem : cum litora , attin*entia limites imperii Romani, eidem subsint. Quomodo hodie dominium maris ratione ter-ivitorii vindicare sibi, Reges , Pi incipesque solent: atque hinc iura evectionum. & iioe
, Potest, quis prohiberi accedere ad litus maris ivei in eo exstuere rvers 'em' Non potest dum tamen a villis di monu
mentis & aedificiis, in litore positis, absti-
rer εαρνN male . Igitur , si in litore quis exstruXere' i SQ rit , manet dominus aedificii , quod ei non μ' xecte aufertur; quamvis non ideo se eximerre queat jurisdictione vicini populi . Ad hoc autem , ut exstruere valeat in litore vel mari, opus habet decreto Praetoris: quia non est proprie ille usus litorum, cum usus fit ad tempus , aedificatio in perpo uum ia
88쪽
autem omnium , si flumina pene omnia , s l. I. propter haec portus ; Idesque ius piscandi aci de sumia, navigandi omnibus commune est in portu fluminibusque . Dico , flumina pene omnia esse publica e quia quaedam sunt priva
quae non sunt perennia. Portus est locus conclusus, quo importan- ι. so. Is detur merces ' inde exportantur , atque ib, V. S. naves ae procellarum impetu defenduntur ia
Earum quidem usus publicus est jure gen- ἔ.riparum, tium, sicut ipsius fluminis ; proprietas vero
privata, eorum scillicet, quorum praediis haerent: ea ratione , quia onus muniendi ripam Mis incumbit, qui propinqua praedia postr-dent. Sest neque usus riparum publicus est, verum eatenum dumtaxat , quatenus utendi fluminis vatio postulat . Quare arbores ibi natas eaedere non omnibus Meet , sed tantum piparum dominis . At naves ad eas appellere , & sanus. ex. arboribus ibi natis roligare, cuilibet liberum est, sicut per ipsum flumen navigare.
auae sunt res Uniυexstatis cum euiusque civitatis vel alicuius crilegii q. uuisen sunt propriae et deserviunt vero singulorum casi' sitatis. bus. Hujus goneris sunt theatra stadia, i D' l. 3. rum , euria , viae publicae , & si quae alia communia sunt ei vitatum, qΗἔe abusive Pri' l. i . f. hIica uocantur: sola enim publica sunt , V. s. 1 quae populi Roma ni sunt. Deserviunt quidem Σ. haec, quae cιvitatum sun , privatorum usi oesid in bus; non quasi propria cuiusque , sed jure ιω.pkbi civitatis , & tantum iuris habemus ad obtin dum , quantum quilibet ex populo Ad prohibendum hah2t, . . sae
89쪽
Quae igitur differentia es inter res communes, publicus , εν universitatis tmod communes, quoad proprietatem, sint nullius, usu autem Omnibus pateant, etiam externis, cum nulla sit injuria uti eo, quo lnatura omnibus commune reliquit e quod
ptiblica proprietate sint alicujus populi , ut
occupatione non acquiruntur, quippe Occupatae jam ante a populo, usius vero Omnium :
prietate sint alicujus civitatis aut corporis: quo modo externus ab iis. recte secluditur ,
ut qui nihil iuris habet in civitate , aut
uuae dicuntur res Nullius tq. nullius. diae fiant extra commercium fominum s actu scilicet & potestate ; seu quae in nullius sunt bonis , vel esse possunt , neque quoad proprietatem , neque quoad uium : ut quae divini , vel quasi divini iuris sunt ex hominum dispositione . Hujus generis sunt res i. o I. se Sacrae , Religiosae , & Sanctae : uuae nullius 8 I seri possunt , nec ut fiant uua obligatio valetesscere α2uae dicuntur res Sacrae 3I.sacrae. Quae rite per Pontifices Deo consecratae sunt: veluti aedes sacrae , & donaria 4 quae quiRDeo dicata, alienari vel obligari prohibentur excepta caeusa redemptionis captivorum :quia absurdum non est , animas hominum quibuscumque vasis , vel faeris vestimentis .a I. C. de praeserri. Res vero Ecclesiis donatas , non SS. Ecel. etiam Consecratas , ut aedes , fundos , alienare non licet; nisi ob ursentem necessita tis Ecclesiae eiusve utilitatis causam, a Cer sita, dente Antistitis & Capituli consensu . Ac priis iis isti QRdum , privata auctoritate nec res, io . edi. 1 nec loca fac ra : nec vice versa loca
90쪽
L I B. II. T I T. T. 8 profanari , quamvis sacrae aedes diruantur , quia religio earum occupavit solum uuae Religiosae LQuae privata; voluntate piis usib us ,. puta mortuo sepeliendo,. destinata sunt L Religiosum enim locum unusquisque sua voluntate facit, dum mortuum infert in locumi suum . Dico. in lo m. 1uum ; quia in locum communem purum invito socio inserre mortuum iextraneum nom licet L. Ex ipsius vero. sociis licet quem inQrre , etiam . invitis, caeteris , maxime si alius non . sit locus, . in quem infferatur. Summa namque est ratio, quae pro religione facit , ne. videlicet insepulta j a
In alienum autem locum consentiente, do mino , vel etiam usustuctuario L nam & is fundus alienus hic dicitui , cujus usus se ctus alienus est j licet inferre, Sc locum re ligiosum: facere : Idem . est sive ab anitici dominus consentiat, sive: postea. ratam habeat illationem. . . Nam Omnis . rati habitio retro trahituri ad initium , & mRndato Comparatur. Qui/. si ab initio consentiat , ct postea Voluntatem mutet 'Hoc non nocebit ei qui intulit . Nemo enim mutare potest consilium situm in alterius injuriam. Iura vem Canonico sine auctoritate Epistopii locus non fit religiosus, quia is quosne ad: unius Dei cultum refertur .. Unde infideles , & haeretici , . qui se ipsos occiderunt, aut in duello occubuerunt, eo in loco sepeliri non possitnt a.
Quae Sanctae 3 Quae sanctione aliqua adυersitis hominum iniuri, munitae sunt: & dicuntur quodam modo divini iuris , nulliusque in bonis esst : veluti portae & muri civitatis , qu violare , & alia , quam per portas, egredi