장음표시 사용
71쪽
nectistate impediatur , quomodo com
f. quod F Tunc periculo tutoris, ac decreto Praeto- tutor. in ris vel Praesulis , si pupillus vel absit, vel , fi V. h. t. quod tantumdem est , infans sit, qui abQntis loco est, perinde ut furiosus , constitui debet Actor , id est, adjutor vel administra- . Ia4. ff. tor. Ideo Vero Imperator, ait constitui po- de R. I. tius actorem , quam procuratorem quod procurator periculo ejus litiget , cujus est
causa ', actor vero periculo ejus, a quo con-i m a stituitur , rem gerat : atqui non potest in praedicto casu a pupillo constitui actor, nisi m μ pupilius praesens, ct possit fari. TITULUS XXIV.
DE SATIsDATIONE TUTORUΜ ET CURATOR UΜ.
Tutoribus & Curatoribus haee tria sunt communia r Satisdatio , Rem pupilli vel minoris salvam fore : Excutiatio ab onere tutelae vel curationis & Remotio tutoris vel curatoris , tamquam suspecti.
Quid est Satisdatio , cur necusaria, s quae ZS Misaasio est cautio, quae si datis fideius-ribus de tuimnitate pupilli . Non enim satis est , quod bona omnia tutoris pupillo tacite sint obligata , sed oportet insuper ca- Vere , Rem pupilli Disam fore , dato fide jussire .em . his Cur oppignoratione bonorum non desu in prisci Ritur tutor, siquidem Peream amplius praestet , juxta regulam, Pius cautionis in re est quam in persona λ Ideo quia Praetoriae satisd i u νι seS , quarum una haec est , personas de e- - s Ix- ος xant pro se interrienientium I neqtie pigno δ' ribui quis , neque pecunia , vel aura , vel AD Senti
72쪽
L I B. I. TIT. XXIV. ω genti inpositione in vicem satisdationis fungi-ιur . Itaque ne pupillorum & eorum , qui ι - α Iin curatione sunt, negotia a curatoribus tu--stio tori busve Consumantur , omnibus modis pro- f ' spectiim cautumque est pupillis minoribusve . Cogunturne fati dare indisincte omnes 'Nullo modo. Non tutores testameniis dati , .I.ha.I4. quia fides eorum & diligentia ab ipso testa- C. de itit. tore approbata est : quae approbatio est pro qui satis satisdatione.. Item tutores vel curatores ex non dedisinquisitione dati , satisdatione non oneramur : L . .ult. quia idonei electi sunt , & fides inquisitio- Τ.ae tui.snis pro vinculo cedit cautionis . 5atisdare cundatis. igitur coguntur tutores legitimi , vel dati β. fin. p. sine inquisitione : alioquin ab administra- de Atiij. tione prohibentur,& quae ab ipsis gesta sunt, tur. I. pen. nullam obtinent firmitatem : imo & remO- h.t. I. I99. veri a tutela possunt, sine nota tamen, ni- m de R.J. si fraus appareat . Possunt etiam coerceri captis pignoribus , vel mulctae dictione. Non enim potest dola carere, qui imperio magistra- '
Quid , si plures te mento , υel ex inquisiti
ne iratores dati sent, υmnesne tuteiam gerent lEo Cam potest unus contutorum vel colla β. sed si ex curatorum offerre satisdationem de indemni- test. I.4. C. tate pupilli vel adolescentis ut sic causa de tui. qui cognita caeteris . praeponatur, ut & solus ad- fat. non miniitret. Quod si plures fatis offerant, prae' ded. teretur magis idoneus.
Quid , si nemo eorum satis serat ρTunc si quidem adscriptum fuerit a testa- β. quod sis
ore , qui gerere debeat , ille solus admini- nemo t.26. IIradit: vel, si non fuerit adscriptum , quem I. I. I. de elegerit . Sin autem ipsi tutores te s. tui. LOI flenserint circa eligendum , tunc Praetor a . iuuena. P rtea suas interponet , ac definiet quis de 'de admia. beat rura
73쪽
beat administrare . Si nec Praetoris definitioni acquiescant, & malint omnes gerere , c quia fidem non habeant electo , ) quam succedendi esse alieni periculi, omnibus permittetur administratio . Cavendum tamen, ne se mutua distinctione S aemulatione impediant .
Sosine tutores vel curatores admisistrationIs n mine tenentur λβ. scien- Sciendum est, non solum tutores, vel cudum.i. C. ratores , qui pesserunt , singulos in solidum de ejusf. conveniri in pupillis vel adultis posse ; sed rur. '& iis non sufficientibus , eos qui non gesserunt , tum haeredes tutorum vel curatorum , deinde fideiussores & eorum haeredes. Qui omnes si non sussiciant, excussione facta , tunc in ipsos Magistratus , qui aut . omnino satisdari non curaverint ., vel non r/t-C-- idonee passi sint caveri , subsidiaria actio m RVir est quae datur in subsidium & ultimum re- ους'. fustium , atque etiam in Magistratuum haeredes extenditur.
At quomodo in haeredes Non quidem illi similiter tenentur , ut
de magis. ipsi Magistratus', nam nec haeres tutoris ne- conven. 8ligentiae nomine teRetur : nam Magistratus in omne periculum succedit , haeres ipsius dolo proxime culpae succedaneus est. Cui inmmbit ejus rei probatio f.pen. b.t. Non pupillo incumbit , ut doceat , fide-jusores solvendo non fuisse, cum acciperentur : sed Magistratibus, ut doceant, eos sol-LI. vendo fuisse . Qui tamen, si ab initio tuto-a .F. d.t. Tem dederint idoneum , vel satis exegerint, quamvis postea lapsi sint facultatibus tutores vel ficle iussores ; nihil est quod eis qui I ips ε dςderunt, imputetur: non enim debent Mais A a gistratus futuros casus ti fortunam pupillo
74쪽
LIB. I. TIT. XXV. γδ praestare, cum non possint vitari, & imp - .HἈtium ntilia sit obtigatio . uinam Magistratus hae actione convenire pessunt Τ i Illi soli , qui satisdationem solent exige- Text. fieis, quales sunt int Tiores MagistratuS: non infin. I. I . autem majores, quibus ius dandorum tutorum est , cujusmodi sunt Praefectus Urbis , d. t. Praetor , Praeles provinciae ; quoniam hi ex aliorum relatione tutores dare, & fidejussores admittere solent.
Quamvis Tutela ac Cura fit munus publicum V & gerere tutelam extra ordinem cogi tutor possit ; tamen ex certis causis conceditur excusatio di vacatio ab onere tutelae vel Curae.
v Si allegatio iusta legitime cause, quae quis G tureia , ,κre data , Iiberari intendit. Quibus enim casibus tutela jure data non est , - ' ea inutilis est ipso iure, neque opus est cusatione . Alias, postquam tutori jure decreta est tutela, acleo necessarium est illius Nmunus , ut nec quispiam illud detrectare possit , nisi justas excusationis suae causas
uot sunt Excusationum causa ZVariae , quae partim ad fortunam referri Pollunt, veluti numerus liberorum , nume us tutelarum, paupertas, administratio re rum Fasci, absentia Reipublicae causa , Po testas, Militia: vel ad animum, ut lis tu
3prio cum pupillo , injuria , inimicitiae ca
75쪽
νὶ IN ST1 T. I M PER. pitales inter patrem pupilli , ct tutorem ,
imperitia litterarum , professio artium liberalium ', vel ad corpus, ut adversa valetudo, aetas maior septuaginta annis, &c. Iustinianus hic septemdecim causas proponit hoc ordine .
τὸκ.bis in I. Est Numerus liberorum , trium Romae , pr. l. I. C. in Italia quatuor, in Provinciis quinque , qui num. & quidem superstitum . Cum ratio consistit Itb e em in cura & sollicitudine propriorum libero-- . rum : ut aequum non siit , patrem ab illa naturali cura distrahi, ct suis rolictis, opem
impendere extraneis .atii liberi prosunt, vel non prosunt. I.sed ado- Prosunt liberi ex legitimis nuptiis proptivus. creati; illegitimi vero, vel adoptivi , non
nosunt , quia per eos non augetur Res - .a. g. 3. C. blica, ideoque eorum nomine pmmium nul-I. . .,.t. l. lum debet ri r . Deinde adoptivi prosunt ria.
f.adopt.f. turali patri , non debent autem duobus siae secat. mul erode sse . Nihil interest , in potestate I. a. C. qui sint liberi, an emancipati , primi gradus ,
nuII. se em vel ulterioris : nam & nepotes ex filio procus. l. IIo. sunt aVD , mortuo ipibrum patre , ita ut g. r. F. de plures pro uno reputentur , & patrem re- r. s. praesentent. Dico, ex filo , nam nepotes exfiIta non prosunt, quia non sequuntur inum.
ExcGantne Iiberi d tincti r : ιω- soli superstites ad tutelae vel curae excusan Plis tionem prosunto defuncti non prosunt, nisi
I ser acie amissi fuerint . Hi enim , qui pron '' Republica ceciderunt, in perpetuum . rgio riam vivere intelliguntur in animis homi-- num admirantium ; R soli prosunt l, non
etiam ii , qui per causam belli parentibus item D. abrepti , in obsidione forte perierunt. Marcus 8. II. Acinnansratio rerum Fisci : Ita enim D. f. 1. U. de Marcus Antoninus qui Philosophi nomen inc. mun. sortitus est in Semςstribus rescripsit, eum,
76쪽
L 1 B. I. T I T. XXV. 73 qui res Fisci administrat, a tutela, vel cura , quamdiu administrat , excusari possis . Ratio huius est, quia Procurator fisci quem vocamus Thesauriaraum Principis munus gerit pers ale & publicum , quod & corporis Iabore , & animi sollicitudine vigilantiaque perficitur & exercetur: ut merito ab alio se excuset, quamdiu administrat. Ce Gnante autem administratione, cessare etiam debet excusatio. III. Absentia Reipublicae causa . Ratio po' ς item cui
sita est in favorem Reipublicae, cuius utilitas Gis. 3Per tutelae munus impediretur imminuere- turque . Quare si fuerint tutores, vel curatores dati , deinde Reipublicae causa abesse αcoeperint , a tutela , vel cura suscepta excusantur , quamdiu abiunt, & interea eo- II rum loco datur curator : at reversi statim mor cipiunt onus tutelae. Quod autem aliqui-ση bus post reditum , anni concedatiar vacatio, hoc inteli igendum de nova tutela suscipienda , non de veteri , ante absentiarn suscepta , post reditum recipienda & perficienda IV. Potesas conjuncta cum dignitare: qua- β. ω qui
lem ii habent , qui sunt in imperim M'gi' pote remistratus , & maiorem honorem gerunt : qui l. is. 'I7. . quidem a suscipienda tutela se excusare possin b. t. l. sunt , cu sceptam tamen deserere non Pos a s. F. aesunt . aedilitas non excusat , sicut Mec Se S. ci.pen. natorius ordo sine potestate . Magistratus d. qui pec. municipales, qui interdum pote sares dicun- ttit. vel tur, olim non erant immuneS a tutelaeone' rat. l. s. g. re; siquidem dari poterant tutores, sud OK- 16.F. b.t.ι- cultationem habebant. Magistratus Vero qui io ει 13. nondum administrat , sed administraturus '. eod. est , tutelae excusationem non habet , quemadmodum neque is magistratus, quem quis
a Ito , de bonis omnibus, vel maxima eo- temLIO-ωxum parte , vel si de haereditate controver- seqqst.b. . D sita 16. C. eod.
77쪽
sa sit : quia qui talem litem exercent, saepe inimici solent esse capitales : atqui non expedit pupillo tutorem habere inimicum . Dico , de omnibus bonis; nam , si de una aliqua re lis oriatur , ea olim non excusabat tutorem . Hodie non tam excusat , quam omnino removet a tutela ; nisi sit mater &avia , quae videntur esse extra omnem suspicionem . At tutor, qui litem habet, facile possiet laedere minorem, quem , cujusve res in potestate habet. Nomeli. I. VI. Numerus testelarum : Nam tria onera tutelae non affectatae , vel curae , praestant vacationem, quamdiu administrantur, quia tutor curatorve aliis & istis non posset commode superesse : nisi affectaverit suscipere ;affectatae enim tutelae, id est, modici patrimonii , non censentur oneri eme , uti nec ' honorariae ; plures siquidem tutelas non facit numerus pupillorum ; sed patrimoniorum separatio, ct conficiendarum reddendarumque rationum dissicultas . Ideo , si tres sint fratres consortes, id est, quorum indivisum adhuc est patrimonium, una erit tutela; sin tres distortes, tres tutelae erunt. VII. Paupertas, non quailibet, sed tanta, ob quam quis imparem se oneri iniuncto pose sit docere , ut quis vitae suae necessiaria in dies conquirere debeat, & tal f sint pupilli facultates, quae non permittant tutorem ab administratione abscedere. β. item pro- VIII. Adversa valetudo. Igitur si quis fu-pter ad- rore aut sontico morbo ita affectus sit , ut Ners. l. Io. ne quidem sui S negotiis supere me possit , a f. An. cum tutela excusatur in civile enim est, ut, quia I.seq. f. alieno auxilio in suis indiget rebus, alios
h.t. I. I. C. regat. Caeterum prout valetudo est , vel ad qui moxho. tempuS, Vel in perpetuum , ita conceditur excusatio. f.similiteν IX. Impertia literarum , negotiorum impe-I.6. I. ult. ritiae conjuncta. Nam , si rerum forensium sitffh.s. D. Peri
78쪽
LIB. I. T I T. XXV. 7spe situs tutor , licet litterarum imperitus, poterit ad administrationem tutelae sufficere, cum possit vicaria opera amicorum , vel notariis uti, in conficiendo inventario & conscribendis rationibus, quarum confectio tam difficilis non est,quam negotiorum Procuratio. X. Injuria Ieu malevolentia tinatoris. Nam si pater propter inimicitias aliquem testamento tutorem dederit, ut aeum Implicet periculo nepotiorum, quae fortassis & eo nomine reliquit intricatiora , magis sollicitus ,
ut adversarium supponat debito, S labori , Iam ut pupillo prospiciat, hoc ipsum prae-
at tutori excusationem: Sicut per contrarium non excusatur , qui se tutelam administraturum patri pupillorum promisit ; fidem enim servare debet , cum consenserit voluntate testatoris.
disp. c. 3. q. Item propter iniis .micitias ,
Divi Fratres rescripserunt, hujus non esse β. non esse admittendam excusationem . Nam licet tu- autem, I. tela fere semper soleat committi notis , & 1s. I. I . quidem amicis , Tamen nonnumquam etiam F. f. r. ignoti & tutores dantur , ct haeredes scribuntur . Bene noti sunt, qui meritis afferuntur , & fama Teste laudantur . XL. Inimicitiae caρitales , quaS tutor cura' c in miri- torve cum patre pupilli vel adulti exercuit, necdum reconcit Iatione sopita , ne paterno inimico pupillus committatur . Nam iratus macere cupiet , vel laesus ulcisci se volet . Plerumque enim id accidit ; ut inimicitias consequatur nocendi voluntas. XII. Controversia satus , seu lis de liber- I. Item is, tale aut ingenuitate , a pupillorum patre qui l. 6. I. mota quia ex tali controversia oriri solet pcn. F.b.t. capitalis inimicitia. Idem est , si tutor pupillo, vel curator adolescenti ea nadem moverit quaestionem , modo non ficte vel per .wllusionem , ut a tutela curave excusaretur. D a Nem
79쪽
Metuendnm enim , ne injuriam & a patrefactam filio rependat, & sic odio patris pupillus damno assiciatur. I. Idom XIII. IEras maior septuaginta annis e qua maior Lu- non solum a tutela & cura, sed & a caete- ni C. ut his personalibus muneribus praestat vacatio- aetate se nem: quia senectus, tamquam morbus per
M. Leto. petuus & in fanabilis, per se gravis est , Se C.de de r. Ruidem eXigit . Sunt e vim , pMeri senes ;ita ut non possit per eos sat recte consuli pupillis, cum sibi ipsis non sussiciant. Quid, de minore viginti quinque annis Versmino- olim quidem excusabatur ; sed Iustiniani
res autem Constitutione prohibetur ad tutelam vel cu-I.ult. C.de ram adspirare, adeo ut nec excusatione opus Legit. tui. sit. Qua Constitutione cavetur , ut is tantum ad intelam curamve vocetur, qui perfectae aetatis sit, cum sit in civile eos , qui alieno auxilio in rebus suis administrandis egere noscuntur, & ab aliis reguntur: aliorum tutelam vel curam subire .
I. idem O XIV. Militia. Nam ct milites, uti mino-
in milite res, nec volenteS, ad tutela onus admittun-
. a. C. qui tur; idque ideo , ne a signis & castris avo- dare tui. i. centur, atque ita Respublica detrimonium I. c.deeri sentiat. Veterani vero, qui scilicet honeste eus meter. missi sunt , & sacramento soluti perpetuo
I 8. e γ - . excusantur a tutela Paganorum, non vero ass. h.t. LI. tutela una filiorum Conveterani. Caeteri au-
C. de his , lem tantum anni vacationem habent. Igno- ωi non miniose missi perinde habentur , ac si num. M l. Itip. quam milites fuissent: non ergo excusantura o. ab oneribus, licet ab honoribus excludantur. f.item Rο- XU. Profuso artium liberalium . Et enim mal.6. C. Romae Grammatici, Rhetores & Medici, tide Prosus qui in patria sua has artes exercent, ct in- Med. L tra numerum sunt decreto ordinis probati &6. I. I.2.3. cooptati , a tutela & cura habent vaeatio- ff. b.t. d. L nem. Quam tamen qui in aliena patria do-ο. I. I. Io. gent, non hλbent, nisi admodum exeellant
80쪽
L I B. I. Τ I T. XXV. 77 in sua arte : neque legum Doctores, nisi in consilium Principis sint assumpti , aut profiteantur Romae; quae & hahetur & est communis patria. XVI. Onus tutelae prius gestae excusat a cura. e ' iin
Qui enim tutelam alicujus gessit, invitus cu--ι-orator ejusdem fieri non compellitur ; ne qui- idem si testator in testamento adiecerit , se ' 'Leumdem curatorem dare rescripto Severi & Antonini eum satis abundeque fusificiat, si cui vel in una re per amici laborem consulatur, cum sit omnium ossiciorum tandem finis aliquis. XVII. mritus uxori sui curator datus ; I. iiden excusare se potes, licet se immisceat: imo etiam rescripse- debet, nisi removeri velit . Nec quidquam rant. obstabit , quod se immiscuerit administrationi , licet alias non audiatur excusatio ejus, qui administrationem tutelae semel suscepit; ea ratione , quia maritus indulgentia uxoris fretus , male versetur in Curatione bonorum receptorum . Haec enim boua, cum umor dotem marito daret , in bonis suis retinebat, eaque recipere dicebatur ἔin his honis maritus fficio curatoris sungi nequit. i . Potes tamen eius esse procurator: our ποu & l. a. c. quistitor quia ille revocari potest pro arbitrio dare tui. constituentis ς hic non desinit esse tutor , post nisi postquam minor factus est major. Quod si ante curator removeatur, fieri non potest sine suspicione doli aut culpae , quae inter conjuges locum habure non debet. Quid , si quis excusare se volens , plures habeat excusationis caesos t nc , si de quibusdam non probaverit , β. qui au-
aliis uti intra tempora constituta non pro-tem vult. Dibetnrcum alias nemo prohibeatur uti di- LM.st.b.α versis defensionibus sive exceptianibus, quae l. 4a. f. de maturata aequitate comparatae sunt ad vitan- R. . dum damnum.