장음표시 사용
51쪽
gi ' lως TIT. IMPER. ea suri in pote itatem sui patris . Neque enim , qui in patris vel domini potelia te
est, tutore indiget : nam tutela remedium est imbsidiarium, quo delectibus minoris aetatis saccurat tu r- :
Potesti cuna' post humi , ubi de commodo, eorum agitur pro' jam natis habeantur a atqui ad utilitatem liberorum postlitina orum spectat , dari uis ex testainento ac iudicio patris tutorem aliquem .: praesumitur enim pater filiis posse & velle optime consulere: modo in ea quoque causa sint , ut si vivo patre nascantur , in potestate ejus futuri sint, nec recasuri in alterius potestatem. Reeisue filio emancipato, aret ex eredato pator i. I sumento triturem dat Emancipato quidem non dat recte : datu tamen tutor confirmandus erit ex sententia Pelasidis sine inquisitione & caiis, di 1 ceptatione'. quia ut mox dixi pater censeturrem ner liberis sitis optime prolpexime Vi& fidelissimos tutores elegisse. l. Attamen, si tutor datus postea moren mutaverit, ct publicum improbitatis suae dedς-rit testimonium ; poterit Praetor nolle eum confirmaret ne videlicet, quod in favorem pupillorum est introductum , redundet in
eorum odium . Exuehere fato autem recte tutor datur , cumdatio non in institutiomu isaltem quod ad patrem sed in patria potestate consistat . Dido P quod ad patrem ; quia ut tutela a matre data confirmetur requiritur instit tio, ut dictum supra .
52쪽
L I B. I. T I T. XIV. TITULUS XIV.
Vidimus , qui testamento tutores dare posisint , ct quibus dare ; ordo postulat, ut videamus, qui dari possint tutores.stui igitur dari tutores te mento possunt TIN primis, Non fium paterfamilius, sed etiam filiusfamilias ; quia in publicis causis, qualis etiam est tutela , filius familias habetur pro patrefamilias, nec attenditur hic patria potestas. II. Se As . Proprius quidem , ct cum li- me in pribertate , & sine libertate, dari tutor potest: tit.L9. f.de quia & sine libertate tutor datus tacite li- his qMibertatem directam accepisse videtur , sine sunt Iisi qua nemo tutelam aut aliud munus publi- β. sed e cum obire potest. Cur directam 3 quia hoc vus. Cuia casu dupita favor concurrit, tuterae scilicet cius I. 18.& libertatis . Intellige autem servum taci- ob cap. s. te libertatem dilectam accepisse videri, eo l. II 6. β. casu nimirum, quo solus pupillus ei extite- ult. F. derit hares. Nam si cohaeredem habeat, non R. I. directam, 1ed fideicommissariam libertatem ,
iuris praesumptione datam colligimus ex l. 9.Cod. de fideicomm. liberi. Plane si per erω- rem , quasi liber Tutor datus sit, nec libertas , nec tutela et gompetit , quia errantis nullus est consensus.
Posse quidem cum testamento Atiliter da- atitem uri tutorem , sed sub hac conditione datum lienus I. Io. intelligi, Cum liber erire quae conditio ne- β.fia. st decessario adjicitur , cum in eum nihil juris tes. tui. habeat aestator. Unde dicitur hic pure inu- Connanusti iter dari , quoad enectum scilicet dire- I.2. eom. c.
ctum: .nam ex tali datione competere huic Φ.n.8. Laa.
iurvo fideicommissariam libertatem, defendi κ. de cond.
53쪽
so INSTIT. IMPER. posse ait Ulpian ita nimirum, ut haeres
eum a domino redimure 8t manumittere habeat necesse . Proprius autem servus inutiliis ter sub ea conditione tutor datur . Nam
quod in potestate nostra est, id in casu non
Driosus. IlI. Furiosus vel minor viginti q&inque an
tela valeat, latis sit, eum, qui datur tutor, esse capacem civilium. Sed quia incivile videtur, eos, qui suis superesse rebus non possunt, aliis praefici: constitutum est, ut tum demum furiosus & minor tutelam administrare incipiat, cum ille quIdem compos mentis esse coeperit, hic vero maior viginti quinque annis fuerit factus. Interim Vero , dum eventus pendet , in subsidium alius a iudice tutor datur, aut potius quasi tutor, ne inde sensus maneat pupillus. Rectene igitur rutor datur ad certum tempus, vel ex certo tempore, vel sub conditione λβ. adcedi Ita dari tutorem posse non dubitatur, in--m tem ciuit Imperator. Lex quippe adeo confidit pus LII.1 de paterno consilio , ut quomodo liberisiares. rur. suis prospexerit, ratam haheat ipsius voluntatem . Ut autem pupillus non maneat indefensus , pendente conditione , vel die, Decurit illi Iudex sive Naei stratus , supplens sectum testatoris, desectumque temporis aut conditionis, tutore interim alio a se dato. Certusne rei vel cause rutor dari potes. I. rena. Non potest , quia tutor personae datur, non rei aut liti ; & tutela est potestas in caput pupilli . Res tamen & patrimonium νὴ is a Venit in consequentiam. Quod si tutor unus detur rei Africanae, alter rei Syriacae , utilis datio est, propter di musum patrimonium& difficultatem administrationum.
54쪽
L I B. a. T I T. XIV. et Si quis dieat, Filiis meis tutores do , inreu giturne etiam dedisse nepotibus Certum quidem est , si filiis vel filiabus I siquisφ' tutores dederit , etiam posthumo Vel pom liab. Ls. 6.humae dedi me videri: quia filiorum appella κ. de tes. tione & posthumi continentur, 'uod Once tui. pii habeantur pro natis, ct nati sint futuri primi gradus . At nepotibus tutores dedisse non videtur, cum filiorum appellatione ne' , pos
poteS non veniant , & aliter filii, aliter . I li
ne potes appellentur . Quod si dixerit, se Γ- , - , δε heris dare , etiam nepotes continebuntur :quia libem, um sisnificatio laxior est , filio-νtim autem Hrictior , licet eri mente pro- nuntiantis latius pateat.
uuando est sicus legitimae tutelae DEficiente testamentaria, quae quRmdiu Ll. 1 e 6 spectatur, legitimae, quae iubi' diaria l. 1 instra est , locus esse non potest . Deficit autem δε ita
testamentaria, fi , qui tutorem dare poterat, vel omnino non fecerit testamentum ;vel quantum ad tutelam attinet , condito licet testamento, intestatus decesserit , vel si datur tutor vivo decessierit testatore. cur dicitur Iegitima Z uod non ex di spositione ac provisione hominis , sed ex lege pendeat, nempe vel ex verbis, vel ex mente Leris XII. Tabularum , quodque proximis Meseratur Agnatis& consanguineis, itemque patronis . id est his , qui ad legitirn im haereditatem admitti post unt . Unde Tutela haec vel est apnatorum , Vel 'patronorum , vel denique fidu- .ciaria.
55쪽
Qui dicuntur Agnati tu i per virilis sexus cognationem coniuncti sunt, quasi a patre connati ; veluti frater eodem patre natus, fratris filius , & ex eo nepos; patruus & patrui filius , ex eoque 9 nepos ; & similes . Qui omnes quamdiu peri. Ist. eod. patremfamilias uniti sunt , connasci invicem creduntur R eamdem retinent fami. tiam , sive nomen familiae . cognati vero dicuntur, qui per foeminei sexus personas eo-
uuae igitur legitima est Agnatorum tutela μυ. II 8. Quam Lex XII. Tabularum proximis disic. s. auth. seri agnatis, qui hinc & Iegitimi tutores vo- sicut haere- cantur : idque hac ratione , quia olim recditas, C. eadem lege deserebatur haereditas primo i de leg. tui. co agnatis, exclusis cognatis ; adeoque sum- I. I. F. de ma providentia hoc ita constitutum fui sieis,fit. rvt. autor est Ulpianus, ut qui sperarent successisionem, iidem tuerentur bona, ne dilapida
Iuid hodie et ca sanc tutelam iuris est Hodie cognati aeque ad tutelam vocamtur, & admittuntur , atque agnati , secundum gradum & ordinem, quo vocantur adhaereditatem, cognationis & agnationis c quaε fuit olim hac in re, sicut & haereditatibus differentia sublata . Nam regula est Iuris,2uo haereditas redis , eo s tureiam pervenire , nisi eum foemine haeredes intercedunt. Cur foemina removetur a tutela λQuia tutela, sicut & curatio, virile &publicum munus est, cuius proinde incapax foemina. Matri tamen singulari jure ob singularem amorem erga prolem , cui ideo prospectura optime praesumitur indultum est , ut tutrix liberorum suorum esse possit ;
56쪽
praeserturque caeteris legitimis , ac multo magis dativis, modo renunciet Senatus Coninsulto Velleiano, & secundis nuptiis, suaqu insuper obliget hona . Idem tributum est aviae, proxime scilicet post matrem. Jus agnationis toltitur ne capitis diminutione Tollitur oe perimitur plerumque omnibus modis ; quia & capitis diminutio & agnatio
juris civilis nomen est; atqui nihil tam na-L4. C. de turale est, quam eo genere quidque dimot- leg.tut.t. s. Vere, quo colligatum est. Dicitur plerumque; C. de cur. non quod unquam accidere possit , ut capi- fur. i. r I .stis diminutione non tollatur ipso jure agna- ult. C. detio, sed quod nonnunquam accidat, ut per- legit. bae
inde duret affectus iuris, ac si nulla capitis reia. diminutio intercessisset , propter Anastasii R Iustiniani Constitutiones. TITULUS XVI.
occasione illius , quod in fine Tituli prae- Icedentis dictum est , capitis diminutione perimi jus agnationis, quae tutelae legiti- mae initium dedit, inseritur hoc loco Ti. tulus de capitis diminutione. Quid ρο quotuplex est capitis diminutio lED prioris status mutatio . Status est con ditio & qualitas personae, consistens in bis in pr. his tribus: Libertate, Ciυitate , oe Familia. si. I.F. de Unde triplex est capitis diminutio , Maxi- eod. ma, Meaea sive Minor, Minima . Maxi- . cum quis simul & familiam, &civita, tem, & libertatem amittit ; quod accidit 4
iis, qui servi poenae essiciuntur atrocitate sententiae. Media, cum quis civitatem amittit, retenta libertate: quod ei accidit, qui in insulam deportatus est . Alinima , cum
57쪽
s. INSTIT. IMPER. tantum mutat: quod accidit et , qui cum sui iuris esset, adoptandum 1e dedit, &factus est alienus; vel contra, cum in pote state esset , per emancipationem factus est
Cur non aeque libertatem amittunt deportati,
em qui mediam capitis diminutionem mo sunt, ut hi qui. maximam t. . uia maximam passi sunt, ut servi , a mβη μμ illico in alienum dominium incidunt , itλut desinant esse sui liberi , & domino acquirunt: quod non perinde e st in deportatiS,. Vel his, quibus aqua & igne interdici- tur ; qui quidem. propter sententiam , civitatis iure exuuntur , quia tamen jure gentium non incidunt in alterius dominium , eur non dicantur adhuc esse sui liberi, qui non sunt facti alieni
Servus manumissus patitur ne capitis diminutionem 1
c ρνυπι Μinime, quiae nullum caput, id est, nul-LI. .uli.9 lum statum vel libertatis, vel civitatis, vel Zs . f. b. t. san iliae habuit quod autem non est , mu- II 68 Q tari aut amitti non potest. Nec videri po- R. I. test desiisse habere , qui nunquam habuit.
Unde fit, ut servus post manumissionem dicatur fieri novus quasi homo , atque ab eo incipit hahere personam, ac statum. Quid de eo censes, cui dignitas magis mut rur , quam flatus udus Nec hunc capite, minui, cum dignitas ad
autem l. a. statum non Pertineat:: Ideoque Senatu mo-2. ε de Se- tuS., rem net nihilominus civis Romanus ,
natorib. nihilque, amittit iuris, sed tantum decrescit eius existimatio, minuiturque dignitas absque infamia; nisi remotus sit propter tur pitudinem
58쪽
LIB. L TIT. XVII. ssCapitis diminutione peνitne aeque ius cognationis, ut agnationis p bNon aeque. Nam omnis capitis diminu- .
tio perimit agnationem, quia totae juris est; β, quod amCognatio vero aut potius cognationis jus tem. pertinens ad ius civile , propter successiones, tutelas, & id genus alia , i n minima capitiς diminutione , sed vel maxima , ut servitute ; vel media , ut deportatione , perit a quia ius perit civitatis , quod hujus , a
civilis cognationis est fundamentum : Quo sublato, Plerumque nec ea quae sequuntur, 'locum habent. s. re Sed mere naturalis cognatio , quia cum S μμ' ipsa natuca, non cum iure civitatis est co iuncta, nullo jure civili tollitur: ut neque retractio in servitutem , neque deportatio
facere potest, quin ille sit pater, hic filius. Quid, si plures sint agnati , ad quos tutela
pertinebit p. Ad eos , qui proNimiore gradu sunt . Naturale enim est, ut qui in emolumentis habent praeIationem, sint & in oneribus su- β. M. stinendis. anteriores. Si plures ejus lem gradus sint, ad omnes simur tutela pertinebit:. ejus tamen administratio maxime idoneo solet a Iudice committi ; ita tamen ut non eo minus ad reliquos spectet periculum, si male administrantem removeri non curave- L 4. C. de vini, bonis, eorum ad hoc tacito pignore leg.tui. um obligatis- aues. sicut.
DE LEGITIΜA PATRON RUM TUTELA 23 in dicitur legitima Patronorum tutela loeae patronis defertur in personas Iiberistorum , seu libertarum impuberum.quos manumittendo sui juris effecerunt. - C a Cur
59쪽
scendit , non quidem directo ex verbis , sed ex sententia & interpretatione ; quod Pedi inde est, ac si ex verbis legis introducta esset. Jam vero, cum Loc XII. Tabularum ad successionem liberti intestati revocarit patronos , per consequentiam , haereditatum etiam tutelam iisdem delatam voluit. Idque propter juris rationem relatam , quia plerumque ubi successionis est emolumentum, ibi & tutelae onus e me debeat: nisi a foemina impubes manumittatur, quae quidem ad successionem vocatur, non vero aci tutelam, quoniam tutela virile est officium, & ultra sexum faemineae infirmitatiς.
DE LEGITIΜA PARENTUM TUTELA. Quae es legitima parentum tutela
QVae ad exemplum & similitndinem legitimae patronorum tutelae est introducta. Nam ut patroni ad tutelam libertorum impuberum ex mente Ie8is vocantur, ita & parentes ad liberorum impuberum a se eman- ei patorum , ex similitudine rationis , adscisci operae pretium visum est, propter Commodum successionis , quod habent in honis liberorum suorum: uti & patroni in bonis libertorum . TITULUS XIX. DE FIDUCIARIA TUTELAω Cur dieitur fiduciaria haec tutela Τ
αia jus fiduciam habet de his personis,
quibus eam tutelam desert , quod nimirum pupillorum rebus optime consulere
60쪽
& possint & velint: non autem a contracta fiducia in emancipatione , uti superior. Quibus defertur Primo patri; si avus nepotem vel prone- is pr. rit. potem impuberem emancipaverit , & mo tuus fuerit. Deinde fratribus; si pater, filio impubere emancipato, decesserit , fratribus aliis in potestate relictis . Uerum non aliter his fratris emancipati tutela competit, quam si sint persectae seu legitimae aetatis, hoc eit, majores viginti quinque annis, qui nimirum in rebus suis administrandis alieno μυ. IIS. non egeant auxilio. Hodie & haec & paren-cip. 4 tum tutela, legitima vocatur, ex Novellis ,1uccessionem patri & fratri deserentibus, fu-blata ut sexus, ita & emancipationis ac suitatis differentia.
DE ATTILIANO TUTORE; ET EO , QUI ET LEGE IULIA ET TITIA DABATUR.
Succedit tertio loco Tutela dativa, deficien- itibus nimirum aliis , Testamentaria & Le- grtima: quo casu Iudex vel Magistratus ex speciali permissione legis dat tutorem. Quanao igitur locus es tutelae datis eppRimo, si cui nullus omnino tutor his in 'r.rit. a. Si testamento tutor , vel sub con e i. ditione, vel ex die certo fuerit datus . 3. 'Quamdiu ex testamento nemo haeres exstite-xit: nam dies tutelae testamentariae demum cedit a tempore aditae haereditatis. q. Tutore capto ab hostibus . Nam his tribus casibus dabatur interim tutor , pendente scilicet conditione , die , aut iure postliminii; at si conditio egi itis et, dies venisset, tutor reversus fuisset in civitatem , desinebat tunc