P. Terentii Afri Comoediae. Recensuit, notasque suas et Gabrielis Faerni addidit Richardus Bentleius

발행: 1727년

분량: 891페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

21쪽

laea

adsumunt ' ut pro Rythmi ratione cum strepitu ac canore G

niantur.

Clausu. DE Clatifulis sic Varroapud Rufinum p. aro . mu lavrimum appellaras dicunt, quod cla derent sententiam: ut apud Aerium s h- jam obliti sunt Phryges umquam ab his initium fit i ut via Caerilium, Di boni, quid hoc papud Terentium , Discrucior animi. Huic ultimae adde aliam ex Nostro: Occidi. Ceterum de Clausulis hoe uno verbo dixisse sufficiat: Si as eis initium sis , liberae sunt & nullius metri legibus adstrictae: i S sententiam elaudunt, a praecedentibus legem accipiunt. Scilicet post Iambicos Tetrametro , ves Trochaicos Catalecticos, ab Iam Do incipiunt, ut illa Accii,

An haec jam obliti sunt Phuges δεe illae Nostri,

Fraescisse me ante nonne prias communicatum opseluit Miseram me, quod verbum audio pMunas no um ornato verbis, quodpoteris, ct isum aemulam Auodpoteris ab ea pellito. Ira semper in ceteris: dc ratio est, quod Amya quasi

uno Versu continuetur,

Communicatum oportuit: miseram me quod merbum a disy Unde in Trochaico pleno, quo Arixa consummata est, a Tm-chaeo incipit. Proin tu sollicitudinem tuam Issam, quae te excruciat, mittari uicum loquitur filius p Et utad ras nulla alia cavisa tam male odi, vis fui rope est: quodsi ab in longius. ' Hanc siui legem fixerunt, sancientibus aute ac Noemo, primi artis inventores: 1ed in hac tamen ante nos Editiones peccant. Illud porro notandum , in Tetrametris solis apud Nostrum, numquam in Trimetris, Clausulis locum esse. meque id omittendum has& reliquas omnes Mud Nostrum Clausulas in Cretico terminari, Audio, Petrito, filius, Longius a una tantum excepta, Hec. V, I, quae in .ndeum erit.

Aut ne quid faciam plus, quod post me minusfecisse Hasst. Adgrediar. Bacenis, fas . Id

22쪽

qua donectit a Graeeis Comicis.

Id tamen judicio, non cassi, a Poeta factum: quippe post hanc

solam ex omnibus Clausulam a Tetrametris plenis in Catalecticos Scaetra transit, qui Spondeo finiuntur,. Salve, Lache. Edepol credo te no nil mirari, Bacchis. D E Licentia veterum Romanorum, Tragicorum Comicorum- Licentiaque, paulo inclementius loquitur Horatius, Arte Poct.

Tardior ut polo graviorque veniret ad aures , Spondeos sabiles injura paterna recepit Commodus is patiens s non ut de sede fecunda

. . . Cederet aut quarta socialiter. Bie is in Aeri Nobilibus trimetris apparet rarus Enni. In scaenam missus cum magno pondere versus Aut operae celeris nimium curaque carentis , Aut ignoratae premit Otis crimine turpi.

Non quivis videt inmodalata poemata judex: Et data Romanis venia es inalna poetis.

Idcircone vager , scribamque licenter ς ut omnex Visuros peccata putem mea, tutatis is intra Spem veniae cautus p vitavi denique culpam, Non laudem merui. vos exemplaria Graeca Noctuma versate manu, ver te diurna. - : . At vfri proavi Plautinos is numeros is Lavidasere fabs r nimium putemur utrumque,

Ne dicam stulte mirati s si modo eto is vos Scimus inurbanum lepido seponere aicto, et Legitimumque sonum digitis callemus O aure. Candide magis de iis judicat, venustissimus in tenui materia

scriptor, Terentianus murus, P. 2 33. Culpatur autem versas in Tragoediis, Et rurus intrat ex Lambis omnibus:

in His comtra , qui secundo is talibus

Spondean aut quem comparem receperit.

sed qui pia res fabulas Socco premunt , , in quae loquu-- sumpta de vita putes , I. Vitiant Iambon tractiatis Spodascis, : Et is secundo ct ceteris aeque locis:

t Fidemque Ictis dum procurant D ulis ,

, In Disiligod by Cooste

23쪽

D metra peccant, arte, non inscitia: 'Ne sint sonora verba consuetudinis , Paulumque rursus a solutis di erant. Magis illa Noseri: nam fere Graecis tenax Cura es Iambi , vel Novellis comicis ,

k es qui Vetusta praecluent comoedia. Ceterum quod in utrisque vituperati Flaccus , M in C iciS e

cusat Maurus, hoc est: Quod in sedibus paribus, secunda & quarta nempe uterque per di iam Iambicam dimetitur: in ratione nostra erunt prima & tertia, pedes scilicet ditrochaeorum priores non volubiles pedes Iambum aut Tribrachyn, ex rythmi lege ac Graecorum cxemplo; sed tardos Spondeos sive alios eis .. vori intulerint. Totum hoc, uno exemplo, & sensu & memoria facile tenebis. Gracci ad hanc formam in Iambicis, Vi commodavi l commodavi, commoda. Latini ad istam, non semper, sed quotiescumque vellent smi commendavi l commendavi l commoda. Vides menda qUndeum bis positum pro Iambo moda: postremam sedem violare numquam sunt ausi. Idem & in Τrochaicis

obtinet. .

Graeci: Commodaυi l commodavi l commodavi commoda. Latini: Commendavi l commendavi leommendavi commoda. In his pedibus, excepto ultimo, pro brevibus longae syllabae assi

sumuntur; quod tamen, opinor, celeri pronunciarione juvabat& occultabat Actor, ne ipse a Tibicine rythmum Graecum sedivante discreparet. Quo D ad Crimen autem hoc attinet , Tragicis quidem veteribus minor est excusatio, cur non ad artis regulas versus suos exegerint scum toto stilo & colore a communi sermone discreti, nova verba

ac sesquipedalia pro lubitu finxerint. Fugiebant scilicet limae ivborem , certi se in re ante inexperta & apud aures tum indoctas veniam impetraturos. Melius vero ac mitius de Comicis est semtiendum. Prosecto Terentius noster, si quisquam alius, in artis leges arte peccavit, studio, non ignorantia, necessitate vcl saltem commoditate inductus, & qualecumque illud delicti est, magnis virtutibus redempturus. Sermo enim ea de causa propius apud Nostrum ad consuetudinem aecedit, quam apud Menandrum:

Oratio apud uiuun M. medio sumpta deque vita honestiorum civiums

24쪽

civium , versus minime cavi sed verbis sensibusque spissi: apud alterum, dum metro servire coactus est, stilus paulo clatior, &sententiae dilutiores. Adde huc, consonantes in Lingua Latina Pro vocalium numero frequentiores esse, quam in Attica: adde omnia apud Latinos vocabula, monosyllabis duntaxat exceptis, esse Barytona, de qua re mox plura dicam, & facile pro nites, minoris esse operae atque artis, ad Menandri normam Graece scribere, quam Latine ad Terentii. ENIMVERO par & aequum est, ut eandem veniam veteribus Latinis demus. quam hodiernis qui Anglice scribunt poetis com in lingua cedimus: quorum nemo est, cui non indulgemus, ut syllabis terdum longis contra indolem rythmi loco brevium utatur. Nam ut Latini omnia metrorum genera de Graecis acceperunt, ita Nostrates sua de Latinis. ino magis est dolendum atque indignandum , jam a literis renatis pueros insenuos ad Dactylica, quod genus Etria lingua non recipit, ediscenda, serula scumcaque cogi: ierentiana vero metra, quae domi tamen & in rebviis inscientes ipsi cantitant, Masistrorum culpa penitus ignorare. Trochaicus Tetrametrus Catalassicus, ut Terentio, ita Nostr ribus frequentissimus est:

Ego ille agrestis, isaevus, tristis, i parcus, truculen i tu tenax. Iia mitthei Countv life busti ira contentgoodi healtam se. Qui Trochaicus, unius syllabae accessione, fiet Iambicus Tetra

Quin & Iambicus ille κα viai κος, Terentio multum 8c merito amatus, apud Nostros quoque in magna gratia est,

Nam si remit i tent quippiam l Philumenam i dolores. He's decentis i run torouh the lunes,l and thera's an enso' Bulo. Neque vero Bacchiacus Grentii Nostris intactas est: Adhuc Ar l chnis quae ad solent quaeque i oportet.

Creticum ejus quoque lingua nostra tacillime admittit; . Tanta ve i cordia in nata cui l quam sit et.

apud Nostrates regnum obtinet, ab Iambico veterum Senario pro- . . fluxit, Dissiligod by GOrale

25쪽

fluxit, necessitate linguae nostrae, quae tota monosyllabis scatens caesuram Senarii raro admittit. Quinarius factas: Though de , yet euar i s though gentis, Iet not dui Huic in sine sextum Iambum appone, & extemplo habebis Sena

rium Terentianum:

Though deo, stet elear though l senile, stet not sil ν societ. Rursus, si ab Nac Euripidis Senario, qui primus omnium in G

pcdcm novissimum auferas, Quinarium jam habebis, persectissimum hodierni nostri Epici exemplar: H- νικρων l Mυθμώνα ψ -τον. Thoueh Ges , et elear, t though gentis, 'et not duit.

In Anglico tamen hoc notes velim, tres syllabas positione longas loco brevium poni. tas tu postea, & quam Benhamo veniam comcedis, Terentio neges. Perfecti umutem exemplar ideo appello, ut Poetis nostratibus, ingenii sane venaeque felicibus, sed cruciitionis interdum modicis, quid hodierni Epici, quo numeris omnibus ab-sblutus fiat, rithmus geniusque sibi poscat, obiter ostendam: inve sbus nempe singulis tres syllabas breves. Hoc sane confitcndum est, Αvorum tempore, scabros asperosque versus, magno longarum pondere onustos, plerumque exiisse: hodiernos autem poetas longe eos teretiores tornatioresque dare , sed Aure fortassis magistra non Arte: quae tamen Ars principio judicibus Auribus dedebatur. Habent itaque, quod in longo sane opere frustra expemndum, in Epigrammate vel Elegiola facile obtinendum, . versus Epici exempsar , quo & numerus Brevium & scdes ostenduntur. Quamquam in Nostris est & Uarietati locus, ut in his: Though deest , stet coar ι though gnitis, set mot ΔΓ, . Strong mithout rara, mithout ore ou. Ictiis in hoc insteriore, qui in secunda syllaba fieri solet, in prima fit,& venuste quidem, modo raro fiat, ac Brevis sequatur. Et nescio equidem, an in Terentio 'uoque, cum Trimetrum aliquotics imcii t ah Hicine , Hocine, bicine , Libera, non in primam retrahe dus sit accentus Libera &c. etiam in Iambico, ob το

scilicet &-cum Rithmus, Hephaestione teste, sit Metro potentior. Tale illud Plauti Rudent. II, 6, 29. Piscibus in alto credo praebent Pisidum. ubi Dissilirco by Corale

26쪽

ubi Piscibus libentius efferrem, quam Piscibus. SED ut redeam, unde digressias sum. Ut a Graecis Comicis desciverunt Latini pro brevibus syllabis tardas infulciendo ita vitio pro

sus contrario peccarunt, corripiendo scilicet ejusmodi syllabas, quae qua dein Latino sermone erant longae. Hujus autem Licentiae modumae fines non cujusvis est reperisse , cum ex Interpretibus, hi qui laxis- Epiei,.sme & ultra terminos Licentiam hanc expandunt, monstra nonnumquam & portenta pro veris Lectionibus tuentur, alii contra qui nimis arctis eam finibus claudunt, syllabasque omnes ad Epicorum poetarum normam exigunt, singulos sere versus miseris modis, addendo, mutilando, invertendo, contra Codicum fidem , jugulant Milucidant. Illud in universum animadvertas velim,nullas eos syllabas, quae natura & vocalis seno longae sunt, corripuisse, sed eas tantum quae per Vocalem quidem breves erant, positione tamen &con nantium concursu factae sunt longae. Hac vero voces Mnumero paucae simi, monosyllabae fere vel distilabae, vel cum praepositionibus compositae, & ex ipsa sede situque commodo veniam merentur. tam autem in ipso hujus Editionis textu singula haec in versibus singulis per Accentuum intervallum sponte se ostendant , non opus est, ut singillatim hic enumerentur. Illud tantum monebo, quod ante me opinor nemo , In primo lare versitum pede,& parcius alias, Licentiam hanc exercuisse Nostrum:

idque rectissimo judicio, cum Actor, in fine prioris versus anima recepta, plenum rapidumque spiritum posset effundere.

Sed id gratum fuisse

Sine invidia laudem. Sine omni periclo.

Propter Bb uri.

His es ille non te. Studet par referre. Ob hane inimicitias. Ob decem mnas inquit. Inde fumam uxori.

Soror dicta es cupio.

Simul eonsilium cum re. Color verus , corpus.

Neque Λntipho alia. SM hoe mihi mos sum est

Bonum inemium narras.

Sed his Tamphilus quid n fine bellum fugiens.

Nempe Phormionem. In hanc nyram plateam.

Supellectile opus est.

Sed ecca ipse egreditur. Ego excludor ille. Negat quis M. nego ait, ais. Enimvero, Dave, nil loci est. Habent despicatu.

Solet dictum imprudenti. . . . a Adest Disiligod by Cooste

27쪽

ignave peniculo. Sod esne ille noster.

Tamen vix humane. .

Tacet cur non ludo.

Iubet frater 8 ubi is est.

Omnia omnes ubi resciscunt. Hoc, ut vidcs, Terentii Judicium erat, ut in primo fere pede, versus, ubi paratior vcnia est, Licentia illa uteretur: idcirco excinsatior, quoa non ipsc cam primus intulerit, sed a Plauto, Caecilio, ceteris ue tum in scena regnantibus acceptam retinuerit. Licentia certe crat, & indigna forte, cui Romuli nepotes indulgerent. Nam qui hodie non Comicos veteres excusatum, sed detensum eunt, qui fontem rei causamque & originem deprendisse se gloriantur, popularem scilicet tunc temporis pronuntiandi morem: ut necesse tuerit Comicis, quae verba communi civium sermone spretis Consonantibus rapide ostercbantur, ea verba in suis Fabulis, quae audiebantur scilicet, non legebantur, corripere: nae illi op roso conatu nihil dicunt, polliccntra magna nihil extricant. Quid

enim ρ si usus tum civium communiS, i

euem penes arbitrium est O jus ct norma loquendi,

syllabas de quibus agitur raptim pronuntiabat, jam non Comic rum vel licentia vel crimen est, qui mori obtemperantes eas corripiebant, sed Epicorum, qui usu improbante producebant. M tantur tantum Rei; Crimen ipsum non eluitur: aut hi aut illi sunt culpae damnandi. Quibus autom culpa haereat, scitu facillismum est. Priorem in Me & Esse constanter producebant Epici ;Noster interdum corripit, saepius producit: quod si recte & ex usu corripit, tanto saepius, dum sacpius producit, peccat. Propter apud icos semper priore longa est: Noster semel corripit, And. II, 6, 8. Propter hosspital huyusce consuetudinem. Si hoc ex consuetudine vulgi, cur intra decimum versum, &ubique alias, producit Z

Nil propter hane: sed est quod suscenset tibi.

Eadem reliquorum ratio est: quibus venia quidem, praesertim hodie, lingua jamdudum emortua, facile conceditur: nisi culpam quis defendendo laccrit majorem. CETERUM AH, domi, redi, dari, roga,isbe, tace, vide, & sit

id D E

Adest optime ipse. Solent esse id non fit. Quid huic hic negotist.

Student facere. Sed ostium concrepuit. Nemini plura acerba. Disitiam by Cooste

28쪽

id genus alia quae ultimam brevem habent, vix est ut Licenter dicas ἰsed Legitime corripi , cum veteres Epici idem jus uiurpaverint.

SIMILITER de Crasi censeas, qua duae vocales, quarum una bre

vis,in imam contrahuntur: ut Diu, Deum,deorum,meum,tuum, uum,

meorum dc ciuit,fuisse: haec & siqua hujusmodi,jure quoties vcllent contrahebant Comici , quia idem Epicis jus erat. D. ius quidem Nostratibus sonant Hujus, Vus, novo, leui in unam syllabam contracta: verum id eo evenit, quod nos hodie malepronuntiemus. Notum enim est eruditis, consonantes I &Uapud Latinos e cm fuisse seno & potestate, quo hodie Pronuncies igitur Cuyus, notadio e i,dc mollior fiet Crasis. Ita Noster Tma,s Uagraetet Fuscula, seu nino; plane ut Virgilius Stesisto, abstete 8α. Eadem ratione, um. Iam efferrent, ut nos hodie Tam; in duas syllabas pro lubitu ditatuebant, Nunc iam. Ceterum in hac Editione ubi ilam disyllabon cst, . notatur diaeresis, huius, eius, ubi monosyllaba sunt, super I habent accentum , ubi disyllaba, super V dc E , Cuius, huius, eius. EII, reii ,speii, priore per Ectasin producta, non indigent venia, cum Lucretius aliique olim Epici idem fecerint. In hac Editione, cum producuntur, duplice I scribuntur. NEQυE illud inter Licentias numeres, cum comici 5' finale in - syllaba brevi, sequente tamen consonante, nonnumquam abjiciunt,

ut Trisi', famelicu': siquidem idem facit passim Lucretius. Cete-.rum quod nos quidam docent, & in syllaba longa hoc solere fieri,& sequente vocali, & totam etiam syllabam cum S saepe resecari, falluntur & fallunt. In Consimilis , a priore nihil, sed ab v MIis resecatur, ut in Patims, Aecessumst. Multimodis apud Nostrum non divisim effertur Multi' modis a sed vox una est ut O--imodis: & Lucretius utraque utitur.

QUIN & ubi Synaloephae vis cessat,& vel vocalis quaepiam veIM finales non eliduntur, altera vocali eas excipiente, ne hoc quidem in Licentiis ponas qualia ista & plura apud Nostrum. Omnes qui amant, Me G aetate, Ne ubi acceperim, Auae erat mortua, Una ire cum amica, Dum id effficias, Euicum uno rem habebam. Quippe& Epici, Lucretius,Virgilius, Horatius eodem modo in Hexametris: Sed dum abes quod avemus, Credimus an qui amant, Si me amas imluit, cto num ades honor idem. In his autem aliisque similibus Triadnt observanda, Numquam hoc fieri nisi in verbo Monosyllabo 1 quod verbum si in vocalem exit, oportet SIllabam esse Longam,

29쪽

Irim denique habere in prima syllaba Anapaesti i Harum vero conditionum ignorantia quot nuper peperit crrores ρ dum & in. polysyllabis verbis ,& in lyllabis brevibus ,& in aliena sede, posse neri hoc existimabant. Ατ UE hactenus De Licentia Grentiana, deque eius limitibus, modicis sane illis neque incommodis: qualem hodie in Poetis nostratibus patriaque lingua patienter serimus. Quin Se ausim polliceri sponsorque fbre, Quemvis adolescentem, vulgaris modormidiae & Syllabarum quantitatis callentem, levi una alteraque Editionis hujus Scaena, tuo Marte ac sine btigis ro totum hoc uod quaeritur percepturum. Quo magis mirum, quosdam cetera octissimos, sed in his rebus paulo , tam immodica

verborum pompa se & operam suam efferre: quasi tantae molis esset Romanam nunc Licentiam, quantae olim erat Gentem condidisse. Neque tamen, si ipsi audiendi sunt, immerito gloriantur: Cum ex eorum sententia nihil non veteribus Comicis & licuerit M libuerit : ut tam vagae Licentiae limites ullos posuisse, perinde sit ac Sarmatas Gelonos intra campos suos coercuisse. Nimirum hi non ipses Poetas, non artem & rythmi genium, sed Librarios sibi duces sumunt, & tot fere Licentiarum spccies sibi fingunt, quot in toto Plauto Tercntioque vitiosae tactiones nunc restant; unique loco, qui cmcndandus erat, ex altero aeque mendose patrocinium quaerunt. Quid mirum 'igitur , si quo major iis tam falsiae Metricae notitia accrevit, eo in dies, ut queruntur, magis decrevcrit eme dationum suarum numerus' Illud, si dubitas, exemplo sit, ubi Plauti auctoritate pedes Creticos in Trimetris adsciscunt. Locus elegantissimus est, iTrinummo I, I in Urbanos quos vocat Scurras,omias simulant scire, nec quicquam sciunt: uod quisque in animo habet aut Basiluru , sciunt:

Miura, quod in orem rex reginae dixerit:

Sciunt, quod Iuno fabulaτ-c- Iove: Gad neque fu i tura neque t facta simi tramen illisciunt.

Duos illic Creticos agnoscunt & accipiunt, Dactylorum scilicet Uicarios: neque hoc contenti, innumera hujusinodi portenta Plauto suo assignant, pavica etiam Terentio. Nos Pauca illa jam Hur vimus; de Innumeris olim fortasse curabitur. Interea, quid hic

Plauti locus sibi postulet, videamus, uae neque futura nec facta sunt, tamen illi sciunt. '

30쪽

Hie dirae Longae corripiuntur, duo Cretici veniunt, quo ne Dactylis quidem, si aurem habemus, venire fas est. Hosne numeros ut laudaverint Pi sonum proavi' quis Comoedus Actor, ne ipse quidem Pellio, vel pretio volucrit emere, vel blaterare haec ad tibiam in Scaena ausiis fuerit non sitas potius sibi res Poetam talem habere jusserit Z Si Licentiarii nostri de Emendatione desperarunt; humanius tamen erat, de mendo potius confiteri, quam Poetam ipsam proscribere. Vide tamen, ham facilis ea ne quacrentibus quidem se offerat. Tolle illud pacta, & Trimetrum, quales hic ceteri sint, rotundissimum habes,mae neque futura , neque sunt, tamen illi sciunt. Qvin & hoc semus ipse, non metrum solum, effagitat: nam Maae futura, dc sunt , in codem genere sunt opeosita: non

Fatura & Facta si illud Facta sunt a Poeta esset, dixisset utique, Quae neque flent neque facta sunt s atque insupcr de duobus peccatis unum lucratus cint. RBsTAT jam, ut de Arte Terentiana, quae tantopere olim Ars T celebrata est, pauca delibemus. Horatius Emst. II, I. 'Ambigitur quotiens uter utro sit prior , aufert Facuvius docti famam senis , acrius alti: micitur Afrani toga convenisse Menandro: Plautus ad exemplum Siculi ρroperare Epicharmi:

Vincere Caecilius gravitate, ARTE. Ubi dubium est, artemne Metricam velit, an Comicam: Utramque opinor: nam in utraque laude Noster, tam versuum concinnitae iis, quam lucidae rerum dispositionis, primas tenebat. ILLUD sane in Lingua Latina notabile, ne unum quidem Verbum praeter Monosyllaba Tonues in ultima habuisse. Deum igitur, Uirum, Atriau, Num priore licet brevi pronuntiabant, num-guam nisi in versa Deum, Virum , Meam , Tuum. Quintilianusnstit. I, s. autem in omni voce utique acuta IIIlaba, nec ultima umquam: ideoque in disyliasis prior. Priscimus p. 1287. Acutus accentus apud Latinos duo loca habet , penultimum in aintepenultioum: apud Graecos autem is ultim . Et paulo post, Apud Latinos in villima ollaba, nisi discretionis causa, poni non solet accentus. Donatus p. Ir o. Tonus acutus, cum in Graecis diectisnibus tria loca teneat, uisimum penultimum θ --τFenultimums renet apud Latinos penultimum ct antepenultia

SEARCH

MENU NAVIGATION