장음표시 사용
51쪽
23k yt gnoscas omnes, qui ad restitutione na te. lentur ex tilis alijs vertibus tacite deduces.
Iilstio, c onsilium, consensus, Palpo,recursus, baiticipans; nuitus, non ObstanS,n ira an ii citans Vidfatur: D. Tho. 22. q. 62. Scholassici in . iiij 'indilone IS . Nauar. c. I 7. E nu. 6. Summ6la verbo Uitutio. Milalobos, c.' per totum.
sura est lucrum rei pectinie estimabilis, ratione mutui principaliter proveniens. M prohi-
a. , Vsure specios sunt tres; mentalis; exterior implicita,seu palliata; egrerior explicita. Vsura ineuialis est, cum quis mutuat hac intentione, Ut ex mutuo aliquod lucrum ultra sortem acςipiat, tamen talem intentionem non exterius monisest at ei, cui mutuat: Si vero intentionem exprimat, per aliquod pactum paciscendo cum eo, cui mutuat de lucro ultra capitale; hic dicitur vlura exterior: & si pactum fuerit tacitu ,erit usura implicita, seu palliatani vero pacis tu fuerit exprestum; usura erit exterior explicita.
NOTA. 3. Ih omni usura debet esse mutuum, quia quan-D . do
52쪽
do intercedit commodatum non committitur usira; diu ratio est, ii in conuit Odas Onon tran Stellii domini uin ici; lictit tran, feriur in mutuo.
damno emerge tace. T. Dam' um ciaὶci gens e it quando quis detrnaendum patitur in his quq habebat ex eo, quCInu Luat. Lucrum celsan, cit, quando qui S ex Ciquod mutuat non balaec id, quod liabere potarii lion inuxu Ic L.
53쪽
. Dinia, Est necessari tun,quod damnum si cerina, l. saltem probabile ortum CX eo, quo a mu- .iat. Sed adhuc advertcndum est, quod si damam est prssens, potest sarirtuan S accipere a muratario lucrum integrum; si vero dant num pro-abiliter sperat tur, potest mutuans pacisci liciter damno, litie eveniat,itue non eveniat, dummoo non pacis cattar de toto damno tormidato,am damnum absens minus est, quam prSsens. . rh0. 22. q. 78. art. 2. Secunda, Quando quis metu,vi,vel fraude coitur ad mutuandum, licite potest damna emeris entia recipere , Quamvis millum fecerit pactu, qui sie mutuo accepit tenetur reparare- Tertia, Siquis mutuat sponte, & nullum facit actuna de damno emergente, non tenetur mu-uatarius damnum reficere , si quid accidit mira anti; tamen si mutuatarius velit spolite repa- ire, potest,qui mutuavit accipere. D. I bo. q. I 3.
e malo art. q. Nauar. l. c. contra Ma. a.da .
Primi pecunia, quq mutuo datur, requiritur. t sit negociationi expolita. Secunda, ut qui mutuat,non habeat aliana pe. D a maia sa
54쪽
cuniam ultra eam quain habet ad negociatu
quia tunc soliun vcre cessat lucrum. Tertia, ut lucrum sit probabile, non enim scit posse elle lucrum, sed ciportet probabit est raciones, & coniecturas, quod futivii sit luilia his conditionibus conueniunt Doctoie etiam quando quis invitus vi vel fraude cogad mluuandum pecuniam negociationi expiam,potest mutuans licite ultra soricita accipibi vero non invitus, sed rogatus pecuniasgociationi expolitas mutuat cum conditiobus relatis; an possit ultra capitale, lucrum ryci et grauissenui DD. negant. Sed etiam grasimi IDD. affirmant cum his additamentis. . 3 Primo, Vt qui mutuat, si statim exigat luci ex mutuatis pecunijs, i d cxpectet tep* soluti, Seciando, ut non accipiat totum lucrum,ql sperabat ex illis pecuniis, sed deducat expeti laborem. N accipiat lucrum minorarum prospericulum; quia lucrum absens minus est, qil
P rq sens. Quod neri debet arbitrio boni, di tintati viri. . '
IO. Ruptiescumque ratione mutui aliquid visertem, ct capitale accipitur,vsuta eli. Si aut lucrum . quod accipitur ultra mutuum proce
eae causi. quas assignauimus, vel quia fuit ilia luct
55쪽
2s riim positum in paenam, nisi mutuatarius sol -
et tempore prenaeo, vel etiam quando mutua-'ius dat lucrum ex gratuito, vel ex benevolen- , non erit usura. Vide T0l. lib,S. 33.
Duplex est usurarius; alter occultus, alter no-
ius; notorius ille dicitur, qui in iudicio con- tus eii, vel qui in iudicio sponte confessus est iram; vci qui publice ad usuras dat. Quando vero quis ad usuras dat, sed non sebet, ut a i quis p rq dictorum, dicitur usurarius
. Vsurarium notorium nullus potest a pecca-: absolvere, nec ei sacram impendere commu-onem, donec restituat, si potest,& si no potest,im suincienti cautione absolvatur Iste usuratius ia absolui' n pote it sepeliri in lo- sacro,& qui eum sepelit, ipso facto est excoin- unicatu S cxcommunicatione reseruata Episco- . Totum hoc constat eg cap . quamquam d ut is in 6. A Clement. I. de sepult. Cum occulto v surar io non sic se gerere debet, legatius; sed potest absoluere pestilentem ha -:ntem propositum restituendi, nisi comperia-ir in alijs consessionibus pro potuisse, & non ruasse, Srtu. verbo ro. o. paragrapho.
56쪽
IS Censi bust lias exigen ii pensioncm de re ii alterius. Vide cap. in ciuitate de aras, ετ bi
II. QE 'Gruplex. Primunt cit canibi una per natit una, na Quas dat pecunias maiores pio minc Dub vel e coirira, cum ali citro lucro. Si pccania consideretur ratione materia, pol
uuari, vendi cum in o aliquo lucro. Secundum, Dicitur cambitim siccum cicampi Ordat pecunias, ut in codem loco post a quod tempti , reddantur cum aliquo finore, Fxa pi ovi valuerint in aliquo ditianti loco. Vide quae diximus de furis, vide Nauar filyna dc uris, uu. 2S.i7- dertilina, Laicitur canabium per litteras, qtiis dat cainplori pecunias, ut eas accipi di iaO loco , in quo vere accipit pro ut in tali locvdpore ita tuto valent: campsor aute dat tuas lix z.aS,Vt pereas accipiat in illo loco pectinias a CO , qui eit cius casia psoris .
. pce litteras quinque modis sit, vide ML .d ηὶ Tol. 3 cap. q. IS. Qua
57쪽
s. Qii artu in , Dicitur cambium reale cum eontra camp op dar PC. uniab alieta, ut in alio lo-o zeltitua, tr. v g. dat Hil pali, ut reddant ut suo ocio Meoici, di ob noc accipit aliquo diu crun Canibi Am rcalc cxsc tu tuin sit, o ucitum, dum DE 5. P R AEC EI T O. d. II. Habetur LX Od. 2 o. Non loqueris contra proxinum tui fu i test ovium. . .. γ , hoc precc pro pio bibetur iniustitia, qt ae, fit verbo contra proximum, eit dupleου; ena in iudicio, qui filia falso tes Limonio, ait clam det Pacii ODe.
Σ. Detractio cit ablatio famς pet verna cum intentione noceriai . Fam a dicitur opimo, notitia, qtum aliquis apud homine, habct. Detractio 'raurus p cccatum est furtu, caesuo ge-n rc mortale , sus crique intentis vir Dacis, νοῦ cum- quia videt per detrati ionem laedi a lunam famam ioc
Ucio tui t modi dc tractionis; de otius. vide,
58쪽
D. Tho. 22. q. 73: quatiaor Versalitur circa mali proximi; & alij qiuatuor circa diminutionena boni ii lu;s, ut videre est in his vcrsibus.
ImponenS, augenS,manite tranS, in mala vertes iam negat, aut nun uit,tacuit, laudatve remisi e Omnes hi modi, dictrum est de detractione, e. suo genere fimipeccata mortalia. Pro M. 24. cum dc tractoribus ue commiscearis. ex icuitate materia sunDE ς. PRAECEPTO. 12. Habetur Deut. S. & Exod. ao. Non concupiscesviorcm proximi tui.
IN hoc prςcepto prohibetur concupiscienti
carnas in corde, & delectatio adulter ij intelior, citi' opus prohibetur in sexto precepto portuit autem in hoc, silc ut de in decimo no solum opus, sed etiam concupiscientiam prohiberi, non autem in csteris preceptis; quia deler actio adulterii, utilitas divitiarum sunt propter se appetibilia, in quantum habent rationes boni deiectabilis, vel utilis: homicidium vero falsitas, non sunt propter se appetibilia, set Propter aliud, secundum se autem horribilia. Ε
Habetur. Exod. 2 o. Non concupisces res proxi
59쪽
. Est appetitus ditaitiarum voluntarius, &a oderatus. ldesi sine modo, ct regula qua anctitus mos, rati; quae regula triplex Iustitia,Chaqitas, & liberalitaS.
.. Primo peccat mori. contra regulam iustitiae. iiii appetit aliena modo illicito habere , aut ea etinere ; ut qui vult alterius pecunias , ita ut si tollat habere per furtum, vel simili modo illi- ito acciperet; aut sit milibus modis vult retine-C. Excusat a peccato mortali materi et leuitas, ut in furto. Sccundo. Peccat contra eandem regulam, qui ult habere, quae ipsi iuile dari non pollunt, nec fata potest licite retinere,ut beneficium, &c.
CharitatiS. l. pcccat contra istam regulam, qui ita affectus est suis rebus, ut paratus sit in casu necessitatis non subvenire proximo; si necessitas sit extrema vel grauis,erit peccatum mortale; si minor, erit
. Peccat contra liberalitatis regulam, qui ita afficitur rebus suis . ut non sit dis oos , dispen sare
60쪽
lare bene diuitias in usus bonos, sibi, suisque, deve pius illi uita, oc ex genete tuo eit pcccatuveni a te; nili sit contra illi Licia in , cliata caciali, ut dicitur supra. Vlti ino , qui appetit alienas res vel diuitias, quamvis non appetat eas illicito modo) appe tit tamen ob niacra mortalem, ut ad luxuria di c. peccat, mori. Si finis sit venialis, peccatum eris vcniale.
3. Vt .auaritia in particulari considcαί ur oportet ab ea actione gubιllarim incipere . ses dos ribitur Gabella cit tributum publicum a I 'tincipe irco munem utilitate n3 eκ activn. id c S3lio. ν ta bobella, i diei urq; vectigal, po G 0ris , d)ana, pcdagit tallia, σί. Contra cos, qui sine facultate Apostolica Cp contra i iis iam imponunt gabellas, Ut ea communicatio bifllae in Paena Desi.
ID SIT BENEFICIUM, 6. Est Ius percipiendi fructus ex bonis Deo dicatis propter dilii num officium competens. gi, deatur bivesior Papa, c. suorum dccrctorum.
et. Pensio est Ius percipiendi fluctus, ex alien beneficio. uando siet licita, quando non, naterιa ejlata. ridor, in card. Tol. b. cap. 32.