Epistolae Gerberti primo Remorum, deid Rauennatum archiepiscopi, postea Romani pontificis Siluestri secundi. Quibus accessit Decretum electionis eius, ... Epistolae Ioannis Sersberiensis, episcopi Carnotensis, ... Epistolae Stephani, ... S. Genouefae

531쪽

dulcedinis praeuenistis. Ecce enim exiiij mei sextus annus astat pro foribus, & nulli corum qui mihi dum florerem in patria

familiares erant aut debitores, cxstiti onerosus & ,per gratiam

Dei necessitas nondiun ingruit in predes descendendi, quia

mihi cuncta non modo ad necessitatem, sed ad honorem &mag aificentiam per veteres amicos minissaeatChristus. Et quudem non nostris meritis tot coexulantcs de proscriptos exhibet in terra aliena, sed Ecclesis suae parcit & prospicit. Dominus enim Cantuar. publicam procurat utilitatem, pro causa Dei dimicat, honorem Cleri vendicat. Ecclesiae tuetur libemtatem , adhuc tamen suis stipendiis militat, aut quod nostra tibus infamiam ingerit & causa damnationis est, isseratione sentis alienae seruit ei populus quem non cognouit, & ipsilisianguinem sitiunt summi principes sacerdotum. Ecclc siae status sit aut Regum conditio, lator praesentium plenissi me referet, cui quod placuerit securissime poteritis intimare. Idem Monacho. Epis T. CCLV M. AFfectus ab effectu conuincitur,&plerumque 1crmo b Onus donum magnum transcendit in 'gratia. Quid ergo dicam qui obice tempestatis exclusus amicis seruire nequeo, nec liberum est mihi illis communicare vel verbo 'Scribam ne λ sed Uienus portitor rarus intermeat. Mittam propriumpsed meis tenduntur insidiae: nec est aliquis qui se in prςuisum

periculum sponte proiiciat. His crgo dissicultatibus rarius Mminus scribo: sed certe non minus amo: facilius Zc verius duxerim magis. Nanisi infirmitatis humanae conscius. & in v

titis tapius alteri tamu Sed auctore Deo procella quae collisit Ecclesiam iam detumescit,& ut in ipsum confidimus pro sus euantacet in breui. Interim mihi propositum est grati . Raecun pro causa Dei dc libertate Ecclesiae Domino Cantuar. conmilitas qui cum publicae seruiat utilitati,adhuc tamen militat suis stipendiis: aut quod probrosum nostraribus

est gentis alienυ Vtinam illi quantulumcumque solatij ministrasses, quod Deus scit,ob tuam quam illius magis loquor utilitatem. Mihi autem nihil precor , nisi ut Quintilianum quom Petu scriptum&emendatum mittas.

532쪽

Communis Dominus noster innocentiam tuam apud me satis reddidit excusatam , nisi quia cam ante non credi deis ram excusandam. Ad quid enim proficit excusatio, ubi culpa praecesse non creditur Nain hec ille quem delatorem putas noc agere conatus est, ut de tua dilectione aliquid unistrum suspicaret. Hoc autem solum habeo aduersum te,quod me tanta facilitate corruptibilem credidisti,immo etiam corruptum. Numquid enim corruptus non est cui suggestioniς impetus excutit caritarem Aut si nosti odissere quae sit corruptio maior, quam auulsio caritatis. Certe aeque necessarium membrum nec in membris animae, nec in membras corporis inuenitur. Si & haec tua culpa purgabilis est, eo quod ipsum genuisse visus est Zeliis, fouisse timor, amoris semper indiui- s. qua comes sollicitudofirmasse.Sic & Petrus trepidauit ubi noerat tImor,&impedire conatus est humanae salutis mysterium, dum carnalis affectio studuit ab illa Dominum praepedire.Nosum adeo stupidus quin perpendam necessitates tuas, quin angustias sentiam, quin metiar discretionem qua Oportet remedi rimqregerere,dctransire per infamiam. dc simam bonamiseruata tamen radice fidei virtutis. Si taces,si non scribis, cautela decImas insidias. Expedit enim ut ossiciorum moderatrix prudentia sapientis actus & vcrba dispenset.Mentis autem agitatio nulla vi potest cohiberi. Nec aquae multae prsualent existinguere charitatem. Huius instinctu latorem p r sentium emisi, ut de amicis certifidet & eos de statu meo faciam certiores. Valeo enim &iocundor si sic illi.Valete. Idem V illi o Priori L Meriton.

EpIs T. CCLX. . Α Vdita promotione vestra gauisus sum,videns illum Do iam mino meo& amico substitui: cui ad honorem Dei &utilitatum fratrum' neminem in tota Ecclesia censui prael rendum. Nam quanta affectione Ecclesiam diligam nouit ille

533쪽

sbius qui dedit ut amarem mihique tcstimonium quale potest oonscientia reddit. Nec dissido quin per gratiam Dei in eius succedatis caritatem, qui successistis in sedem: de quin apud

vos illum teneam locum quem tenere consueueram apud ipsu. Vt autem ex animi sententia loquar , me inter primos carissimos reputabat, di paucos & multos qui me praeccsserant meritis,gratia praecedebam. Nam de meritis gloriari non possum i& si voluero,videbor& ero insipicns. Tota ergo gloriatio mea nihil aliud est nisi diuina miseratio,& meritum alienum, bonorum dico, quorum post Deum, & per Deum,ope, sum m o

dicum,id quod sum .Horum meritum est, quod supra&contra merita mea de stercore crexit me Dominus,&dircrusicum sim puluis&cinis. Et nunc proscripto in gente dc terra aliena

bona deditud abundantiam & honorem. Sed quia male mihi

ni crita respondcnt,& casum timeo, vestris quas affectuosus precor & aliorum timentium Dominum precibus necesse habeo adiuuari. Et hoc quidem cst mearum fiamma Fecum. Lator praesentium vobis notus est,cum quos si placet ibitis ad Dominum Vrintoniensemiatnegotium jus Promoueatur: si non potestis mittite fidelem & sapientem. Idem etiam eri tribus uniuersis. E P a s T. CCLXI. QVociens Vobis preces porrigimus , non eas de nostris meritis ducimus promendas, sed de benignitate vestra quae gratis nos diu caros habuit, & in multis studuit subuenire. Nam quod exulibus&proscriptis succedit ad tempora-

Iium abundantiam & honorem, vestris orationibus & mcritis confidimus prouenire. Nos enim quid nisi flagςlla meruimus & tortores ZIpse tamen, qui nos consolatur in omni tribulatione nostra,plenissime quod cx conscientia dicimus nouit quia non hoc merueramus ab illo quinos pcrsequitur,licet a Deo meruerimus grauiora. Praecepit illi fortasse Dominus, ut malefaciat nobis : &si ita est, odoretur sacrificium. Vobis itaque prostrati mente supplicamus attentius quatenus vestris 'rationib' impetretis a Domino,ut nostri meminerit in bonii. Nam

534쪽

Nam qui noui figmentum suum nos, it quid figmento expediat,hoc est unicum quod postulamus denuntiantes in caritate suae Deus est, ne de remporalibus Vestris vel cogitetis nobis ferre subsidium. Sit quoque vobis Ecclesis causa & Domini Cantuaricns. op osius commendata , quia ipse pro libertate Ecclesia dimicans, stipendiis propriis dilaboribus, omnium

Idem Ioannide Distia. . E , I s T. C C L XII. AVdita sanitate tua de verbo titutis quo me tua dilectio

censuit honorandum, gauisus sum medicatione reue

sus in tempora mesiora quibus & Echlesia Dei pace debita, &n 'b optimo Domino societate gratissima gaudebamus,ubi Pi silphiae meditatio, executio iuris , ossiciorum mutua

Communicatio, collatio litterarum, disceptatio utilis & iocunda taedium propulsabant, & contrahebant moras temporis, ut fere semper ad agenda videretur Augustum. Sed dum hoc loquor, iam mihi videor intueri amicum cui sermo dirigitur. Philo phus enim est auditis indignari sermonibus, &mihi ex caritate compati quasi languenti, vel erranti, vel alterutrum simulanti. Timeo namquc ne ex praetcritorum laude praesentia videar accusare , S amator huius prosperitatis quae videtur aduersitas , & non est, aculeis superari. Sed si ita esset, . frustra perspilitum qui rotas propheticas sibi inuicem coha Tentes Sc conia cxas agit 8c erigit Ac sistit cum Patribus de filiis Proostarum, Chald eam Chanaam AEgyptumpcrlustrassem, aut peragrassem dcfertum,aut transcendistiam montes Samaris: N post Babiloniam captiuitatam sine causa recissem ad domum Domini: non illam dico manufactam quae hircorum N Vitulorum sanguine expiata purgationc umbratili irreparabiliter excisa S: euersa est ministerio Romanorum : sed illam in quam Apostolus introducens, de potans me quatuor fluminibus paradisi docet omnem mundi supellcctilem stercora contemnendam, ut solum in quo omnes flacsauri expetibilium sunt lucri faciam Christum. Et quidem ut ad tuos gentiles transeam, non modo Stoici, sed etiam Epicurei,& omnium Philo phantium sectae rerum mundialium con-

535쪽

te inpium praedicant: Et si eis yriendum pro necessitate condiatio itis & temporis probabiliter arbitrentur , si contristari de dormiciatibu ,cprum duro Ursat est qui spem non habent,no iene probrosum est Christiano praesertim Philosophum prontenti super amissio 3exerrip 'tallum macerari oncst tamen ut insipientium verbis utar. ii aςρysanti uni fortunam aut defendeti iam, quod ci debea imputare: quia sic temeritati malignantium in mei consolationc occurrit satia, ut per miscrico diam Dei antiqliorum beneficiis amicorum si sorte. veniatur ad calculum plus co latum miliivideri debeat quam ablatum: sed&hic ipsa procellata in Deo propitiante detumuit 1 S eax Ecclesis videtur astare pro foribus. Tu interim pasce oves nostras non iuxta,sed incia tabcrnacula pastorum. Valete. Idem Nicolas Vicecomiti Essextae. E p I s T. CCLXIII.

Comites a societatis participatione dici quisquis ignoratri,

ignarus est litterarum quas liberalis institutio primas tradere consueuit Nam sicut alis praesules in partem sollicitudinis a summo Pontifice euocanturvi spiritualem exerceat gladium, sic a principe in cnsis materialis communionem Comites. quidam quasi mundani iuris praesules asciscuntur. Et quidem qui hoc officij gcrunt in palatio iuris auctoritate, palatini sunt: Qui in Prouinciis Prouinciales. Utrique vero gladium portant, non Vtique quo carnificina S cXpleant v cicrum tyrannorum, sed ut diu in x pareant legi,&ad normam eius uti lictii publicae serui abad vindictam malefactorum ,laud cin vero bonorum. Tu ergo quia Prouincia una Uices agis, prout loci & nominis index est titatius,utinam sic exequaris quod cxigit princeps,ne offendatur is qui aufert spiritum principum , terribilis . apud Reges terrae cuius Ecclesia sponsa est,qui in sacerdotij sui sic animaduertit contemptores'malefactores quasi pupillam appetierint oculi sui. Qua cnim sibi sapiens optat, tibi dator sapientia largiatur. Tibi debitor sum , S de affectione quam . me & meos habes quantas positim gratias ago, certus quad.

536쪽

condignas rependet Altissimus , & benignissimus regributor. Status meus auctore Deo iocundus est , ted de tuo & amico rum certiorari desidero,& secure poteris quod placebit latori praesentium intimare. Valetc. Idem Petro Scriptori. EpIs T. CCLXIIII.

ZElus quem habes in Domino mihi notus est a multis annis ut te sciam super Ecclesiae statu non posse non moueri. Qinppesydera quis , clit,mundum videre cadentem,cXpersine sollicitudinis prssertim si caritas urgeat, ut nihil humanum a se reputet alienum. Talis quidem nuper erat facies mundi, cum ab Aquilone de Occidente in orientem irrupisset & austrum, maximam ut videbatur,partem deiectura sicliarum,sed flauit in Italia Spiritus Sanctus,contriuitque scismatis caput ut etiam latera contabescant,&memgra commoriantur.Non est enim medicus, non incantator, qui ea de manu Domini possit

eruere. Spes ergo fidelium est,quod in breui descendet in AngliamSpiritus idem,ut illam quoque serenetEcclesiam,aduentusque eius multa produntur indicia. Vtique condiscipuli Petri qui ministerio nauigandi diutius vexati sunt, sibi videntur apprehendere portum,& optata littoris statione gaudere,inet tali ad comprandendum Christo. Ceterum quia desideranti animae nihil satis festinatur, mihi quid responsurus in ore habeas videor intueri. Noui si quidem festinationem perspica- , ctatus ices ergo unde haec non confidentia sed praesumptio quibus quoi vaticinaris aprobas argumentis unde promissa doces esse Implenda 3 pollicitis diues quilibet esse potest. Nonne flagella duriura meruistis a Domino Ad quod ego: . Expectae modicum oc videbis gloriam Dei : Tunc public buntur. argi enta, quibus non miraberis nos credidisse: memineris quod cum obsideretur Ieseael in Samaria , de nulla spes euadendi pateret obsessis , ille qui incredulias fiui quod uno staterv imodius similae aut ordes

modii duo i venderentur ψ in crastino: in spor a. i. Sama

xiae vidit quidem. qid Propbcta djcente non credidit,

537쪽

nec indigeo quidem, mihi concupisco vel exigo, sed ut prospicias tibi. Nosti siquidem quod Dominus Cantuar. qui tibi

iure multiplici Pater & Dominus est, suis & gentis alienae stipendiis cum grauissimo periculo suo & omnium suorum E cclesiam Dei a seruitute nititur liberare, & vix in aliquo fidelium suorum reperit fidem. Tu ergo si sapis vel nunc dum licet prouid c tibi, redime tarditatem, Communica n cessitatibus eius ut consolationi possis communicare. Alioquin timeo ne tibi damnosa fiat familiaritas quWcum exco- municatis eius habuisse diceris & habere. Nec solum Regem timeas: quia&prodesIe& obesse possitnt Ecclesiasticae potestates. Haec tibi secreto tanquam amico dixerim, Ut pote qui a praefato Domino Pictauensite siquid aduersi immineat, penumero iussiis sum praemunire. Si vero voluntas adest,facultas tibi non deerit. Valete. Idem Balde, ino de Walienarij .,

QVi teloquentem vel scribentem audit, meminisse potestonici; quod primum exercuitu in curia quando sub Rege Stephano, dccum praefato Richardo militabas adhuc pene puer. Solebas esse ingenij perspicacis,&ad omne dc omnium

super omnes coaetaneos tuos promtus obsequium, antequam

Je Grammaticorum immergercs turbis. Ergo quae loqueris partim antiquam institutioncm redolent, partim doctiinam . modernorum.Inde est quod licet antiquam pellem mutare no 'possis,te tamen litterae faciunt insanire. S ed ut olim scite consileueras, sanus insanis videtur furiosiis,3 ebriis lucernae duplicari : Et frequens est ut homines bestias putent, Zc ut sei non inminerint aut suorum. Quod tamen tibi tuique similibusim phtari non debet,quibus tam natura quam mos patrius ebriositatem ingerit,ut ieiuni sobrij esse non possint. Moribus enim Thebani estis. Sic A gaue filium pro vitulo immolat, dc quisque apud vω se & sua sacrificatBaccho Cu C et ere tam ende Baccho lis est. Sed in 'cervisia quae apud vos vincit, regnat, imputat, praeualet Cercs, dcingenia vestratum acu1t ut Fran-

538쪽

Ciam nostram Verticcum patriam Credas , & Francos essevcrueces. Quod unde tibi in mentem vencrit nescio,nisi ex praedicta causa, vel quia tu cum gente tua,nostra id est Francorum cornua times, Nos Francos ebriosos putas, ac si loripes rectum derideat, Athiops album. Sed haec&similia vestratibus licent, immo&dcccnt. De caetcro si nondum ebrius cs in sta' oportune importuneBritoni super Epistolis beati Ieronymi,&latori praesentium quam poteris opem scras saluis proprietatibu alcte. Idem Maostra Odoni. Epis T. CCLXVII. AD exiiij x proscriptionis meae cumulum nihil acerbius

potuit accessisse,quam ut mihi subtrahatur latium liteoraru,quq praeeunte gratia mete purgat a viti 1s, notitia vcritatis illustrant, accendunt caritatem,exercitio sui virtutes stabiliunt

S confirmant. Dum his operam dare licuit sub alis vestris,& rotam in medio rotae cum Propheta, immo cum filiis Prophetarum doctrinae vestrae beneficio contemplari, S audire per os vestrum quid Spiritus loquatur Ecclesiis, mihi Regis Anglorum indignatio licet multa gratis abstulit, tamen magnum visa est attulisse com cndium, adeo ut fructuosa videretur esse iactura, iocunda Issio, Sc grata iniuria. Sed cum auulsus sum a pedibus vestris, tunc primum dispendij & laesionis aculeos expertus sensi, & quidem non solus , eo quod omnium fere scolarium iactura communis est,non quia desint qui dicendi profiteantur osticium, sed quia desunt qui doceant. Magistri enim sui plurimi,sed operaris pauci: ut plerisque corusedentibus in curru Eunuchi aethiopis ruminantibus legem, ministeria praeconantibus fit verborum flosculis cxquisitis pictyrantibus speciem verbi Dei,merito dici possit: Putas intelligis quae legis 3 Redij titerum miserationis Elogium, quia adhaesit lingua lactentis ad palatum ius in siti: paruuli petierdnt

panem, S non crat qiu frangcrct eis. Horum unus cgo ad quem

ibo nisi ad illum qui panem discipulis frangere consueuit, Vt digeri possit S transire in alimenta scientiae& morum Alios

namque didici integros ic duros opponere paneS,qu.buS.aur .

539쪽

si placet', ut mihi rescribere dignemini in quot libro reperta sit

glosa quae Augustini concepta nomine tradit Iud sos celebrasses optimum diem, septimam septimanam , septimum mensem S cet. Nam secundum M. Pctrum ter in psalterio posita est &mEpistolis semel.Nec ob hoc quaero quia septim'anus septim sdecadis ibi dicitur iubilaeus. Constat enim quomodo soleat hic articulus explanari. Sed quia certum est Iudaeos numquam iubilsum id est quinquagesimum celebrasse. Aut siquis hoc credit dicat quando. Nam reuinci poterit argumcntis , & scio quod in veteri testamento non I itur. Quod utique non tacuissent qui minima retulerunt i Et si hoc aliquis dicit expositor, sic sertasse accipiendum est, ut dicantur fecisse quod de necessitarc mandati re tela bantur. Nam in scripturis modus loquendi ce leberrimus, ut aliquid enuncietur simpliciter quod nisi sub alicuiusmodidistinctione fidelem non recipit intellectum. Hoc & iura. speculantibus notum cst , & vulgato probatu usu. Sic dicitur aliquid esse de iure , cum de facto 'constat.csse contrarium & eandem' rem alius de iure , alius d c facto dicitur . possidere. Scienti legem sequor,& ci qui nutritus & tritus est examinare sermones vim ponderare Verborum: si quis celebrauit Pascha nobilius: Si quis piscinam construxit,aedificauit aqiis ductus', aut quid fortiter fecit: aut contra fimaledicenti pepercit, aut serui miscrtus est delinquentis, hoc auctoruin diligcntia transit ad posteros. Numquid ergo probabile est&credibile quod solemnitatem iubilaei potuerint reticere ubi quςso ligitur rescissa venditio pubi restitu-- reditas λ ubi seruorum generalis emancipatio pubi a ciuitate refugi j proscriptus humicida post mortem summi Pontificis inuenitur in patriam redisseZubi aut quando indicta

sabbata celebrauit terra Certe Ieremias tcstis est, quod nec scptii dum celcbrauerunt patres corum: Et cum temporcS cdechiae ad comminationem Propheticam sic ad illius solemnia cclebranda coram Domino obligassent. Et professionem firmauerunt iuramento, verbo tenus quidem struos Zc ancil-Ias cmancipauerunt, scd eos incontincnti rouoc aucrunt inseruitutem. Quis ergo credat, praesertim hoc non do contescriptura, Rediubilaei legitimos executi sint ritus 3 Sed nec

540쪽

post captiuitatem sub Esdra & Neemia docet scripturae canon eos hoc habuisse negoth , cum tamen ea quae gesta sunt diligentius exequatur. Quin potius per Prophetas tape Dominus comminatur se terrae legitima daturum sabbata quae inobediens populus denegabat. De Machabaeis certum est quod bellis occupati tantis ociis & solemniis vacasse nequiuerint. Exinde usque adChristum medium tenuere cuncta silentium. Et sub Romanis principibus inualescebat diuinae legis tam ignorantiat quam contemptus. Ad haec quanta possum deuotione supplico quatinus si habetis aliquam expositionem Ieremis in Marcum eam mihi si placet communicetis, aut si non habetis vos ipsi apponite quia opus sanctum est,&tam Ecclesiiss m scolaribus auctore Deo gratissimum. Nec deerit oportunitas scribendi, si Dominus inspirauerit volunta

tem.

EpIs T. CCLXVIII. ALterna fortuna rerum vices strialiumque sonditionsinunc deijcit, nunc extollit. Rectius tamen dixerim de verius quod is qui ventis &mari imperat, exigentibus hominum meritis in poli si mundana , re L publica degentium in hoc seculo seditiones esse patitur, Si interdum quasi procellas excitat, nunc eas beneplaciti sui miseratione com esecit. Hac autem ipsius dispcnsatione nuper accidit quod illustris Rex Angliae licet saepe lemniter & publice tutasset se in hominium Christianissimi Regis ulterius quo ad viueret non rediturum,saniori Consilio acquiescens propositum mutauit,& in proximo Epiphaniorum die apud Montem mirabilem in pago Carnotensi ad nac moratum Regem supplex ac-

Cessit, se liberos,terras,vires & thcseuros,oXponens univcrsa contulit in arbitrium eius, ut omnibus Vteretur,abuteretur pro voluntate, tincret, auferrei,daret quibus & quantum

vellet pro libitu , nulla prorsus inserta vel adiecta conditione. Secretas quoque cidem per internuntios obligationes ante praestiterat,sed nulla corum occulta est, quin via dimus pu-