Epistolae Gerberti primo Remorum, deid Rauennatum archiepiscopi, postea Romani pontificis Siluestri secundi. Quibus accessit Decretum electionis eius, ... Epistolae Ioannis Sersberiensis, episcopi Carnotensis, ... Epistolae Stephani, ... S. Genouefae

541쪽

blicet in breui. Eum ergo benigne mansuetissimus princcps recepit, Deo gratias referens qui ipsius animum emollierat,&ei qui salubri consilio adquiescens debita humilitate Ecclesiar& populis utilem quaerebat pacem. Sic in hominium cius reuersus est fide corporaliter praestita, quod ei tanquam Domino inii ante regnum suum hominium & sidclitatem fecerat, sidciri seruabit contra omnes homines eique praestabit auxiliu &obsequium quod Regi Francorum Normannorum DuX pr stare debet. Inde sibi dextras 5 oscula dederunt. Restituitque Rex Flancus Anglico Britones de Pictauos, accepta prius ab co cautione quod ei castra εἴ terras ab initio distensionis huius

ablatas restituet,pacemquo seruabiit coinpensatione homicidiorum & incendiorum hinc inde admissa. Die vero sequenti filios suos adduxit Henric.& Ricar. quorum primus hominium &fidelitatem fecit Regi Francorum deComitatibus Andegavens &Cenomanensi. Nam ipse Rcxin hominio Comitis Theob.pro Turonensi remanet. Alter vero praestita fideliatate similiter oc hominio Pictaviensem reccptat Comitatum. Huius pacis pr cipui inuentores fuerunt Comes Theob. dc frater Bernaraus deGrandiinonic,qui primi cum regibus conscij fuerunt secretae obligationis, cuius feci supcrius mentionem. In hac autem honorum distributionc Franci Regno suo arbitrantur plurimum esse prospectum: eo quidem magis quocum acerbiori dolore meminerant Henricum filium Regis angliae Regi Francorum pro omnibus hominium fecisse quando inter ipsum de filiam eiusdem Regis Anglit sponsalia contracta sunt. Receperat ante paucos dies Rex Anglorum per sanctiss. virum Priorem de monte Dei, dc iUn dictum Bernardum de Grandimonte pro Cantuariensi Archiepiscopo commonitorias DominiPapAquarum tibi exemplum mitto,pacisque probandae spem dederat , si modo Dominus Cantuar. ci coram ho ibus ieciem humilitatis pritchde et, persuaseratque viris religiosis quod eum in omni honore dc libertate Ecclesiae totius regni post se Dominum se principem constituere disponebat, unde eorumdem consilio accitus Archiepiscopus a regc Christianissimo , eum coexulantibus sibi huic colloquio interfuit,& in omni humilitate flexis genibus ad Regis sui pedes accessit in conspectu omnium : hac forma verborum

542쪽

viens.Miseremini mei Domine quia pono me in Deo & vobis ad honorem Dei & vestrum. Sed Rex qui pacem promiserat Ecclesiς, dum timebat suam posse turbari , si iccostibus nouis elatus praerupit in contumeliam supplicantis,&impudentia loqvcndi promeruit,ut qui anica minus Verus , nunc a Francis habeatur & inurbanus. Et ut causam suam quam omnes inuquam noucrant coram sanctissimo Rege &aliis principibus i stificaret contumelias & fabulas hoc finc concludit. Nihil Domine mi Rex de vos sancti viri & principes qui adestis aliud ab Archiepiscopo peto , nisi ut mihi seruet Consuetudines quas 'quinque proximi antece res sui,quorum alliqui sancti sunt, omiraculis coruscant meis obseruauerunt,quas & ipse promisit, & hoc in praesentia vestra tanquam Presbyter & Episcopus similiter sine malo ingenio mihi polliceatur. H aec est enim laicausa dissensionis inter mere ipsum,quod eas infringit,& quasdam carum cum obseruatoribus suis,apud Ecclesiasticae libet ratis profestares esse permisit assertores iustitiar l, & testes legi si asseuerantis quod nec erellium nec proscriptionem dum modo illa vigear,pro ipsa fidelis debeat formidare. omnes cauis no

strae articulos tenes, iuramentorum quae a nobis exacta sunt,.

nosti conceptionem rut in hac parte diligentius explananda non oporteat immorari. Semrte dices quia pridem proposita

mutabitur formula iuramenti,nec cogetur aliquis in reprobarum consuetudinum verba iurare, contentus erit exaltar tu ramenti si fidelitatis seruandae sibi succinctim absolute verba praestentur e Ita quidem ut non adjiciatur fidem Ecclesiae S praelatorum obedientiam saluam fore. Nam, ut aiunt, istis nec vult,nec voluid praeiudicare, quod nec exigitur iuramen n.

Verum si prsiudicate non debet quare.neccssariae ad salutem obseruationis non licet fieri mentionem pSi praeiudicat qualconscientia praestabitur a fideli λ Consilium inquis sipientum: est cum pro bono pacis & omnium suspicione vitanda,ium pro adipiscenda materia gerendorum, ut necessariis de amicis possit quisque officiosus esse. Nunqrid amicorum & nugantium familiarium fauore, qui nos deseruerunt in aduersis reliquendus est pater misericordiarum qui nos consolatus est,& consolatur in omni tribulatione, immo nec tribulationis

543쪽

nos permittit habere scientiam: suadent alii ut iuremus. At ille dat consilium non iurandi: cui nam putas esse Crcden- . dum3 Ego certe Dei pro me incarnati & mortui consilium fidelius &salubrius credo , & illum frontis attritae esse non ambigam , qui suum duxerit prς rendum. Ut ergo caeteras maiores & tibi notas exiiij &. proscriptionis causas taceam , quia Christo iuramenta dissuadenti credidi, proscriptus sum et cui quicumque non credit longe periculosius proscribetur : Nam in conuentionibus re promissis aeque fidelis est. Nec dico quod omne licet a malo procedat , fit illicitum iuramentum ; habet enim interdum veniam : cui locus omnino non est nisi cum occurrenti culpae ratio cauis veniam impetrarit. Locum istum pr ereo Deo retius discutiendum de conscientiis singulorum e ne si quid argutius prout ratio suggerit, elocutus Rero , in aliorum & fortasse innocentium, ut iuramenta praestiterunt suggillationem , spisitum vicar cffudisse. Malo enim moderationis habena calamum cohibero , quam diuinae legis articulos conser re r qui Ze si recte prolati fuerint, interdum non nisi adsissiuersionem proficiunt auditorum. Transeo ergo ad illae quorum tu dedisti materiam, orans , obsecrans , dc obtestans ut non deficiat fides tua e nec credas spiritui eorum qui suum Neptunum sequentes ipso mc diante properant ad Plutonem , & descendunt in infernum viventes. Loquantur interim quod volucrint tiactitent se aduersus Christum Domini praeualuisse in vanitate sua , perditio eorum astat pro foribus quo rum gaudium est ad instar puncti : Et gloria , ignis , stercus se vermis. Qisa via in breui Deo propiciante scies , & tinnient aures eorum a sibilis & clamore fi delium , quibus pauperes Christi fuerunt in sibilum &derisum. Nec dubites nisi forte tibii persuasum sit mortales . non esic morituros , quin in sententiam anath matis reponantur : Qui fraude tacendi dc mentiendi astutia meritos laqueos viderunt euasisse. Hoc autem

544쪽

amicis nostris ii qui tamen nostri sunt non fortunt persuaderum emineris,ut non fleant super nos.Et utinam super seipsos flere non debeant, quia nobiscum agit Altissimus,uerbore tamen . deducto quo modo pater serenissimus cum filiis carit si nisi ag cre consueuit. Ceterum tibi compatior qui minore in secursestatem in portu quam tu naufragio reperisti. Sed si tibi Deus veIad modicum patientiam dederit, tibi quod indubitatii fide pronuncio, naufragi de quibus desperatur citissime poteriant de volent opitulari. Sta ergo in ea conditione in qua a Domino vocatus es,& saltem quatenus sine periculo potueris diuinqlagis assertor existe. Satis humanum eis quod dico propted infirmitatem carnis nostrae, quia nisi qui legis custodiam periculis omnibus anteponit,saluari non posse testis est beatus Apostolus &tota concio perfectorum. Scripsi homini pro quo sollicitaris, & credo quod ab ipso p ct latorem praesentium destam eius qui Deo propitiante bonus est certioriseris.Amicos nostros saluta diligentius quorum nomina sicut pagins sit b- ducta, sic animo portitoris confido multiplicatis precibus esse

impressa.Valete. i . . l .

rdem Simoni Priori de m-e Dei γ Ilvberto de vallo Petr4 EpIs T. CCLXIX. V Enerabilibus Dominis amicis Priori domonte Der;&I. de Valle Sancti Petri suus Ioannes Saresti: falutem&in causa Dei prosperari. Potcst vestra meminisse discretio, quod nunquam Domino Cantuar. placuitur Apostolici man- dati fines exequi differretis, adquieuit tamen fratri Bernardo successiis feliciores promittenti, si usque in aliud colloquium deliberandi' spacium regi indulgeretur. Pollicebatur enina,

ferocitatem hominis interim in mansuetudinem Comiertenis, idam. 'Sed ecce ex litteris quas nuper accepi luce clarius pa-l: tet qui x Sc legatio Domini Pictauicnsis procurata est in fraudem Ecclesiae&nostram. Et utinam ipta dilatio non habuerit dolum i nam hoc rei exitus declarabit, dum nos pro missam expectamus mansuetudinem, ille sollicitus agit quo Di iij eo by Corale

545쪽

modo honorem Dei subruat , de totam subuertat Eccle-clesiae libertatem.Quid hi se reei Explorauerat vires vcstras, a& iniquitate sua non dico meruerat quoniam fallum est, sed subripuerat fauorem maiai q& ille hi situs in tants diff- cultatis articulo honorem D clausus est protestari omnibus in derisum & sibilium datus est, de asi thi, vinuetiri eonfinitus abscessit. Nonne de caetcro facti elli holeiat iniquitas armata consiliis S fit tre spetiite triumphistri 'institi Ue consuluissa apud Dominum Renstri seni ut fratri Bernar tibisti; non adquieuit; dicens' litteras suasn timi militas , quiae ere dit eum fauere parti adueris Frinuens enim est, ut qui nihil habeto p dicantur;a in rem aue gloriam plurimum concupiocant. Non flacet Do tino Cantular. me aut aliquem suorum interesse colloquio iptae ter insisthutn' Lombardum Romanae Ecclesis subdiaeonum quem thumi Eris in familia Domi ni Senonen. Uos autetris illuc producat 'Dominus in spiritu εc virtute Heliae, & gladium Phineis cum Ee es quem habe tis dirigat & roboret in manibus vestris. Nec timeatis xlacidi vel multitudine hominum,quia plures de fortiores nobilaum simi quam cum illis. Seribis Remensis ' Archiepiscopetis pro 'cauia nostra Domino Papq,praecipietis litteras sudis admeuniformari arbitrium e protulitiiris etiam se necessitatibus nostras quandiu res exegerit affuturum.Viriliter agite quis disectissi. mi Domini,& dilationis periculam executionis ossiciositate dc diligentia compensate , ut per v bs innotescat 'quoniam qiucquid ultra quod obtulit, , Cantuar. evigitur , non modo potestatis excessus est,sed picnaevi plans infidelitatis indictum. lVnd uiat quidam ut scitis in excusationem errondi consilis praetextu sanctitatis vestrae: sed nunc pateat ex professione Veritatis M libertate spiritus , qtiod numquam illi consensistis errori. His enim spiritus Dei, ibi libertas est: Et vos proculdubio veritas liberabitDvalalit semper de prosiperctur in Domino sanctitas vestra nostri 'memor iugiter apud Deum, M. quatenus honestati expedit apud homines. '

546쪽

s . . t . i.

Randis ςst, apud nps eXpectario prisolantiumqurdpa is Iritura lix colla in illustris Regis Angi. & Salaetbrum Grandimoni n. qui pro pelebritate, utinam nominis, quam Ecesesia Dei sunx , pa cum Ecclesiae stuaeant

procurare. Cii talentum gratipprincipum in tam tum meruisse & p cepisse a Domino,ut dispensatio regnorum quatenus ipsi permiserit it corum commitatur arbitrio. Fania si quidem praeco natur quod in.corum manibus sunt consilia& opera Regum. Quia crgo vos eorundem sanctorum non dubito amatores ,&familiares esse confido,quanta possum precor instantia. quatinus eos per gratiam vobis diuinitus coli

tam adhibita omni diligenti animetis , ytiu colloquio 'uod cum p fato rege habituri sunt, si tamen nondum cclebratum est , .prospiciant Ecclesiasticae paci, quae Deo teste ipsi Regi longe erit utilior, qtiam illi qui se& sua omnia gaudent cxposuisse pro Christ'. Siue cnim .vivant; sius moriantur Domini sunt,& Qui in multitudinem laborum: vi dolorum

quibus ad modicum flagellantur, consolationes eius cXpessint in misericordia uberi. Quid autem a iusto iudice cuius luntas omnipotentia test , potorit nisi poeniteat expectarcpqui gratis persequitur & torquci innocentςs p Aut quis crit poenitentis Ductus , nisi cordu contrito de humiliato confiteatur culpam, componat iniuriam, damna pro facultatcre- sarciat,& similia in posterum caucre disponat. Si vcro memorati sancti tanto Domino tam sincero amico victi spe vel timore dicenda tacuerint , quis eum de caetero statuet contra iaciem suam inis a domo cius auertet gladium Domini,quirerenter potentius punit, torqvct M aufert Spiritum principum Eccc cum Teutonico tyranno quid egerit, quem sicut fama publica est apud nos velut illam statuamquam Nabuco donosor yiditin somnis podagra percussit in pedibus,vtinc dere ncqueat nisi stipatorum auxilio fulciatur. Et quidem spes est in brcui pateat ruinae magnae,Christoque quem in membris Disiligod by Gorale

547쪽

persequiitur dum libertatem Ecclesiae stili uertere quaerit,concedat gloriam v ct inuituS.Iter autem Icroselymitatium quod a Rectibus dispositum est, quid proderit, si non ante pax reddatur Ecclesis3Nam cuin aetate n6stra maximi & plurimi principes similem peregrinationcm fuissent aggressi, rci miseretimus& Ecclesiae dolendus euentus edocuit de rapinis S iritu riis oblata munera Deo non placere,dum ingrati labor obse quij prorsus in contrarium pseposito cessit cuciatum: sui in consolabiliter lugent similiter incedentem S patientem sinialia Comitem Nivernensem,quem non Parthorum iacula,non Syrorum gladij , ut nec gloriosa mors viri fortis aliquid conta lationis afferret: sed lachrymae Viduarum, pauperum gemitus Ecclesiarum querelae crciuntur inglorium extinxisse.. LLeet autem sit in finem bienni j memoratae profectionis dilata

necessitassita mensi ad honorem Dei Sc demigrantium salutem inchoari debet aut peragi,tempus breue est. Nam prouerbio Franeorum dici soler r stulto dormienti; rcrminus creditoris accelerat. Dormit stultu s,se d ustiret non dotmiunt. Sed quid est quod vos in hac parte sollicito , qui indesinentes & supra vires hanc sollicitudinem geritis nili quod scio vos multam ad tantum' principem tam bonum Domini habcre caritatem, ut salutem eius & honorem, quod quidem & ego facio, cupiatis ut vestrum. Vir enim est omni laude maior , si Ecclesis Dei ut oportet deferret magis,& cum his . modestius ageret, . qui cum eo contrahunt aliqua ratione, & impetu irae, vel alte- 'this reprimendi assectius ad mensuram Regiae grauitatis linguam cohiberet & animum. Alias autem naturae pariter & gr.

tiae tot S tantisdotibus praeditus est, ut ei principum nussus; quod ma s crcdiderim , vel adatodum r/rys, quod indubitanter dixerim limilis inueniretur in orbe. Τimeo vero na- vobis apud euim nocuerit fides &officiositas vestra, eo quod colloquium sicut ad honorem cius Volebatis, non potuistis a Cantuariensi Archiepiscopo impetrare. Vnde precor atten

tius , ut mihi quis illius vcrbi fuerit exitus, S ρος circa vos sunt divestrates significare dignc mini. In negotio autem quod vobis prssentium lator exponet, sic procedat diligcntia vestra sicut maxime videritis expedire. De his vero qui Romam Profecti sunt; nihil ahuc certum teneo,sed cum innotucrint

548쪽

reserenda,data diuinitus oportunitate meo studio procurante proficiscentur adyoS. Idem Hugom deGant. EPIs T. . CCLXXI.

ACtiones gratiarum debitas parturit animus. Sed ut ait

Prophcta vires non habct parturicus. Nam deuotionis

effectum suspendit haehenus persecutionis ac prbitas, sed ais diluta, qui in partum gratulationis erumpere gestiat, nulla uti potest aut potuit cohibcre. Et quidem Deo propitiante iam in eum calculum Christi & Ecclesiae suae caula perducta est, ut d c cstero Pcriclitari non possit, eo quod scismatis capita defecerunt, &Anglicant Ecclesiae malleus comprehensus in operibus suis de caetero cui innitatur inuenire non valet. Ventum erat ad summum,ubi constat habitudines periculosas esse,cum ille qui sollicitando iam curiam quam scismaticos, Frederi cum videlicet & compIices suos viden se hac vis non posse proficere a d Dominum,&aduersus Christum eius,. transitissa legatiqne transfugit ad 4 taliae ciuitates,promittens. Mediolanensibus tria milia Ha carum ,& murorum suorum validissimam reparationem,ut cum aliis ciuitatibus quas co rumpere moliebatur impetrarent a Domino Papa & Lcclesia Romana deiectionem vel transationem Cantu rionsis Ar chiepiscopi Nam ob e ndem causam Cremoncnsibus duo

milia marcas promiserat. Parmensibus mille,&totidςm Bononiensibus. Domino vero Papae obtulit qu*d eum data pe-cunia liberaret ab exactionibus omnium Romanorum, & dccem milia marcas adiice ei: Concedens etiam ut tam in Ecclesa Caotuariensi quam in aliis vacantibus in Anglia pastore, ordinaret ad libitum, Sed quia fidem multa promissa

leuabant, Ec in precibus manifesta continebatur iniquitas,rc-

pulsam passus est, Sc quod per se impetrare non poterat,Regis Siculi viribus conatus est extorquere. Scd nec ille licet toto nisu ad hoc Syracusanus Episcopus, Sc Comes Robertus de Bassen villa multiplicatis intercessoribus laborauerint, exauditus est pro sua reuerentia dc potentia Vel gratia , quamuis eam in Ecclesia Romana plurimam habeat. Dimissi sunt ergo nuncii Regis impotes voti , hoc s*lum impetrato , ut

549쪽

Dominus Papa mitteret nuncios sui pacem procitrarent, Graistianum .s. S ubdiaconum,& MVistrum Viuianum urbis veteris Archidiaconum, qui munere aduocationis fungi solet in . curia. Eos tamen ante Praescripta forma pacis sacramenti religione astrinxit, quod praemnitos terminos non excedent: mandatis quoque adijciens, Vt a Regis sumptibu cqntineant nisi pace Ecclesiae impetrata, & nc vltra diem qui praestitus est aliquam faciant moram. Forma autem pacis quae Archiepiscopo expressa est nihil inhonestum continet, vel qtiod Eces sam dedeceat aut pcrsis nam, ii cc auctoritalcm cius in aliquo . minuit quin libere omni occasione x appellatione cessante ipsum Regem, in Regnum & personas rcgni seueritatem Ec- . Clesiasticam valeat exercere,prout sibi & Ecclesiae Dei expedi-

xc cognouerit. Consilium tamen amicorum est, eorumque sapientum,ut dum pacis verba tractantur mitius agat, & multa

dissimulet: postea si quod absit pax non procesicrit, griauius

quasi resumptis viribus persecutores Ecclcsiae prostratu us. Spera ergo dilecti mi,&quicquid interim audieris,no moue ris,quia Deus in tuto posuit causam suam. Audies forte superbiam Moab: sed memineris quod superbia maior est quam titudo eius. Nam territi sunt in Syon peccatores, possedit ti--r hypocratas, qui nisiseuertantur a prauitate sua expelle tur & stare non poterunt: iam cnim securis ad radicem eorum posita est, id ventilabrum habet Angclus in manu sua, ut grana discernat a paleis. Pr. aefati nuncij ad Regem profecti itini, sed quid apud ipsum inuenerint, nondum pobis in- notuit : hoc tamen certum quod se Rex verbo & scripto. obligauit ad exequendum consilium & mandatum Domini Papae , scriptumque eius prae 1mnibus est, a quo si resilierit facile conuincetur , sed nec si credendum censuit Ecclesiae,antcquam vcrborum fidem Operum testimonio roboraret. Salutatus a te plurimum & affectuose te resalutat Archiepiscopus se ad amorem & honorem tuum. eAponens prom , ptistara deuotione. .

550쪽

EPIs T. CCLXXII.

Doleo dilectissimi & admodum doleo in his quς de veta

stra fiaternitate dicta sunt mihi,quoniam scismata in vo- bis sunt,ut non idem sentiatis aut dicatis in Domino. Nam ut aiunt qui conuersationem vestram familiarius inspexisse M perspicacius intcllexisse creduntur Alius vestrum diciς, Ego ium Regis. ego Ranulphi: ego fortunam sequar, dc vincentibus adhaerebo. Inter haec rarus admodum 'quis tamen qui sita professionis memor, Archiepiscopum cui oporteat ob editi se recolat habere: qui verbum Dei loquatur cum) fiducia: qui publice protestari audeat quod Deo potius oporici quam hominibus obedire.Miror si tamen vera sunt quae dicuntun Mininam falsa apparerent, quod sic tam cito transferimini a via Domini in aliud Euangelium quod Ecclesis Catholicae subuertit auctoritatem,& eis qui meritis exigentibus Sathans tr diti sunt indulget communionem fidelium: &ad participium ' voluptatis aut lucri cum praedonibus, furibus, fornicatoribus' i&simoniacis docet iniquitatis ponere portionem. Quod 'dem inde creditur enenisse,quod sunr aliqui in corpore vel stro qui vos conturbant:&alii foris quic caducti ambitione dum vobis appetunt dominari blandis promissionibus a con-Drmitate ordinis vestri & exquisitis dolis circonueniunt innocentiam vestram. Sed si non estis adeo mentis stupidae vel brutissima animalia stoliditate vincatis,luce clarius potestis in-- 'tueri in quem finem illorum molimina dirigantur. Ecce enim LundoniesisEpiscopus publice non sine dolore fidelium pro-- testatus est,quod primς Britanniarum sedi, videlicet Cantuata Ecclesis nullam debet obedientiam,&quod Cathcdram n c- - tropoliticam illuc transferri faciet ubi eam esse debere fingit, ne dicam mentitur, scilicet ad Ecclesiam Lundoniensem, ubi archi flaminem gloriatur sedisse dum Iovialis religio colebatur. Et fortasse vir prudens & religiosus cultum Iouis instaurare disponit, ut si alio modo Archiepiscopari non potest,Ar-